بحران سوریه

از امپراطوری آکد تا سوریه امروز

arezoo — Wed, 06 Mar 2013 06:41:15 +0000

محب کاساندی (Moheb Costandi)

برگردان:

احسان سنایی

محب کاساندی - طبق پژوهشی که در شماره اخیر ماهنامه Journal of Archaeological Science انتشار یافته، بحران فعلی سوریه حاوی قرائنی با وقایع کهن منتهی به سقوط امپراطوری آکد در حدود 4000 سال پیش است.

امپراطوری آکد، در هزاره سوم پیش از میلاد در اوج درخشش‌اش به سر می‌برد. حوالی سال ۲۲۰۰ پیش از میلاد، خشکسالی وسیعی حادث شد، زمین‌ها خشکیدند و مردم شهرها را تخلیه کردند. دولت سقوط کرد و امپراطوری سترگ منطقه هم به ورطه مشکلاتی درافتاد که در مجموع تحت عنوان بحران شهری هزاره سوم بین‌النهرین خوانده می‌شوند.

تاکنون تلقی‌مان از بحران شهری بین‌النهرین، عموماً برمی‌گشته بر شواهد باستان‌شناختی مبتنی بر مطالعات میدانی و تحول ابعاد محوطه‌های باستانی، به موازات چیزی که ما امروزه راجع به عادات زراعی مرسوم آن زمان می‌دانیم. اما الری فرام (Ellery Frahm) از باستان‌شناسان دانشگاه شفیلد انگلستان و همکاران‌اش، در عوض از روش‌های ژئوشیمیایی و تحلیل مغناطیسی سنگ‌ها به‌منظور بررسی مناسبات تجاری و شبکه‌های اجتماعی آن زمان بهره جسته‌اند.

این محققین، به کمک تصویربرداری از طریق میکروسکوپ الکترونی و همچنین تجزیه و تحلیل شیمیایی، دست به بررسی ۹۷ ابزار شیشه‌ای به‌دست‌آمده از محوطه کاوشی «تل موزان»، مربوط به اوایل دوره شکوفایی امپراطوری آکد تا چندین قرن پس از سقوط آن زدند. این محوطه که در دامنه سلسله‌جبال ثور، واقع در شمال شرق سوریه واقع شده، در گذشته تحت عنوان «اورکش» (Urkesh) شناخته می‌شده و در اوج دوران شکوفایی امپراطوری آکد هم میزبان جمعیت هنگفتی بوده است.

ابزار مربوط به قبل از سال ۲۲۰۰ پیش از میلاد، از سنگ‌ آبسیدین ساخته شده‌اند که در اصل از شش معدن باستانی واقع در شرق آناتولی استخراج می‌شدند. این تنوع مکانی نشان از این می‌دهد که اورکش، شهر بین‌المللی پیشرفته‌ای در مسیر شاهراه‌های منتهی به تمدن‌های اژه و فرات میانه به شمار می‌رفته. ولی ابزارآلات مربوط به پس از سال ۲۲۰۰ پیش از میلاد، صرفاً از دو منبع تأمین می‌شده‌اند و لذا بحران اواخر هزاره سوم، این خطوط ارتباطی را هم خشکاند.

به‌گفته فرام، "اورکش احتمالاً در واکنش به نیازش به برخی مایجتاج ضروری از قبیل فلزات کوه‌های مجاور، می‌بایسته به اقتصاد متمرکز رو کرده باشد. با بروز تغییرات اقلیمی و سقوط امپراطوری [آکد]، سکنه شهر هم مجبور بودند که اقتصادشان را بر تولید و مصرف محلی متمرکز کنند و به جای حضور در شبکه تجارت بین‌الملل، نیازهای خودشان را جوابگو باشند".

با این حساب می‌توان قرائنی را هم با وضع امروزه سوریه در این روایت یافت. فرام می‌گوید: "برخی باستان‌شناسان معتقدند که امپراطوری آکد از طریق بسط نظامی‌گری و خشونت، محوریت اقتصادی‌اش را در منطقه از دست داد و [امروزه هم] سقوط دولت، احتمال جدی دو سال جنگ داخلی‌ست".

از این گذشته، سیستم کشاورزی امروز نواحی شمال شرق سوریه هم درست مثل شرایط امپراطوری آکد، اغلب متکی به کشت دیم است و تحولات اقلیمی هم با بروز چندین خشکسالی شدید، اندک‌اندک رخ نموده‌اند. فرام می‌گوید: "مایی که به بررسی مردم و گذشته‌شان مشغول‌ایم، از نقطه‌نظر منحصربفردی هم به چگونگی اوضاع پس از اتمام بحران می‌نگریم. وقتی دولتی سقوط کرد، بر سر بحران‌های داخلی چه خواهد آمد؟ در صورت نابودی زیرساخت‌ها، سکنه شهرها چگونه خودشان را زنده نگه می‌دارند؟ این همان کمکی‌ست که باستان‌شناسی می‌تواند در جهت بهبود آینده‌مان صورت بدهد".

منبع: nature

در همین زمینه:

آیا تمدن مایا به دست خودش نابود شد؟

توضیح تصویر:

۱ - لوح پیروزی نارام‌سین؛ که در زمان حکمرانی‌اش امپراطوری آکد به شکوفایی رسید / مربوط به سده ۱۲ پیش از میلاد

چند‌دستگی چپ‌گرایان عرب در برابر بحران سوریه

Mon, 27 Aug 2012 15:27:39 +0000

نيکولا دوت-پويار / Nicolas DOT-POUILLARD

برگردان:

نعیمه دوستدار

نيکولا دوت-پويار − خشونت در سوریه، عمیق‌تر و گسترده‌تر می‌شود. برخلاف تونس و مصر، انقلاب سوریه از سوی اعراب حمایت کامل نمی شود. میان آنهایی که با مطالبات مخالفان همدلی احساس می‌کنند و کسانی که از دخالت خارجی بیم دارند، از نظر سیاسی و نظامی، شکاف وجود دارد.

اوت سال گذشته،"الاخبار"، روزنامه ملی‌گرای متمایل به چپ جناح چپ لبنان، وارد نخستین بحران خود از زمان آغاز انتشارش در سال ۲۰۰۶ شد. خالد ثغیه، سردبیر روزنامه، که از همان آغاز انتشار برای این روزنامه تلاش بسیار کرده بود، آن را به دلیل شیوه پوشش بحران سوریه ترک کرد. صاغیه معتقد بود که روزنامه از خیزش مردمی‌ سوریه که از مارس ۲۰۱۱ آغاز شده بود، حمایت نمی‌کند. الاخبار، هرگز نزدیکی سیاسی خود را با حزب‌الله، یکی از متحدان بشار اسد در منطقه، انکار نمی‌کند. در عین حال آشکارا می‌گوید که برای سرنگونی رژیم اسد، گفت‌وگو میان حکومت دمشق و مخالفان را ترجیح می‌دهد.

همچنین این روزنامه به برخی مخالفان آشکار سوری مانند سلامة کیلة، روشنفکر مارکسیست سوری-فلسطینی که در ماه آوریل توسط نهادهای امنیتی دستگیر شد، فرصت ابراز عقیده داده است.

الاخبار در ماه ژوئن، مقاله‌ای به قلم أمل سعد غرایب منتشر کرد که موجب اختلاف نظر در بخش آنلاین انگلیسی روزنامه شد. این مفسر لبنانی خود را پشت رژیم اسد پنهان کرده بود و از حامیان راه سوم ( یعنی کسانی که رژیم را تقبیح کرده اما در عین حال نسبت به دخالت نظامی ‌غرب به شیوه لیبی هشدار می‌دهند) انتقاد می‌کرد.

در همان ماه، یکی دیگر از روزنامه‌نگاران انگلیسی الاخبار به نام مکس بلومنتال، اعلام کرد که به دلیل انتشار مقاله‌ای انتقادی با عنوان "اسد عذر می‌خواهد" از بخش سردبیری کنار می‌رود.

بحران در روزنامه الاخبار، نشانه وجود مباحثات ایدئولوژیک و استراتژیک در میان اعراب است. برخی همچنان از رژیم سوریه به خاطر مقابله با اسرائیل و مقاومت در برابر امپریالیسم حمایت می‌کنند. برخی دیگر، با عنوان انقلابی بودن و حمایت از دموکراسی، سخت با مخالفان همراهی می کنند. برخی در عین حال، از راهی میانه حمایت می‌کنند؛ حمایت دورادور از خواسته‌های آزادی‌خواهانه مخالفان اما مخالفت با دخالت خارجی.

بحران سوریه، چپ‌های عرب ( چه واقعا کمونیست باشند و چه تنها تمایل به مارکسیسم داشته باشند) از ملی‌گرایان جناح چپ تا رادیکال‌ها و میانه‌رو‌ها را دچار اختلاف کرده است.

اکنون از خاندان اسد حمایت اندکی می‌شود و تعداد کمی ‌از مردم خواهان ادامه بقای رژیم به شیوه قبل هستند. اما حامیان بی‌قید و شرط انقلاب هم به نظر نمی‌رسد که در اکثریت باشند. بیشتر آنها در طیف سیاسی چپ‌های افراطی قرار دارند یا تروتسکیست‌ هستند ( مانند انجمن سوسیالیست‌های لبنان و سوسیالیست‌های انقلابی مصر) یا مائوییست (مانند گروه "راه دموکراسی در مراکش"). آنها با برخی از مخالفان مانند غیاث نعیسة، انقلابی چپ‌گرای سوری ارتباط‌هایی دارند. از بهار ۲۰۱۱، آنها در راه‌پیمایی‌‌های مقابل سفارت و کنسولگری‌های سوریه شرکت کرده‌اند. همچنین روشنفکران مستقل آنها، کسانی مانند فواض طرابلسی، مورخ لبنانی، از شورش‌ها حمایت می‌کنند. آنها خواهان سقوط رژیم و گفت‌و‌گو با مخالفان هستند و اگر‌چه از مبارزه بدون خشونت حمایت می‌کنند، اما معتقدند که شورشیان می‌توانند از ارتش هم کمک بگیرند.

حامیان افراطی چپ‌گرا خود را از جبهه مقاومت ملی سوریه که یکی از اصلی‌ترین ائتلاف‌های مخالفان است، دور نگه داشته‌اند، چرا که معتقدند ارتباط این گروه با کشورهایی مانند قطر، ترکیه و عربستان سعودی، می‌تواند استقلال جنبش مردمی ‌را خدشه‌دار کند.

فاصله‌ای از روی احتیاط

بخشی از چپ‌های رادیکال، اگرچه رژیم اسد را محکوم کرده و خواهان سقوط آن هستند، اما نسبت به حمایت کشورهای حاشیه خلیج فارس از مخالفان سوریه نگران بوده و در عین حال، جرأت نمی‌کنند با وجود نقش فعال آمریکا در گفتمان ضد اسد در جامعه جهانی، خود را کاملا فعال نشان دهند. اما این گروه‌های ضدامپریالیستی در حمایت از انقلاب پیشی نمی‌گیرند: آنچه مهم است شرایط داخلی سوریه و اصول خیزش مردمی است، ‌همان‌طور که در مورد تونس و مصر این مسائل اهمیت داشت.

اما اکثریت چپ‌های عرب فاصله‌ای محتاطانه با خیزش مردم سوریه گرفته‌اند. آنها نظامی ‌شدن این خیزش را دوست ندارند و معتقدند که اسلام‌گرایان رادیکال از این فضا سود برده و خارجی‌ها نیز به کشور هجوم می‌آورند. آنها از فرقه‌گرایی موجود در درگیری‌ها انتقاد کرده و معتقدند این فرقه‌گرایی، نخست علوی‌ها و سپس اقلیت مسیحی را در مقابل اکثریت سنی که بر اثر سرکوب رادیکال شده‌اند، قرار می دهد. آنها می‌ترسند که این موضوع باعث یک جنگ داخلی بی‌پایان در سوریه شود و توازن قوای منطقه‌ای و محلی را بر هم بزند.

با قرار گرفتن ایران و سوریه در مقابل کشورهای حاشیه خلیج فارس از یکسو و روسیه و چین در مقابل آمریکا از سوی دیگر، سوریه در خط مقدم جنگ بزرگ جهانی قرار می‌گیرد. چپ‌ها تمایل دارند از ایران و سوریه و از روسیه و چین حمایت کنند و نه کسانی که با آنها مخالف‌اند.

ائتلاف شش حزب چپ‌گرا و ملی، شامل کمونیست‌ها و ملی‌گرایان عرب، در چهارم آوریل در امان، پایتخت اردن، به مناسبت نهمین سالگرد حمله آمریکا به عراق شکل گرفت، اما در این اجلاس این بحران سوریه بود که بحث‌برانگیز شد و نه سقوط صدام حسین. سخنرانان به شدت دخالت خارجی در سوریه را محکوم کردند و برخی عملیات نظامی ‌در سال ۲۰۰۳ علیه عراق و حمایت غرب از شورای ملی مقاومت و مخالفان مسلح سوری را همردیف هم دانستند.

