سوریه

رهبر ائتلاف ملی سوریه استعفا کرد

Maryam — Sun, 24 Mar 2013 13:34:59 +0000

احمد معاذ خطیب، رهبر ائتلاف ملی سوریه اعلام کرد که از رهبری این ائتلاف که بزرگترین ائتلاف مخالفان حکومت بشار اسد در سوریه است، استعفا کرده است.

پس از آنکه احمد معاذ خطیب، خبر کناره‌گیری‌اش را در صفحه فیس‌بوکش اعلام کرد، سخنگوی او به خبرگزاری رویترز گفت که این خبر را تایید می‌کند.

خطیب در صفحه فیس بوکش نوشته است: "کناره‌گیری‌ام را از ائتلاف ملی اعلام می کنم تا امکان آن را داشته باشم که با آزادی بیشتری فعالیت کنم. این کار با داشتن یک مقام رسمی امکان‌پذیر نیست."

او در این نوشته با انتقاد از مخالفان مسلح شدن نیروهای مخالف بشار اسد در سوریه، اضافه کرده است: "با مردم سوریه و خدا پیمان بسته بود هنگامی که کار به خط قرمز برسد استعفا دهد و اکنون به قولش وفا کرده است."

خطیب در صفحه فیس بوکش نوشته است: "کناره‌گیری‌ام را از ائتلاف ملی اعلام می کنم تا امکان آن را داشته باشم که با آزادی بیشتری فعالیت کنم. این کار با داشتن یک مقام رسمی امکان‌پذیر نیست"

هنوز دلیل مشخص استعفای معاذ خطیب مشخص نشده است.

به گزارش روزنامه القدس العربی، چاپ لندن، احمد معاذ خطیب، روز جمعه دوم فروردین ماه جاری (۲۲ مارس ۲۰۱۳) اعلام کرده بود: "مخالفان در صورتی که ببینند می توانند بدون استفاده از سلاح به راه حلی برای پایان دادن به بحران جاری در کشورشان برسند، حاضرند که سلاح های خود را زمین بگذارند."

ژنرال جیمز استاوریدیس، فرمانده نیروهای ناتو در اروپا روز سه‌شنبه ۲۹ اسفند ۱۳۹۱ (۱۹ مارچ ۲۰۱۳) گفته بود که نیروهای این پیمان دفاعی برای اجرای عملیات نظامی مطابق آن‌چه در لیبی رخ داد، آمادگی دارند.

جنگ در سوريه به‌طور عمده بين شورشيان مسلمان و سنی‌مذهب در مقابل طرفداران بشار اسد، رئيس‌جمهور سوريه است که از فرقه علوی است.

خشونت‌ها در سوريه از ماه مارس ۲۰۱۱ (اسفندماه ۱۳۸۹) آغاز شده و با وجود تلاش‌ها برای آتش‌بس بين نيروهای درگير٬ همچنان ادامه دارد.

خامنه‌ای و راه دشوار مذاکره با آمریکا

politics — Sun, 24 Mar 2013 00:14:28 +0000

اکبر گنجی

اکبر گنجی - آیت‌الله خامنه‌ای همه ساله در روز اول سال، مهم‌ترین سخنرانی خود را در مشهد ایراد می‌کند. رابطه‌ با آمریکا، مهمترین رکن سخنرانی سال جاری او بود. نکاتی که او در این سخنرانی درباره‌ آمریکا بیان کرد، به شرح زیر بود:

الف- دولت آمریکا به طور مستقیم و غیرمستقیم به ما پیغام می‌دهد که هدفش تغییر جمهوری اسلامی نیست، اما ما به هیچ وجه نگران چنین برنامه‌ای نبوده و نیستیم. برای این که وقتی جرج بوش به صراحت از تغییر رژیم سخن می‌گفت، هیچ کاری نتوانست انجام دهد، شما هم قادر به انجام این کار نیستید. در عین حال، آمریکا "لانه‌ اصلی توطئه علیه ملت ایران است". هیلاری کلینتون به صراحت گفت تحریم‌هایی وضع می‌کنیم تا ایران را فلج سازیم. اوباما پیروزمندانه از مشکلات اقتصادی ایران- افت پول ملی- سخن می‌گوید. اوباما از طریق نامه و پیغام نسبت به من و ملت ایران اظهار دوستی می‌کند، اما از ابتدای سال ۹۱ تحریم‌های شدیدی- تحریم نفت، تحریم بانک و مبادلات بانکی و پولی بین جمهوری اسلامی و کشورهای دیگر ــ علیه ایران وضع کرد.

ب- رهبران آمریکا ما را نفهم فرض کرده‌اند: "این هم یکی از آن لطائف عالم است که آمریکائی‌ها دشمنی می‌کنند، می‌گویند شما نفهمید که ما با شما دشمنیم؛ مخالفت و عناد می‌ورزند، متوقعند که ملت ایران نفهمد که آنها معاندند و دشمنی می‌کنند! این سیاست از اواخر دوران بوش در مقابل ایران شروع شده است، امروز هم متأسفانه همان سیاست را دولتمردان آمریکا ادامه می‌دهند؛ همان پنجه‌ چدنی زیر دستکش مخملی". آمریکا از هیچ کوششی جهت منزوی کردن سیاسی ایران دریغ نکرده است، از جمله ممانعت از شرکت رهبران جهان در اجلاس غیر متعهدها در تهران، که در این زمینه شکست خورد.

پ- اوباما و دیگر رهبران آمریکا اظهار خوشحالی کرده‌اند که من به تأثیر تحریم‌های اقتصادی اذعان کرده‌ام: "بله، تحریم‌ها بی‌اثر نبود؛ می‌خواهند خوشحالی کنند، بکنند. تحریم‌ها بالاخره اثر گذاشت... بله، تحریم‌ها اثر گذاشت، منتها نه آن اثری را که دشمن می‌خواست". هدف آمریکا سرنگونی جمهوری اسلامی بود و نتوانست به این هدف دست یابد.

ت- اما تحریم‌های اقتصادی پیامدهای مثبتی هم داشته است. رشد همه جانبه- از جمله: به فضا فرستادن ماهواره‌ ناهید، فرستادن کاوشگر پیشکام با موجود زنده، ساختن جنگنده‌های فوق پیشرفته، دستیابی به مقام اول زیست فناوری در منطقه، کسب رتبه اول نانوفناوری در منطقه، مقام اول تولید علم در منطقه، ۲۵ برابر شدن دانشجویان نسبت به سال ۵۷، غنی سازی ۲۰ درصدی اورانیوم برای نیروگاه تحقیقاتی تهران، و غیره، برخی از این موارد هستند. ما باید همیشه نقشه‌های دشمن را از قبل پیش بینی کرده و هوشمندانه نسبت به آنها واکنش نشان دهیم. نیروگاه تحقیقاتی تهران- که رادیو داروهای مهم مورد نیاز کشور را تولید می‌کند- نیازمند سوخت ۲۰ درصدی است. آمریکا به دنبال آن بود که از این طریق هم به ما فشار آورده و ما را وادار به قبول زورگویی‌های خود نماید. پیش‌بینی هوشمندانه موجب غنی سازی ۲۰ درصدی و تبدیل آن به صفحه‌های مورد نیاز نیروگاه شد. آنها در انتظار التماس ما بودند، اما ما پیروزمندانه اعلام کردیم که محتاج شما نبوده و خود آن را تولید کرده‌ایم.

جمهوری اسلامی به رهبری خامنه‌ای و از طرف دیگر آمریکا و اسرائیل تنها بازیگران سرنوشت ساز منطقه و ایران نیستند. عربستان سعودی، قطر، ترکیه و...نیز در صحنه حضور داشته و به شدت در حال تغییر و تحول رویدادها به سود خود هستند. آیا نتیجه‌ بازی‌ای که همه‌ این فاعلان ترتیب داده‌اند، به سود دموکراسی و حقوق بشر است؟ شواهد و قرائن دقیقاً جهت معکوسی را نشان می‌دهند.

ث- دولت آمریکا "مرتب و پی در پی پیغام" می‌دهد که به دنبال مذاکره‌ صادقانه است. من بارها صادقانه و منطقی گفته‌ام که "در پی سلاح هسته‌ای نیستیم". وقتی شما مدعای صادقانه‌ ما را باور نمی‌کنید، "ما چرا باید حرف شما را باور کنیم؟! ". پیشنهاد مذاکره‌ مستقیم برای فریب مردم جهان و ایران است، نه تفاهم و توافق.

خامنه‌ای در سخنرانی ۲۹/۱۱/۹۱ نیز گفته بود: "اگر ما می‌خواستیم سلاح هسته‌اى درست کنیم، شما چطور می‌توانستید نگذارید؟ اگر ایران اراده می‌کرد که سلاح هسته‌اى داشته باشد، آمریکا به هیچ وجه نمی‌توانست جلوى او را بگیرد. ما نمی‌خواهیم سلاح هسته‌اى درست کنیم؛ نه به خاطر این که آمریکا از این ناراحت می‌شود؛ عقیده‌ خود ما این است. ما اعتقاد داریم که سلاح هسته‌اى جنایت بر بشریت است و نباید تولید شود؛ آنچه هم که در دنیا هست، باید محو شود و از بین برود؛ این عقیده‌ ماست، به شما ربطى ندارد. اگر ما این عقیده را نداشتیم و تصمیم می‌گرفتیم سلاح هسته‌اى درست کنیم، هیچ قدرتى نمی‌توانست جلوى ما را بگیرد؛ همچنان که در جاهاى دیگر هم نتوانستند بگیرند: در هند نتوانستند، در پاکستان نتوانستند، در کره‌ شمالى نتوانستند. آمریکائى‌ها مخالف هم بودند، اما آنها هم سلاح هسته‌اى درست کردند".

ج- یکی از تاکتیک‌های آمریکایی‌ها این است که شایع کرده‌اند که افرادی از سوی رهبری با آنها مذاکره کرده‌اند."این هم یک تاکتیک تبلیغاتیِ دیگر و دروغ محض است. تا کنون از سوی رهبری، هیچ‌ کس با آنها مذاکره نکرده است". دولت‌های قبلی در چند مورد خاص- با مجوز رهبری و ضمن رعایت خطوط قرمز رهبری- مذاکره کرده‌اند.

چ- من به دعوت آمریکایی‌ها خوشبین نیستم، چون هدف آنها مذاکره نیست، تحمیل نظر خود به ایران است. آنها خواستار پذیرش کلیه‌ مطالبات ناحق خود بوده و نام آن را مذاکره می‌نهند.

ح- آمریکا هیچ تمایلی به اتمام مذاکرات هسته‌ای و حل مسئله ندارد. برای این که راه حل مناقشه "بسیار نزدیک و بسیار آسان" است. تنها خواست ما، به رسمیت شناختن حق غنی سازی اورانیوم برای اهداف صلح آمیز است. رفع نگرانی آنها نیز "بسیار آسان" است:"می توانستند مقررات قانونی آژانس هسته‌ای را هم اعمال کنند؛ ما هم از اول هیچ مخالفتی با اعمال این نظارتها و مقررات نداشتیم".

خ- در عین عدم خوشبینی به دعوت رهبران آمریکا به مذاکره‌ مستقیم با ایران، "اما مخالفت هم ندارم".

د- تحریم‌های اقتصادی به منظور تحریک مردم به شورش علیه جمهوری اسلامی و سرنگونی نظام وضع شده و می‌شوند. همه گونه فعالیت عملی علیه امنیت داخلی ایران- از جمله حفظ تمامیت ارضی ایران- انجام داده‌اند.اگر دولت آمریکا دست از دشمنی و اقدامات خصمانه با جمهوری اسلامی بردارد، همه‌ مشکلات فی مابین حل خواهد شد. "راه عاقلانه" دست کشیدن از دشمنی با ملت ایران است.

درباره‌ سخنان جدید خامنه‌ای چند نکته قابل توجه است:

یکم- برخلاف موارد قبلی که به صراحت و با قاطعیت مذاکره‌ مستقیم با دولت آمریکا را نفی می‌کرد، این بار، علی‌رغم ایراد تمامی نقدها، اعلام کرد که مخالفتی با مذاکره‌ مستقیم میان ایران و آمریکا ندارد. این حتی با یکی از آخرین سخنرانی هایش نیز تفاوت داشت که گفته بود: "من دیپلمات نیستم، من انقلابى‌ام، حرف را صریح و صادقانه می‌گویم. دیپلمات یک کلمه‌اى را می‌گوید، معناى دیگرى را اراده می‌کند. ما صریح و صادقانه حرف خودمان را می‌زنیم؛ ما قاطع و جازم حرف خودمان را می‌زنیم. مذاکره آن وقتى معنا پیدا می‌کند که طرف، حُسن نیت خود را نشان بدهد؛ وقتى طرف، حُسن نیت نشان نمی‌دهد، خودتان می‌گویید فشار و مذاکره؛ این دوتا با هم سازگار نیست. شما می‌خواهید اسلحه را مقابل ملت ایران بگیرید، بگویید: یا مذاکره کن یا شلیک می‌کنم".

دوم- در مسئله‌ هسته‌ای نیز راه حل خود را با شفافیت تمام اعلام کرد. به رسمیت شناختن حق غنی‌سازی اورانیوم توسط ایران- برای مقاصد صلح‌آمیز- از سوی دولت‌های غربی. نگرانی دولت‌های غربی در خصوص صلح‌آمیز بودن نیز در چارچوب قوانین آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای قابل حل است. اگر حق ایران به رسمیت شناخته شود، ایران نیز با تصویب پروتکل الحاقی به رفع نگرانی‌های دولت‌های غربی خواهد پرداخت.

تنها دولت‌ها فاعلان تعیین کننده‌ سرنوشت ایران و منطقه نیستند. مخالفان رژیم‌های خودکامه نیز فاعلانی هستند که در تحلیل مسائل منطقه و ایران نباید نادیده گرفته شوند. این عاملان نیز به راه‌های مختلف رفته و می‌روند. برخی از راه ها- اگرچه لزوماً سریع نیستند- ولی قطعاً به نظام‌های دموکراتیک منتهی می‌شوند. برخی دیگر از راه ها، شاید بتوانند در کوتاه مدت رژیم‌های استبدادی موجود را سرنگون سازند، اما دموکراسی ساز نیستند

اما مسئله این است که دولت‌های غربی غنی سازی ۲۰ درصدی توسط ایران را- که حق مشروع اعضای آژانس است- نمی‌پذیرند و خواهان تعطیل کردن آن هستند. به تعبیر دیگر، دولت آمریکا خواهان تعطیلی غنی سازی ۲۰ درصدی و تصویب پروتکل الحاقی است، اما در برابر، فقط بخش اندکی از تحریم‌ها ملغی خواهد شد.

سوم- با این که مواضع اش علیه اسرائیل را مجدداً تکرار کرد، اما باز هم فارغ از تهدیدهای تهاجمی و تجاوزگرایانه بود. او هیچ گاه تاکنون نگفته است که ایران به دنبال نابود کردن اسرائیل است، بلکه از مدل افریقای جنوبی دفاع کرده و می‌کند. از جمله در سخنرانی ۹/۶/۹۱ اجلاس غیرمتعهدها در تهران گفته است: "ما راه‌حلى عادلانه و کاملاً دموکراتیک را پیشنهاد کرده‌ایم: همه‌ى فلسطینى‌ها، چه ساکنان کنونى آن، و چه کسانى که به کشورهاى دیگر رانده شده و هویت فلسطینى خود را حفظ کرده‌اند، اعم از مسلمان و مسیحى و یهودى، در یک همه‌پرسىِ عمومى، با نظارتى دقیق و اطمینان‌بخش شرکت کنند و ساختار نظام سیاسى این کشور را انتخاب نمایند و همه‌ فلسطینیانى که سالها رنج آوارگى را تحمل کرده‌اند، به کشور خود باز گردند و در این همه‌پرسى و سپس تدوین قانون اساسى و انتخابات، شرکت نمایند. آنگاه صلح برقرار خواهد شد".

خامنه‌ای اما در خصوص تهدیدهای دائمی جنگ طلبانه‌ی نتانیاهو مبنی بر بمباران تأسیسات هسته‌ای ایران گفت: "گاهی سردمداران رژیم صهیونیستی، ما را تهدید هم می‌کنند؛ تهدید به حمله‌ نظامی می‌کنند؛ اما به نظرم خودشان هم می‌دانند، و اگر نمی‌دانند، بدانند که اگر غلطی از آنها سر بزند، جمهوری اسلامی "تل‌آویو" و "حیفا" را با خاک یکسان خواهد کرد".

این مدعا درست باشد یا نادرست- یعنی جمهوری اسلامی توان مقابله به مثل و نابودی تل آویو و حیفا را داشته باشد یا نداشته باشد- تهدید به واکنش به تجاوز است. هیچ گاه از حمله‌ به اسرائیل سخن نمی‌گوید، فقط و فقط می‌گوید، اگر اسرائیل به ایران تجاوز کند، جمهوری اسلامی نیز عکس العمل نشان خواهد داد.

وضعیت تأسف بار برای نیروهای دموکراسی خواه ایران این است که جنگ‌طلبان حاکم بر کشوری دارای ۳۰۰-۲۰۰ بمب اتمی با تهدید دائمی بمباران ایران به دلیل غنی سازی اورانیوم، موجب کلنگی کردن بیشتر منطقه شده و همه را از امنیت و دموکراسی دورتر می‌سازند.

چهارم- جمهوری اسلامی به رهبری خامنه‌ای و از طرف دیگر آمریکا و اسرائیل تنها بازیگران سرنوشت ساز منطقه و ایران نیستند. عربستان سعودی، قطر، ترکیه و...نیز در صحنه حضور داشته و به شدت در حال تغییر و تحول رویدادها به سود خود هستند. آیا نتیجه‌ بازی‌ای که همه‌ این فاعلان ترتیب داده‌اند، به سود دموکراسی و حقوق بشر است؟ شواهد و قرائن دقیقاً جهت معکوسی را نشان می‌دهند. همه این بازیگران در حال گسترش جنگ و ناامنی در منطقه‌اند و حتی اوباما برای اولین بار اعتراف کرد که در اردن در حال آموزش نظامی نیروهای مخالف رژیم بشار اسد است.

وظیفه تحلیل‌گر ارائه تبیینی جامعه شناختی از رویدادهاست و نمی‌توان جامعه شناسی را به روان‌شناسی فروکاست. اما در عین حال، نمی‌توان ویژگی‌های روان شناختی فاعلان را نادیده گرفت. به عنوان نمونه، زمامدار خودکامه‌ای چون علی خامنه‌ای را در نظر بگیرید. بسیار کینه‌ای و انتقام‌گیر است.