اتحادیه قدرتمند کارگران تونس که برخی اعضای اجرایی آن به جناح چپ افراطی تعلق دارند، روز ۱۷ ماه مه، در اعلامیه‌ای، حمایت خود را از خیزش دموکراسی‌خواهانه مردم سوریه اعلام کردند اما در عین حال درباره توطئه‌های استعماری و ارتجاعی کشورهای عرب هشدار دادند.

دو ماه قبل از آن، حزب کارگران تونس و گروه‌های ملی‌گرای عرب، به تظاهراتی علیه سازمان "دوستان سوریه" که کنفرانسی را در تونس برگزار می کرد، فراخوان دادند. "دوستان سوریه" سازمانی است که ۶۰ نماینده بین‌المللی و اعضای شورای ملی مقاومت را گرد هم آورده است.

حزب کمونیست لبنان هم موضعی احتیاط پیش گرفته است. این حزب اگر‌چه در روزنامه‌های خود مقالاتی از رهبران مخالفان سوری مانند میشل کیلو که عضو شورای ملی مقاومت نیست، منتشر کرده، اما همواره از راه‌پیمایی‌هایی که در طول یک سال گذشته در مقابل سفارت سوریه در بیروت راه افتاده، خود را دور نگه داشته است. علاوه بر این، این حزب زیر آتش حملات حزب چپ افراطی لبنان قرار گرفته است، چون بخشی از کادر رهبری آن هنوز به حزب "اراده مردم" به ریاست قدری جمیل نزدیک باقی مانده است. جمیل، از مقامات رسمی مخالف رژیم سوریه است که در ماه ژوئن، اسد او را به عنوان معاون نخست‌وزیر در امور اقتصادی در دولت ریاض حجاب، برگزیده بود.

بخش دیگری از چپ‌های عرب، خواهان اصلاحات تدریجی در سوریه هستند و می‌گویند راه‌حل این بحران باید سیاسی باشد نه نظامی. این موضع در اعلامیه آخر کنگره ملی اعراب نمود پیدا کرد. در این کنگره در ماه ژوئن، ۲۰۰ عضو از میان ملی‌گرایان عرب، چپ‌گرایان و برخی اسلام‌گرایان، در حمامه تونس دور هم جمع شدند و تلاش شد اعلامیه این گروه تا حد ممکن دو طرف را راضی نگاه دارد. آنها از یک سو کوشیدند حق مردم سوریه را برای آزادی، دموکراسی و انتقال صلح‌آمیز قدرت به رسمیت بشناسند و از سوی دیگر خشونت را نفی کنند. این کنگره همزمان هم رژیم و هم مخالفان مسلح را مورد انتقاد قرار داد و آنها را به گفت‌و‌گو بر اساس برنامه صلح کوفی عنان فرا‌خواند.

دو چهره

در حالی که برخی از اعراب چپ‌گرای رادیکال همچنان به انقلاب اعتقاد دارند، گروه‌های بیشتری از آنان، این ایده را رها کرده‌اند؛ چون در واقع نمی‌خواهند سقوط خشونت‌بار رژیم را شاهد باشند که تناقضی نهفته در جنگ سرد است. آنها می‌ترسند حکومت پس از اسد، با آمریکا متحد شود و به حکومت‌های حاشیه خلیج فارس، بیش از رژیم فعلی نزدیک شود.

فعالان جناح چپ عرب، سوریه را مانند ژینوس می‌بینند که دو چهره دارد. برخی دیکتاتوری و سرکوب آن را انکار می‌کنند اما حتی امروز هم گفتمان دفاعی رژیم با تحریم‌های بین‌المللی علیه آن و گفتمان ضدامپریالیستی چپ‌گرایان عرب و اعتقادات جهان سومی، ‌در‌آمیخته و همراه شده است. این احساسات در مورد یک عده‌ با دل‌بستگی به ماهیت مردمی ‌شورش‌ها تعدیل شده و در برخی دیگر با درگیری‌های رو به رشد ناشی از جهانی‌شدن، تقویت شده است.

بهار عرب به اسلام‌گرایان قدرت داد و منجر به قدرت گرفتن احزابی در مراکش، تونس و مصر شد که از اخوان‌المسلمین ریشه می‌گیرند. تردیدی نیست که این موضوع باعث شده برخی از چپ‌ها به راه دیگری بروند و از انقلاب‌های عربی بترسند، چون ممکن است موجب هژمونی اسلامی‌ شوند. از آنجا که جنبش النهضه در تونس، مانند اخوان‌المسلمین در مصر و اردن، با حرارت از مخالفان سوری حمایت می‌کنند، بنابراین موضعی که بیشتر چپ‌های عرب در مورد سوریه می‌گیرند، با اسلام سیاسی برخورد پیدا می‌کند. به همین خاطر، احزابی که معمولا ادعاهای انقلابی و مترقی دارند، حتی اگر واقعا مارکسیست نباشند، ار ترس سرخوردگی در آینده، به شیوه‌ای متناقض، در پی راه‌حلی مسالمت‌آمیز و بر‌آمده از گفت‌وگو برای انتقال تدریجی قدرت در سوریه می‌گردند.

منبع: لوموند دیپلماتیک

نماینده ویژه سازمان ملل در بحران سوريه تعیین شد

Sat, 18 Aug 2012 12:27:08 +0000

اخضر ابرهيمی، ديپلمات کهنه‌کار الجزايری به عنوان نماينده ویژه سازمان ملل متحد و اتحادیه عرب در بحران سوریه منصوب می‌شود.

به احتمال قوی او کار خود را از دهم شهریور و پایان دوره ماموریت کوفی عنان آغاز می‌کند.به گزارش رويترز، ادواردو دل بيی، سخنگوی دبيرکل سازمان ملل روز جمعه ۲۷ مرداد ۱۳۹۱ گفت: "دبيرکل سازمان ملل از تمايل آقای ابراهيمی برای استفاده از تجربيات و توانايی‌های قابل توجهش در اين مأموريت قدردانی کرده است."

وی افزود اين مأموريت به پشتیبانی قوی، متحد و روشن جامعه بين‌المللی از جمله شورای امنيت سازمان ملل نياز دارد.

سخنگوی دبيرکل سازمان ملل همچنين گفت بان کی مون از تلاش‌های کوفی عنان، نماينده پيشين سازمان ملل و اتحاديه عرب در سوريه تشکر کرده است.

کوفی عنان چندی پيش و پس از ماه‌ها تلاش برای پايان دادن به بحران سوريه از مأموريت خود به‌عنوان ميانجی‌گر حل بحران سوريه استعفا کرد و گفت به‌خاطر بن‌بستی که در شورای امنيت سازمان ملل در حل مسئله سوريه ايجاد شده است نمی‌تواند به مأموريت خود ادامه دهد.

کوفی عنان چندی پيش و پس از ماه‌ها تلاش برای پايان دادن به بحران سوريه از مأموريت خود به‌عنوان ميانجی‌گر حل بحران سوريه استعفا کرد و گفت به‌خاطر بن‌بستی که در شورای امنيت سازمان ملل در حل مسئله سوريه ايجاد شده است نمی‌تواند به مأموريت خود ادامه دهد.

وی ۲۳ فوريه (چهار اسفندماه ۱۳۹۰) مأموريت خود را آغاز کرد و طرح صلح شش ماده‌ای ارائه داد. اين طرح شامل "پايان دادن به درگيری‌ها از سوی دولت و مخالفان، آتش‌بس روزانه و فراهم کردن زمينه کمک‌رسانی‌های بشردوستانه، آزادی زندانيان سياسی، آزادی رسانه‌ها، به‌رسميت شناختن حق برگزاری تظاهرات مسالمت‌آميز و برگزاری مذاکرات بين دولت و مخالفان و انتقال مسالمت‌آميز قدرت" بود، اما هرگز به اجرا در نيامد.

جانشین او، اخضر ابراهيمی ۷۸ ساله، ديپلماتی است که مأموريت‌های بسياری به‌عنوان ميانجی‌گر بين‌المللی برای سازمان ملل انجام داده است.

وی نماينده ويژه سازمان ملل در افغانستان قبل و بعد از حکومت طالبان، نماينده سازمان ملل پس از حمله نظامی آمريکا به عراق که منجر به سرنگونی صدام حسين شد؛ و همچنين نماينده سازمان ملل در آفريقای جنوبی بوده است؛ وقتی که اين کشور از حکومت آپارتايد بيرون آمد.

ابراهيمی که در آغاز دهه ۱۹۹۰ وزير امور خارجه الجزاير بود، مأموريت‌های ويژه ديگری از جمله در جمهوری دمکراتيک کنگو، يمن و ليبريا برای سازمان ملل متحد انجام داده است.

مأموريت سوريه برای اخضر ابراهيمی دشواری ويژه‌ای دارد؛ چراکه پنج عضو شورای امنيت سازمان بر سر مسائل آن توافق ندارند و چندين‌بار روسيه و چين قطعنامه‌های اين شورا عليه خشونت‌های سوريه و تحريم‌های جدی عليه حکومت اين کشور را به دليل حمايت‌شان از حکومت بشار اسد وتو کرده‌اند.

سوریه: یک جامعه از هم‌گسیخته

Mon, 30 Jul 2012 08:12:47 +0000

نگاهی از درون به تحولات سوریه در گفت‌و‌گو با یک پناهجوی علوی و یک کنشگر مدنی سوری

سارا روشن

سارا روشن - از مارس ۲۰۱۱ سوریه ناآرام است و قیام مردمی این کشور علیه بشار اسد رئیس جمهور کنونی سوریه که صلح‌آمیز شروع شد به درگیرهای‌ها مسلحانه انجامیده است.

۲۹ تیر،( ۱۹ ژوئیه ۲۰۱۲) که چند ژنرال مهم ارتش سوریه و اعضای کمیته بحران این کشور در یک حمله انتحاری کشته شدند، درگیری‌های این کشور و مذاکرات مقامات دولتی سوریه با جامعه جهانی و سازمان ملل به مرحله دیگری رسیده است.

در کنار تحلیل‌های سیاسی کارشناسان درباره شرایط سوریه، مردم سوریه از جناح‌های مختلف هم تحلیل‌های متفاوتی از وضعیت دارند. در گفت‌وگو با یک دختر سوری از یک خانواده علوی که چند ماهی است به هلند مهاجرت کرده و خبرنگار است و یک دختر دیگر سوری که کنشگر اجتماعی است و به علت فعالیت‌های حقوق بشری‌اش در سوریه مجبور به فرار از کشور شده و الان ساکن پاریس است، به تحلیل‌های آنها از شرایط سوریه می‌پردازیم. دختر علوی برای حمایت از خانواده‌اش، نه تنها نمی‌خواهد با اسم خودش نمی‌خواهد معرفی شود بلکه از پخش شدن صدایش در یک رادیویی غیر سوری هم وحشت دارد. از او در این برنامه با نام «لینا» یاد می‌کنیم. مهمان دیگر ما «مها السبلانی» نام دارد و از چهره‌های شناخته‌شده مدافعان حقوق بشر سوریه است.

خانواده هنوز هم به دموکرات بودن بشار اسد ایمان دارد

بسیاری از مردم سوریه نگران دخالت‌های کشورهای دیگر هستند.

لینا در گفت‌وگو با زمانه از خانواده علوی‌اش می‌گوید و اینکه در چه شرایطی او مخالف بشار اسد شده است در حالیکه خانواده‌اش همچنان از طرفداران اسد هستند. او می‌گوید: قبلاً من و خانواده‌ام رویدادهای لیبی و تونس را دنبال می‌کردیم و به سوریه مفتخر بودیم که کشوری دموکرات داریم و چنین اتفاقاتی در کشورمان نمی‌افتد. من اینجا و آنجا تظاهرات کوچکی را می‌دیدم ولی هیچ‌وقت فکر نمی‌کردم که تا این حد بزرگ شود. من و خانواده‌ام فقط اخبار سوریه را دنبال می‌کردیم و اخبار الجزیره درباره سوریه را باور نمی‌کردیم. البته از انقلاب درتونس و لیبی و مصر بسیار خوشحال بودیم و این را حق مردم می‌دانستیم که دموکراسی و آزادی بخواهند.

آنقدر بشار اسد را دوست داشتیم که هر وقت سخنرانی می‌کرد دست در دست هم به حرف‌هایش گوش می‌دادیم و خیلی احساساتی می‌شدیم. ما حتی عکس بشار اسد را در سالن بزرگ خانه‌مان گذاشته‌ایم. خانواده من واقعا عاشق اسد است. می‌دانستیم که او بی‌نقص نیست، ولی فکر می‌کردیم بسیار روشن‌اندیش است و برای سوریه بسیار خوب است. ما حتی حافظ اسد را بیشتر دوست داشتیم، او برای ما یک قهرمان بود، یک مرد شجاع و جسور و فکر می‌کردیم که سوریه هیچ وقت چنین رهبری به خودش ندیده است."

با خواندن رمان‌های جرج اورول فهمیدم که سوریه دموکرات نیست

لینا در ادامه می‌گوید: «زمانی که دوستان مخالف حکومت درباره انقلاب حرف می‌زدند. من بهشان می‌خندیدم که چی می‌گوئید؟ همچین اتفاقی در سوریه نخواهد افتاد. پس از مدتی با افرادی آشنا شدم که مخالف حکومت بودند و شروع کردند من را قانع کنند که دولت بشار اسد دموکرات نیست. اوایل عصبانی می‌شدم و بسیار ناراحت بودم که دوستانم درباره بشار اسد اینطور فکر می‌کنند. ولی زمانی که کتاب «قلعه حیوانات» و « ۱۹۸۴» جورج اورول را خواندم، دیدم که بسیاری از اتفاقاتی که در سوریه می‌افتد شبیه داستان این کتاب است. ولی همچنان به بشار اسد ایمان داشتم، چراکه فکر می‌کردم خودش آدم خوبی است و این افراد دور و برش هستند که فاسد هستند. پس از دیدن قیام‌ها در تونس و مصر، تازه متوجه شدم که من خودم هم در سوریه دچار مشکل هستم و هر چقدر تلاش می‌کنم، کار مورد نظرم را پیدا نمی‌کنم. تازه آنوقت بود که فهمیدم با اینکه علوی هستم ولی چون از یک خانواده فقیر می‌آیم و روابط لازم را ندارم، کار پیدا نمی‌کنم. قبل از آن فکر می‌کردم که مشکل از استعداد و توانایی‌های خودم است که موقعیت مناسب را پیدا نمی‌کنم.

بعد به‌تدریج نسبت به تظاهراتی که در سوریه در حال شکل گرفتن بود، علاقه پیدا کردم. شروع به خواندن مقالات و کتاب‌های بیشتری کردم و با مخالفان اسد وارد گفت‌وگو شدم. مدتی هم به لبنان سفر کردم و پس از برگشتن بیشتر احساس می‌کردم که زندگی ما در سوریه طبیعی نیست. ولی همچنان فکر می‌کردم اسد می‌تواند نظام را اصلاح کند. ولی وقتی که کشته شدن مردم در حمص و حما را دیدم دیگر اعتمادم را از دست دادم. خانواده‌ام هم مخالف کشتار‌ها بودند ولی همچنان باور داشتند که بشار اسد می‌تواند اوضاع را درست کند. دائم بهانه‌های مختلفی پیدا می‌کردند که این اشتباه اسد نبوده و نظام خراب است و اسد می‌تواند تغییر ایجاد کند. »

از مها السبلانی به عنوان یک مدافع حقوق بشر که سال‌ها برای انجمن‌ها و سازمان‌های حقوق بشری در سوریه کار کرده می‌پرسم، آیا خانواده‌های بیشتری مثل خانواده لینا هستند که شاید موقعیت اجتماعی خوبی ندارند ولی همچنان به بشار اسد باور دارند؟ او در پاسخ می‌گوید:

«من معتقدم که آن‌ها دیگر به اسد باور ندارند ولی خودخواه هستند و نمی‌خواهند موقعیتشان و امکاناتی را که این حکومت در اختیارشان گذاشته از دست بدهند. آنها بیشتر نگران آینده خودشان هستند. مسیحی‌ها هم می‌ترسند که سوریه یک کشور مسلمان شود و حق و حقوقشان را از دست بدهند. این البته خیلی طبیعی است که آن‌ها بترسند. ما نمی‌توانیم کشوری داشته باشیم که همه مخالف اسد باشند، این هم دموکراسی نیست. به نظر من همیشه گروهی موافق نظام اسد در سوریه خواهند بود.»

موافقت یا مخالفت مردم را واضح‌تر می‌توان در خیابان دید

بخشی از مخالفان اسد، مسلمانان افراطی هستند و بخشی افراد روشنفکر و تحصیل‌کرده که طرفدار دموکراسی و صلح هستند.

در پی یک حمله انتحاری در ۱۹ ژوئیه و کشته شدن چند وزیر دولت و پیوستن چند ژنرال نظامی به ارتش آزادی سوریه و پیوستن چند سفیر سوریه به مخالفان، وضعیت در سوریه تغییر کرده است و مخالفان بیشتری به خیابان‌ها آمده‌اند و ارتش آزادی در شهر دمشق پایتخت این کشور فعال‌تر شده است. مها السبلانی در این باره می‌گوید: " به نظر من از هفته گذشته که ناآرامی‌ها بیشتر شده و دامنه آن حتی به دمشق هم کشیده شده، نظر اشخاصی که موافق یا مخالف اسد بودند، تغییری نکرده. به غیر از اینکه الان ما موافقت یا مخالفت مردم را واضح‌تر و در خیابان بهتر می‌توانیم ببینیم. قبل از اتفاقات اخیر و حتی قبل از شروع ناآرامی‌ها ما نمی‌توانستم آمار دقیقی از مخالفان اسد بدهیم، دلیلش هم روشن بود، کسی جرأت نمی‌کرد مخالفتش را ابراز کند. احتمالاً تعداد مخالفان بیشتر نشده است، ولی الان می‌دانیم چه کسانی هستند و آن‌ها مخالفتشان را به‌وضوح ابراز می‌کنند. چراکه دولت قدرت کنترلش را بر مردم از دست داده است.»

لینا از ترس خانواده‌اش می‌گوید: «پس از اتفاقات این چند هفته اخیر، خانواده‌ام قانع شده است که وضعیت خیلی خطرناک است، و دیگر امیدی به ایجاد دموکراسی و اصلاح در کشور نیست. به شدت هم از شایعاتی که وجود دارد مبنی بر اینکه پس از سقوط اسد، مخالفان خانواده‌های علوی را می‌کشند، ترسیده‌اند. ولی همچنان اعتقاد دارند که نظام برنده خواهد شد، می‌دانند که خون زیادی ریخته می‌شود ولی یقین دارند که نظام فرونمی‌پاشد. آنها خوش‌بین هستند که روسیه و چین و ایران از دولت حمایت می‌کنند. جالب اینجاست که فکر می‌کنند که این اسد نیست که مردم را می‌کشد بلکه تروریست‌ها هستند که این‌کار را می‌کنند.»

انقلاب همزمان مانند یک فرشته و یک شیطان است

لینا نگران است که فروپاشی حکومت اسد به قتل عام علویان و مسیحیان بینجامد. او می گوید: «به‌شدت نگران آسیب دیدن و کشته شدن علوی‌ها پس از رفتن اسد هستم. می‌دانم که همه مخالفان اینجوری نیستند ولی هستند کسانی که از علوی‌ها متنفرند. انقلاب همزمان مانند یک فرشته و یک شیطان است. بخشی از مخالفان، مسلمانان افراطی هستند و بخشی افراد روشنفکر و تحصیل‌کرده که طرفدار دموکراسی و صلح هستند. من مردم خودم را می‌شناسم، برخی از آن‌ها می‌خواهند انتقام بگیرند، حتی برخی از پناهندگان سیاسی سوریه در هلند که من با آنها صحبت کردم، آنقدر عصبانی بودند که می‌خواستند همه علوی‌ها را بکشند. مطمئن هستم که قتل عام علوی‌ها و مسیحی‌ها خیلی دور نیست. ولی خب، افراد روشن هم که مخالف این قتل عام‌ها باشند در سوریه زیاد هستند.»

مها السبلانی هم در تأیید نگرانی لینا می‌گوید: «این موضوع دو سویه دارد. از یک سو این ترس و نگرانی وجود دارد و واقعی است و از سوی دیگر در بین مخالفان اسد، گروه‌های بزرگی از مردم هستند که فعالیت‌هایشان در رسانه‌ها بازتاب پیدا نمی‌کند. آنها مردمی هستند که تلاش می‌کنند با روش‌های صلح‌آمیز و متمدنانه در این قیام شرکت کنند؛ با اجرای تآتر، با موسیقی، با هنرشان، با فعالیت‌ها و کمپین‌های محلی و خیابانی و مثبت‌گرایی. به طور مثال جنبش زنان سوریه بسیار فعال و قوی بود. این گروه از مردم می‌توانند در آینده از خشونت جلوگیری کنند و تلاش کنند، دوران گذار به شکل صلح‌آمیز بگذرد؛ و البته خشونت در سوریه به نفع کشورهایی که الان به نوعی موافق یا مخالف هستند هم نیست به خصوص کشورهای همسایه می‌توانند مانع خشونت در سوریه شوند. چون مشکلات در سوریه، به معنای انتقال بحران به کشور آنها هم هست.»

نگرانی از دخالت کشورهای دیگر

به غیر از نگرانی از گروه‌های مختلف قومی و مذهبی در سوریه، بسیاری از مردم سوریه نگران دخالت‌های کشورهای دیگر هستند. لینا در این‌باره می‌گوید: «نگرانی من فقط مربوط به رابطه سنی‌ها و علوی‌ها و مسیحی‌ها نیست، بلکه از اول ناآرامی‌ها بسیاری از کشورهای منطقه و خارج از منطقه در سوریه دخالت کردند، و این وضعیت سوریه را ناروشن می‌کند و نتیجه انقلاب را می‌تواند تغییر دهد. برخی از کشور‌ها انگیزه مذهبی دارند، برخی انگیزه قومی، برخی انگیزه مالی و سیاسی دارند. هیچکدام از این‌ها خواهان آزادی مردم سوریه نیستند، چون اگر اینطور بود این آزادی را به مردم فلسطین می‌داند.»

اما مها السبلانی، قدرت مردم را بیشتر می‌داند و معتقد است که مردم مانع دخالت عوامل بیرونی خواهند شد. او می‌گوید: «به نظر من، وضعیت سوریه ارتباطی به خواسته‌های آمریکا یا کشورهای دیگر ندارد، وضعیت سوریه به خواسته مردم داخل سوریه ارتباط دارد. حتی اپوزیسیون هم این حق را ندارد، که در مورد کشور تصمیم نهایی را بگیرد. نخست باید از شرایط فعلی در بیاییم و سپس مردم انتخاب کنند که چه گروه‌ها و افرادی اجازه دارند درباره آینده سوریه تصمیم بگیرند. اگر کشورهای دیگر و اپوزیسیون به دنبال چیزی که مردم می‌خواهند باشند، آینده سوریه به آینده‌ای که آن‌ها متصور هستند نزدیک خواهد بود در غیر این صورت نه. در حال حاضر بسیاری از کنشگران سیاسی و اجتماعی در کشورهای مختلف دارند در مسائل مختلف اداره کشور، دوره‌های آموزشی می‌بینند که چگونه یک کشور در حال تغییر را اداره کنند و چگونه روی فرهنگ سنتی مردم تأثیر بگذارند.»

مذاکرات ژنو و داستان بی‌فرجام اسد

Mon, 02 Jul 2012 16:52:53 +0000

ایران در جست‌و جوی فرصتی برای سهم‌خواهی در حل بحران سوریه

نعیمه دوستدار

نعیمه دوستدار − شاید مهم‌ترین نکته مورد بحت در مذاکرات ژنو درباره طرح شش ماده‌ای صلح کوفی عنان − که چندی پیش به نمایندگی از سازمان ملل و اتحادیه عرب برای پایان دادن به بحران سوریه ارائه شد − حضور یا عدم حضور بشار اسد در دولت آشتی ملی و حکومت انتقالی بود.

عنان در طرح خود پیشنهاد کرده بود که دولت وحدت ملی در سوریه و حکمرانی آن در دوره انتقالی از طریق انتخابات چند حزبی و آزاد انجام شود و حکومت انتقالی از بین نیرو‌های حکومت و مخالفان و دیگر گروه‌ها تشکیل شود. کوفی عنان پس از نشست اعلام کرد که شرکت‌کنندگان در این نشست با تشکیل دولت وحدت ملی موافقت کرده‌اند ولی نقش بشار اسد در این آینده احتمالی در گفته‌های او مشخص نشد. کوفی عنان اشاره کرد که ماندن یا نماندن بشار اسد به خود مردم سوریه برمی‌گردد هرچند این جمله را هم افزود که: "بعید می‌دانم مردم سوریه به کسانی که دست‌شان آلوده به خون است رأی بدهند."

نتیجه این مذاکرات برای حکومت ایران، اهمیت زیادی دارد. پیش از برگزاری نشست، محمد خزاعی، نماینده ایران در سازمان ملل اعلام کرده بود که حکومت متبوعش مایل است به حل بحران سوریه کمک کند و در این رابطه گفته بود ایران دارای نفوذ و نقش سازنده در زمینه مسائل سوریه است. اما این خواست از سوی تعدادی از کشورهای شرکت‌کننده در این نشست پذیرفته نشد. در نهایت ایران و عربستان تنها منتظر اعلام نتایج نشست ژنو ماندند و کوفی عنان وعده داد که به دلیل اهمیت حضور ایران در تلاش برای حل بحران سوریه، نتایج را به اطلاع این کشور خواهند رساند.