فضای جنگی/امنیتی، دموکراسی و حقوق بشر و نیروهای دموکراسی خواه را به حاشیه می‌راند. در فضای جنگی/امنیتی، جنگ سالاران و نظامیان حاکم خواهند شد. سوریه امروز یک مصداق خوب این مدعا است. در چنین شرایطی، نیروهایی رشد می‌کنند که اگر هم پیروز شوند، به زور اسلحه حکومت خواهند کرد. وقتی فرد یا گروهی برای رسیدن به قدرت حاضر به انجام هر عملی باشد، وقتی به قدرت دست یابد، برای از دست ندادن آن نیز از انجام هیچ عملی دریغ نخواهد کرد.

اوباما از یک سو بیش از ۵۰۰ میلیون دلار به مخالفان داده و به آنها از آموزش نظامی می‌دهد، و از سوی دیگر، هشدار می‌دهد که اسلام گرایان القاعده‌ای در سوریه در حال رشد هستند. این غیر از میلیاردها دلار کمک مالی و تسلیحاتی کشورهای غربی و منطقه به مخالفان است. چین، روسیه و جمهوری اسلامی نیز از رژیم اسد حمایت مالی و تسلیحاتی می‌کنند.

پنجم- مسئله‌ منطقه و ایران، مسئله‌ گذار از رژیم‌های فاسد استبدادی به نظام دموکراتیک ملتزم به آزادی و حقوق بشر است. اما تنها دولت‌ها فاعلان تعیین کننده‌ سرنوشت ایران و منطقه نیستند. مخالفان رژیم‌های خودکامه نیز فاعلانی هستند که در تحلیل مسائل منطقه و ایران نباید نادیده گرفته شوند. این عاملان نیز به راه‌های مختلف رفته و می‌روند. برخی از راه ها- اگرچه لزوماً سریع نیستند- ولی قطعاً به نظام‌های دموکراتیک منتهی می‌شوند. برخی دیگر از راه ها، شاید بتوانند در کوتاه مدت رژیم‌های استبدادی موجود را سرنگون سازند، اما دموکراسی ساز نیستند (رجوع شود به مقاله‌ "سازش با حکومت استبدادی").

در طرح‌های کلنگی کردن افغانستان، عراق، لیبی و سوریه، برخی از گروه‌های مخالف این کشورها نیز با دولت‌های قدرتمند هم‌سو شده و نقش بازی کردند. دولت آمریکا قانوناً- قانونی که به تصویب کنگره رسیده است- مکلف است که در هرگونه تغییر و تحولی در منطقه، برتری استراتژیک اسرائیل را تأمین سازد. مرتجع‌ترین دولت‌های استبدادی منطقه (عربستان سعودی، قطر، امارات، کویت، و...) به مهم‌ترین متحدان آن کشور تبدیل می‌شوند، اگر همسوی با آمریکا بوده و مخالفتی با اسرائیل نداشته باشند. اما اگر نظام‌های استبدادی در این جهت نباشند، به سرنوشت افغانستان و عراق و لیبی و سوریه گرفتار خواهند شد. به همین دلیل، سخنان نتانیاهو، اوباما و خامنه‌ای مهم است. اگر راه مذاکره و سازش ایران با آمریکا گشوده شود، ایران به آن سرنوشت نابودکننده دچار نخواهد شد.

مخالفان به عنوان فاعلان- اگر تأثیری داشته باشند- در این دو راهی ایفای نقش می‌کنند. بخشی از اپوزیسیون از مذاکره‌ ایران و آمریکا- و طبعاً موافقت خامنه‌ای با این امر- استقبال می‌کند تا ایران سوریه‌ای نشود. اما بخش دیگری از اپوزیسیون، مخالف مذاکره و سازش جمهوری اسلامی و آمریکا است، برای این که خیال می‌کند که بدین ترتیب سرنگونی جمهوری اسلامی منتفی خواهد شد. به همین دلیل بر آتش نزاع ایران و آمریکا بنزین می‌پاشد.

ششم- آدمیان موجوداتی صرفاً عاقل و تابع عقلانیت نظری (تناسب دلیل و مدعا) و عقلانیت عملی (تناسب روش‌ها و وسایل با اهداف) نیستند. آنها احساس (عشق و نفرت و...) هم داشته و بسیار در چنبره‌ آن اسیر شده و مطابق آن عمل می‌کنند. این حکم زمامداران سیاسی (دموکرات و مستبد) و مخالفانشان را در بر می‌گیرد.

فضای جنگی/امنیتی، دموکراسی و حقوق بشر و نیروهای دموکراسی خواه را به حاشیه می‌راند. درچنین فضایی جنگ سالاران و نظامیان حاکم خواهند شد. سوریه امروز یک مصداق خوب این مدعا است. در چنین شرایطی، نیروهایی رشد می‌کنند که اگر هم پیروز شوند، به زور اسلحه حکومت خواهند کرد.

وظیفه تحلیل‌گر ارائه تبیینی جامعه شناختی از رویدادهاست و نمی‌توان جامعه شناسی را به روان‌شناسی فروکاست. اما در عین حال، نمی‌توان ویژگی‌های روان شناختی فاعلان را نادیده گرفت. به عنوان نمونه، زمامدار خودکامه‌ای چون علی خامنه‌ای را در نظر بگیرید. بسیار کینه‌ای و انتقام‌گیر است. آیت‌الله منتظری استاد او بود، اما چند انتقاد درست، به پنج سال حصر آن منتقد مدافع حقوق مخالفان منتهی شد. هاشمی رفسنجانی دوست ۶۰- ۵۰ ساله‌ اوست که وی را به رهبری رساند. با او چه کرده است؟ به رفتارش با افراد سالخورده‌ای چون مهندس موسوی، مهدی کروبی، زهرا رهنورد، بهزاد نبوی و... بنگرید.

رژیم‌های فاسد خودکامه‌ جنایتکار، خشم و کینه و نفرت و انتقام را در مخالفان پرورش می‌دهند. تجربه‌ شاه را به یاد بیاورید. نفرت از شاه چشم عقلانیت مخالفان را کور کرده بود. همه به دنبال سرنگونی شاه و انتقام از او بودند. به اطلاعیه‌های گروه‌های سیاسی اول انقلاب رجوع کنید که می‌گفتند ارتش را منحل و همه‌ فرمانده هان ارتش را بدون محاکمه اعدام کنید. سازمان مجاهدین خلق استدلال می‌کرد که محاکمه‌عادلانه برای حنیف نژادهاست، نه فرماندهان ارتش و ساواکی‌ها.

صدام حسین هم موجب نفرت مخالفانش شد که فقط و فقط به سرنگونی او فکر می‌کردند. می‌گفتند هیچ راهی برای سرنگونی صدام جز حمله‌ نظامی آمریکا وجود ندارد. اگر چه شواهد و قرائن بسیار زیاد منتشر شده نشان می‌دهند که تیم بوش/چینی/رامسفلد از پیش تصمیم قطعی به حمله‌ نظامی به عراق را گرفته بودند (به عنوان مثال رجوع شود به مصاحبه‌ اخیر جان پرسکات- معاون تونی بلر- که جزئیات ملاقات ماه‌ها قبل از جنگ با دیک چینی و رهبران آمریکا را توضیح داده است)، اما مخالفان صدام نیز آگاهانه به رهبران آمریکا دروغ می‌گفتند که صدام دارای سلاح‌های کشتار جمعی است (رجوع شود به مقاله‌ "جنگ عراق؛ نقش دو جاسوس دروغگو". خصوصاً به فیلم "جاسوسانی که دنیا را فریب دادند" بنگرید). نکته‌ مهم این است که دروغگوی آن زمان می‌گوید اگر تاریخ تکرار شود، باز هم مرتکب همان عمل خواهد شد، چون هیچ راه دیگری برای سرنگونی صدام حسین وجود نداشت.

جنایتکارانی چون حافظ اسد و بشار اسد نیز موجب خشم و کینه و نفرت مخالفان خود شدند که نتیجه‌اش سوریه‌ امروز است. آنان نیز برای سرنگونی رژیم، با دولت‌های کلنگی گر منطقه همراه شده و سوریه را به کلی کلنگی کردند. تحلیل گران ورزیده‌ آمریکایی می‌گویند که داستان سوریه- حتی اگر رژیم اسد سرنگون شود- حداقل یک دهه طول خواهد کشید و به کشورهای همسایه هم سرایت خواهد کرد.

تونی بلر بازیگر مهمی است. می‌گوید که این منطقه دارای ذات و طبیعتی است که این مشکلات را می‌آفریند. اینک باید به سوریه حمله کرد و سپس نوبت ایران است. این داستان هم یک نسل طول خواهد کشید و دوران سخت و پر هزینه‌ای در پیش است.

جنایتکارانی چون حافظ اسد و بشار اسد نیز موجب خشم و کینه و نفرت مخالفان خود شدند که نتیجه‌اش سوریه‌ امروز است. آنان نیز برای سرنگونی رژیم، با دولت‌های کلنگی گر منطقه همراه شده و سوریه را به کلی کلنگی کردند. تحلیل گران ورزیده‌ آمریکایی می‌گویند که داستان سوریه- حتی اگر رژیم اسد سرنگون شود- حداقل یک دهه طول خواهد کشید و به کشورهای همسایه هم سرایت خواهد کرد.

ما نیز به شدت از جمهوری اسلامی به رهبری خامنه‌ای خشمگین هستیم. نفرت و کینه‌ از او سراپای وجود ما را فرا گرفته و فقط و فقط به فکر انتقام هستیم (این حکمی کلی نیست، آماری به آن بنگرید). اینجا، جایی است که مسیرهای مخالفان جمهوری اسلامی از یکدیگر جدا می‌شود.

یک گروه می‌گویند، اگر چه این رژیم باید تغییر کند، اما تمامیت ارضی ایران باید حفظ شود و ایران به سوریه یا عراقی دیگر تبدیل نشود. باید در داخل قدرت ساخت و گذار به دموکراسی و حقوق بشر را ممکن کرد. لذا مذاکره و سازش جمهوری اسلامی (خامنه ای) با آمریکا (اوباما) به سود فرایند گذار به دموکراسی است.

اما برخی دیگر، می‌گویند، به هیچ روشی نمی‌توان این رژیم را سرنگون کرد. هر بلایی که بر سر ایران بیاید، وضع از این که هست بدتر نخواهد شد. ضمن آن که حق شان است، چون حکومت ستمگر است و مردم ستم پذیر. ایران حتی اگر مانند افغانستان و عراق و لیبی و سوریه شود، یا حتی تجزیه شود؛ بهتر از شرایط فعلی است که جمهوری اسلامی بر آن سیطره دارد. اساساً بهتر است که ایران تجزیه شود تا از شر جمهوری اسلامی خلاص شویم. به همین دلیل، مذاکره و سازش جمهوری اسلامی و آمریکا به معنای محال شدن سرنگونی جمهوری اسلامی است.

بدون آمریکا نمی‌توان از شر جمهوری اسلامی خلاص شد. پس همان نقش مخالفان صدام حسین باز تکرار می‌شود. بیانیه‌های سیاسی صادر می‌شود: ایران در حال استفاده‌ نظامی از انرژی هسته‌ای است و استفاده‌ نظامی‌اش از انرژی هسته‌ای به مرحله‌ تعیین کننده‌ای رسیده است. ایران خطری برای صلح و امنیت جهانی است. عملیات لیبی باید در ایران تکرار شود. کردستان باید به عنوان "منطقه‌ پرواز ممنوع" اعلان شود.

گروه اول می‌گویند که برای گذار از جمهوری اسلامی باید مطابق مدل‌های افریقای جنوبی و شیلی و اسپانیا عمل کرد و بدون عمل نمی‌توان از جمهوری اسلامی عبور کرد و به دموکراسی رسید.

اما گروه دوم، هیچ راه حل عملی برای سرنگونی جمهوری اسلامی جز دخالت خارجی پیشنهاد نمی‌کند. مانند شیعیان محافظه‌کار، به انتظار امام زمان آمریکا نشسته‌اند که به جای آنها جمهوری اسلامی را سرنگون سازد (رجوع شود به مقاله‌ "آمریکا شیفتگی امام زمانی ایرانی").

جمهوری اسلامی به رهبری خامنه‌ای همچنان اقتدارگرایانه سخن می‌گوید و بر خشم و نفرت و کینه و انتقام می‌افزاید. رژیم‌های استبدادی با اعمال خود، اپوزیسیون خود را هم می‌سازند. یعنی به آن شکل و محتوا می‌بخشند. به گونه‌ای عمل می‌کنند، که نفرت جایگزین عقلانیت شود. مانع گفت و گوی عقلانی می‌شوند.

بدین ترتیب، خشم و کینه و نفرت و انتقام جایگزین تأمل عقلانی پیرامون این پرسش‌ها می‌شود:

چگونه می‌توان از جمهوری اسلامی به نظام دموکراتیک ملتزم به آزادی و حقوق بشر گذار کرد؟ روابط دوستانه‌ ایران و دولت‌های غربی به رهبری دولت آمریکا به سود فرایند گذار به دموکراسی است، یا افزایش تنش میان آمریکا با ایران و کلنگی کردن کل منطقه توسط نیروهای بین المللی و منطقه‌ای؟

ابراز نگرانی فرانسه و بريتانيا درباره استفاده از سلاح‌ شيميايی در سوريه

Maryam — Sat, 23 Mar 2013 09:18:10 +0000

فرانسه و بريتانيا در نامه‌ای به کاترين اشتون، مسئول سياست خارجی اتحاديه اروپا اعلام کردند نگران استفاده دولت سوريه از سلاح‌های شيميايی هستند.

به گزارش ريا نووستی، اين دو کشور در اين نامه که به امضای "ويليام هيگ" و "لوران فابيوس"، وزیران خارجه رسيده، اعلام کرده‌اند دولت سوريه برای استفاده از سلاح‌های شيميايی آمادگی دارد. وزیران خارجه اين دو کشور گفته‌اند: "بحران، ثبات منطقه را تهديد می‌کند."

هفته گذشته از سلاح‌های شيميايی در شهر حلب سوريه استفاده شده است. دولت سوريه و مخالفان هر يک ديگری را به استفاده از اين سلاح‌ها متهم می‌کنند.

بان کی‌مون، دبير کل سازمان ملل متحد گفته است تحقيقات در خصوص اين موضوع به درخواست مقامات سوريه آغاز شده است. استفاده از سلاح‌های شيميايی در شهر حلب سوريه باعث کشته‌شدن حدود ۲۵ نفر و مجروح شدن بيش از ۱۱۰ نفر شده است.

هفته گذشته از سلاح‌های شيميايی در شهر حلب سوريه استفاده شده است. دولت سوريه و مخالفان هر يک ديگری را به استفاده از اين سلاح‌ها متهم می‌کنند

اين نخستين بار است که در درگيری‌ها دو سال گذشته در سوريه از سلاح شيميايی استفاده شده است.

چند ماه پيش برخی منابع از احتمال استفاده دولت سوريه از سلاح‌های شيميايی خبر دادند، اتهامی که دولت سوريه آن را رد کرد و گفت از سلاح‌های شيميايی عليه مردمش استفاده نخواهد کرد.

ايران، يکی از متحدان نزديک سوريه، گروه‌های مسلح مخالف دولت سوريه را به استفاده از سلاح‌های شيميايی در شهر حلب متهم کرده است.

ایران همچنین با احضار کاردار سوئيس به‌عنوان حافظ منافع آمريکا در تهران، ضمن "محکوم کردن" استفاده از سلاح‌های شيميايی در سوريه، "دولت‌های حامی شورشيان در اين کشور را مسئول اين اقدام دانست."

تهران همچنين خواهان تحقيق بی‌طرفانه درباره "اين جنايت و تأمين‌کنندگان اين سلاح برای تروريست‌ها در سوريه شد."

خشونت‌ها در سوريه از ماه مارس ۲۰۱۱ (اسفندماه ۱۳۸۹) آغاز شده و با وجود تلاش‌ها برای آتش‌بس بين نيروهای درگير٬ همچنان ادامه دارد. بنا بر آمار سازمان ملل در اين خشونت‌ها بيش از ۷۰ هزار نفر کشته‌ شده‌اند.

محافظه‌کاری سیاسی و نگرانی از طرح براندازی غرب

politics — Wed, 20 Mar 2013 08:59:42 +0000

علی افشاری

علی افشاری − سخنان اسحاق جهانگیری در برنامه "شناسنامه" صدا وسیما منبع مناسبی برای شناسایی چرایی گرایش بخشی از نیرو‌های سیاسی معترض و اصلاح‌طلبان به سمت محافظه‌کاری سیاسی است.

جهانگیری عضو حزب کارگزاران سازندگی و از فعالان بنیاد باران محمد خاتمی است. دیدگاه‌ سیاسی وی متعلق به بخش محافظه‌کار و تکنوکرات اصلاح‌طلبان است و نمی‌توان آن را نماینده تفکر کلیت اصلاح‌طلبان و حتی گروه کارگزاران سازندگی به شمار آورد.

او متعلق به بخشی از اصلاح‌طلبان است که بر مرزبندی و تمایز با جنبش سبز تاکید زیادی دارد و رهبری و ولایت فقیه را مرکز ثقل نظام می‌داند. بنا بر اعلام جهانگیری، خامنه‌ای در این دیدار «تاکید ویژه» کرده است «کسانی که جمهوری اسلامی را قبول ندارند از خودتان دور کنید».

جهانگیری با تاکید بر ضرورت مرزبندی با نیروهای "ضد انقلاب" و برانداز بیان داشت یکی از اشکالات اصلی اصلاح‌طلبان غفلت از این امر بوده است. او در بخش دیگری از مصاحبه خود از جمله گفت:

- «اصلاح‌طلب‌ها قطعا در کم شدن اعتماد نظام به این جریان سیاسی نقش داشته‌اند».

- « فشار بیرونی زیاد است، باید استحکام داخلی را افزایش داد. مردم از اختلافات داخل حکومت خسته می‌شوند».

-«انتخابات ریاست جمهوری خرداد ۹۲ باید تجلی واقعی از وحدت و انسجام ملت ایران باشد».

- «دشمن وقتی ببیند مردم ایران منسجم هستند، مجبور می‌شود کوتاه بیاید».

عامل نگرانی از تهاجم خارجی

بررسی دقیق حرف‌های اسحاق جهانگیری روشن می‌سازد که گرانی از تهاجم خارجی و یا افزایش فشار‌های غرب یکی از دلایل وی برای ملاقات با خامنه‌ای و پنداشت ضرورت عقب‌نشینی اصلاح‌طلبان برای کسب اعتماد نظام است.