با منتشر شدن توافقات ژنو درباره طرح کوفی عنان، رسانه‌های سوریه و ایران، این مذاکرات را شکست‌خورده توصیف کردند. اکنون در حالی که هر کدام از کشورهای شرکت‌کننده در این نشست تلاش می‌کند تفسیر خود را از نتایج مذاکرات ارائه دهند، ایران تلویحاً به شکست این مذاکرات اشاره می‌کند وآن را ناشی از عدم حضور این کشور در مذاکرات می‌داند.

دعوت نکردن از ایران، نشانه شکست

● رسانه‌های سوریه و ایران مذاکرات ژنو را شکست‌خورده توصیف کردند.
●برخی رسانه‌های ایران، تشکیل شورای ملی را به حمایت سرویس‌های اطلاعاتی آمریکا و فرانسه نسبت می‌دهند.
●روسیه، چهره محبوب رسانه‌های حکومتی است
●کشورهای منطقه مانند ایران، همچنان به سهم‌خواهی برای حل بحران این کشور ادامه می‌دهند.

در حالی که مخالفان سوریه پس از پایان نشست ژنو و انتشار نتایج مذاکرات اعلام کردند با حضور بشار اسد در بدنه دولت انتقالی مخالف هستند و در واقع مصوبه نشست ژنو را رد کردند، رسانه‌های ایران که تا قبل از آن بر نقش موثر لاورف در تغییر جهت مذاکرات به سمت خواسته‌های مسکو تاکید داشتند و اخبار مربوط به صحبت‌های او را در کنفرانس خبری بعد از جلسات پوشش می‌دادند، اکنون به سمت انعکاس خبر این مخالفت‌ها رفته‌اند.

در تازه‌ترین خبرها، شورای مخالفان سوریه که با نام شورای ملی سوریه شناخته می‌شود و اکتبر گذشته (مهرماه ۹۰) در ترکیه تشکیل شد، از نتیجه نشست ژنو در روز شنبه (۳۰ژوئن) ابراز ناامیدی کرده است. برخی رسانه‌های ایران، تشکیل شورای ملی را به حمایت سرویس‌های اطلاعاتی آمریکا و فرانسه نسبت می‌دهند. شورای ملی اعلام کرده که از نشست ژنو "تحرک جدی‌تر و مؤثرتر در تعامل با رژیم سوریه" انتظار داشته و نتیجه نشست ژنو فاقد "مکانیزم روشن برای عملی کردن نتیجه است."

نخستین واکنش خبرگزاری فارس به نشست ژنو، انعکاس گفته‌های سرگی لاوروف وزیر خارجه روسیه بود که گفته بود فرضیه‌ای در مورد لزوم کناره‌گیری "بشار اسد" از سمت ریاست جمهوری سوریه اصلاً در سند نهایی تأیید شده در نشست بین المللی ژنو مطرح نشده است. به گفته او "در نسخه اولیه بیانیه، عبارتی پایانی وجود داشت مبنی بر اینکه افرادی که مانع از برقراری صلح در سوریه هستند، باید کنار گذاشته شوند. این در حالی است که این مساله شامل اصول مربوط به جریانات سیاسی در سوریه نشده، در مفاد منشور سازمان ملل متحد در خصوص عدم دخالت در امور داخلی کشورهای مستقل جهان هم مطرح نیست و در منطق سندی که در نشست ژنو هم مورد تایید قرار گرفته و در آن به‌طور واضح تاکید شده که سرنوشت سوریه در تمامی ابعاد آن باید توسط خود مردم سوریه تعیین شود، نیامده است."

لاورف گفته که به همین دلیل فرضیه مربوط به ضرورت کنار گذاشتن افرادی که مانع از دستیابی به صلح در سوریه هستند که در ابتدا در این سند مطرح بود، به درخواست طرف روسی از این بیانیه حذف شد.

خبرگزاری فارس گزارش داده که لاورف در سخنانش تأکید کرده تمام گروه‌های سوری باید در آینده این کشور شرکت کنند و اما برخی گروه‌های مسلح نمی‌خواهند موضوع سوریه حل شود. او همچنین با انتقاد از دولت‌های غربی، این نکته را مطرح کرد که دعوت نکردن ایران و عربستان در این نشست، نشانه‌ای از عدم حمایت از طرح کوفی عنان است و ابراز امیدواری کرده که: "در ادامه، در دعوت از کشورها بازنگری شده و گستره شرکت کنندگان در این گفت‌و گو‌ها افزایش یابد."

فارس همچنین گفته‌های هیلاری کلینتون وزیر خارجه آمریکا را در گفت‌وگو با شبکه خبری سی.ان.ان در مورد سوریه پوشش داده و از او نقل کرده است که توافق‌های "جامع" جهانی برای حل مسائل سوریه ناکارآمد هستند و با چنین توافقاتی نمی‌توان درگیری‌های این کشور را پایان داد.

این خبرگزاری اشاره کرده که کلینتون توافق‌های روز شنبه رابرای آسان کردن عزل بشار اسد از قدرت مفید دانسته است. در این گزارش آمده که کلینتون گفته مکان ندارد کسی در گروه مخالفان سوری راضی شود بشار اسد یا افرادی از درون رژیم وی که دستشان به خون مردم آلوده است، در بدنه دولت انتقالی قرا بگیرند."

در خبری دیگر، خبرگزاری فارس صحبت‌های کوفی عنان را در پایان این نشست انعکاس داد که در آن کوفی عنان بر لزوم اجرای طرح شش ماده‌ای که پیش از این ارائه کرده بود تأکید کرده و از طرفین درگیری‌ها خواسته تا با پایان دادن به خشونت‌ها، به طرح شش ماده‌ای متعهد باشند. بر اساس این گزارش، عنان درباره محتوای مذاکرات نیز عنوان کرده که در این نشست پایه و اصول اصلی روند انتقال سیاسی قدرت تصویب شده است. او همچنین اعلام کرده که دولت انتقالی باید از دولت فعلی، مخالفان و دیگر گروه‌ها تشکیل شود. بر این اساس، قانون اساسی و دیگر قوانین باید مورد بازنگری قرار گرفته و به رای عمومی گذارده شود. همچنین باید انتخاباتی با حضور تمام احزاب و گروه‌های مختلف برگزار شود.

روسیه، چهره محبوب رسانه‌های حکومتی

در ادامه گزارش‌ها و تحلیل‌ها درباره نشست ژنو، خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) هم با پوشش دادن سخنان لاورف، این بخش از سخنان او را تیتر قرار داده که در آن لاورف می‌گوید:" مخالفان مسلح سوریه دولت را تحریک می کنند." به گفته او مخالفان مسلح سوری هدفشان به راه انداختن دشمنی قومی در این کشور است .در گزارش این خبرگزاری تاکید شده که تصمیم هرگونه انتقال قدرت در سوریه باید از جانب مردم این کشور گرفته شود و هیچ طرفی از این روند نباید حذف شود که به نظر می‌رسد منظور از هیچ طرفی، دولت بشار اسد باشد.

اما خبرگزاری مهر با انتشار گزارشی از نشست مقامات کشورهای موسوم به گروه اقدام تاکید کرده که این نشست با اختلافات شدید همراه بوده است. این مطلب به نقل از شبکه العالم گزارش داده که کشورهای شرکت کننده در کنفرانس ژنو تمام طرف‌ها را در سوریه به توقف خشونت و ازسرگیری گفت‌وگوها به منظور دستیابی به راهی برای حل مسالمت آمیز بحران دعوت کردند. در این گزارش اشاره شده که رایزنی‌های مقدماتی این نشست همراه با اختلافات عمیق بوده و یکی از این اختلاف‌ها درباره سقف زمانی شروع مرحله انتقالی عنوان شده است.

در جمع‌بندی درباره این نشست تأکید شده که اینکه اسد بخشی از روند انتقالی باشد در این نشست مورد توافق قرار نگرفته است و تاکید شده که آمریکا، انگلیس، فرانسه و اعراب معتقدند بشار اسد رئیس جمهوری سوریه نباید بخشی از دولت انتقالی باشد.

خبرگزاری ایسنا هم در یک گزارش، به نقل سخنان کوفی عنان و سایر شرکت‌کنندگان در این نشست پرداخت و نوشت:" با وجود توافق‌های به دست آمده، جبهه غربی ـ آمریکایی که فشارهایی را به روسیه و چین وارد کرده بودند تا از طرح آنها مبنی بر کناره گیری بشار اسد حمایت کنند، نتوانست طرح خود را عملی کند و خواسته آنها با مقاومت جدی روسیه و چین همراه بود." این خبرگزاری گفته‌های هیلاری کلینتون، وزیر امور خارجه آمریکا را در کنفرانس مطبوعاتی پس از نشست ژنو منتشر کرد که در آن گفته بود نشست ژنو زمینه را برای تشکیل دولت انتقالی بعد از بشار اسد فراهم کرده است.

بر اساس این گزارش، خانم کلینتون نسبت به گسترش خشونت‌ها در سوریه هشدار داده و از بشار اسد، رئیس جمهوری سوریه خواسته تا از قدرت کناره گیری کند. همچنین این خبرگزاری تاکید کرده که هیلاری کلینتون در صحبت‌های خود گفته است: "شورای امنیت به زودی قطعنامه‌ای را در مورد سوریه در دستور کار قرار می‌دهد که گزینه نظامی را برای حمایت از طرح شش ماده‌ای کوفی عنان و نقشه راه جدید در خصوص مرحله انتقالی در سوریه را مد نظر خواهد داشت."

اما همین خبرگزاری در خبری دیگر، مخالفت گروه‌های مخالف سوریه را با طرح صلح کوفی عنان برای تشکیل دولت آشتی ملی و مرحله انتقالی سیاسی در سوریه پوشش داد. ایسنا از آسوشیتدپرس نقل کرده است که در کنفرانس بین‌المللی ژنو در روز شنبه، طرح صلح کوفی عنان برای تشکیل دولت انتقالی مورد موافقت قرار گرفت اما به خاطر اصرار روسیه، درها برای حضور بشار اسد، رئیس‌جمهور سوریه در این دولت باز ماند. اما اکنون حیثم ماله، یکی از چهره‌های مخالفان سوریه می‌گوید این توافقنامه "هدر دادن زمان است" و در کنار بشار اسد و اعضای رژیم او در یک دولت حضور نخواهد یافت.

اکنون به نظر می‌رسد با مخالفت نیروهای مخالف سوریه و عدم همکاری حکومت اسد، کشورهای منطقه مانند ایران، همچنان در جست و جوی فرصت مناسب برای اثرگذاری بر آینده مبهم سوریه به سهم‌خواهی برای حل بحران این کشور ادامه دهند.

ايران: برای اجرای طرح کوفی عنان در سوريه آماده همکاری هستيم

zamaanehnews — Thu, 28 Jun 2012 01:50:52 +0000

ايران اعلام کرد برای اجرای طرح کوفی عنان در حل بحران سوريه آماده کمک و همکاری است.

محمد خزاعی، سفير ايران در سازمان ملل بامداد پنج‌شنبه هشتيم تير ۱۳۹۱ به خبرگزاری جمهوری اسلامی (ايرنا) گفت: "جمهوری اسلامی ايران بر اين باور است که طرح کوفی عنان بهترين راه‌حل برای برون رفت از بن بست کنونی در سوريه است و از هرگونه کمک و مشورت به کوفی عنان استقبال می‌کند."

کوفی عنان پس از آنکه به عنوان نماينده ويژه سازمان ملل در سوريه انتخاب شد، طرحی را برای پايان يافتن خشونت‌ها به طرفين ارائه کرد. طرح عنان شامل "توقف فوری خشونت مسلحانه، آغاز گفت‌وگو ميان نيروهای درگير در سوريه، خروج نيروهای مسلح دولتی از مناطق، کمک‌رسانی و اقدامات بشردوستانه به آسيب‌ديدگان و آزادی زندانيان" است.

محمد خزاعی: ايران بر اين باور است که طرح کوفی عنان بهترين راه‌حل برای برون رفت از بن بست کنونی در سوريه است و از هرگونه کمک و مشورت به کوفی عنان استقبال می‌کند

خزاعی همچنين جلوگيری از حضور ايران در نشست بررسی مسائل سوريه را "اشتباه استراتژيک آمريکا" ناميد و افزود: "نقش سازنده و محوری ايران در حل و فصل بحران‌های منطقه غيرقابل انکار است."

کوفی عنان روز چهارشنبه با انتشار بيانيه‌ای از آمريکا، روسيه، چين، بريتانيا، فرانسه (اعضای دائم شورای امنيت سازمان ملل)، ترکيه ،عراق، کويت، قطر و نماينده اتحاديه اروپا و نماينده اتحاديه عرب برای شرکت در اين نشست کنفرانس دعوت کرد. ايران و عربستان به اين نشست دعوت نشده‌اند.

با وجود اينکه ايران به اين نشست دعوت نشده اما کوفی عنان گفت تهران را از نتايج نشست بررسی مسائل سوريه آگاه خواهد کرد.

عنان روز جمعه دوم تير به خبرنگاران در ژنو گفته بود من معتقدم که ايران بايد بخشی از راه‌حل بحران سوريه باشد.

نشست بررسی مسائيل سوريه روز شنبه ۱۰ تير در ژنو برگزار می‌شود.

بحران سوريه اکنون ۱۶ ماهه شده‌است و همه تلاش‌های بين‌المللی برای برقراری صلح ميان مخالفان و حکومت سوريه ناکام مانده‌است.

برآورد می‌شود در ۱۶ ماه گذشته افزون بر ۱۴ هزار تن کشته شده باشند، اگرچه بر اساس آخرين آمار سازمان ملل در دو ماه قبل، تعداد کشته شدگان حدود ۱۰ هزار تن است.

بحران سوریه در نشست اتحادیه عرب

Thu, 05 Apr 2012 12:57:41 +0000

گفت‌وگو با ایلیا جزایری روزنامه‌نگار و کارشناس دنیای عرب

سراج الدین میردامادی

سراج الدین میردامادی - تحولات سوریه به سمتی می‌رود که حساسیت جمع شدن کشورهای عربی برای یافتن یک راه‌حل برون‌رفت از این بحران را در کشور مهم عربی سوریه الزام‌آور می‌کند.

آقای ایلیا جزایری، پرسش نخست من از شما این است که چه کشورهایی در اجلاس اتحادیه عرب در عراق شرکت کرده‌اند و این اجلاس چه نتایجی دربرداشته؟

همه کشورهای عربی به‌جز سوریه در اجلاس بغداد شرکت کرده بودند. البته فقط ۹ کشور (در سطح سران) حضور داشتند و از بقیه کشورها وزیر امور خارجه به‌عنوان نماینده حاضر شده بود یا نمایندگانی در رده‌های دیگر را به اجلاس بغداد فرستاده بودند.

البته نکته مهم در اجلاس بغداد حضور امیر کویت بود که بعد از ۲۲ سال و بعد از تنش‌های زیادی که بین عراق و کویت وجود داشت، برای اولین بار به عراق رفت و این خودش برای عراق یک دستاورد است که یک تنش تاریخی با کویت را پشت سر گذاشته است.

نشست‌های اتحادیه عرب در حقیقت سه روز جلسه بوده، روز اول روز ۲۷ مارس وزرای اقتصاد گردهم آمده بودند. روز دوم وزرای امور خارجه و روز سوم نشست سران بود.

بحران سوریه، مناقشات فلسطینی‌ها با اسراییل، بحران سودان، ثبات و امنیت در کشورهای درحال‌تغییر و فعال‌سازی سازمانهای اتحادیه عرب و مبارزه با تروریسم، مهم‌ترین بحثهای نشست اتحادیه عرب بود

همان‌طور که هوشیار زیباری وزیر امور خارجه عراق هم در کنفرانس خبری پایانی اعلام کرد، بیشتر از ۷۰درصد بحث‌ها به سوریه اختصاص پیدا کرد. بحث فلسطین و مناقشه‌اش با اسراییل بحث دوم بود. بحران سودان و تنش‌هایی که این کشور با سودان جنوبی دارد، بحث سوم بود.

بحث ثبات و امنیت در کشورهای درحال‌تغییر یکی از دیگر بحث‌ها بود. همچنین فعال‌سازی سازمانهای اتحادیه عرب در پیش رفتن به سمت یک اتحادیه از دیگر بحث‌های مطرح بود. تروریسم و مبارزه با آن یکی از مهم‌ترین بحث‌های حاضر در نشست سران بود و همچنین مسئله‌ پایان دادن به بدهی‌های مالی کشورهای ضعیف.

آقای جزایری در مورد سوریه به طور مشخص اتحادیه عرب به چه ارزیابی و جمع‌بندی‌ای رسید؟

بیانیه پایانی اتحادیه عرب برخلاف بقیه اجلاس‌ها در کنفرانس خبری قرائت نشد. بلکه بین رسانه‌ها توزیع شد و به "اعلامیه بغداد" شهرت یافت. این بیانیه نظام سوریه را متهم به جنایت علیه بشریت در شهر حمص کرد. در حقیقت نظام سوریه را مسوول بحران در این کشور دانست و تأکید کرد بر ضرورت گفت‌وگو میان دولت و اپوزیسیون سوریه.

این بیانیه همچنین از مأموریت کوفی عنان فرستاده‌ مشترک اتحادیه عرب و سازمان ملل متحد به سوریه حمایت، با دخالت نظامی خارجی در سوریه مخالفت، و بر ضرورت حمایت از تمامیت ارضی، ثبات و امنیت سوریه تأکید کرد.

آقای جزایری موضع ایران و ترکیه دو کشور حامی و مخالف نظام حاکم در سوریه نسبت به اجلاس اتحادیه عرب چه بود؟

ایران و ترکیه خواستار حضور در نشست سران اتحادیه عرب در بغداد شدند که این خواسته رد شد. یعنی در حقیقت با آن موافقت نشد.

دبیرکل اتحادیه عرب گفت که مأموریت آقای کوفی عنان مقدمه‌ای است برای اجرای طرح صلح اتحادیه عرب که شامل انتقال قدرت در سوریه می‌شود. یعنی درنهایت از آقای اسد می‌خواهند از قدرت کناره‌گیری کند

ارزیابی اجلاس سران عرب در بغداد نسبت به بیلان کار آقای کوفی عنان که مأمور شده بحران سوریه را از طریق دیپلماسی حل کند، چه بود؟

این‌طور که آقای هوشیار زیباری وزیر امور خارجه عراق و نبیل العربی، دبیرکل اتحادیه عرب، در کنفرانس خبری خودشان تأکید کردند، مأموریت آقای کوفی عنان به‌عنوان آخرین فرصت برای حل‌وفصل دیپلماتیک بحران سوریه مورد توجه کشورهای عربی قرار گرفته و آنها امیدوار هستند که این مأموریت با موفقیت به پایان رسد و اعلام کرده‌اند که ظرف چند روز آینده برای حمایت از این مأموریت به شورای امنیت سازمان ملل هم مراجعه خواهند کرد و امیدوار هستند که این دفعه با توجه به این که روسیه و چین هم از از آقای کوفی عنان اعلام حمایت کرده‌اند ، بتوانند قطعنامه‌ای از شورای امنیت بگیرند که این‌بار با وتوی روسیه و چین مواجه نشود.

اما آقای نبیل العربی به نکته ریزی اشاره کرد دراین‌مورد که مأموریت آقای کوفی عنان مقدمه‌ای است برای اجرای طرح صلح اتحادیه عرب که پیش‌تر ارائه شده بود.

این طرح صلح، شامل انتقال قدرت در سوریه است. یعنی درنهایت از آقای بشار اسد می‌خواهند از قدرت کناره‌گیری کند و اختیار ریاست جمهوری را به معاون خودش واگذار کند. معاون رئیس جمهور هم با حضور اپوزیسیون "دولت وحدت ملی" تشکیل دهد و این دولت وظیفه‌ تدوین قانون اساسی جدید و برگزاری انتخابات ریاست جمهوری و پارلمانی در پایه‌های دموکراتیک را دارد. یعنی در حقیقت دارند سعی می‌کنند سناریوی یمن را در سوریه هم پیاده کنند.

اما عملا تا اینجا بشار اسد به "طرح‌ صلح"‌هایی که از سوی اتحادیه عرب و آقای کوفی عنان اعلام شده، تن نداده. آیا به نظر نمی‌رسد صبر جامعه جهانی به‌گونه‌ای به پایان رسیده و ممکن است برخورد با حکومت بشار اسد را تندتر کنند؟

این بحثی که مطرح کردید کمی پیچیده‌ است. موقعیت جغرافیایی‌ سوریه در این قضیه خیلی نقش ایفا می‌کند. این که دولت سوریه خیلی از طرح‌ها را نخواهد پذیرفت و پیش از برگزاری اجلاس سران کشورهای عربی دولت سوریه از زبان جهاد مقدیسی، سخنگوی وزیر امور خارجه سوریه، اعلام کرد که اصلا خواسته‌های اتحادیه عرب را عملی نخواهد کرد.

کشورهای عربی خواستار آلترناتیوی برای اسد هستند که باعث ثبات در سوریه شود و درعین‌حال در مقابل اسراییل همین سیاست دولت بشار اسد را ادامه دهد

اما این‌که جامعه جهانی چه تعاملی با بحران سوریه خواهد داشت، یک بحث دیگر است. چون گویا ما شاهد تفاوت منافع بین غرب و کشورهای عربی‌‌، به‌خصوص کشورهای حوزه جنوبی خلیج فارس، در بحث سوریه هستیم.

کشورهای عربی خواستار آلترناتیوی برای اسد هستند که باعث ثبات در سوریه شود و درعین‌حال در مقابل اسراییل همین سیاست دولت بشار اسد را ادامه دهد، اما غرب شاید نظرش این باشد که ادامه‌ یک تنش سیاسی طولانی‌مدت در سوریه بیشتر به نفع‌اش است و نیز به نفع امنیت مرزهای اسراییل تا هیچ طرف قوی وجود نداشته باشد.

جامعه بین‌الملل هنوز به این نتیجه نرسیده که بخواهد در سوریه همچون لیبی مداخله کند و این مسئله را کمی پیچیده‌تر می‌کند. از طرف دیگر گروه‌های مسلح مخالف اسد هنوز این قدر قدرتمند نشده‌اند که خودشان بتوانند به کار نظام حاکم بر سوریه پایان دهند.

اسد سوریه را به سمت فروپاشی می‌برد

Fri, 16 Mar 2012 16:36:35 +0000

گفت‌وگو با علیرضا نوری زاده درباره تحولات اخیر سوریه

ایرج ادیب‌زاده

یک‌سال گذشت. پانزدهم مارس؛ از آغاز ناآرامی‌ها در سوریه تاکنون - به گفته‌ سازمان ملل- بیش از هشت هزار نفر کشته شده‌اند. یک‌سال گذشت. در نخستین سالگرد این ناآرامی‌ها بحران سوریه حالا به مهم‌ترین رویداد بین‌المللی مبدل شده. چون روند تحولات منطقه‌ گسترده‌ای را فراگرفته است.

منافع بسیاری از کشورهای جهان مثل آمریکا، روسیه، چین و اتحادیه اروپا در آنجا باهم برخورد می‌کنند. خاورمیانه حالا به دیگ جوشانی مبدل شده.

ایران که خود تحت فشارهای شدید بین‌المللی‌ست، در سوریه نقش بازی می‌کند. براساس گزارش روزنامه‌ انگلیسی گاردین، براساس مکاتبات خصوصی بشار اسد که یک هکر مخالف سوریه در اختیار روزنامه گذاشته، بشار اسد در این مدت به شدت گوش ‌به ‌فرمان تهران داشته و از مشاوره‌ها و کمک‌های مختلف مسئولان جمهوری اسلامی برای سرکوب مخالفانش استفاده کرده.

جامعه بین‌المللی همچنان بر سر سوریه اختلاف دارد. اوباما گفته است بشار اسد مثل باقی دیکتاتورها سقوط خواهد کرد. روسیه و چین همچنان از رژیم بشار اسد حمایت می‌کنند. دو قطعنامه‌ پیشین شورای امنیت را وتو کرده‌اند. مخالفان سوریه در سالگرد این ناآرامی‌ها اعلام یک هفته تظاهرات در سراسر جهان کرده‌اند.

برای بررسی بیشتر اوضاع سوریه در نخستین سالگرد آغاز ناآرامی‌ها و مخالفت با رژیم بشار اسد با آقای علیرضا نوری‌زاده روزنامه‌نگار، نویسنده و کارشناس سیاسی در لندن تماس گرفتم.

آقای نوری‌زاده یکسال پس از آغاز ناآرامی‌ها، شما چه تحلیلی از اوضاع سوریه دارید؟

در درجه اول بگویم برای همه‌ ناظران ابعاد مقاومت مردم سوریه و استمرار آنها در ستیز با رژیم سبع و خونخوار و جنایتکار بشار اسد دقیقاً اسباب حیرت است. یعنی هیچ‌کس تصور نمی‌کرد که مردم سوریه تا این حد مقاومت کنند. فراموش نکنیم رژیم پدر و پسر، حافظ و بشار، طی ۴۰ سال ریشه‌های تمام گروههای سیاسی در سوریه را خشکاندند.