این دیدگاه فقط مختص جهانگیری نیست. بلکه چه بسا کثیری از اصلاح‌طلبان نیز به دلیل هراس از نقشه احتمالی آمریکا برای براندازی حکومت یا رشد گرایش‌های معتقد به ایجاد آلترناتیو در بیرون از مرز‌های کشور و یا تکرار تحولات سوریه و لیبی در ایران، مطالبات خود را کاهش دهند و تضاد اصلی خود را مواجهه با فشار‌های بیرونی تعریف کنند.

چه بسا کثیری از اصلاح‌طلبان نیز به دلیل هراس از نقشه احتمالی آمریکا برای براندازی حکومت، یا رشد گرایش‌های معتقد به ایجاد آلترناتیو در بیرون از مرز‌های کشور و یا تکرار تحولات سوریه و لیبی در ایران، مطالبات خود را کاهش دهند و تضاد اصلی خود را مواجهه با فشار‌های بیرونی تعریف کنند.

حتی ممکن است تغییر گرایش برخی از کنشگران سیاسی که روزگاری مداقع تغییر نظام سیاسی به جمهوری عرفی بودند و امروز با چرخش موضع فاحش به حمایت از کاندیداتوری خاتمی روی اورده‌اند و دیگر مانند گذشته وی را به خاطر سیطره دغدغه حفظ نظام در رفتار سیاسی‌اش سرزنش نمی‌کنند، ریشه در همین نگرانی داشته باشد.

البته دیگران مانند جهانگیری این نگرانی را به صورت علنی بیان نکرده‌اند اما از لابلای مواضع آنان می‌توان دیدگاه مشابهی را شاهد بود.

در عین حال تردید وجود دارد که آیا نگرانی این جمع واقعا تغییر حکومت با محوریت نیرو‌های خارجی است یا اینکه اساسا تغییر نظام سیاسی را به مصلحت خود نمی‌بینند و از این رو با بزرگنمایی خطر خارجی و مخاطرات دوران گذار می‌خواهند اصل دگرگونی بنیادی حکومت را تخطئه کنند.

عامل منفعت در کنار آمدن با قدرت

سوابق افرادی چون جهانگیری نشان می‌دهد که وی متعلق به تکنوکرات‌هایی است که برایشان فعالیت وحضور در صحنه تصمیم‌گیری کشور اصل است و در هر شرایطی ترجیح می‌دهند با قدرت مسلط کنار بیایند.

برای اتها دموکراسی و خواست ملت موضوعیت ندارد. طبیعی است سرنوشت سیاسی این گروه با نظام جمهوری اسلامی پیوند خورده باشد. آنها در فضای پس از تغییر حکومت جایگاهی برای خود متصور نیستند و در نتیجه بین بقای سیاسی آنها و بقای حکومت پیوند استراتژیکی برقرار شده است.

البته این جریان در محدوده خود و تا زمانی که با نظام سیاسی اصطکاک پیدا نکند، در چارچوب رعایت خطوط قرمز حاضر است به خواست‌های مردم نیز توجه نشان دهد.

جریان غالب اصلاح‌طلبان و بخصوص محمد خاتمی نیز تاکنون نشان داده‌اند که متغیر‌های اصلی مورد نظر آنها در تنظیم مواضع سیاسی، حفظ هژمونی در بین نیرو‌های منتقد وضع موجود و تعقیب مطالبات اصلاحی در عین به خطر نیفتادن پایه‌های نظام است.

بنابراین زمانی که تصور کنند فضا به سمت تغییر اساسی ساختار قدرت میل می‌کند، کندروی پیشه کرده و چسبندگی خود به نظام سیاسی را افزایش می‌دهند.

نقد محافظه‌کاری‌ متوسل به ترس از تهاجم خارجی

حال با این مقدمه کوشش می‌شود تا منطق محافظه‌کاری سیاسی به دلیل نگرانی از تهاجم خارجی و یا به بیان قدیمی‌تر، ترجیح استبداد بر استعمار مورد چالش قرار گیرد.

البته پیشاپیش متذکر می‌شود که بر مبنای مستندات و مدارک معتبر، دولت‌های غربی و در راس آنها آمریکا، برنامه و سیاست مشخص تغییر حکومت در ایران را ندارند و کماکان جمهوی اسلامی را یک دولت مشروع محسوب می‌کنند که به زعم آنها باید رفتارش را تصحیح کند.

ادعا‌هایی مانند سوریه‌ای شدن و یا لیبیایی شدن ایران نیز یا یک پلمیک سیاسی است که جریانی با اهداف خاص آن را طرح می‌کند تا دیدگاه جهانی خود در ستیز با غرب را توسعه دهد؛ یا بر اساس غفلت از این واقعیت صورت می‌گیرد که این تحولات ارادی نبوده بلکه محصول شرایط خاص دو کشور لیبی و سوریه هستند.

همچنین ادعا‌هایی مانند سوریه‌ای شدن و یا لیبیایی شدن ایران نیز یا یک پلمیک سیاسی است که جریانی با اهداف خاص آن را طرح می‌کند تا دیدگاه جهانی خود در ستیز با غرب را حفظ کند و توسعه دهد؛ یا بر اساس غفلت از این واقعیت صورت می‌گیرد که این تحولات ارادی نبوده بلکه محصول شرایط خاص دو کشور لیبی و سوریه هستند.

به لحاظ منطقی هیچ دلیلی وجود ندارد که وضعیت لیبی یا سوریه به مثابه یک الگو در ایران تکرار شود.

مسئول اصلی فجایع انسانی رخ داده در این دو کشور، حکومت‌های دیکتاتوری آنهاست. بنابراین جدی بودن طرح تغییر حکومت با محوریت نیرو‌های خارجی در مقطع فعلی امری موهوم و غیر واقعی است.

دیگر ایراد این برخورد، تلقی دشمن از غرب است. این دیدگاه که همسویی آشکاری با پارادایم حکومت دارد، فکر می‌کند که نیرو‌های غربی به رهبری آمریکا مقاصد بدی برای ایران دارند و پشت هر سمت‌گیری آنان توطئه‌ای علیه ایران و ایرانی نهفته است.

این تصور با حقیقت بیگانه است. غرب نه دوست ایران است و نه دشمن ایران. بلکه روابط خود با ایران را بر اساس منافع و ملاحظات امنیتی تنظیم می‌کند. راه‌کار مناسب در عرصه سیاست خارجی ایران نیز تعقیب رویکردی مشابه با محوریت منافع ملی و امنیت کشور است.

این رویکرد امر جدیدی در تاریخ معاصر ایران نیست. به نظر می‌رسد برخورد‌های جدید به نوعی تکرار رویکرد برخی از نیرو‌های انقلابی در سال‌های نخستین پس از فروپاشی نظام شاهنشاهی پهلوی باشد که با هدف قرار دادن امپریالیسم، حاضر به همکاری و همسویی با استبداد دینی شدند.

نتیجه این همکاری تثبیت و گسترش اقتدار گرایی، نقض فاحش حقوق بشر و تضعیف ساختار‌های اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی کشور بود که در مقاطع بعدی به قربانی شدن خونین خود این جریانات منتهی شد.

برخی از صحنه گردانان آن روز ضرورت وحدت خلق علیه وابستگان امپریالیسم حتی تا جایی پیش رفتند که رفقای سابق خود را به مهلکه محافل اطلاعاتی و دادگاه‌های انقلاب بردند و خواستار تقویت و تجهیز نظامی ماشین سرکوب حکومت شدند. اکنون نیز همان منطق غلط را در شکلی دیگر پیش می‌برند و از رویکرد‌های محافظه‌کار در سپهر جنبش اعتراضی حمایت می‌کنند.

اینک گذشت ایام روشن ساخته است که توطئه و طرح امپریالیسم توهمی بیش نبود. استقلال کشور نیز در معرض خطر جدی قرار نداشت، اما به بهانه این خطر‌های فرضی، احزاب و گروه‌های دگراندیش و جنبش‌های اجتماعی از عرصه عمومی حذف شدند.

حتی اگر واقعا خطر جدی تهاجم خارجی وجود داشته باشد و تصور کنیم که دولت آمریکا می‌خواهد مهندسی تحولات سیاسی در ایران را در دست بگیرد و دولتی وابسته بر سر کار بیاورد، آیا باید برای مواجهه با این طرح جانب حکومت مستبد و ناقض حقوق شهروندان را گرفت؟

اگر واقعا خطر جدی تهاجم خارجی وجود داشته باشد و تصور کنیم که دولت آمریکا می‌خواهد مهندسی تحولات سیاسی در ایران را در دست بگیرد و دولتی وابسته بر سر کار بیاورد، آیا باید برای مواجهه با این طرح جانب حکومت مستبد و ناقض حقوق شهروندان را گرفت؟

آیا باید مانند اسحاق جهانگیری، مجید انصاری و سید عبدالواحد موسوی لاری بدون توجه به خون‌های ریخته شده، زندگی‌های تباه گشته و ظلم گسترده‌ای که بر سر بخش‌های مختلف مردم ایران رفته و می‌رود، زندانی بودن صدها نفر به ناحق و حصر خانگی موسوی وکروبی، به ملاقات راس ولایت استبداد رفت و سعی در جلب نظر مثبت وی داشت؟

طبیعی است برونداد نهایی این برخورد، تثبیت و استمرار نظام استبدادی و ساخت مطلقه قدرت خواهد بود که با تداوم سرکوب سازمان یافته، تبعیض و نقض مستمر حقوق بشر، کشور را به سمت انفجار می‌برد.

قطعا در چنین وضعیتی دولت‌های خارجی نیز به مراتب امکان بیشتری برای طرح احتمالی ایجاد نظام سیاسی وابسته به خود پیدا خواهند کرد.

ضرورت پیگیری مطالبات ملت

در هیچ شرایطی نمی‌شود نرمش و مصالحه با نظام استبدادی با هدف بازگشت به قدرت و بدون توجه به برآورده ساختن مطالبات ملت را توجیه کرد. این عقب‌نشینی و کند روی سیاسی نتیجه ماندگاری برای جامعه و نیرو‌های تحول‌خواه ندارد و امتیازات آن عمدتا نصیب اقتدار گرایان می‌شود.

استدلالی که اولویت را با تاکید بر شرایط ویژه کشور و تهدید‌های خارجی، به ثبات و آرامش می‌دهد و استیفای مطالبات ملت را به آینده‌ای نا معلوم موکول می‌‌کند و یا خواهان کاهش مطالبات ملت است، چشم انداز روشنی را برای بهبود وضعیت اجتماع و مردم ارائه نمی‌دهد.

بیشتر به نظر می‌رسد در این نگرش کشور و ملت گروگان خطر‌های خارجی احتمالی شده‌اند که قطعیت آن مشخص نیست و وضعیت نابسامان و نا عادلانه موجود استمرار می‌یابد. رویکرد مناسب، به جریان انداختن راه سوم است که با نفی توامان استبداد و وابستگی، افکار عمومی را بسیج می‌کند تا جنبش اجتماعی نیرومندی با محوریت مردم داخل کشور تشکیل شود.

البته از آنجایی که طرح و برنامه‌ای مبنی بر اشغال نظامی و یا تمایل به براندازی حکومت از سوی غرب مشاهده نمی‌شود، اساسا این نگرانی وجهی از واقعیت ندارد. بنابراین محافظه‌کاری سیاسی ناشی از نگرانی از مخاطرات خارجی یا یک پروژه سیاسی است که اهداف مشخصی را دنبال می‌کند و یا مبتنی بر دغدغه‌ای است که بر مبنای محاسبات و برآورد غلط صورت گرفته است.

تجربه تلخ و خونین سال‌های نخست بعد از انقلاب و بر قراری فضا‌های دو قطبی استقلال – دموکراسی و یا آزادی – امنیت که باید تنها یکی را انتخاب کرد، مدرسه خوبی برای کسب تجربه است تا در فضای کنونی تصمیم درست اتخاذ شده و اشتباهات گذشته تکرار نشود.

استبداد و اقتدار گرایی بزرگ‌ترین مشکل کشور و جامعه هستند. وابستگی نیز بیراهه دیگری است. اما آنچه اینک خطرش به صورت عینی دیده می‌شود و مشکلاتش گریبان کشور و ملت را گرفته است، استبداد دینی است. بنابراین هیچ موضوع دیگری در مقطع کنونی نباید شکاف بین آمریت و مردم سالاری را تحت‌الشعاع قرار دهد.

بن‌بست سیاسی در سوریه و افزایش آتش و خون

politics — Tue, 05 Mar 2013 07:34:13 +0000

علی افشاری

علی افشاری - اوضاع در سوریه روز به روز وخیم‌تر می‌شود. وضعیت چنان بغرنج است که بان‌کی مون دبیر کل سازمان ملل در اعتراض به آن گفته است: « چه قساوت و خشونت دیگری در سوریه باید روی دهد تا جامعه جهانی از خود واکنش نشان دهد.»

در سوریه تعداد کشته شدگان از مرز هفتاد هزار نفر گذشت. قریب به یک میلیون نفر کشور را ترک گفته و در شرایط سختی در کشور های همجوار زندگی می‌کنند.

رویارویی مخالفان مسلح با ارتش سوریه نیز در بن‌بستی گرفتار شده که طرفین توان پیشروی بیشتر ندارند. در افق زمانی قابل مشاهده، امکان پیروزی برای هیچکدام متصور نیست و وضعیت نه برد نه باخت بر فضای جنگ داخلی در سوریه حاکم است.

مخالفان سوری قرار بود در روز شنبه (۲ مارس/۱۳ اسفند) در شهر استانبول دولت خود را تعیین کنند. این نشست بدون بیان دلایل به تاخیر افتاد و معلوم نیست چه زمانی تشکیل خواهد شد. ولید البنی سخنگوی ائتلاف ملی مخالفان سوری قبلا گفته بود این ائتلاف تصمیم گرفته است تا دولتی را در مناطق آزاد شده در شمال سوریه تشکیل دهد.(منبع) قرار بود در نشست استانبول نخست وزیر و وزرای دولت مخالفان انتخاب شوند.

تاخیر در برگزاری این نشست می‌تواند نشانگر اختلاف بین صفوف مخالفان باشد. مشکلی که جنبش انقلابی سوریه از ابتدا با آن مواجه بوده است. ترکیب ناهمگون نیرو‌ها امکان فعالیت یکپارچه را دشوار ساخته است.

شکاف بین داخل و خارج، نظامی – سیاسی ، قومیتی و مذهبی- غیر مذهبی عناصری انشقاق آفرین بودند که مجال همگرایی در سطح مطلوب را از مخالفان سوری ستانده‌اند. مسئله افزایش قدرت گروه‌های افراطی مذهبی مانند جبهه النصری که مشی مشابه القاعده دارند نیز بر مشکلات افزوده است.

یکی از دلایل عدم توفیق مخالفان در نابود کردن ماشین جنگی بشار اسد، عدم دسترسی آنها به سلاح های سنگین و با کارایی بالا است. در نشست رم که توسط دوستان سوریه از جمله عرب و برخی از کشور های عربی برگزار شد، انتظار مخالفان سوری در این خصوص برآورده نشد. ائتلاف ملی سوریه علی‌رغم بایکوت اولیه بر اساس فشار آمریکا حاضر شد در این اجلاس حضور پیدا کند ولی نتایج از دید آنان ناامید کننده بود.

در حال حاضر اگر چه در مقایسه با گذشته از پراکندگی این نیروها کاسته شده، اما در فعالیت‌های مخالفان و بخصوص گروه‌های نظامی، هماهنگی وجود ندارد.

یکی از دلایل عدم توفیق مخالفان در نابود کردن ماشین جنگی بشار اسد، عدم دسترسی آنها به سلاح های سنگین و با کارایی بالا است. در نشست رم که توسط دوستان سوریه از جمله عرب و برخی از کشور های عربی برگزار شد، انتظار مخالفان سوری در این خصوص برآورده نشد.

ائتلاف ملی سوریه علی‌رغم بایکوت اولیه بر اساس فشار آمریکا حاضر شد در این اجلاس حضور پیدا کند ولی نتایج از دید آنان ناامید کننده بود.

به نظر می‌رسد آمریکا با اعطای کمک ۶۰ میلیون دلاری به اپوزیسیون سوریه، در حال تغییر استراتژی خود باشد. برای نخستین بار این کمک شامل ارتش آزاد سوریه نیز می‌شود. اما کمک‌ها هم‌چنان شامل اقلام غیر جنگی از جمله دارو ، جیره غذایی و وسایل حمل و نقل می‌شوند.

دولت بریتانیا نیز اعلام کرد که استراتژی خود در حمایت مادی و سیاسی از مخالفان اسد را تغییر نداده اما ممکن است در آینده سلاح نیز در اختیار آنها بگذارد.

ترکیه ، قطر و عربستان اصرار دارند که مخالفان مسلح به سلاح‌های موثر تجهیز شوند. اما غرب به دلیل نگرانی از دستیابی گروه‌های تروریست به این سلاح‌ها موافق این مسئله نیست و این مسئله باعث آسیب پذیری مخالفان شده است.

موفقیت آنها در یافتن راه‌حل سیاسی در سوریه برای انتقال قدرت نیازمند برخورد از موضع قدرت است. در غیر این صورت دولت بشار اسد حاضر به دادن امتیاز نخواهد بود و فرسایشی شدن منازعه و گذشت زمان رابه نفع نیرو های خود می‌داند.

ایجاد منطقه امن، تاکتیک دیگری است که می‌تواند موازنه قوا را به نفع مخالفان تغییر دهد و موضع آنها را مستحکم‌تر سازد. این امر در افزایش همگرایی و هماهنگی در صفوف مخالفان نیز تاثیر زیادی دارد. دیگر جدایی جغرافیایی بین بخش‌های مختلف اپوزیسیون سوریه از بین می رود و آنها می ‌وانند صفوف پراکنده نیروهای مسلح را منسجم و متحد سازند.

انسداد در فرایند گفتگو می‌تواند فضا را دوباره به سمت تضاد آشتی‌ناپذیر حکومت و مخالفان باز گرداند. اگر حمایت غرب و کشورهای عربی از حمایت سیاسی به سمت حمایت نظامی سوق یابد، آنگاه وضعیت جدیدی در سوریه پیش می‌آید. درغیر اینصورت شرایط گره خورده کنونی تداوم پیدا خواهد کرد و امکان تجزیه سوریه پیش می‌آید.

اما اراده جدی در جامعه جهانی برای ایجاد منطقه امن در سوریه وجود ندارد. بشار اسد نیز با آگاهی از این مساله به افزایش خشونت و عدم انعطاف پرداخته است. این دولت در پی تثبیت موقعیت برتر خود با اتکاء به حمایت ایران و روسیه است.

ولید معلم با سفر به تهران ضمن بیان نزدیکی دو کشور مدعی شد دولت سوریه از مذاکره با مخالفان حتی معارضان مسلح استقبال می‌کند.

بشار اسد بعدا در مصاحبه با هاله جابر روزنامه نگار بریتانیایی – لبنانی اعلام کرد شرط گفتگو با مخالفان مسلح، زمین گذاشتن سلاح و تسلیم شدن است و دولت وی با تروریست‌ها مذاکره نمی‌کند.(منبع)

ائتلاف ملی مخالفان با ابتکار معاذ الخطیب تصمیم به تغییر استراتژی خود در برخورد با حکومت گرفت و پذیرفت به صورت مشروط با بشار اسد گفتگو کند. این مساله ابتدا با اعتراض‌هایی در میان مخالفان مواجه شد، اما در حال حاضر این ائتلاف سرگرم تعیین چگونگی و روال این گفتگو است. لازمه این کار حداقل انتقال بخشی از قدرت به مخالفان است، امری که دولت بشار اسد عملا حاضر به پذیرش آن نیست.

انسداد در فرایند گفتگو می‌تواند فضا را دوباره به سمت تضاد آشتی‌ناپذیر حکومت و مخالفان باز گرداند. اگر حمایت غرب و کشور های عربی از حمایت سیاسی به سمت حمایت نظامی سوق یابد، آنگاه وضعیت جدیدی در سوریه پیش می‌آید. در غیر این صورت شرایط گره خورده کنونی تداوم پیدا خواهد کرد و امکان تجزیه سوریه پیش می‌آید.

در چنین حالتی، مناطق کردنشین و شمال در دست مخالفان و جنوب و مرکز در دست دولت سوریه خواهد بود و هر کدام به یه صورت مناطق خود مختار اداره خواهند شد. جمهوری اسلامی و حزب‌الله لبنان نیز با تقویت گروه‌های شبه نظامی و بخصوص الشعیبه، بی‌علاقه به این حالت نیستند تا راه ارتباطی بین ایران و لبنان حفظ شود.

روز های آینده نشان می‌دهد که سوریه چه مسیری را طی خواهد کرد. اما هر چه زمان می‌گذرد، ابعاد بحران سوریه نیز عمیق‌تر می‌شود.

اخضر ابراهيمی: بمب‌گذاری‌های اخیر در دمشق "جنايت جنگی" هستند

Maryam — Sat, 23 Feb 2013 09:24:38 +0000

اخضر ابراهيمی، نماينده ويژه سازمان ملل متحد و اتحاديه عرب در امور سوريه، بمب‌گذاری‌های روز پنج‌شنبه هقته گذشته در دمشق را "جنايت جنگی" ناميد.

به گزارش خبرگزاری فرانسه، ابراهيمی روز جمعه چهارم اسفند در بيانيه‌ای اعلام کرد: "من انفجار وحشتناک روز پنج‌شنبه در دمشق را به شدت محکوم می‌کنم، اين اقدامات از نظر حقوق بين‌المللی، جنايت جنگی محسوب می شود."

روسيه با انتقاد از اينکه آمريکا "مانع" تصويب قطعنامه محکوميت اين انفجارها در شورای امنيت سازمان ملل شده،واشنگتن را به "رفتار دوگانه" درباره تروريسم متهم کرد

روز پنج‌شنبه سوم اسفند بر اثر انفجار چند خودروی بمب‌گذاری‌شده در دمشق دست‌کم ۱۰۰ نفر کشته و بيش از ۲۵۰ نفر زخمی شدند.

در همين حال روسيه نيز با انتقاد از اينکه آمريکا "مانع" تصويب قطعنامه محکوميت اين انفجارها در شورای امنيت سازمان ملل شده، واشنگتن را به "رفتار دوگانه" درباره تروريسم متهم کرد. آمريکا اتهام جلوگيری از تصويب قطعنامه در شورای امنيت را رد کرده است.

هنوز هيچ گروهی مسئوليت اين بمب گذاری‌ها را بر عهده نگرفته اما دولت سوريه اين انفجارها را به "تروريست‌ها" نسبت داده است.

به گزارش سازمان ملل متحد شمار کشته‌شدگان سوريه از ۶۰ هزار نفر گذشته است. به گفته ناوی پيلای، کميسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، خشونت در سوريه از سوی دولت و مخالفان شدت گرفته و نشان می‌دهد که دو طرف مرتکب "جنايت جنگی و به احتمال فراوان جنايت عليه بشريت" شده‌‌اند.

«دروغ که کنتور ندارد! »

politics — Fri, 22 Feb 2013 10:28:49 +0000

مردم واقعی و مردم حکومتیان

پارسا محمدی

پارسا محمدی - خبرگزاری فارس با انتشار نتایج یک نظرسنجی مدعی شده که ۸۱ درصد مردم ایران، این کشور را بهترین جا برای زندگی دانسته‌ و نزدیک ۸۰ درصد نیز با این گزاره موافق بوده‌اند که «آمریکا دشمن اصلی ماست.»

به تازگی خبرگزاری فارس نتایج یک نظرسنجی را منتشر کرده است که مطابق آن «۸۱ درصد مردم ، ایران را بهترین کشور دنیا برای زندگی کردن می‌دانند». بر اساس این نظر سنجی:

− به طور کلی «میزان موافقت مردم با ارزش‌های نظام» ۹۵ درصد بوده است.

− در حالی که ۸۱ درصد از مردم، «ایران را بهترین کشور برای زندگی کردن می‌دانند» و ۱۰ درصد نظری نداشته‌اند، با بهبود ۶,۰ درصدی نسبت به نظر سنجی سال گذشته مخالفان این موضوع به ۸,۸ درصد رسیده‌اند.

− موافقان این گزاره که « حکومت باید بر اساس دین اسلام اداره شود، حتی اگر عده‌ای آن را قبول نداشته باشند.» نسبت به سال گذشته ۳ درصد افزایش یافته و به رقم ۸۴,۱ رسیده است، ۱۰ درصد بی‌نظر و تنها ۸,۵ درصد با این گزاره مخالفت کرده‌اند.

− نسبت به سال گذشته نظر مردم در مورد ضرورت «حمایت جمهوری اسلامی از مردم فلسطین، لبنان و سایر مردم مظلوم جهان» با ۶۸ درصد موافق، ۱۶ درصد بی‌نظر و ۱۶ درصد مخالف تغییری نداشته است.

− در مورد این گزاره که «در نظام جمهوری اسلامی، مبارزه با مستکبران و زورگویان جهانی و در راس آنها آمریکا همواره ضروری است» نظرات موافق مردم با افزایش ۳ درصدی نسبت به سال گذشته، به ۷۷,۴ درصد رسیده است؛ ۱۵ درصد مردم در این خصوص نظری نداشته‌اند و میزان مخالفان این مسئله به ۷,۶ درصد زسیده که نسبت به سال گذشته ۲ درصد کم شده است.

− نزدیک به ۸۰ درصد مردم کشور با این مسئله که «آمریکا، دشمن اصلی ماست» موافق هستند و ۱۳ درصد مردم نیز نظری در این باره ندارند.

− مخالفان گزاره «رژیم صهیونیستی یک رژیم نامشروع است و باید از بین برود » ۰,۳ درصد کاهش یافته و به ۴,۵ درصد رسیده است، درحالی که ۸۵,۵ درصد مردم با این موضوع کاملا موافق هستند و ۱۰,۵ درصد نیز نظری ندارند.

− با رشد ۳ درصدی موافقان و کاهش ۲ درصدی مخالفان نسبت به سال گذشته تنها ۱۲ درصد از پرسش شوندگان نسبت به این گزاره ابزار مخالفت کرده‌اند که «به نظر من ملاک مقبولیت افراد و شخصیت‌ها، اطاعت از رهبری است.»

− در مجموع این نظر سنجی با وجود افزایش میزان ضریب ابراز علاقه‌مندی افراد به ارزش‌ها و ولایت‌پذیری در کشور، نظر مردم در مورد «میزان اعتماد مردم به مسئولین کشور» نسبت به سال گذشته به گونه دیگری است و با افزایش ۶ درصدی، عدم اعتماد به مسئولین کشوری به ۲۹ درصد رسیده، که قابل تامل است. (منبع)

سوابق درخشان خبرگزاری وابسته سپاه پاسدارن

خبرگزاری فارس که حامی نظام جمهوری اسلامی و دولت احمدی‌نژاد است و در افواه عمومی از وابستگی آن به سپاه پاسداران صحبت می‌شود، سابقه طولانی در دروغ‌پردازی، جعل خبر و جدی گرفتن مطالب طنز رسانه‌های دیگر دارد.

خبرگزاری فارس که به محافل امنیتی نزدیک است، سابقه طولانی در دروغ‌پردازی، جعل خبر و جدی گرفتن مطالب طنز رسانه‌های دیگر دارد. گاف‌های این خبرگزاری غالبا موجی از انتقاد و استهزا به دنبال داشته و فارس را مجبور به حذف مطالب کرده ست.

فارس در یکی از جدی‌ترین دروغپردازی‌ها، مصاحبه‌ای با محمد مرسی، رئیس جمهور مصر منتشر کرد که از جانب مقامات مصری تکذیب شد و مشکلات دیپلماتیک فراوانی برای ایران به وجود آورد.

در این مصاحبه اعلام شده بود که مرسی سفر به ایران را به عنوان اولین سفر خارجی خود انتخاب کرده است و دولت مصر عزم بهبود روابط برادرانه با ایران را دارد. البته مرسی بعدها یک دیدار کوتاه ۴ ساعته از ایران داشت و در یک سخنرانی عمومی، سخنان تندی علیه مواضع جمهوری اسلامی نسبت به سوریه بر زبان آورد.

به دفعات اخبار طنز رسانه‌های دیگر توسط این خبرگزاری به عنوان اخباری جدی منتشر شده است. هر بار این عمل موجی از انتقاد و استهزا به دنبال داشته و فارس مجبور به حذف این مطالب شده است. افکار عمومی دیگر به گاف‌های گاه و بیگاه این خبرگزاری عادت کرده‌ است.

فارس در یک مورد جنجالی دیگر با انتشار خبری «بدون منبع» گزارش داد «اکثریت رای‌دهندگان روستایی آمریکایی محمود احمدی‌نژاد، رئیس جمهور ایران را به باراک اوباما، رئیس‌جمهور آمریکا ترجیح می‌دهند». خبرگزاری فارس این خبر را در بخش انگلیسی خود نیز منتشر کرد. این خبر بعدا حذف شد اما عکس‌ها و شواهد متعدی از آن باقی مانده است.

خبرگزاری فارس نوشته بود: «بر اساس نظرسنجی موسسه معتبر گالوپ اکثریت قاطع روستاییان سفیدپوست در آمریکا گفته‌اند که آنها ترجیح می‌دهند به جای رای به اوباما به احمدی‌نژاد رای دهند. این خبرگزاری به نقل از "دیل سویدرسکی، از ساکنان ویریجینای غربی"نوشت: «من احمدی‌نژاد را بیشتر دوست دارم. ترجیح می‌دهم با او بیسبال بازی کنم تا اینکه وقت خود را با اوباما سپری کنم». در مطلب طنز نشریه "آنیون" این شهروند فرضی آمریکایی می‌گوید ترجیح می‌دهد با احمدی‌نژاد برای تماشای بیسبال به ورزشگاه برود! (منبع: روزنامه انتخاب)

سایت خبرگزاری فارس در تاریخ سه شنبه ۲۹ خردادماه با یک خبر نظامی جهان را شوکه کرد. در این خبر آمده بود: «بزرگترین رزمایش مشترک خاورمیانه با حضور ۹۰ هزار نیرو از چهار کشور روسیه، ایران، چین و سوریه به‏ زودی در خاک و آب‌های سوریه آغاز می‌شود». تبعات سیاسی این خبر دروغین به حدی بود که حتی مورد انتقاد خبرگزاری رسمی دولت (ایرنا) قرار گرفت. روزنامه اعتدال نیز مطلب مفصلی با موضوع واکنش‌های جهانی به گاف خبرگزاری فارس منتشر کرد.

در تاریخ ششم دی‌ماه ۱۳۹۰ نیز خبرگزاری فارس در اقدامی عجیب به انتشار مصاحبه جعلی با محمد البرادعی مدیر کل سابق آژانس بین‌المللی انرژی اتمی دست زد. مصاحبه البرادعی در سایت فارس، شامل اظهارات او در مورد روابط آمریکا و اسرائیل و انتقاد تند از شورای عالی نظامی حاکم بر مصر بود. دو روز بعد دفتر البرادعی با صدور بیانیه‌ای با عنوان «دکتر البرادعی انجام مصاحبه با خبرگزاری ایرانی فارس را تکذیب می‌کند»، گزارش خبرگزاری فارس را نادرست خواند.

آنچه در ادامه خواهید خواند، بخشی از نظراتی است که تعدادی از شهروندان ایرانی درباره نتایج نظر سنجی جدید فارس نیوز بیان کرده‌اند. کسانی که برای این گفتگو انتخاب شده‌اند اهالی روستاهائی از ۴ استان ایران هستند که برای سیاحت و یا زیارت به مشهد سفر کرده‌اند. این فراد مستقیم یا غیر مستقیم به شغل کشاورزی و دامپروری اشتغال دارند و بیشتر از اقوام کرد و لر هستند.

کار باید روی اصول باشد

آقا رحمان می‌گوید: «اینکه مردم دل‌شان برای فلسطین می‌سوزد، راست است. فرق دارد. در شهر و در پایتخت بعضی سرِ لج با رژیم، خوش‌شان از فلسطین نمی‌آید اما بیشتر مردم دوست دارند فلسطینی‌ها نجات پیدا کنند.

«چرا در کردستان و کرمانشاه کار نیست و جوان‌های ما باید خطر کنند برای کاسبی؟ ما راضی نیستیم. چه فایده دارد حکومت بر اساس دین اسلام اداره شود؟ حکومت باید بر پایه سواد و انصاف باشد. بر اصل شادی و امنیت مردم.»

ما کردها می‌دانیم آوارگی و کشته شدن یعنی چه، جنگ یعنی چه! این شهر را ببین. این همه آبادانی برای چه؟ یک شهر بزرگ برای یک قبر. در ولایت ما بهترین آب و هوا، طبیعت، کوه و همه چیز هست. ولی مردم فقط برای قاچاق می‌آیند. برای ال‌ئی‌دی و جنس ارزان.

چرا در کردستان و کرمانشاه کار نیست و جوان‌های ما باید خطر کنند برای کاسبی؟ ما راضی نیستیم. چه فایده دارد حکومت بر اساس دین اسلام اداره شود؟ حکومت باید بر پایه سواد و انصاف باشد. بر اصل شادی و امنیت مردم.

کاش یک آتش پرست رئیس مملکت بود اما مردم مثل آدم زندگی می‌کردند. کافر، یهودی، سنی و ... هیچ فرقی ندارند وقتی کار روی اصول باشد. حکومت علی به خاطر اسم علی نبود که حکومت علی شد؛ حکومت علی با کارهای علی، حکومت علی شد. علی سنی بود یا هر دین دیگر، اگر همین کارها را می‌کرد، طرفدار پیدا می‌کرد.»

این شرک است

حاج هیبت می‌گوید: «استغفرالله. ملاک مقبولیت، اطاعت از خداست، نه بنده خدا. رهبر هم یک آخوندی است اما معصوم که نیست. این شرک است. مملکت را به فساد کشیده‌اند. کشاورزی مردم را تباه کرده‌‌اند. یک سال زحمت می‌کشیم و وقتی محصول جمع می‌کنیم بازی دولت به سرمان در می‌آید. نمی‌خرند، به قیمت پائین می‌خرند. اذیت می‌کنند. زحمت کشاورز را بی‌مزد و حاصل می‌کنند.

پول کشاورز همه می‌رود در جیب دلال. مفت از ما می‌خرند و چند برابر می‌فروشند. راهی برای ما نیست دست دلال را قطع کنیم. دلال‌ها از خوشان هستند.

آب نیست، حمایت از قبیل وام و سوخت و کود نیست، جوان‌های ما از بیکاری آواره شهر می‌شوند به بیگاری و فعلگی. هرچه این مردم آبرو دار و نجیب‌اند این حکومت بی آبرو و نانجیب است. ملاک عدل و انصاف است. ملاک، دزد نبودن است. این آخوندها خودشان و پسرهاشان همه دزد هستند.»

تیغ رئیس جمهور به این دزدها قد نمی‌دهد

ولی‌الله می‌گوید: «سری بزنید به دهات ببنید مردم چه حال و روزی دارند. خدا روزی‌اش را از زمین گرفته. بی آبی، کِشتی نگذاشته برای کشاورز. مردم چاره ندارند. دار و ندارشان را می‌فروشند و چاه غیرقانونی می‌زنند. دولت به وقت خشکسالی دست ما را نمی‌گیرد. هیچ کس راهی جلوی پای ما نمی‌گذارد. این چاه‌ها نباشند، علف هرز هم در نمی‌آید چه برسد به گندم.

یگان ویژه را با اسلحه می‌ریزند داخل دهات‌ و چاه‌ها را خشک می‌کنند. مردم با آنهادرگیر می‌شوند اما لشگر می‌آورند. سربازهای آنها از جمعیت ما بیشتر است. موتور را می‌کنند و می‌برند و تنه درخت می‌اندازند در چاه و سیمان می‌کنند. سی میلیون، پنجاه میلیون پول مردم به باد می‌رود.

«پارسال وقتی برای بستن چاه‌ها حمله کردند به ده ما، زن و بچه مردم را زدند. مردها را دستبند زدند. تیر انداختند سمت گله که از صحرا می‌آمد. چند حیوان تلف کردند. خسارت که ندادند هیچ، پول جریمه از ما گرفتند. آخوند ده رفت منبر که آب چاه غیر قانونی حرام است. غصب بیت‌المال است. کشاورز مال چه کسی را گرفته که غصب باشد؟ زمین مال ماست. آب مال ماست.»

پارسال وقتی برای بستن چاه‌ها حمله کردند به ده ما، زن و بچه مردم را زدند. مردها را دستبند زدند. تیر انداختند سمت گله که از صحرا می‌آمد. چند حیوان تلف کردند. خسارت که ندادند هیچ، پول جریمه از ما گرفتند. آخوند ده رفت منبر که آب چاه غیر قانونی حرام است. غصب بیت‌المال است.

کشاورز مال چه کسی را گرفته که غصب باشد؟ زمین مال ماست. آب مال ماست. خودشان مگر دزدی نمی‌کنند؟ احمدی نژاد فیلم دزدی پخش کرد به مجلس، چرا کسی را نگرفتند؟ تیغ رئیس جمهور به این دزدها قد نمی‌دهد، تلافی‌اش را سر مردم در می‌آورند. قشون می‌کشند به آبادی‌ها. خدا ازشان نگذرد.»