جنایت به گونه‌ای بود که حتی تفکر نسبت به مخالفت در سوریه جرم محسوب می‌شد و بسیاری از سوری‌ها حتی وقتی از کشورشان خارج می‌شدند، فکر مخالفت با رژیم را نمی‌کردند.

هیچ‌کس تصور نمی‌کرد که مردم سوریه تا این حد مقاومت کنند. فراموش نکنیم طی سال‌ها حتی تفکر نسبت به مخالفت در سوریه جرم محسوب می‌شد و بسیاری از سوری‌ها حتی وقتی از کشورشان خارج می‌شدند، فکر مخالفت با رژیم را نمی‌کردند

اخوان‌المسلمین به‌عنوان یک گروه ریشه‌دار در شهر حما نابود شده بود. ۲۵ هزارتن کشته شدند و بعد از آن؛ اخوان‌المسلمین به صورت یک جنبش سرگردان در خارج از سوریه این‌سو و آن‌سو متمایل می‌شد و چند سال قبل مجموعه‌ای از آنها هم آمدند به ریاست آقای بیانونی BIANOUNI عملاً با رژیم بیعت کردند.

حزب کمونیست که از سابقه‌دارترین احزاب بود، خالد بکتاش و گروهش، این‌ها عملاً تسلیم شدند و گروه‌های سیاسی دیگرهم ترجیح دادند سکوت کنند و یا در جبهه‌ای که رژیم درست کرده بود، در واقع به‌عنوان نمایش جبهه‌ احزاب اپوزیسیون، در آن مشارکت کنند.

بنابراین هیچ حس سیاسی و حرکت سیاسی در جامعه مشاهده نمی‌شد و [کسی فکر نمی‌کرد که] ناگهان این جنبش در چنین ابعادی به‌پا خیزد و با این رژیم برخورد کند، طبیعتاً اسباب شگفتی بود ادامه‌ این جنبش، بدون آن که یک رهبری خاص یا یک رهبر فرهمندی این جنبش را حمایت کند.

طبیعتاً بعداً شورای ملی سوریه تشکیل شد و گروه‌های کوچکتر دیگری هم بودند. ولی عملاً می‌خواهم بگویم که این خود مردم سوریه هستند که با تشکیل کمیته‌های انقلابی در نقاط مختلف موفق شدند جنبش را تا امروز ادامه دهند، اعجاب جهانیان را برانگیزند و در عین حال بیش از هشت‌هزار کشته هم بدهند، ده‌ها هزار مجروح و زندانی، ولی همچنان پایدار.

این خود مردم سوریه هستند که با تشکیل کمیته‌های انقلابی در نقاط مختلف موفق شدند جنبش را تا امروز ادامه دهند، اعجاب جهانیان را برانگیزند و در عین حال بیش از هشت‌هزار کشته هم بدهند

آقای نوری‌زاده شما به ادامه‌ مخالفت‌ها از سوی جنبش مردمی سوریه اشاره کردید. اما می‌بینیم در همین سالگرد آغاز ناآرامی‌ها وضعیت انسانی بسیار فاجعه‌بار است. به‌جز حملات و کشتار نظامیان، کمیته‌ بین‌المللی صلیب سرخ هنوز اجازه‌ ورود به مناطق درگیری را پیدا نکرده است. روزنامه‌نگاران بسیاری یا کشته یا ناپدید شده‌اند. وضعیت بسیار خراب است. چهارده‌هزارنفر به ترکیه فرار کرده‌اند. این وضعیت را شما چه طور می‌بینید؟

بله، هر بعدی بخواهید نگاه کنید فاجعه غیرانسانی و تکان‌دهنده است. من نمی‌توانم هیچ توصیفی کنم یا فاجعه دیگری را شبیه این فاجعه بدانم. به خاطر این که مردم دست‌شان خالی‌ست.

آن مجموعه که به‌عنوان ارتش آزاد سوریه فعالیت می‌کنند، مجموعه‌ای از سربازان، افسران جزء و گاه، برخی افسران بلندپایه‌تر هستند که این‌ها از ارتش جدا می‌شوند، با مردم پیوند برقرار می‌کنند، ولی چون دست‌شان خالی‌ست، چون اسلحه‌شان به اندازه‌ سلاح دولت نیست، در نتیجه سرکوب و منکوب می‌شوند.

در بعضی نقاط وحشیانه با این‌ها رفتار شده، به گونه‌ای این‌ها را شکنجه و بعد اعدام کرده‌اند که... خب این در روحیه [افراد] تاثیر می‌گذارد. این است که موج فرار هم بیشتر شده. یعنی مردم، گزیری ندارند.

وقتی شما در ادلب، یا در شهر حما، یا در نقاط بیرون از شهرها، در روستاهای سوریه مشاهده می‌کنید که دولت با توپخانه و با تانک خانه‌های مردم را می‌کوبد، چه انتظاری می‌شود از مردم داشت.

در همین ۲۴ ساعت اخیر بیش از چهارهزار نفر به لبنان رفتند و هزاران نفر به اردن و ترکیه. به‌هرحال مجموعه این‌ها نشان می‌دهد که فاجعه بسیار ابعادش بزرگ است و اسباب تعجب فقط این است که جامعه جهانی به خاطر روشی که مثلا روسیه یا چین یا جمهوری اسلامی در پیش گرفته‌اند، چرا از اقدامات عاجلانه پرهیز می‌کند.

وضع در سوریه بسیار خطرناک است. عملاً تقسیم و تفکیک بر مبنای مذهب و طایفه‌ نژادی یا نژاد شروع شده و این بسیار خطرناک است برای آینده‌ سوریه و منطقه

به‌هرحال وضع در سوریه بسیار خطرناک است. عملاً تقسیم و تفکیک بر مبنای مذهب و طایفه‌ نژادی یا نژاد شروع شده و این بسیار خطرناک است برای آینده‌ی سوریه و منطقه. یعنی جنگ حیدر؛ نعمتی را در منطقه دامن خواهد زد.

در نهایت وضع اگر به همین صورت ادامه پیدا کند، منجر به تقسیم سوریه خواهد شد. رژیم اسد دارد می‌گوید که اگر تمام مردم هم کشته شوند، برایش مهم نیست و فقط می‌خواهد بماند و در برابر چنین رژیمی طبیعتاً اقداماتی مثل اعزام آقای کوفی‌ عنان یا مذاکرات فایده ندارد و باید اقدامات بسیار قاطعانه‌تر باشد.

وضعیت مخالفان و شورای ملی سوریه را چه طور می‌بینید؟ برخی کارشناسان اختلاف بین مخالفان را عامل اصلی ادامه‌ی این وضعیت در سوریه می‌دانند، شما چه‌طور؟

بله، البته و این به نظر من تجربه‌ و درسی‌ست برای اپوزیسیون کشورهای دیگر و به‌ویژه ایران. وقتی مخالفان آماده نبودند برای برخورد با چنین مسئله‌ای، چندماه طول کشید تا این‌ها توانستند یک زبان مشترک پیدا کنند و تشکیل شورا به نظر من یک اقدام بسیار مهم بود. ولی هم‌زمان با تشکیل شورا دولت هم که بی‌کار نمی‌نشیند.

رژیم سوریه شروع کرد یک مشت اپوزیسیون مصنوعی بسازد. یعنی این‌ها را جلو بیندازند و این‌ها بیآیند در کار شورا کارشکنی کنند. همین که سه نفر از اعضای شورا اخیراً استعفا داده‌اند، براثر تهدید بود.

خانواده‌های این‌ها تحت تهدید قرار می‌گیرند و اقدامات بسیار سنگینی علیه‌شان انجام می‌شود و این‌ها البته تأثیر می‌گذارد، چه در روحیه مبارزان و چه در ترکیب شورا در جهت دادن سیاست‌هایش.

رژیم اسد دارد می‌گوید که اگر تمام مردم هم کشته شوند، برایش مهم نیست و فقط می‌خواهد بماند و در برابر چنین رژیمی طبیعتاً اقداماتی مثل اعزام آقای کوفی‌ عنان یا مذاکرات فایده ندارد و باید اقدامات بسیار قاطعانه‌تر باشد

نکته‌ای که به نظرم باید به آن توجه کرد این است که امروز شورای ملی از جانب خیلی از دولتها به‌ویژه دولتهای عربی عملاً به رسمیت شناخته شده.

همین‌طور در سطح بین‌المللی دولتهای مثل فرانسه، بریتانیا یا ترکیه این‌ها حمایت خود را از شورا اعلام کرده‌اند. شورا در برابر یک دو راهی قرار گرفته است که خود این ‌مقداری لطمه می‌زند که آیا راه‌حل نظامی را تأیید کند یا نکند. مثلاً آقای برهان قلیون Borhan Ghalioun رئیس شورای ملی سوریه ؛ که یک استاد برجسته است در فرانسه، ایشان مدتها تردید داشت.

ولی بالاخره گفت اگر راه‌حل سیاسی به نتیجه نرسد و آخرین راه‌حل که کوفی عنان باشد، نتواند باعث متوقف شدن قتل عام مردم سوریه شود، گزیری جز راه‌حل نظامی نیست و راه‌حل نظامی به‌منزله‌ مداخله‌ نیروهای غربی در سوریه نیست، بلکه این‌ها بیشتر معتقدند که باید یک پاساژ یا یک راهرو امن در ترکیه یا در نقطه‌ دیگر، برای رساندن مواد کمکی و همین طور اسلحه به ارتش آزاد سوریه فراهم کرد و بعد از آن منطقه‌ای را در سوریه - مثل لیبی که در بنغازی بودند- در تصرف گیرند و در آن منطقه افراد ارتش آزاد مستقر شوند.

به‌هرحال گفت‌وگوها ادامه دارد. آقای کامرون نخست وزیر بریتانیا و پرزیدنت اوباما در این زمینه مذاکره کرده‌اند و این امیدواری وجود دارد که بعد از گفت‌وگوهایی هم که با آقای لاوروف وزیر خارجه روسیه شده، شاید بتوان تحولی را دید...

شما به مسئله‌ی روسیه اشاره کردید. روسها واقعاً چه می‌خواهند؟

روسها می‌گویند در لیبی و عراق سرشان را کلاه گذاشته‌اند؛ دو کشوری که بیشتر از سوریه که طبیعتاً آخرین پایگاه آنها در مدیترانه است و همین‌طور کشورهایی که سابقاً جزو مناطق نفوذ اتحاد جماهیر شوروی بودند، از دستشان رفت و ضمن این که نگرانند سوریه را از دست بدهند، نگرانی بیشترشان متوجه ایران است. ایران امروز به حیاط‌خلوت روسیه تبدیل شده است.

هیچ‌گاه روسیه در صدوپنجاه سال اخیر به اندازه‌ امروز در ایران نفوذ نداشت. حضور روسیه در همه‌ زمینه‌ها هست، حتی تعیین کننده‌ سیاست خارجی ایران است. بنابراین از دست دادن جمهوری اسلامی برایشان بسیار سنگین خواهد بود و چون مطمئن‌اند که بعد از سرنگونی اسد نوبت سرنگونی آقای خامنه‌ای خواهد رسید، به همین دلیل ایستاده‌اند و چانه می‌زنند.

روس‌ها ضمن این که نگرانند سوریه را از دست بدهند، نگرانی بیشترشان متوجه ایران است. ایران امروز به حیاط‌خلوت روسیه تبدیل شده است. هیچگاه روسیه در صدوپنجاه سال اخیر به اندازه‌ امروز در ایران نفوذ نداشت

ولی در نهایت روس‌ها معامله‌گرند و همان‌طور که در طول تاریخ ثابت کرده‌اند، نه پای عبدالناصر ایستادند نه پای صدام حسین و نه پای متحدان اصلی‌شان در جهان عرب در یمن جنوبی سابق.

بنابراین می‌خواهم بگویم که روسها چه در هیات اتحاد شوروی و چه در هیات روسیه تزاری و امروز؛ روسیه پوتینی، معامله‌گرند و در نهایت مصالح‌شان را می‌خواهند و اگر امتیازات کافی به آنها داده شود و ضمانت‌هایی درباره‌ سوریه یا ایران آینده، در آن صورت روس‌ها تعدیل خواهند کرد.

چون امروز به منفورترین دولت در منطقه تبدیل شده‌اند و نمی‌خواهند چنین وضعی ادامه پیدا کند. مسلمانان روسیه به‌شدت با موضع‌گیری‌های دولت پوتین مخالفت کرده‌اند و این مخالفت‌ها به‌زودی گسترده‌تر خواهد شد. این است که من معتقدم روسها هم قابل تغییر هستند، روسها هم پذیرای تغییر خواهند بود. منتهی باید مبلغ امتیازات را بالا برد.

گفتید بسیاری از کشورهای عربی شورای ملی سوریه را به رسمیت شناخته‌اند. بسیاری از کشورهای غربی هم سفارت‌های خودشان را در دمشق بسته‌اند. هلند هم سفارت خودش را در دمشق بست. این چه تأثیری در اوضاع دیپلماتیک سوریه دارد؟

به نظر من تأثیرش بیشتر روانی‌ست. برای این که الان دولت سوریه چندان در اندیشه‌ وجهه بین‌المللی‌ یا ارتباطات بین‌المللی‌اش نیست.

راه‌حل نظامی را در افق می‌بینم. یعنی چندان دور به نظر نمی‌رسد. با توجه به این که رژیم بشار اسد حاضر نیست از راه‌حل امنیتی، دست بکشد و سرانجام دنیا گزیری نخواهد داشت، جز این که یک راه‌حل نظامی را بپذیرد

سوریه امروز در عزلت مطلق است، در محاصره است. تا زمانی هم که آقای خامنه‌ای پول به اسد می‌دهد، دولت جمهوری اسلامی نیرو و نفرات در اختیارش می‌گذارد و روسیه اسلحه می‌دهد و حمایت می‌کند، چندان دل‌نگران رفتن سفیر هلند یا سفیر کشور دیگر اروپایی نیست.

ولی در درازمدت به‌هرحال این کشور در انزوای مطلق قرار می‌گیرد و این یک شمشیر دو لبه است. از یکطرف هم می‌تواند به ضرر مردم تمام شود.

یعنی نبودن ناظرانی که دست‌کم در چارچوب سفارت‌خانه‌ها شاهد جنایات رژیم خواهند بود. دیدید که سفیر آمریکا تا مدتها ماند، ولی زمانی دمشق را ترک کرد که جان خودش در خطر بود.

این سفارت‌خانه‌ها ممکن است همه‌شان هم ببندند. سفارت‌خانه‌های عربی الان تعطیل کرده‌‌اند و بیرون آمده‌اند. سعودی‌ها که سالها به‌عنوان حامیان رژیم سوریه بودند و تمام صورت‌حسابهای آنها را می‌پرداختند، این‌ها همه درها را به روی بشار اسد بسته‌اند. عملاً خواستار سرنگونی‌اش شده‌اند.

آقای نوری‌زاده پرسش پایانی‌ام و به کوتاهی این است که آیا شما احتمال دخالت ناتو را می‌دهید؟

در شرایط فعلی نه. ولی یک نوع راه‌حل نظامی را در افق می‌بینم. یعنی چندان دور به نظر نمی‌رسد. با توجه به این که رژیم بشار اسد حاضر نیست از راه‌حل امنیتی، که به توصیه آقای خامنه‌ای؛ به شدت دنبالش هست، دست بکشد و طبیعتا سرانجام دنیا گزیری نخواهد داشت، جز این که یک راه‌حل نظامی را بپذیرد.

سوریه و مساله کردها

Fri, 16 Mar 2012 01:37:57 +0000

گفت‏وگو با محمد رضا اسکندری، تحلیلگر مسائل کردستان

سراج الدین میردامادی

جنبش اعتراضی در سوریه یک‌ساله شد . سیر تحولات در سوریه برخلاف تلاش‌های بین‌المللی همچنان بر ضرب‌آهنگ تند خشونت و کشتار مردم این کشور از سوی قوای دولتی پیش می‌رود و میزان خشونت حکومت علیه معترضان در شهرهای مختلف، به ویژه در شهر حمص و همین‏طور شهرهای کردنشین بسیار بالا گرفته است.

در گفت‏وگویی با محمد رضا اسکندری، روزنامه‏نگار و تحلیل‏گر مسائل کردها، در این زمینه، ابتدا از ایشان پرسیدم که:

نقش کردها و احزاب کرد سوری در اعتراضات و مبارزات ماه‏ها و هفته‏های اخیر سوریه چیست؟

وضعیت کردهای سوریه در شرایط کنونی، با توجه به مسائلی که در منطقه شکل می‏گیرد، رو به بهبودی و انسجام است.

قبل از این‏که کردها در سوریه بتوانند به یک تفاهم کلی برسند، با توجه به شرایط سیاسی حاکم در کردستان سوریه، به‏ویژه در قسمتی از تشکیلات احزاب‏شان، نیروهای کردستان عراق و به‏ویژه دو حزب بزرگ کردستان عراق، یعنی احزاب آقای بارزانی و آقای طالبانی، نقشی در آن‏جا دارند و در طرف دیگر پ‏.ک.‏ک هم نقش عمده‏ای در کردستان سوریه دارد.

به همین خاطر، تا حدود یک ماه پیش جنبش کرد سوریه در ارتباط با نقش خود در مبارزاتی که در حال حاضر در سوریه در حال شکل‏گیری است و چگونگی ایفای این نقش، دچار یک سری بحران‏ها بود.

تا این‏که در ماه گذشته، بعد از این‏که رییس شورای انتقالی سوریه به کردستان عراق رفت و با رهبر حزب دمکرات کردستان عراق، آقای بارزانی، ملاقات کرد و از او خواست که پادرمیانی کند و احزاب و سازمان‏های کردی را تشویق به همکاری با شورای انتقالی بکند، کنفرانسی در شهر اربیل عراق در این زمینه برگزار شد.

ولی متأسفانه در کنفرانسی که در اربیل برگزار شد و آقای بارزانی و نخست‏وزیر حکومت حریم کردستان عراق، آقای برهم صالح از طرف حزب آقای طالبانی در آن شرکت کرده بودند، اشتباه بزرگی صورت گرفته بود و از بزرگ‏ترین حزب منسجم و تشکیلاتی سوریه، "حزب اتحاد دموکراتیک کردی" (پی.ی.دی) که حزبی است که با دیدگاه‏های آقای اوجلان شکل گرفته، دعوت به عمل نیامده بود و تنها از ۱۲ حزب قدیمی کردستان سوریه دعوت شده بود.

در کنفرانسی که در اربیل برگزار شد و آقای بارزانی و آقای برهم صالح در آن شرکت کرده بودند، اشتباه بزرگی صورت گرفته بود و از بزرگ‏ترین حزب کرد سوریه، "حزب اتحاد دموکراتیک کردی(پی.ی.دی) که با دیدگاه‏های آقای اوجلان شکل گرفته، دعوت به عمل نیامده بود

اما با توجه به این‏که اگر همه‏ این احزاب را کنار هم قرار بدهیم، وزنه‏ای به اندازه‏ سنگینی وزنه‏ تشکیلاتی این یک حزب، یعنی "پی.ی.دی" نیستند، هنوز هم نتوانسته‏اند کار اصلی و انسجام درونی خود را به وجود بیاورند و یک پلاتفرم بزرگ تشکیل بدهند.

البته هم‏زمان، بعد از مدتی، در کشورهای اروپایی حرکت‏هایی بین احزاب کردستان سوریه شروع شد و رایزنی‏هایی با پی‏.ی.‏دی انجام گرفت و طبق خبرهایی که من از طرف احزاب و روشنفکران و سیاست‏مداران کرد سوریه دریافت کرده‏ام، آن‏ها به این نتیجه رسیده‏اند که با هم و در کنار هم، برای حل بحران‏های خودشان و توقعاتی که ملت کرد سوریه دارند به توافق برسند.

الان هم این کار در حال انجام شدن است و آن‏ها در حرکت‏های جدیدی که در شهرهای بزرگ کردستان سوریه، یعنی آموشلو، انجام می‏گیرد، همگام با هم حرکت می‏کنند و در واقع توانسته‏اند حرکت بزرگی را سازماندهی کنند.

آقای اسکندری، پیشینه‏ تاریخی کردهای سوریه به کجا برمی‏گردد و از کی این جمعیت کرد در این‏جا دور هم جمع شده‏اند؟ چه حوزه‏ نفوذ و چه پیشینه‏ تاریخی‏ای دارند؟ آیا هیچ‏گاه در حکومت دستی داشته‏اند؟ نسبت آن‏ها با حکومت سوریه چه بوده؟

همان‏طوری که تاریخ ملت کرد، تاریخی است که از زمان تقسیم کردستان شروع شده، ملت کرد سوریه هم قسمتی از این بحران تاریخی ملت کرده بوده. یعنی از ۲۴ جولای ۱۹۲۴ که "معاهده‏ لوزان" که بر مبنای آن دول جهان تصمیم می‏گیرند کردستان را بین کشورهای ایران، ترکیه، عراق و سوریه تقسیم کنند، به امضا می‏رسد.

در همان زمان، دولت فرانسه که بر منطقه‏ای که کردها در آن‏جا زندگی می‏کردند حکومت داشته، تلاش‏اش بر این بوده که یک حکومت فدرالی، بر اساس مذاهب به‏وجود بیاورد. ولی متأسفانه در آن شرایط کردها تن به این تقسیم‏بندی فدرالی بر مبنای مذهب نمی‏دهند و می‏خواستند مسائل‏شان را از طرق غیرمذهبی حل کنند.

احزاب و روشنفکران کرد در آن زمان بیشتر جذب احزاب مارکسیستی در درون احزاب عربی شدند و فکر می‏کردند از آن طریق می‏‏توانند مسائل کردی خود را پیش ببرند. ولی همان‏طور که می‏دانید، ایده‏های مارکسیستی این احزاب نه تنها مسئله‏ کردی را حل نکرد، بلکه این موضوع اصلاً از یاد رفت.

تلاش‏های کردها برای حل مسئله‏ خودشان هم‏چنان ادامه پیدا کرد و به قیام شیخ سعید در سال‏های ۱۹۲۷ رسید و بعد از شکست این قیام، تعدادی از نیروهای این قیام از کردستان ترکیه به کردستان سوریه مهاجرت می‏کنند.

در مبارزاتی هم که در کردستان عراق صورت می‏گیرد، تعدادی از کردها بعد از این‏که مبارزات در آن‏جا بر اثر سرکوب شدید رژیم‏های حاکم بر عراق شکست می‏خورد، وارد خاک کردستان سوریه می‏شوند.

به این ترتیب، جمعیتی که در منطقه‏ کردستان سوریه زندگی می‏کنند ترکیبی است از نیروهای ساکن آن‏جا و یک‏سری از نیروهایی که در اثر مبارزه‏ مردم کرد در کردستان ترکیه و عراق به آن‏جا رفته‏اند و در واقع مهاجران کرد هستند.

اما جمعیت مردم کرد در سوریه، بر مبنای برخی آمارها یک میلیون و ۷۰۰ هزار نفر است. برخی دیگر از آمارها، این جمعیت را دو و نیم میلیون و حتی برخی بالای سه میلیون تخمین می‏زنند و می‏گویند ۵۰۰ هزار تن از آنان، کسانی هستند که شناسنامه‏ای ندارند.

علت بدون شناسنامه بودن برخی از کردهای سوریه، این است که دولت بعث سوریه در زمان خودش، تصمیم گرفته بود که یک سرشماری‏ انجام بدهد. بعضی از کردها از ترس ورود اجباری بچه‏های‏شان به نیروهای نظامی دولت بعث، در سرشماری شرکت نکردند

علت بدون شناسنامه شدن این افراد، این بود که دولت بعث سوریه در زمان خودش، تصمیم گرفته بود که یک سرشماری‏ انجام بدهد. اما بعضی از کردها چون ترس از آن داشتند که در صورت شرکت در سرشماری، بچه‏های‏شان باید وارد نیروهای نظامی دولت بعث بشوند، در سرشماری شرکت نکردند و در آن روز حدود ۱۵۰هزار تا ۲۰۰هزار نفر و طبق آمار سازمان دیده‏بان حقوق بشر، بیش از ۲۰۰هزار نفر از آن زمان، بدون شناسنامه باقی مانده‏اند.

امروز آمار آن‏هایی که شناسنامه ندارند، بیش از ۵۰۰هزار نفر است. ما اگر نگاهی به تاریخ کردهای سوریه بیاندازیم، شاید یکی از دردآورترین تاریخ‏های ملت‏های جهان باشد.

آیا خود احزاب کرد سوری با خودشان، علیه حاکمیت بشار اسد، وحدت دارند؟

با توجه به شرایطی که در کردستان سوریه بوده، ملت کرد در طول تاریخ مبارزاتی‏شان با نه تنها آقای بشار اسد، بلکه با پدر او و دولت‏های قبلی، اتحاد خود را داشته‏اند و مبارزات‏شان همیشه مبارزاتی مداوم بوده است.

یعنی اگر ما حتی به مبارززات اخیر ملت کرد نگاه کنیم، می‏بینیم که مبارزات سازماندهی شده‏ کردها، برمی‏گردد به دهم دسامبر سال ۲۰۰۲ که در آن‏جا چندین هزار نفر از اعضای حزب اتحاد کرد در سوریه (پی.ی.دی)، در مقابل پارلمان سوریه تظاهرات می‏کنند؛ به خاطر همان کسانی که شناسنامه ندارند و به خاطر ممنوعیت زبان کردی.