رژیم، آخوندی و احمدی‌نژاد

مشهدی رضا کشاورزی اهل یکی از روستاهای همدان است. مذهبی است اما تقسیم بندی‌های عجیبی از نیروهای سیاسی برای خودش دارد.

− ادعا می‌کنند ۸۱ درصد از مردم، «ایران را بهترین کشور برای زندگی کردن می‌دانند»، شما از زندگی در ایران راضی هستید؟

−کسی راضی است که با رژیم باشد. کسی که با رژیم نباشد راضی نیست. با رژیم باشی پول و خوشی و راحتی هست. وام می‌دهند. سهمیه کود می‌دهند. آدم رژیم نباشی بدبختی. باید جان بکنی. ۸۱ درصد یعنی ۸۱ نفر از صد نفر؟

−بله

− می‌شود به عبارت ۴۱ نفر و نصفی از ۵۰ نفر! آبادی ما ۵۱۳ نفر جمعیت دارد، ۴۵۰ نفرشان به رژیم فحش می‌دهند. سیزده‌تایش را بگذاریم کنار حالا ۵۰۰ نفر حساب کنیم، می‌شود ۱۰ تا ۵۰ نفر. حالا آن پنج نفرش هم به آن ۱۳ نفر، در! باید ۴۱۰ نفر طرفدار رژیم باشند. ولی برعکس است. از هر ۵۰ نفری ۴۵ نفر مخالف رژیم‌اند. پنج نفر از ۵۰ نفر هم کمیته امدادی هستند. مجبورند.

− در ده شما مردم در انتخابات ریاست جمهوری به چه کسی رای دادند؟

− نصف احمدی نژادی بودند، نصف طرفدار کروبی. نفر داشتیم به موسوی و رضائی رای دادند اما رای‌ئی نبودند. (کم بودند.)

− این‌طور که می‌گوئید خیلی از افراد رای داده‌اند. چطور مخالف رژیم هستند اما رای می‌دهند؟

− کروبی و موسوی مخالف هستند. از رژیم نیستند.

− آنها قبول. طرفداران احمدی‌نژاد چه؟ آنها که موافق رژیم هستند.
− احمدی نژاد از آخوند‌ها نیست. رژیم، آخوندها هستند. آلان هم احمدی‌نژاد با آخوندها جنگ است. اگر زور شود به آخوندها که هیچ، اگر زور نشود می‌بردنش بغل دست کروبی و موسوی حبس. مثل منتظری یک شبه از رئیسی می‌شود زندانی.

مگر خودشان از خودشان تعریف کنند

شغل اصلی "آسو" کار روی تراکتور است. تراکتور متعلق به فرد دیگری است و او در هنگام رونق کارهای کشاورزی به صورت روزمزد برای صاحب تراکتور کار می‌کند. ظاهراً به قصد سیاحت به مشهد آمده است اما یکی از همراهانش در صحبتی جداگانه می‌گوید که مقداری جنس از بانه با خود آورده است تا در بازار بفروشد و سود کوچکی ببرد.

«چند بار عراق و ترکیه رفته‌ام. ایران چه دارد که مردم راضی باشند؟ مجبوریم و زندگی می‌کنیم بحث‌اش جدا، اما رضایت نیست. مردم برای راحتی چه می‌خواهند؟ کار، پول، تفریح، آزادی و امنیت. هیچ کدام را نداریم. هرکس پولی دارند جمع می‌کند و می‌رود ترکیه. برای تفریح می‌روند. تمام هتل‌ها، کاباره‌ها، همه جا ایرانی هستند. مشروب فروشی‌ها پر ایرانی است. همه دلار می‌برند. این همه دلار.

«مردم در ایران راحتی و آزادی ندارند. ترکیه پر از پناهنده است. بیشتر از تهران. چرا می‌روند؟ کمپ‌های ترکیه پر از پناهنده ایرانی است. کسی که راضی باشد نمی‌رود. ناراضی هم باشد تا وقتی بشود تحمل کرد، می‌ماند. کسی که هم که می‌ماند یا پایبند چیزی است یا پول ندارد. مگر خودشان از خودشان تعریف کنند. اینجا جای زندگی نیست. دروغ که کنتور ندارد! »

مردم در ایران راحتی و آزادی ندارند. مشروب می‌خوری، شلاق می‌زنند. روسری عقب باشد، گشت ارشاد می‌گیرد. ما آزادی بیشتر داریم. ملت ما خوشی می‌کند اما کار ندارد. یا باید با کاسب‌کار‌ها کار کنی یا سرمایه‌ای جور کنی و مقداری جنس بخری و ببری شهرهای اطراف بفروشی.

جوان کرد یا از ایران می‌رود یا آواره در مرز است یا آواره شهره‌های ایران. بیکاری زیاد است.

فارس‌ها هم می‌روند. ترکیه پر از پناهنده است. بیشتر از تهران. چرا می‌روند؟ کمپ‌های ترکیه پر از پناهنده ایرانی است. کسی که راضی باشد نمی‌رود. ناراضی هم باشد تا وقتی بشود تحمل کرد، می‌ماند. کسی که هم که می‌ماند پایبند چیزی است که نمی‌تواند برود یا پول ندارد. مگر خودشان از خودشان تعریف کنند. اینجا جای زندگی نیست. دروغ که کنتور ندارد! »

حریف نیستی چرا سنگ پرت می‌کنی؟

گفتگو با آقا نعمت کاری با اعمال شاقه است. بی‌وقفه در حال چپق کشیدن است. همیشه هاله‌ای از دود اطراف او را گرفته است. ریش و سبیل سفید او در ناحیه چانه و اطراف دهان کاملاً به رنگ زرد در آمده است.

می‌گوید:« آمریکا، دشمن اصلی ماست، هر غلطی هم دوست داشته باشد می‌کند. ما هیچ غلطی نمی‌توانیم بکنیم جلوشان. قدر قدرت است. هواپیما و موشک دارد. کشتی دارد هر کدام اندازه جزیره. بگو تو که حریف نیستی چرا سنگ پرت می‌کنی طرف اینها؟ می‌زنند دودمانت را بر می‌چینند.

اسرائیل به تو چه؟ فلسطین به شما چه؟ خودشان می‌خواهند صلح کنند، شما چرا می‌خواهید بجنگید؟ این همه فلسطینی‌ها را می‌کشند مگر کسی صدایش در می‌آید؟ آمریکا پشت سر اسرائیل است. حمله کنند به اسرائیل، آمریکا ایران را چنان شخم می‌زند که همه‌‌ ایران بشود کرت انگور.

دنیا سازمان ملل دارد. شورا دارد. جنگ کنند فقط جوان‌های این مملکت را به کشتن می‌دهند. اگر جنگ به نفر بود، یل‌ها را می‌فرستادیم به میدان ولی جنگ به موشک و هواپیمای رادار خاموش (رادار گریز) است. ایران حریف نیست در این جنگ. بازنده است.»

توان خرج دادن ندارم

آقا عباس ۵۱ ساله است. اهل دین است و دلی شکسته دارد.می‌گوید:«امسال شاید آخرین سالی باشد که ما برای زیارت میاییم. قول نداده بودم به زنم، نمی‌آمدم. توان خرج دادن ندارم. گرانی بیداد می‌کند و هر روز از روز قبل بدتر می‌شود. مردم از سیاست حرف می‌زننند اما کاری با سیاست ندارند. سیاست حرفِ پای منقل و زیر کرسی است. فکر مردم خرج و جیب‌شان است.

ریا نباشد، خرج دو خانواده بی‌سرپرست را می‌دادم. یکی ۴ خانوار، یکی ۷ خانوار. ولی به خدا دیگر ندارم. زیر قول زنم بودم، ولی خدای جای حق نشسته است. دروغ چرا، دل خودم هم بود که بیایم. گفتم بروم ]حرم[ امام رضا دعا کنم بلکه خدا گشایشی کند. فرجی دهد. چشم صغیر و یتیم این‌ها (دو خانواده) به دست من بود.

«اسلام این حکومت، اسلام ظاهر است. منبر و عمامه را بهانه قدرت و ثروت کردند و دارائی این مملکت را به آتش کشیده‌اند. نان مردم را از سفره‌شان گرفته‌اند، ایمان مردم را از سینه‌هاشان. جوان‌ها دیگر اعتقادی ندارند. اگر نبود، می‌گفتیم شکر، قسمت است؛ اما این مملک روی ثروت و نعمت است.»

چند وقت است دست خودم بسته است. در خرج زن و بچه خودم دارم کم می‌آورم. می‌ترسم فکر کنند دارم و نمی‌‌دهم. آه یتیم و صغیر خانمانسوز است. از خدا و آه اینها می‌ترسم. حکومت اگر با اسلام محمد اداره می‌شد، اگر با اسلام علی اداره می‌شد، کسی ناراضی نبود.

اسلام این حکومت، اسلام ظاهر است. منبر و عمامه را بهانه قدرت و ثروت کردند و دارائی این مملکت را به آتش کشیده‌اند. نان مردم را از سفره‌شان گرفته‌اند، ایمان مردم را از سینه‌هاشان. جوان‌ها دیگر اعتقادی ندارند. اگر نبود، می‌گفتیم شکر، قسمت است؛ اما این مملک روی ثروت و نعمت است.»

شما شهری‌ها فکر می‌کنید همه چیز در دانشگاه است

آقا کریم اهل شعر است.می‌گوید: «حاکم باید با معرفت باشد. جای علم در مدرسه و دانشگاه است. اما معرفت هم شرط است که در مدرسه و دانشگاه یاد نمی‌دهند. معلم‌اش روزگار است. قدیم در مکتب خانه‌ها گلستان و بوستان می‌خوانند. نوه‌ای دارم که فکر می‌کند ما پیرمرد‌ها از وقتی به دنیا آمده‌ایم موی‌مان سفید بوده! فکر می‌کند پیرمردها هیچ وقت بچه نبوده‌اند! در تلویزیون قهوه‌خانه قدیم و نقال را دیده بود، فکر می‌کرد مکتب خانه است. فکر می‌کرد مکتب خانه جای آدم‌های بیکار است که فقط شعر می‌خوانند. بچه است. نمی‌داند این شعرها رسم ادب و درس معرفت است. حکیم فرق دارد با شاعر.

حکیم فردوسی علیه الرحمه می‌گوید:

سپاهی نباید که با پیشه‌ور
به یک روی جویند هر دو هنر

یکی کارورز و یکی گرزدار
سزاوار هر کس پدید است کار

چو این کار آن جوید، آن کار این
سراسر پرآشوب گردد زمین

ما پیر هستیم و دهاتی اما اینقدر می‌فهمیم که در این مملکت سپاهی و تاجر یکی شده‌اند. سپاهی وظیفه‌اش نظم است. گرفتن تاجری است که دغل می‌کند. وقتی سپاهی خودش تاجر باشد، دغلِ سپاهی را در تجارت چه کسی بگیرد؟ خوب گوش کن:

چو این کار آن جوید، آن کار این
سراسر پرآشوب گردد زمین

کشور ما آشوب است. این عدد و رقم‌ها هر چقدر زیاد و کم بشوند، فرع است. اصل، زندگی مردم است. ضحاکی که فقط به مار روی شانه نیست. زبانِ بعضی مردم، مار ضحاک است. سیاهی دل ضحاک حکومتش را به درفش کاوه از هم پاشید. مار، قصه تلاطم دل ضحاک است. نشان است. نشان، ضحاکی هر چیز دیگری می‌تواند باشد. عمامه باشد. جای مهر روی پیشانی باشد. نشانه فقط مار نیست. بلاخره یک روز از وسط این مردم کسی صدایش بلند می‌شود که:

تو شاهی و گر اژدها پیکری
بباید بدین داستان داوری

که گر هفت کشور به شاهی تراست
چرا رنج و سختی همه بهر ماست؟

روزی که کاوه از ضحاک پرسید " چرا رنج و سختی همه بهر ماست "، حکومت ضحاک رفتنی شد. به ضحاک گفتند چرا کاوه را نکشتی؟ گفت یک دیوار از آهن بین ما بود، نشد. فریدون اسیرش کرد در دماوند. زنده به لعنت خدا تا روز قیامت.»

وزير دفاع ايران: سوريه خط مقدم است، نبايد تضعيف شود

politics — Sun, 27 Jan 2013 11:09:11 +0000

سردار احمد وحيدی، وزير دفاع و پشتيبانی نيروهای مسلح ايران گفت: "سوريه نبايد تضعيف شود".

به گزارش خبرگزاری فارس، وحيدی روز شنبه هفتم بهمن در جمع خبرنگاران درباره مسائل سوريه گفت: "منطق ايران در اين‌باره بسيار روشن است و کشور و ارتشی که در خط مقدم مبارزه با اسراييل است، نبايد تضعيف شود".

به گفته وزير دفاع ايران "راهکار حل مسايل سوريه، روی آوردن به گفت‌وگوهای ملی و صحبت‌های درونی است و دخالت نيروهای بيگانه در سوريه مضر است".

ايران از جمله هم‌پيمانان نزديک دولت سوريه است. اين کشور از بشار اسد، رئيس‌جمهور سوريه پشتيبانی می‌کند.

علی‌اکبر ولايتی، مشاور رهبر ايران در امور بين‌الملل نيز روز گذشته گفت: "حمله به سوريه، حمله به ايران است." وی هفته گذشته نيز گفته بود امنيت ملی سوريه "خط قرمز" ايران است.

چند ماه پيش گروه‌های مخالف رژيم بشار اسد که در دوحه، پايتخت قطر، گردهم آمده بودند، ائتلاف جديدی را راه‌اندازی کردند.

شورای مخالفان موسوم به "ائتلاف ملی نيروهای مخالف و انقلاب سوريه" است. ائتلاف ملی سوريه هفته گذشته اعلام کرد بار ديگر تشکيل دولت موقت را به بعد موکول کردند.ائتلاف ملی سوريه متشکل از ۷۰ عضو است و اسلامگرايان و متحدانشان در آن دست بالا را دارند.

ترکیه، متحد قابل اعتماد غرب و قدرتی منطقه‌ای در مسیر اروپا

politics — Thu, 03 Jan 2013 09:03:42 +0000

فرهاد سلمانیان

فرهاد سلمانیان - ترکیه قصد دارد در چارچوب فعالیت‌های سازمان «پیمان آتلانتیک شمالی» همکاری با اسرائیل را از سر بگیرد. خبرگزاری فرانسه به نقل از یک دیپلمات می‌نویسد که پیشنهاد این همکاری را دبیرکل ناتو، آندرس فوگ راسموسن، در دیدار با وزیران امور خارجه عضو این پیمان در روز ۴ دسامبر در بروکسل طرح کرده است.

در آن دیدار کشورهای ناتو موافقت خود را با استقرار سامانه‌ موشکی «پاتریوت» در منطقه مرزی جنوب ترکیه با سوریه رسماً اعلام کرده بودند. هدف این اقدام نیز تقویت پدافند هوایی ترکیه در برابر حمله‌های موشکی احتمالی ناشی از جنگ داخلی سوریه اعلام شد.

دولت ترکیه ضمن تصمیم به ازسرگیری همکاری با اسرائیل، حق توقف فعالیت مشترک با آن کشور را که عضو ناتو نیست، در محدوده‌ ارضی خود محفوظ دانسته است. رابطه این دو کشور از بیش از دو سال قبل و پس از حمله‌ نیروهای ویژه‌ اسرائیلی به کشتی امدادی «ماوی‌مرمره» در راه غزه و کشته شدن نه شهروند غیرنظامی ترک در این حمله تیره شد.

امکان تقابل با جمهوری اسلامی از طریق ترکیه

تصمیم جدید ترکیه به فاصله‌ کوتاهی پس از مخالفت مقام‌های ایرانی با استقرار سامانه‌ موشکی پاتریوت در آن کشور صورت گرفت که این اقدام را تهدیدی امنیتی و در راستای حمایت از اسرائیل می‌دانند. در عین حال بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل نیز روز شنبه، ۲ دی (۲۲ دسامبر) اعلام کرد در صورت پیروزی در انتخابات پارلمانی سال آینده‌ی میلادی بر موضوع «تهدید هسته‌ای» ایران متمرکز خواهد شد. با تصمیم ازسرگیری همکاری ترکیه با اسرائیل در چارچوب فعالیت‌های ناتو و استقرار سامانه‌ پاتریوت در منطقه، معادله‌ فشار بر جمهوری اسلامی بر سر برنامه‌ هسته‌ای، به نفع دولت اسرائیل تغییر می‌کند.

از طرفی روسیه و چین از اقدام ناتو خشنود نیستند و هر یک جداگانه نگرانی خود را بیان کرده‌اند. بعضی کارشناسان و مقام‌های روسی به کاربرد سامانه‌ موشکی پاتریوت علیه ایران اشاره می‌کنند. سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه در در تازه‌ترین موضع‌گیری در روز دو‌شنبه ۴ دی (۲۴دسامبر) در مصاحبه ‌با شبکه‌ تلویزیونی «راشا تودی» گفت که سامانه‌ دفاع موشکی پاتریوت در ترکیه نه تنها علیه تهدیدهای هوایی از سوریه، بلکه متوجه ایران نیز هست. به گفته‌ی لاوروف، از دید کارشناسان نظامی شکل برنامه‌ریزی‌شده‌ی استقرار سامانه‌‌های پاتریوت در ترکیه در حال حاضر متفاوت با وضعی است که فقط برای مقابله با تهدید از سوی سوریه لازم است. قرار است شش سامانه‌ موشکی پاتریوت از سوی آمریکا، آلمان و هلند در سه منطقه‌ جنوبی آدانا، قهرمان مرعش، و قاضیان‌تپ مستقر شوند.

امکاناتی که ترکیه به عنوان عضو ناتو در اختیار آن سازمان قرار می‌دهد و محوریتی که از این راه می‌یابد، بر اهمیت دولت آنکارا به عنوان بازیگر منطقه‌ای مقتدر در کنار قدرت‌های ناتو و حتی در تقابل با روسیه می‌افزاید. فعالیت‌های نظامی ترکیه در قالب ناتو، فرصتی برای نمایش توان ادغام‌پذیری آن کشور در چارچوب‌های بین‌المللی و جهانی و انعطاف‌پذیری آنکارا برای همکاری‌های بعدی نیز به دست می‌دهد.