سال ۲۰۰۳، صدها کودک برای احقاق حقوق کودکان بی‏شناسامه، توسط احزاب کردی و روشنفکران کرد به سمت ساختمان پارلمان سوریه فرستاده می‏شوند که در آن‏جا هم از سوی دولت و هم نیروهای امنیتی به آنها حمله می‏شود

حتی در سال ۲۰۰۳، صدها کودک توسط احزاب کردی و روشنفکران کرد به سمت ساختمان پارلمان سوریه فرستاده می‏شوند که در آن‏جا هم دولت و نیروهای امنیتی حمله می‏کنند و تعدادی از کسانی که این حرکت را برای احقاق حقوق کودکان بی‏شناسامه پایه‏‏ریزی کرده بودند، سرکوب می‏شوند.

یا در ماه مای ۲۰۰۴ در شهر قاموشلو که بزرگ‏ترین شهر کردی سوریه است، حرکت‏های وسیعی انجام گرفته بود و در تظاهراتی هم که در ماه مارس انجام گرفت، تعداد زیادی کشته شدند.

به این ترتیب می‏بینیم که احزاب و سازمان‏های کردی در تشکیلات‏هایی که دارند، در مبارزات مربوط به مسائل کردی و کردستان همیشه با هم بوده‏اند.

ولی واقعیت‏ بزرگی که در سوریه وجود دارد این است که با توجه به شرایط موجود در این کشور، پ‏.ک‏.ک توانسته تشکیلات عظیمی در درون کردستان سوریه به‏وجود بیاورد. یعنی پی.‏ی.‏دی یکی از بزرگ‏ترین سازمان‏های تشکیلاتی کردی در درون کردستان سوریه است.

ولی حزب دمکرات کرد سوریه را هم داریم که از قدیمی‏ترین احزاب کرد سوریه است. در مجموع، در کردستان سوریه، ۱۲ حزب قدیمی وجود دارند.

بحران در سوریه

Babak M — Mon, 28 Mar 2011 21:53:55 +0000

ایرج ادیب‌زاده

در تظاهرات ضد دولتی روز جمعه در شهرهای بزرگ و کوچک سوریه، ده‌ها نفر کشته شدند. به گزارش خبرگزاری «الجزیره» از قول شاهدان عینی فقط ۲۰ نفر در شهر صنمین کشته شدند. جامعه‌ بین‌المللی به رویدادهای خونین سوریه واکنش نشان داده؛ عفو بین‌الملل دست‌کم از ۵۵ کشته در تظاهرات چند روز گذشته خبر داده؛ آمریکا خشونت علیه تظاهرکنندگان در سوریه را به شدت محکوم کرده و بانکی مون، دبیرکل سازمان ملل از سوریه خواسته است به حقوق بشر احترام بگذارد و خشونت علیه تظاهرکنندگان را متوقف کند. پاریس هم امروز دمشق را به احترام به حقوق بشر و اجرای اصلاحات وعده داده شده فراخواند.

یک هفته ناآرامی در شهرهای مختلف به‌ویژه در نزدیکی مرز سوریه و اردن ده‌ها قربانی به‌جای گذاشته است.

رئیس جمهوری سوریه بشارالاسد که ۱۱سال است قدرت را در دست دارد، با بزرگ‌ترین موج اعتراضی و تظاهراتی روبه‌رو شده که از سال ۱۹۸۲ بی‌سابقه بوده است؛ یعنی زمانی که پدرش حافظ اسد در یک درگیری خونین با مسلمانان ۲۰ هزار نفر را کشت.

موج اعتراضی که از تونس و مصر آغاز شده بود، اینک به یمن، بحرین و سوریه رسیده است.

در گفت‌وگویی با دکتر سعید محمودی، استاد روابط بین‌الملل در حوزه حقوق بین‌المللی و رئیس دانشکده حقوق دانشگاه استکهلم پرسیده‌ام: آیا با گسترده‌ شدن تظاهرات و گسترش خشونت در سوریه، ممکن است وضعی پیش بیاید که مثل لیبی، جامعه بین‌المللی ناچار به دخالت برای حل مسئله شود؟

دکتر سعید محمودی: پیش‌بینی این مسئله البته کار آسانی نیست. وضع لیبی از جهات مختلف وضع خیلی خاصی بود. معمولاً جامعه بین‌المللی وقتی می‌تواند عکس‌العمل نشان دهد که لااقل اعضای اصلی، اعضای دائمی شورای امنیت در مورد دخالت در آن مرحله و در آن مورد، حتی اگر توافق کامل هم نداشته باشند، به طور جدی مخالف نباشند. ایجاد کردن شرایطی که هیچکدام از این پنج کشور اصلی مخالفت جدی نداشته باشند، کار ساده‌ای نیست. در مورد لیبی این امر عملی شد. یکی به جهت این که خود رهبر لیبی در حین این اتفاقات اخیر چندین‌بار با اظهاراتش جامعه بین‌المللی را به چالش طلبید و بعد هم این که از نظر کلی سیاسی ضمن این که کشورهای زیادی در آنجا منافعی داشتند و منافعی دارند، معهذا یک رهبر سرکش و یک رهبر غیر مسئول از نظر دیدگاه عمومی شناخته می‌شد و همین باعث شد که توافق کردن در مورد اقدام نظامی کم و بیش به صورتی ساده‌تر و موجه‌تر انجام گیرد.

ایجاد چنین توافقی در مورد کشور دیگری مثل سوریه که رهبرش به ظاهر رفتاری معمولی دارد، همچنین از نظر سیاسی ارتباطاتی قوی با پاره‌ای‌ کشورهای دیگر به‌خصوص با روسیه دارد، شاید کار ساده‌ای نباشد؛ حتی اگر میزان جنایت‌ها زیاد شود. فراموش نکنیم در سال ۱۹۹۹ هم در جریان اتفاق‌هایی که در یوگسلاوی سابق در رابطه با مسلمانان آلبانی تبار در ایالت کوزوو انجام گرفت، ضمن این که توافقی بین کشورها نبود، معهذا نیروهای ناتو بدون اجازه شورای امنیت سازمان ملل متحد اقدام کردند و اقدام‌شان هم از سوی کشورهای دیگر محکوم نشد. حتی می‌شود گفت به صورت اقدامی مشروع از نظر اکثر کشورهای دنیا شناخته شد.

به همین دلیل باید دید که اتفاق‌ها به کجا خواهد انجامید. اگر تعداد کشته‌شدگان زیاد شود، اگر مقاومت زیاد شود و دولت مجبور شود خشونت بی‌اندازه به‌کار ببرد، یا مثل لیبی هواپیما و تانک را که برای دفاع از کشور است، علیه غیر نظامیان معترض به‌کار ببرد، البته طبیعی است که ممکن است این سناریو به ‌کلی عوض شود و توافقی برای اقدام جامعه بین‌المللی پیش بیاید.

صحنه‌هایی که از تظاهرات خونین و خشن در سوریه در تلویزیون‌ها نشان داده می‌شود، رویارویی نیروهای ارتش و همچنین لباس شخصی‌ها با معترضان است. همین مسئله باعث شده است که یک‌مقدار شباهت‌هایی بین تظاهرات سوریه و ایران پیدا شود. شما در این مورد چه نظری دارید؟

البته این مسئله در این کشورها، یعنی دخالت نیروهای غیر نظامی همراه با نیروهای انتظامی، در مبارزه یا در سرکوب معترضان به این صورت گسترده، یک امر کم و بیش تازه است. تاکنون معمول این بوده که نیروهای انتظامی با خشونت یا با هر وسیله‌ای که می‌توانستند مقابله می‌کردند. این کار، اصولاً کاری است که در اصل خلاف قوانین اساسی این کشورهاست. یعنی اگر شما برای ایجاد نظم از نیروهای غیر انتظامی استفاده کنید که نیروهای انتظامی را همراهی می‌کنند و تشخیص‌شان از آنها ممکن نیست، خلاف قوانین اساسی کشورهاست.

می‌توان گفت از این دیدگاه قابل انتقاد است، ولی تا جایی که مربوط به کشورهای دیگر می‌شود، دو مسئله مطرح است. یک این که آیا کشورهای دیگر راجع به این مسئله می‌توانند اظهار نظر و انتقاد کنند؟ دوم این که این نیروهایی که به نیروهای انتظامی محلی کمک می‌کنند، اگر از کشورهای دیگر وارد شده باشند، آن‌وقت تکلیف چه می‌شود؟ این اتفاق ظاهراً در بحرین پیش آمده و حالا هم شایعه این است که در مورد سوریه نیز چنین نیروهایی از کشورهای دیگر آمده‌اند.

به نظر من به خاطر این که کاربرد نیروهای لباس شخصی در مقابله با معترضین معمولاً با خشونت بی‌اندازه همراه است و چون لباس رسمی ندارند، نمی‌شود تشخیص‌شان داد و نمی‌شود مهر لازم را روی‌شان زد، معمولاً از نظر قوانین پاسخگو نیستند و نمی‌شود آنها را زیر قوانین جاری کشور آورد. ظاهراً به نظر می‌آید دو آدم لباس شخصی که باهم اختلاف نظر دارند، باهم درگیر شده‌اند و این یک مسئله‌ی خصوصی محسوب می‌شود تا اقدام دولت علیه معترضین و بنابراین طبق قوانین آن کشور و تحت شرایط خاصی باید با آن‌ها مقابله شود. از این دیدگاه کشورهای دیگر می‌توانند نظر داشته باشند و انتقاد کنند و این کار را خلاف تعهدات بین‌المللی مثلاً در سوریه از نظر رعایت حقوق بشر بدانند. یعنی اگر این نیروها اصولاً سوری نباشند یا در بحرین که همه می‌دانند این نیروها از عربستان سعودی آمده‌اند، آنوقت در آن مورد هم البته کشورهای دیگر می‌توانند نظر داشته باشند.

می‌دانیم که سوریه بهترین و نزدیک‌ترین متحد جمهوری اسلامی در منطقه است و از طریق سایت‌های خبری دولت ایران می‌شود نگرانی این تظاهرات گسترده در این کشور را احساس کرد.

این یک امر پنهانی است؛ قبلاً هم ایران در موارد دیگری نیروهای سپاه پاسداران را به مناطقی خارج از ایران فرستاده بود؛ هم در عراق و هم در لبنان. پس ممکن است در این مورد هم این امر اتفاق افتاده باشد یا بیفتد. مهم این است از نظر حقوقی- که کار من هست- اگر این اعزام نیرو با دعوت و توافق سوریه باشد، البته از نظر حقوقی اشکالی برآن نیست و سوریه حق دارد از هر کشوری که می‌خواهد هرجور کمکی را بخواهد و این کار در نقض حقوق بین‌الملل نیست. مسئله‌ی بعدی این است که این نیروها در داخل سوریه چه عملیاتی انجام می‌دهند و آن عملیات ناقض تعهدات بین‌المللی سوریه هست یا نه؟ مثلاً همان طور که الان در بحرین اتفاق افتاده است. در آمدن نیروهای عربستان به بحرین هیچ مشکلی نیست، چون به دعوت دولت بحرین آمده‌اند و با زور به آنجا نیامده‌اند و از نظر حقوق بین‌الملل نمی‌توان گفت که خلافی اتفاق افتاده است، ولی مسئله این است که این نیروها با معترضین، با غیر نظامیان بحرینی چه جور عمل می‌کنند؟ اگر عملکردشان به صورت خشونت‌آمیز باشد، یا به صورتی باشد که نقض فاحش حقوق بشر باشد، با توجه به وظایفی که دولت بحرین یا مثلاً در این مورد دولت سوریه در قبال جامعه بین‌الملل تقبل کرده است، البته آن موقع دولت سوریه مسئول خواهد بود. نتیجه این که نفس آمدن این افراد مثلاً از ایران، به شرطی که با دعوت و خواسته خود دولت سوریه باشد، مسئله‌ای ندارد.

فکر می‌کنید رژیم کنونی سوریه با توجه به این تظاهرات گسترده یک‌مقدار عقب‌نشینی کند یا خیر؟

پیش‌بینی‌ این مسئله ساده نیست. چون اگر همین جریان‌ها و اتفاق‌های دو، سه ماه اخیر را در نظر بگیرید، می‌بینیم آن قدر سریع بود که در فاصله‌ روز اول تا مثلاً هفته‌ سوم واقعاً وضع به کلی زیرورو شد. به همین دلیل هم به نظر من خیلی مشکل می‌توان پیش‌بینی کرد که سرنوشت اسد یا دولت سوریه چه خواهد شد. به‌هرحال از نظر ساختار اجتماعی، نظامی و اداری، سوریه یک دولت محکمی است،| ولی آیا این استحکام کافی است برای این که با این تظاهرات به صورت معقول مقابله کند یا این که نه مجبور است که مثل دیگر کشورهای عربی عقب‌نشینی کند، مسئله‌ای است که باید صبر کرد و دید.