وزیر خارجه‌ روسیه همچنین گفته است که مقابله با حمله‌ ایران به بخش راداری سپر دفاع موشکی آمریکا که در استان مالاتیای ترکیه مستقر است، از هدف‌های انتقال موشک‌های پاتریوت به جنوب ترکیه خواهد بود. در پیوند با سپر دفاع موشکی آمریکا که مدت‌ها موضوع اختلاف با روسیه بوده، خبرگزاری روسی «ریانووستی» نوشت که وزیران خارجه‌ دو کشور در حال برنامه‌ریزی برای دیدار در سال ۲۰۱۳ برای گفت‌وگو در باره‌ی اختلاف‌های موجود هستند.

تحلیل مقام‌های روسی در پیوند مقابله‌ ناتو با ایران با وجود تأکید آن سازمان بر ماهیت دفاعی استقرار سامانه‌های پاتریوت در ترکیه چندان دور از واقعیت نیست. بعضی از فرماندهان «سپاه پاسداران» در گذشته تهدید کرده‌اند که در صورت حمله‌ نظامی اسرائیل به تأسیسات اتمی ایران، رادار سپر دفاع موشکی آمریکا را در ترکیه هدف می‌‌گیرند که در درگیری احتمالی با اسرائیل به نفع این کشور عمل خواهد کرد. درگیری‌ای که مدت‌هاست به دلیل مخالفت اسرائیل با برنامه‌ هسته‌ای جمهوری اسلامی گمانه‌زنی در باره‌ آن ادامه داشته است.

در اقدام ناتو برای استقرار سامانه‌ پاتریوت در سه منطقه‌ در نزدیکی مرزهای سوریه برای دستکم یک سال،

نمی‌توان توجه آن را به نقش بازدارندگی ترکیه در برابر آنچه کشورهای غربی تهدید از جانب ایران می‌دانند، نادیده گرفت. سامانه‌های پاتریوت با داشتن توانایی جابه‌جایی در خاک ترکیه می‌توانند در صورت بروز درگیری میان ایران و اسرائیل موشک‌های شلیک شده از ایران را نیز ره‌گیری و منهدم کنند.

امکاناتی که ترکیه به عنوان عضو ناتو در اختیار آن سازمان قرار می‌دهد و محوریتی که از این راه می‌یابد، بر اهمیت دولت آنکارا به عنوان بازیگر منطقه‌ای مقتدر در کنار قدرت‌های ناتو و حتی در تقابل با روسیه می‌افزاید. فعالیت‌های نظامی ترکیه در قالب ناتو، فرصتی برای نمایش توان ادغام‌پذیری آن کشور در چارچوب‌های بین‌المللی و جهانی و انعطاف‌پذیری آنکارا برای همکاری‌های بعدی نیز به دست می‌دهد.

افزایش نفوذ سیاسی و اقتصادی آنکارا

گذشته از بعد نظامی، در زمینه‌ سیاسی نیز با وجود مخالفت فرانسه و قبرس برای پیوستن ترکیه به اتحادیه اروپا، تغییر لحن بعضی مقام‌های اروپایی در این زمینه قابل توجه است. در حال حاضر مدتی طولانی از توقف گفت‌وگوهای اتحادیه‌ اروپا برای پذیرفتن ترکیه به عنوان عضو می‌گذرد.

با وجود چشم‌انداز همکاری سیاسی، نظامی و اقتصادی با طرف‌های غربی، دولت ترکیه هنوز به حد کافی بر رفع معضل محدودیت آزادی بیان، بازداشت روزنامه‌نگاران و توجه به معیارهای حقوق بشر متمرکز نشده است. طبق گزارش سال جاری میلادی «سازمان گزارشگران بدون مرز»، ترکیه با زندانی کردن دست‌‌کم ۴۲ روزنامه‌نگار و چهار دست‌اندرکار رسانه‌، در صدر پنج کشور محدودکننده‌ آزادی بیان قرار داشت. در این گزارش پس از ترکیه، از چین، اریتره، ایران و سوریه با عنوان «بزرگ‌ترین زندان‌های روزنامه‌نگاران» در جهان یاد شده بود.

گیدو وستروله، وزیر امور خارجه‌ آلمان اخیراً گفته است که باید از نیمه‌ نخست سال ۲۰۱۳ برای ازسرگیری

گفت‌وگوهای پیوستن ترکیه به اتحادیه‌ی اروپا بهره برد. به نوشته‌ بعضی رسانه‌های آلمانی با وجود انتقادهای فراوان از وضعیت آزادی بیان و بازداشت روزنامه‌نگاران در ترکیه، در محافل دیپلماتیک آلمان بحث اهمیت ترکیه به عنوان چهارراه گذر خطوط انتقال منابع انرژی و بازار اقتصادی گسترده برای شرکت‌های اروپایی افزایش یافته است.

در حال حاضر رجب طیب اردوغان، نخست وزیر ترکیه، خواهان پیوستن کشورش به اتحادیه‌ی اروپا تا سال ۲۰۲۳ میلادی است. بنا بر یکی از گزارش‌های تازه‌ی وب‌سایت «مرکز فدرال آموزش سیاسی» در آلمان، به مناسبت سالگرد آغاز گفت‌وگوهای ورود ترکیه به اتحادیه‌ی اروپا، شرط پذیرش عضویت ترکیه پیشبرد روند اصلاحات اساسی در آن کشور طبق مقررات وضع‌شده در کپنهاگ، پایتخت دانمارک، در سال ۱۹۹۳ است. بر این اساس شرط قبول ترکیه در اتحادیه‌ اروپا رعایت حقوق بشر، برقراری نظام حقوقی و دموکراتیک باثبات، احترام به حقوق اقلیت‌ها و رسیدن به سطحی از اقتصاد بازار است که بتواند با کشورهای اتحادیه‌ی اروپا رقابت کند.

با پیوستن ترکیه به اتحادیه‌ اروپا مقام‌های ترک قصد دارند از جمله به بخش اقتصاد خود، مخصوصاً در زمینه‌ کشاورزی رونق ببخشند و با کمک‌های آن به استانداردهای اتحادیه‌ی اروپا برسند. چشم‌انداز اقتصاد آن کشور اکنون با معدودی از کشورهای اروپای شرقی مانند بلغارستان قابل مقایسه است. نشریه‌ آلمانی «فوکوس» اخیراً در گزارشی از سرعت چشمگیر رشد اقتصادی ترکیه و افزایش جذابیتش برای سرمایه‌گذاران خارجی خبر داد. موسسه‌ اعتبارسنجی «فیچ» نیز در پایان سال جاری میلادی رتبه‌ی اعتباری آن کشور را افزایش داد. این اتفاق به معنی افزایش ارزش اوراق بهادار ترکیه است و رشد ارزش لیره‌ی ترک، واحد پول آن را نیز همراه دارد. بعضی از مسئولان دولتی در آنکارا افزایش رتبه‌ اعتباری را آغاز دوران جدیدی برای جذب سرمایه‌گذاری‌های خارجی در بخش خصوصی و دولتی ارزیابی کرده‌اند.

پس از اعلام ارزیابی موسسه‌ی فیچ، بهره‌ی بدهی‌های دولتی ترکیه نیز تا حدی کاهش یافت. بعضی از کارشناسان اقتصادی در ارزیابی‌های خود گفته‌اند که ممکن است دو موسسه‌ اعتبارسنجی «استاندارد‌ اند پورز» و «مودیز» هم، رتبه‌ی اعتباری ترکیه را افزایش دهند. چنین اتفاقی در صورت وقوع، مشوقی جدید برای سرمایه‌گذاران خارجی در عرصه‌های اقتصادی ترکیه خواهد بود و باعث جلب اعتماد آن‌ها به بازار مالی این کشور می‌شود.

چشم‌انداز اقتصاد ترکیه اکنون با معدودی از کشورهای اروپای شرقی مانند بلغارستان قابل مقایسه است. نشریه‌ آلمانی «فوکوس» اخیراً در گزارشی از سرعت چشمگیر رشد اقتصادی ترکیه و افزایش جذابیتش برای سرمایه‌گذاران خارجی خبر داد. موسسه‌ اعتبارسنجی «فیچ» نیز در پایان سال جاری میلادی رتبه‌ اعتباری آن کشور را افزایش داد. این اتفاق به معنی افزایش ارزش اوراق بهادار ترکیه است و رشد ارزش لیره‌ی ترک، واحد پول آن را نیز همراه دارد.

با وجود این چشم‌انداز مثبت، مسئولان ترک به این حد اکتفا نکرده‌اند. در سال‌های اخیر آن‌ها طرح‌های توسعه‌ی بلندپروازانه‌ای در مورد زیرساخت‌های ملی را آغاز کرده‌اند که ساخت بزرگ‌ترین فرودگاه جهان در شمال استانبول با هزینه‌ای برابر ۳ میلیارد یورو یکی از آن‌ها است.

با وجود چشم‌انداز همکاری سیاسی، نظامی و اقتصادی با طرف‌های غربی، دولت ترکیه هنوز به حد کافی بر رفع معضل محدودیت آزادی بیان، بازداشت روزنامه‌نگاران و توجه به معیارهای حقوق بشر متمرکز نشده است. طبق گزارش سال جاری میلادی «سازمان گزارشگران بدون مرز»، ترکیه با زندانی کردن دست‌‌کم ۴۲ روزنامه‌نگار و چهار دست‌اندرکار رسانه‌ای، در صدر پنج کشور محدودکننده‌ آزادی بیان قرار داشت. در این گزارش پس از ترکیه، از چین، اریتره، ایران و سوریه با عنوان «بزرگ‌ترین زندان‌های روزنامه‌نگاران» در جهان یاد شده بود.

با این همه، دولت آنکارا ضمن همکاری با ناتو، تلاش برای پیوستن به اتحادیه‌ اروپا، موضع‌گیری علیه دولت سوریه در درگیری‌های نظامی این کشور با مخالفانش و همچنین داشتن موضعی معقول در باره‌ی درگیری‌های اسرائیلی‌ها و فلسطینیان در خاور میانه، فاصله‌ خود را از نظر توجه به ابعاد توسعه‌یافتگی با کشورهایی مانند ایران افزایش داده است. از سوی دیگر، این کشور همچنان مناسبات خود را با کشورهای اتحادیه اروپا درهم ‌تنیده‌تر و چند وجهی‌تر می‌کند تا راه پیوستن به اتحادیه‌ اروپا را نیز هموار کند.

الگوی فرهنگی، اقتصادی و دیپلماتیک ترکیه از جمله به این دلیل برای ایران مهم است که نشان می‌دهد

سرمایه‌گذاری دیپلماتیک و سیاست‌‌های راهبردی، در صورت وجود حاکمیت عقلانی و نظامی قانونی به دور از دخالت نهادهای دینی و ایدئولوژیک، می‌توانند چه توان و سمت و سویی داشته باشند و در چه محورهایی پیش بروند. موضوع‌هایی که در جمهوری اسلامی تا حد زیادی مهجور مانده‌اند.

ترکیه، در عمل به آن‌چه جمهوری اسلامی در باره‌ تبدیل به ابرقدرت منطقه‌ای در سر می‌پروراند، رسیده است.

تظاهرات شب سال نو در دمشق

arezoo — Tue, 01 Jan 2013 19:36:44 +0000

در حالیکه ارتش آزاد سوریه، در روز ۳۱ دسامبر کنترل بخش‌هایی از حومه دمشق را به دست گرفته بود، عده‌ای از شهروندان دمشقی به بهانه استقبال از ۲۰۱۳ به خیابان‌ها آمدند. آن‌ها که لباس پاپانوئل پوشیده بودند برای آزادی سوریه شعار دادند.

منبع: حساب کاربری Souria Charia در تارنمای یوتیوب.

حلب؛ چگونه سوریه ویران می‌شود

politics — Wed, 26 Dec 2012 23:17:32 +0000

چارلز گلاس

برگردان:

نعیمه دوستدار

چارلز گلاس - امسال حلب صابونی تولید نخواهد کرد. بازارهای قرون وسطایی این شهر که در آن صنعتگران قالب‌های مشهور صابون زیتونی را عرضه می‌کردند، تسلیم آتش جنگ تسلیم شده‌اند. کارخانه صابون‌سازی جبیلی از گزند جنگ در امان مانده، اما درگیری‌های بی‌رحمانه باعث شده که دیگر برای صاحبان و کارگران خود سودی نداشته باشد.

همیشه اواخر نوامبر، به دنبال برداشت محصول در غرب حلب، بقابای روغن زیتون در خمره‌ها سوزانده می‌شد تا روی کاغذهای مومی‌ ریخته شود که بر زمین سنگی پهن می‌شدند. بعد نوبت قالب‌های دو در سه اینچ می‌رسید که خشک شدن شان شش ماه طول می‌کشید. اکنون بر اثر جنگ، دیگر در منطقه صابون، غذاهای آماده و دارو تولید نمی‌شود. حلب بر ذخیره کالاهای اساسی، پول نقد و امید متمرکز شده که هر سه به سرعت رو به اتمام هستند.

یک دوست اهل حلب در بیروت به من گفت: «لازم نیست به حلب بروی. همه حلب همینجاست.» برخی پناهندگان اهل حلب، به خصوص کارخانه‌دارانی که بیشتر فرصت‌های شغلی منطقه را ایجاد می‌کردند، در کافه‌ها جمع شده‌اند. برخی هوادار رژیم‌اند و بقیه ضد رژیم. رفاقت‌شان را با وجود اختلافات سیاسی حفظ کرده‌اند و با هم بریج و تخته نرد بازی می‌کنند. آنها منتظر روزی هستند که امنیت برقرار شود و برگردند، البته اگر این اتفاق بیفتد.

سال قبل، زمانی که من در حلب بودم، این بازرگانان پناهنده و کارخانه‌هایشان هنوز مشغول کار بودند و صابون‌های حلب همچنان در بازارهایی با طاق سنگی نزدیک ارگ به فروش می‌رسید. بیشتر مردم خوشحال بودند که شهرشان به دور از خشونتی مانده که سراسر کشور را فراگرفته است. آنها فکر می‌کردند بین‌المللی بودن حلب آن را متفاوت کرده است. قبلا تنها کشتار اقلیت مسیحی در سال ۱۸۵۱ اتفاق افتاده بود که تعداد قربانیان آن اندک بود و هرگز هم تکرار نشد. رفاه نسبی، بیشتر مردم را با وجود محدودیت در ابراز عقاید سیاسی، راضی نگه داشته بود.

حلب، محل کار و تجارت سوریه بود. این منطقه ۶۵ درصد درآمد ملی را بدون احتساب نفت تامین می‌کرد. کارخانه‌های تولید پارچه از پنبه سوریه، در کنار کارخانه‌های دارو و مبلمان، در مناطق صنعتی خارج شهر قرار داشتند و برای هزاران نفر شغل ایجاد کرده بودند. رژیم حافظ اسد از ۱۹۷۰ و پسرش از سال ۲۰۰۰، مرکز شهر را به حال خود گذاشته بودند، هرچند روستاییان فقیر که بر اثر فقر و بیکاری و جاه طلبی به حومه‌های این شهر آمده بودند، از وجود ویلاهای لوکس در حاشیه رود قویق گلایه داشتند. بسیاری از اهالی حلب به یاد دارند که در سال ۱۹۷۹ در شهر شورش شد، اما نتایج آن باعث شد که امید چندانی به این خیزش‌ها نداشته باشند و فکر کنند که تکرار آن چیزی جز بدبختی و فاجعه نخواهد بود. اکنون شورش در حومه شهر به هر طرف گسترش یافته و شهر کهن جلب، تنها مکانی است برای فرار از آتش‌سوزی‌ در جنگل‌های اطراف.

حلب، محل کار و تجارت سوریه بود. این منطقه ۶۵ درصد درآمد ملی را بدون احتساب نفت تامین می‌کرد. کارخانه‌های تولید پارچه از پنبه سوریه، در کنار کارخانه‌های دارو و مبلمان، در مناطق صنعتی خارج شهر قرار داشتند و برای هزاران نفر شغل ایجاد کرده بودند. رژیم حافظ اسد از ۱۹۷۰ و پسرش از سال ۲۰۰۰، مرکز شهر را به حال خود گذاشته بودند، هرچند روستاییان فقیر که بر اثر فقر و بیکاری و جاه طلبی به حومه‌های این شهر آمده بودند، از وجود ویلاهای لوکس در حاشیه رود قویق گلایه داشتند.

در حالت عادی بهترین راه برای سفر از دمشق به حلب، جاده بود و می‌توانستی در باغ‌های حاشیه حما نهار بخوری. در ماه مه ‌۲۰۱۱ زمانی که شورش آغاز شد، از درعا در جنوب حمص، که بزرگراه دمشق – حلب را قطع می‌کرد، پرواز شیوه مطمئن‌تری بود. آوریل امسال، پرواز من بی‌حادثه اتفاق افتاد و تاکسی هم مرا به سلامت به هتلم رساند. شش ماه بعد، در زمان بازگشت، حلب تقریبا متروک شده بود. تاکسی‌ها بدون گرفتن کرایه سنگین، برای حرکت خطر نمی‌کردند و برای همین، دوستانم برایم راننده‌ای قابل اعتماد فرستادند. او کیفم را قاپید و توی ماشینش پرید، استارت زد و صلیب کشید.

حدود یک چهارم مایل مانده به فرودگاه، ناگهان سر یک پیچ ما را از اتوبان خارج کرد و به جاده‌ای متروک برد. چند ساختمان موجود درآنجا، همگی با مهمات شلیک شده آسیب دیده بودند. به جز یک انبار کالا که سربازان حکومتی از آن به عنوان مرکز فرماندهی استفاده می‌کردند و کیسه‌های شن و پرچم در اطرافش بود، همه بناها خالی بودند.

یک مایل که رفتیم، یک کامیون که ضدهوایی روی آن نصب شده بود، از روبرو هویدا شد. راننده به سمت اتوبان برگشت ولی ناگهان لاستیک‌های آتش زده، بلوک‌های سیمانی و آوار راه ما را بست.

پمپ‌بنزین‌ها خراب شده بودند و کامیون‌های گازوئیل سوخته، در حاشیه جاده رها شده بودند. خانه‌های سیمانی اطراف جاده، مورد اصابت توپخانه قرار گرفته بودند. چند مایل جلوتر، در حالی که تقریبا وارد شهر شده بودیم، راننده با دیدن عابران و چند ماشین آرام شد. مردم در یک بازارچه موقت، گوجه ‌فرنگی‌های سبز و قرمز، سیب زمینی، بادمجان، سیب و انار می‌فروختند. راننده به چرخ‌دستی‌ها اشاره کرد و گفت: «آنها آزادی می‌خواستند. این هم آزادی آنها! »

حالا شهر مرزهای داخلی دارد. در نخستین شب بازگشت، با دوستی در منطقه امن سلیمانیه قدم می‌زدیم؛ جایی که زمانی در آن با آرامش از سلیمانیه به قیده می‌رفتیم، بی آنکه متوجه هیچ تفاوتی بشویم. اما این بار قیده دنیای دیگری شده بود. ماشین‌ها برای بستن راه ورود به خیابان، پارک شده بودند و چراغ هایشان روشن نبود. چراغ‌های خیابان سلیمانیه، کافه‌های مدرنی را روشن می‌کرد که در آن زنان و مردان قهوه و شیرینی و نارگیل می‌خورند. اما تنها ۵۰ یارد آن طرف‌تر، کاملا خالی از سکنه بود. هرجا که شورشیان رفته بودند، ارتش به آنها حمله کرده بود و ساکنان فرار کرده بودند.

من می‌خواستم بازار را هنگام صبح ببینم، اما دوستم گفت به دلیل درگیری‌ها این کار غیرممکن است. پرسیدم: «چه کسی هفته قبل بازار را آتش زد؟ » دوستم گفت: «ارتش آزاد سوریه. ما بین دو نیروی بد گیر افتاده‌ایم. می‌دانی که من دیکتاتوری را دوست ندارم اما این مردم خودشان را بدتر نشان می‌دهند.»

دوست دیگری گفت که شورشی‌ها به منطقه مسکونی سوات وارد شده‌اند. ادامه داد که آنها خودشان وارد حلب شدند؛ حلب وارد درگیری‌ها نشد. او که تاجر است دوست ندارد من نامی از او ببرم. اعضای خانواده دوستم ربوده شده‌اند و و او مبلغ زیادی برای آزادی آنها پرداخته است. حلبی‌ها که زمانی از مخابرات و سیستم اطلاعاتی دولت سوریه می‌ترسیدند، حالا نگران ارتش آزاد و چریک‌های آن هستند. دوست دیگری گفت:«مخالفان فکر می‌کردند که حلب به آنها خوش‌آمد می‌گوید اما این اتفاق نیفتاد، مگر در حومه شهر و جایی که مردم فقیر و روستایی زندگی می‌کنند.»

نبرد بر سر حلب، نبرد بر سر سوریه است. یک شهروند دیگر اهل حلب می‌گوید: «اگر حلب سقوط کند، رژم سقوط می‌کند.» هم از نظر سیاسی و هم از نظر نظامی، پایتخت اقتصادی سوریه برای این کشور حیاتی است. تاکنون هم رژیم و هم مخالفان مسلح آن، عاملان تخریب اقتصاد حلب را محکوم کرده‌اند. یک نفر دیگر به من گفت: «انقلاب در حلب مرده است و آنها فکر می‌کنند که نبرد را می‌برند. آنها فقط فکر می‌کنند که مردم از آنها حمایت می‌کنند.» بیرون شهر، شورشیان به صنایعی که حلب را زنده نگه می‌داشت آسیب می‌زنند.

با وجود حمایت از انقلاب در برخی از فقیرترین مناطق، آنها هم به دنبال بیرون کردن شورشیان از مناطق خود بودند. در یکی از فقیرترین مناطق به نام بنی زید که اهالی آن برای امرار معاش زباله‌گردی می‌کنند، بزرگان منطقه نامه‌ای به ارتش آزاد نوشتند: «ما از ارتش آزاد حمایت می‌کنیم اما آنچه که دارد اتفاق می‌افتد جنابت علیه ساکنان مناطق اطراف ماست. در حالی که در این مناطق هیچ‌گونه اداره دولتی وجود ندارد، گروهی که قدرت را در این مناطق به دست گرفته‌اند نمی‌توانند از آن دفاع کنند. ما بزرگان بنی‌زید، مسئولیت داریم که این نامه را بنویسیم و بخواهیم شورشیان ارتش آزاد از این منطقه خارج شوند و به خط مقدم بپیوندند. این موضوع ضامن بازگشت آرامش به منطقه است و حمله توپخانه‌ای رژیم را به این مناطق محروم که هزاران نفر در آن زندگی می‌کنند، متوقف می‌کند.»

اهالی بنی زید به طور طبیعی حامی انقلابند اما این تعهد باعث نمی‌شود که خود را در معرض اقدامات تلافی‌جویانه رژیم قرار دهند. ناتوانی ارتش آزاد در دفاع از متصرفات خود باعث شده که حامیانش علیه آن موضع بگیرند. آنها می‌پرسند فایده‌اش چیست که رژیم را دعوت کنیم تا بیاید و منطقه‌ای را بمباران کند که نمی‌تواند بگیرد؟ در حلب، نسبت به این‌که شورشیان اواخر سپتامبر بازارها را ویران کردند خشم وجود دارد.

این بازارها نه تنها قطب تجاری شهر که روح آن بودند. گرچه شورشیان رژیم را متهم می‌کنند که حمله را آغاز کرده است، اما حتی حامیانشان هم آنها را سرزنش می‌کنند. ارتش آزاد روز سوم اکتبر با دو بمب ۱۰۰۰کیلویی و یک بمب ۵۰۰ کیلویی جاسازی شده در ماشین‌های پارک شده نزدیک ادارات و دفتر پست مرکزی در میدان سعدالله الجابری نزدیک پارک اصلی شهر، به بازارها حمله کرد.

یک رونامه‌نگار سوری که شاهد انفجار منجر به کشته شدن بیش از ۴۰ نفر و زخمی شدن ۱۲۵ نفر بود، به من گفت:« در میان ارتش آزاد شکاف وجود دارد، اگر تنها چند صد نفر بودند می‌توانستند شهر را بگیرند و حلب را یک شهر آزاد اعلام کنند.»

نبرد بر سر حلب، نبرد بر سر سوریه است. یک شهروند دیگر اهل حلب می‌گوید: «اگر حلب سقوط کند، رژم سقوط می‌کند.» هم از نظر سیاسی و هم از نظر نظامی، پایتخت اقتصادی سوریه برای این کشور حیاتی است. تاکنون هم رژیم و هم مخالفان مسلح آن، عاملان تخریب اقتصاد حلب را محکوم کرده‌اند. یک نفر دیگر به من گفت: «انقلاب در حلب مرده است و آنها فکر می‌کنند که نبرد را می‌برند. آنها فقط فکر می‌کنند که مردم از آنها حمایت می‌کنند.»

بیرون شهر، شورشیان به صنایعی که حلب را زنده نگه می‌داشت آسیب می‌زنند. این لطمه‌ای است به صاحبان آن صنایع که بسیاری از آنها در لبنان منتظر پایان جنگ هستند.

حلب محاصره شده است. سوخت‌رسانی به مردم برای تاب آوردن در زمستان کار خطرناکی شده است. قیمت مازوت، سوخت ارزانی که بیشتر خانه‌های حلب با آن گرم می‌شوند دو برابر شده آن هم اگر بتوانند پیدایش کنند. در مرکز حلب، جایی که ارتش سوریه کنترل را با مواضع مستحکم، موانع و گشت‌های منظم به دست دارد، تنها کالایی که بدون مانع می‌رسد، مواد غذایی است که عمدتا از مزارع محلی تولید می‌شوند و در بازارهای موقتی به فروش می رسند که جایگزین بازار سوخته میوه و سبزی حلب شده‌اند.

سیاست‌های اقتصادی نئولیبرال که بشار اسد پس از جانشینی پدرش ایجاد کرد، گرفتاری‌های آنان را تشدید کرد. مناقع به بانکداران اختصاص یافت و پسرخاله بشار اسد مجوز فروش تلفن‌های همراه را به دست آورد. این چیزی بود که من ۲۵ سال قبل متوجه شده بودم: «برای نخستین بار فهمیدم که روستاییان و بدویان، شهر را تا چه حد فاسد می‌یابند. سنت عرب می‌گوید که هر نسل موجی از اصلاح‌گران را با خود به همراه می‌آورد. متعصبان مذهبی از صحرا برای تهذیب شهر می‌آیند. این اتفاق بارها در عربستان سعودی افتاد تا زمانی که رفاه شهر، فرزندان این نسل را دچار فساد کرد. نمی‌دانم آیا این اتفاق در سوریه هم خواهد افتاد یا نه.»

سرکوب وحشیانه شورشیان توسط دولت، به ویژه در بمباران هوایی مناطق پرجمعیت شهری، برخی از حامیان رژیم را به آغوش اپوزیسیون فرستاده است. یک زن جوان در ماه آوریل به من گفت که بشار اسد را دوست داشته اما به خاطر بمباران شهرها از وی بیزار شده است. یک فیزیکدان هم که دیدگاه‌های ضدرژیم او به من شباهت زیادی داشت، می‌گوید: «اکثریت مردم سوریه بشار اسد را به خاطر آن‌چه در ۱۰ سال گذشته اتفاق افتاده نمی‌خواهند. ما تغییر می‌خواهیم اما نه به این شیوه.» این جنگ جنگی است که در آن وفاداری و دشمنی را دیگر نمی‌توان پیش‌بینی کرد.

مهاجرت، راهی است که از آوریل گذشته بین افرادی شایع شده که پول دارند، زبان بلدند یا تحصیل کرده هستند. یک مهندس شهرسازی که به دلیل انتقاداتش سال‌ها در زندان بوده می‌گوید:«مردم سوریه دارند همدیگر را نابود می‌کنند. این‌که چطور باید با هم زندگی کنیم، چیزی است که دارد از بین می‌رود. این را می‌توانید در اداره‌ها ببینید. رفتارها فرق کرده. مردمی که مذهبی نبودند، حتی کمونیست‌ها، دارند مذهبی‌تر می‌شوند.»

خیزشی که درمارس ۲۰۱۱ به امید تغییر در کشور ایجاد شد، به جنگ همه علیه همه تبدیل شده و انتخاب افراد به تجربه‌های آنها وابسته است. آن‌هایی که توسط نیروهای امنیتی رژیم شکنجه شده‌اند، به ارتش آزاد به عنوان راه رستگاری نگاه می‌کنند، در حالی که هرکس که پسر یا پدرش توسط ارتش آزاد ربوده شده، حمایت دولتی را طلب می‌کند.

در طول شش ماهی که از آخرین دیدار من از حلب می‌گذرد، عقاید افراد به شیوه‌ای غیرقابل باور تغییر کرده است. مسیحیان که بیشترین حامیان حکومت بودند امیدوارند که توجه طرف دیگر به آن‌هاجلب نشود. زمانی که شهر مسیحی‌نشین حلب را دیدم، گریگوری یوحنا ابراهیم، اسقف مسیحی با خنده به من گفت: «آیا من نگرانم؟ بله. آیا من می‌ترسم؟ نه.» در مقایسه با درگیری‌هایی که در سایر نقاط سوریه وجود داشت، حلب آرام بود. یوحنا می‌گوید:‌»اگر ما مشکلات داخلی‌مان را حل کنیم و بنشینیم و حرف بزنیم، آن وقت می‌توانیم گفت‌و‌گویی سازنده داشته باشیم. کم کم می‌توانیم جامعه‌مان را بسازیم.» او به عنوان اسقف اجتماع ۲۰۰هزار نفری مسیحیان سوریه ، معتقد است که رژیم از مسیحیان حفاظت کرده است.

حالا نگرانی او تبدیل به ترس شده است. شبی که من او را در شهر حلب دیدم، شوک جدیدی به او وارد شده بود. گفت: «من در هفته‌های گذشته خیلی خوش بین بودم. امروز به مدرسه‌ام رفتم و دیدم که از میان ۵۵۰ شاگردم، تنها ۵۰ نفر مانده‌اند.» او می‌گوید حالا مسئله این است که چطور باید جلوی رییس‌جمهور را گرفت. این نخستین باری بود که من می‌شنیدم یک اسقف مسیحی می‌گوید بشار اسد باید کناره گیری کند تا جنگ تمام شود.

مهاجرت، راهی است که از آوریل گذشته بین افرادی شایع شده که پول دارند، زبان بلدند یا تحصیل کرده هستند. یک مهندس شهرسازی که به دلیل انتقاداتش سال‌ها در زندان بوده می‌گوید:«مردم سوریه دارند همدیگر را نابود می‌کنند. این‌که چطور باید با هم زندگی کنیم، چیزی است که دارد از بین می‌رود. این را می‌توان در اداره‌ها دید. رفتارها فرق کرده و مردمی که مذهبی نبودند، حتی کمونیست‌ها، دارند مذهبی‌تر می‌شوند.»

اما آیا اسقف گریگوری از اخوان‌المسلمین می‌ترسد؟ خودش می‌گوید: «اگر دموکراسی باشد همه اقلیت‌ها حق دارند. من فکر نمی‌کنم که اخوان‌المسلمین و فناتیک‌ها بخواهند حکومت را به دست بگیرند. آنها می‌خواهند بخشی را به دست بگیرند.»

آن شب در راه برگشت به هتل، من صدای آتش مداوم توپخانه را از دوردست می‌شنیدم که دیگر هیچ‌کس در حلب نمی‌تواند وجود آن را انکار کند. حالا خطر نزدیک‌تر شده است، هرچند به نظر می‌رسد به حومه محدود است، اما همیشه هست؛ روز و شب.

یک کارشناس در وزات خانه‌ای دولتی به من گفت: «پنج یا شش نفر از دوستانم منتظر سقوط رژیم بودند. آنها می‌گفتند که در میدان سعادالله الجابری جشن خواهند گرفت. در ماه اخیر آنها نظرشان عوض شده است. یکی‌ که کاملا ضدرژیم بود، دکترای کشاورزی دارد. او پیش من آمد و گفت ارتش آزاد به محله او آمده و خانه‌اش را خراب کرده‌. چهار نفر از فامیل او را ربوده بودند. او همه داستان را به من گفت. حالا ما امیدواریم که مخابرات آنها را گرفته باشد نه ارتش آزاد. این تغییر بزرگی است.» یکی از فعالان به نام زیدن‌الزابی، که تا قبل از اخراج به دلایل سیاسی در فوریه گذشته استاد دانشگاه عربی اروپایی دمشق بود، با اظهار تاسف می‌گوید:«حلب ویران شده است. این شهر با رژیم بود اما حالا نیست. حالا رژیم دارد شکست می‌خورد. اما ما هم داریم می‌بازیم. کشور ویران شده است.»

یک تاجر سوری جوان که خانواده‌اش مدت طولانی در تقابل با رژیم بوده‌اند، مخالفان مسلح را به دلیل تلاش برای سرنگونی رژیم با زور سرزنش می‌کند:« شما نمی‌توانید رژیم را این طوری شکست دهید. این رژیم ساخته شده تا دوام بیاورد.» این رژیم در نخستین روزها خود را با دستگیر کردن افراد مظنون در ارتش و نظارت مستمر واکسینه کرد و در سال ۱۹۷۹ با استقامت در مقابل شورش حلب خود را ضد ضربه ساخت.

مقایسه شورش ۱۹۷۹ با شورش امروز بسیار آموزنده است. این قیام و واکنش اسد در گزارشی از یک آژانس اطلاعاتی آمریکایی با عنوان «سوریه: تشدید فشار اخوان‌المسلمین» در ماه مه ‌۱۹۸۲ چنین تحلیل شده است: « اوایل ۱۹۷۹ با الهام از انقلاب اسلامی ایران، اخوان‌المسلین در سوریه برنامه‌ای ریخت تا انقلاب مردمی مشابهی را برای سرنگونی اسد به راه اندازد.»

کشتار ۸۳ علوی در ۱۶ ژوئن توسط اخوان‌المسلمین به دستگیری‌های گسترده و درگیری‌های مسلحانه در خیابان‌های حلب انجامید. در روزهای بعد، اسد پشت اخوان‌المسلمین را شکست و بر چالش فائق آمد.

اخوان‌المسلمینی که فرارکرده بودند، یک طرح دو جانبه را برای شورش و کودتا علیه اسد توسط هواداران خود در ارتش ریختند. این گزارش می‌افزاید: «در اوایل ۱۹۸۲، نیروهای امنیتی سوریه طرح کودتا را کشف کردند و عملیات خود را در برابر مخالفان در داخل کشور تشدید کردند. اخوان‌المسلمین که تحت فشار بودند، در دوم فوریه ۱۹۸۲ قیامی را در حما آغاز کردند. آنها امیدوار بودند که حلب، حمص و سایر شهرهای بزرگ از حما تقلید کنند و دوران جدیدی ایجاد شود. اما شهرهای دیگر به پا نخاستند و واحدهای برادر ظالم اسد، رفعت، اخوان‌المسلمین را در حما نابود کردند.»

این گزارش اعلام می‌کند که دو هزار نفر در این کشتار از بین رفتند اما بعدها عفو بین‌الملل این تعداد را ۲۵ هزار نفر اعلام کرد.

خیزشی که درمارس ۲۰۱۱ به امید تغییر در کشور ایجاد شد، به جنگ همه علیه همه تبدیل شده و انتخاب افراد به تجربه‌های آنها وابسته است. آن‌هایی که توسط نیروهای امنیتی رژیم شکنجه شده‌اند، به ارتش آزاد به عنوان راه رستگاری نگاه می‌کنند، در حالی که هرکس که پسر یا پدرش توسط ارتش آزاد ربوده شده، حمایت دولتی را طلب می‌کند. در طول شش ماهی که از آخرین دیدار من از حلب می‌گذرد، عقاید افراد به شیوه‌ای غیرقابل باور تغییر کرده است. مسیحیان که بیشترین حامیان حکومت بودند امیدوارند که توجه طرف دیگر به آن‌هاجلب نشود.

اگر چه سوریه ایران نبوده، اما تونس و مصر هم نیست. این خیزش جدید، سنی‌ها را در مقابل علویان و سایر اقلیت‌ها قرار داده اما مهم‌ترین جنبه آن خشم طبقاتی است که فقرا را در برابر پولدارها قرار می‌دهد. خشکسالی سال‌های ۲۰۰۷ تا ۲۰۱۱ و سخت شدن زندگی، بسیاری از مردم را به حلب کشاند. این موضوع تازه نبود. من در ۱۹۸۷، زمانی را میان دهقانان حاشیه شرقی حلب گذراندم. روستای آنها که یوسف پاشا نام داشت، برای ساخت یک سد آبی تخلیه شده بود. من به حلب برگشتم و دیدم که دهقانان در حال خشک کردن گندم در حاشیه پیاده روها هستند؛ همان کاری که در روستایشان انجام می‌دادند. آن زمان نوشتم: «پیش‌تر من شهر حلب را در امتداد تپه‌ها دیده بودم که حومه آن روستاها را در خود بلعیده بود. حالا فهمیده‌ام که روستا به شهر آمده است. خود را در خارج شهر کاشته و در داخلش می‌روید. کشاورزان فقیر سنت‌های خود را آورده بودند، شیوه زندگی خود را به حلب آورده بودند، همان طور که به دمشق و بیروت برده بودند. آنها آپارتمان‌ها را به گونه‌ای از خانه‌های روستایی خود تبدیل کرده بودند، اعضای خانواده در یک اتاق می‌خوابیدند، در اتاق دیگری غذا می‌پختند و جای دیگری حمام می‌کردند. هر اتاق شبیه همانی بود که در روستایشان داشتند. این فقر نبود، سنت بود که همه اعضای یک خانوده را در یک اتاق جمع می‌کرد. این تنها امنیتی بود که آنها در شهری داشتند که در آن غریبه و نامبارک بودند.»

بازگشت من به حلب در زمان درخشانی بود؛ زمانی که من شهر را به عنوان یک تازه وارد از روستا آمده دیدم. اگر حلب به آنها جا داده بود و به مرور آنها را در اقتصاد و فرهنگ خود پذیرفته بود، (همان طور که در قرن‌های گذشته این کار را کرده بود)، ‌آنها شاید شورشیان را که گذشته‌ای شبیه خودشان داشتند نمی‌پذیرفتند.

سیاست‌های اقتصادی نئولیبرال که بشار اسد پس از جانشینی پدرش ایجاد کرد، گرفتاری‌های آنان را تشدید کرد. مناقع به بانکداران اختصاص یافت و پسرخاله بشار اسد مجوز فروش تلفن‌های همراه را به دست آورد. این چیزی بود که من ۲۵ سال قبل متوجه شده بودم: «برای نخستین بار فهمیدم که روستاییان و بدویان، شهر را تا چه حد فاسد می‌یابند. سنت عرب می‌گوید که هر نسل موجی از اصلاح‌گران را با خود به همراه می‌آورد. متعصبان مذهبی از صحرا برای تهذیب شهر می‌آیند. این اتفاق بارها در عربستان سعودی افتاد تا زمانی که رفاه شهر، فرزندان این نسل را دچار فساد کرد. نمی‌دانم آیا این اتفاق در سوریه هم خواهد افتاد یا نه.»

۲۵ سال بعد، حالا این اتفاق دارد می‌افتد. تحمین زده می‌شود که ۴۰ هزار سوری بهای آن را با جان خود پرداخته‌ و دو میلیون نفر دیگر مهاجرت کرده‌ باشند و از آن میان ۴۰۰ هزار نفر در مرزها منتظر پذیرفته شدن به عنوان پناهنده‌اند. مخالفان مسلح اخیرا در قطر اعلام کردند که با حمایت غرب به اتحادی دست یافته‌اند که حتی در بهترین حالت هم شکننده است. کمی بعد از آن، تعدادی از افراد اسلامگرای این ائتلاف گفتند که که از آن خارج خواهند شد تا یک حکومت اسلامی ایحاد کنند. ۲۰ نوامبر، رییس حزب دموکرات کردستان ازائتلاف بیرون آمد. با بقای سرسختانه رژیم، به نظر می‌رسد که هر دو طرف باید به جنگی طولانی و ویرانگر ادامه دهند.

منبع:

The New York Review of Books

روسيه:‌ استقرار موشک در ترکيه به معنی کشاندن ناتو به درگيری سوريه است

Maryam — Sat, 01 Dec 2012 10:11:16 +0000

روسيه اعلام کرد استقرار موشک‌های "پاتريوت" در مرز ترکيه با سوريه به معنای کشانده شدن ناتو به درگيری‌های سوريه است.

به گزارش ريا نووستی، الکساندر گروشکو، نماينده روسيه در ناتو گفت: "روسيه نگرانی خود را در خصوص استقرار اين موشک‌ها به اطلاع ناتو رسانده است."

وی افزود: "پيشتر مقامات ناتو بارها اعلام کرده‌اند سوريه ليبی نيست و ناتو در اوضاع سوريه نقشی را برای خود نمی‌بيند اما استقرار سيستم‌های موشکی پدافند هوايی گام واضحی در راستای کشانده‌شدن اين اتحاديه نظامی به رويدادهای سوريه خواهد بود."

هفته گذشته يک هيئت ۳۰ نفره از سوی پيمان دفاعی ناتو برای استقرار سامانه موشکی پاتريوت در مرز ترکيه با سوريه به اين کشور سفر کردند. قرار است موشک‌های دفاعی پاتريوت در شش نقطه از خاک ترکيه مستقر شود

ترکيه که عضو ناتو است، رسما از اين ائتلاف نظامی درخواست کرده برای دفاع از مرز ۹۰۰ کيلومتری اين کشور با سوريه، به آنکارا سيستم‌های موشکی پاتريوت واگذار کند.

هفته گذشته يک هيئت ۳۰ نفره از سوی پيمان دفاعی ناتو برای استقرار سامانه موشکی پاتريوت در مرز ترکيه با سوريه به اين کشور سفر کردند. قرار است موشک‌های دفاعی پاتريوت در شش نقطه از خاک ترکيه مستقر شود.

ترکيه در حالی مصمم است اين سامانه موشکی را در مرزهايش با سوريه مستقر کند که علاوه بر روسيه، ايران و سوريه نيز با استقرار سپر موشکی ناتو در ترکيه مخالفت کرده‌اند.

اين موشک‌ها بر اساس تفاهم‌نامه‌ای که بين ترکيه و ناتو امضا شده به آنکارا واگذار می‌شود.

پيش‌بينی شده است حدود ۳۰۰ نفر از نظاميان خارجی برای هدايت اين سامانه موشکی در ترکيه مستقر شوند.

احمد داوود اوغلو، وزير خارجه ترکيه گفته است: "استقرار سامانه موشکی پاتريوت با هدف دفاعی انجام می‌شود." سيستم‌های موشکی پاتريوت در گذشته دو بار در سال‌های ۱۹۹۱ و ۲۰۰۳ ميلادی در سال‌های جنگ اول و دوم در عراق در خاک ترکيه مستقر شدند اما از آن‌ها استفاده نشد.

بهار عربی در اردن

politics — Mon, 26 Nov 2012 22:32:53 +0000

فرهمند علیپور

فرهمند علیپور - بهارعربی که در اردن تنها نسیمی گذرا به نظر می‌رسید، این روزها به تهدیدی برای خاندان سطلنتی هاشمی بدل شده است. از آغاز خیزش‌ در کشورهای عربی، عبدالله بن حسین، شاه اردن تلاش‌های زیادی به خرج داد تا این کشور و تاج و تختش را از تهدیدهای هواداران تغییر و دمکراسی در امان نگه دارد. او ظرف کمتر از دو سال ۵ مرتبه نخست وزیرهای تازه برای کشور منصوب کرد و دست به اصلاح برخی قوانین زد. با این فرمان‌ها و مانور‌ها شاه اردن تلاش کرد از خود چهره‌ای اصلاح‌طلب و محبوب به نمایش بگذارد. اقدامات او و سرکوب خونین مخالفان در کشور همسایه سوریه، موجب شد تا خیابان‌های اردن برای ماه‌ها آرام به نظر برسند.

آرامشی که موجب شد بسیاری امکان وقوع تغییرات جدی در اردن را بعید بدانند. حتی در یک موضع‌گیری حاکی از اعتماد به نفس، شاه اردن به عنوان اولین کشور همسایه سوریه در نوامبر ۲۰۱۱ از بشار اسد خواست تا به افکار عمومی مردم سوریه پاسخ دهد و از قدرت کناره‌گیری کند.

اما با آغاز دوباره اعتراضات در اردن، اهداف معترضان سقف تازه‌ای پیدا کرد و این روز‌ها در خیابان‌های امان هم صدای «الشعب یرید اسقاط النظام» شنیده می‌شود. شعاری که در اردن کم سابقه بوده است و لااقل از زمان آغاز اعترضات الهام گرفته از بهار عربی در این کشور شنیده نشده بود.

تظاهرات روزهای اخیر اردن مثل تظاهرات دو سال اخیر این کشور، تلفیقی است از خواست‌های اقتصادی و سیاسی، یعنی همان مواردی که مردم مصر و تونس را نیز به خیابان‌ها کشانده بود.

اردن همچون مصر دوران حسنی مبارک از متحدان کلیدی ایالات متحده در خاورمیانه محسوب می‌شود. اردن به همراه عربستان و مصر دوران حسنی مبارک، همچنین محور کشورهای معتدل – نزدیک‌تر به سیاست‌های ایالات متحده در خاورمیانه – را تشکیل می‌دادند. محوری در برابر کشورهای به اصطلاح مقاومت که شامل ایران، سوریه، حماس و حزب‌الله می‌شود. از این روست که سقوط حکومت پادشاهی اردن می‌تواند لااقل در کوتاه مدت ضربه‌ای باشد بر منافع ایالات متحده و عربستان سعودی در منطقه.

عربستان یک سال پیش پیشنهاد داده بود تا کشورهای مراکش و اردن، دو کشور عربی که دارای نظام پادشاهی هستند به جمع کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس بپیوندند، اقدامی که هدف از آن حمایت از نظام‌های سلطنتی در این کشورها در برابر گردبادهای بهار عربی بود.

تظاهرات و خشونت‌های تازه در اردن از آنجا آغاز شد که علی‌رغم تظاهرات یکی دو سال اخیر در اعتراض به وضعیت اقتصادی کشور، دولت تصمیم گرفت تا قیمت سوخت را تا ۵۳ درصد افزایش دهد. تظاهراتی که کشته شدن یک نفر و مجروح شدن بیش از هفتاد تن را در پی داشت. در برابر این اعتراض‌ها، عبدالله نسور نخست وزیر اردن از افزایش قیمت‌ها دفاع کرده و آن را با توجه به کسری بودجه ۵ میلیارد دلاری کشور «اجتناب ناپذیر» خوانده است.

نخست وزیر اردن که از بی‌ثباتی‌های اجتماعی و کسری بودجه در کشور خود نگران است، چندی پیش با لحنی «عتاب‌آمیز» خطاب به کشورهای عربی خلیج فارس سخن گفت. او از این کشور‌ها خواسته بود تا هر چه زود‌تر کمک‌های وعده شده خود را در اختیار دولت اردن قرار دهند. نخست وزیر اردن به مخاطبان گوشزد کرده بود که بی‌ثباتی در اردن می‌تواند به بی‌ثبانی در آن کشور‌ها منجر شود.

تظاهرات و خشونت‌های تازه در اردن از آنجا آغاز شد که دولت تصمیم گرفت قیمت سوخت را تا ۵۳ درصد افزایش دهد. تظاهراتی که کشته شدن یک نفر و مجروح شدن بیش از هفتاد تن را در پی داشت. در برابر این اعتراض‌ها، عبدالله نسور نخست وزیر اردن از افزایش قیمت‌ها دفاع کرده و آن را با توجه به کسری بودجه ۵ میلیارد دلاری کشور «اجتناب ناپذیر» خوانده است.

گرچه گروه‌های اسلام‌گرا نیز در در تظاهرات اخیر اردن حضور داشتند، اما رهبران آن‌ها تصریح می‌کنند که شعارهای ضد شاه را گروه‌های دیگر سر داده‌اند. آن‌ها معتقدند که شعار ساقط کردن شاه نمی‌تواند درخواست و هدف گروه‌های شناخته شده اپوزیسیون اردن باشد و سر داده شدن آن احتمالا تنها ناشی از خشم تظاهرکنندگان و به نوعی فوران احساسات آن‌ها بوده ست. اخوان‌المسلمین اردن نیز در موضع‌گیری آشکار تاکید کرده است که خواهان سرنگونی شاه نیست. با این همه، آن‌ها از هم‌ اکنون اعلام کرده‌اند که قصد تحریم انتخابات ۲۳ ژانویه را دارند.

پیشنهاد اغواکننده ایران

در حالی که اعتراضات نسبت به بالا رفتن نرخ مواد سوختی به شعار سرنگونی شاه انجامیده و دولت اردن نیز از عدم ارائه کمک سوختی کشورهای حوزه خلیج فارس به این کشور شاکی است، سفیر ایران در امان پیشنهاد اغواکننده ارسال رایگان نفت به اردن را ارائه کرده است، موضوعی که این روزها به یکی از داغ‌ترین مباحث رسانه‌های اردن تبدیل شده است.

مصطفی مصلح‌زاده سفیر ایران با حضور در یک برنامه تلویزیونی محلی گفته بود، جمهوی اسلامی آماده است دربرابر صدور مجوز تبادل تجاری و گردشگری میان دو کشور، تا ۳۰ سال نفت مجانی در اختیار اردن قرار دهد. سفیر ایران در اردن خواستار امکان ورود زائران ایرانی به اردن نیز شده بود.

مقبره جعفر بن ابی‌طالب برادر امام اول شیعیان در اردن است اما سردی طولانی مدت حاکم بر روابط ایران و اردن موجب شده است تا میزان رفت و آمد گردشگران و مبادلات تجاری بین دو کشور ناچیز باشد.

انتشار صحبت‌های سفیر موجی از تحلیل‌ها و واکنش‌ها را در میان اردنی‌ها در پی داشت. از جمله همام سعید از رهبران مذهبی این کشور گفته است که مشکلی برای ورود زائران ایرانی به اردن وجود ندارد. از سوی دیگر سمیح معطایه سخنگوی دولت اردن در مصاحبه با شبکه تلویزیونی سی‌ان‌ان درباره سخنان سفیر جمهوری اسلامی ایران گفت: «دولت موظف به بررسی تمام طرح‌هایی است که به پایان بحران سوخت کشور کمک می‌کند.» او در این مصاحبه تاکید کرده بود که اردن همچنان منتظر دریافت کمک از کشورهای حوزه خلیج فارس است.

مصطفی مصلح‌زاده سفیر ایران با حضور در یک برنامه تلویزیونی محلی گفت، جمهوی اسلامی آماده است دربرابر صدور مجوز تبادل تجاری و گردشگری میان دو کشور، تا ۳۰ سال نفت مجانی در اختیار اردن قرار دهد. ایران که از ماه‌های گذشته در تحریم و انزوای شدید بین‌المللی قرار گرفته، تلاش دارد با استفاده از سلاح نفت به به مقابله با انزوای خود برود. حمایت‌های ایران از حکومت بشار اسد نیز موجب شده است تا تصویر ایران در کشورهای عربی مخدوش‌تر از گذشته باشد.

ایران که از ماه‌های گذشته در تحریم و انزوای شدید بین‌المللی قرار گرفته، تلاش دارد با استفاده از سلاح نفت به به مقابله با انزوای خود برود. حمایت‌های ایران از حکومت بشار اسد نیز موجب شده است تا تصویر ایران در کشورهای عربی مخدوش‌تر از گذشته باشد.

صادرات نفت ایران روزانه یک میلیون بشکه کمتر از گذشته شده است. مقامات ایران که از پیدا کردن مشتری برای نفت خود عاجز هستند تلاش دارند نفت اضافی خود را با کالا یا قراردادهای خاص مبادله کنند. پیشنهاد ایران به اردن را باید در همین راستا و همچنین در جهت مقابله با رقیب منطقه‌ای خود عربستان – حامی بزرگ اردن- و موجه‌تر کردن چهره مخدوش این کشور نزد بخشی از افکار عمومی جهان عرب دید.

چند روز پس از ارائه پیشنهاد سخاوتمندانه ایران، سفارت جمهوری اسلامی در اردن بیانیه‌ای صادر کرد و در آن نوشت که سخنان سفیر به درستی منعکس نشده است. ایران تصمیمی برای صادرات نفت رایگان به مدت سی سال به اردن ندارد اما می‌تواند با قیمت ترجیحی – ارزان‌تر – نفت خود را در اختیار اردن قرار دهد.

به گزارش روزنامه جردن تایمز اردن، در بیانیه سفارت ایران همچنین آمده است که ایران به معادن فسفات، پتاس و محصولات صنعتی با کیفیت بالای اردن علاقمند است و دو کشور می‌توانند کمیته‌های مشترکی برای افزایش همکاری‌های اقتصادی راه اندازی کنند.

اردن و زنجیره بی‌ثباتی‌ها

میان عراق، کشوری که غرق در تخاصم‌های خونین فرقه‌ای شیعیان و سنی‌هاست، و اسرائیل کشوری که بیش از ۶۰ سال است در جنگ با عرب‌ها به سر می‌برد، کشور اردن قرار دارد. کشوری که بیش از نیمی از جمعیت ۶ و نیم میلیون نفری آن را آوارگان فلسطینی تشکیل می‌دهند. این آوارگان کسانی هستند که در خلال جنگ‌های عربی – اسرائیلی و پاکسازی‌های رخ داده در کرانه غربی رود اردن و بیت‌المقدس (القدس - اورشلیم) وارد این کشور شده‌اند.اردن همچنین از شمال با سوریه هم مرز است، کشوری که ماه‌هاست درگیر جنگ خونین داخلی است. هزاران سوری پناهنده نیز به اردن گریخته‌اند.

اردن تنها کشور همسایه اسرائیل است که از وضعیت با ثبات‌تری برخوردار بوده است. مصر، لبنان و سوریه در بی‌ثباتی و آشفتگی به سر می‌برند و ادامه اعتراضات در اردن می‌تواند زنجیره بی‌ثباتی‌ها را تکمیل کند. با در نظر گرفتن جمعیت انبوه فلسطینی‌ها در این کشور و قدرت اخوان‌المسلمین و دیگر گروه‌های اسلام‌گرا، این احتمال چندان بعید نیست که در صورت سقوط حکومت ۶۵ ساله خاندان هاشمی، جانشینان آن‌ها اسلام‌گرایانی باشند که می‌توانند صلح اردن و اسرائیل را به طور جدی تهدید کنند.

بیشترین مرزهای اردن با کشور پادشاهی و ثروتمند عربستان سعودی است. اردن تنها از طریق بندر عقبه (در دو کیلومتری بندر ایلات اسرائیل) به دریا راه دارد.

شعار رسمی این کشور «خدا، میهن، شاه» است. بر اساس کتاب حقایق سی آی‌ای، ۹۲ درصد مردم این کشور عربی باسواد هستند و اردن از این نظر یکی از موفق‌ترین کشورهای عربی است. میزان بی‌کاری در این کشور نیز حدود ۲۷ درصد برآورد شده است.

اردن تنها کشور همسایه اسرائیل است که از وضعیت با ثبات‌تری برخوردار بوده است. مصر، لبنان و سوریه، سه کشور دیگر همسایه اسرائیل در بی‌ثباتی و آشفتگی به سر می‌برند. ادامه اعتراضات در اردن می‌تواند زنجیره بی‌ثباتی‌ها را تکمیل کند. با در نظر گرفتن جمعیت انبوه فلسطینی‌ها در این کشور و قدرت اخوان‌المسلمین و دیگر گروه‌های اسلام‌گرا، این احتمال چندان بعید نیست که در صورت سقوط حکومت ۶۵ ساله خاندان هاشمی، جانشینان آن‌ها اسلام‌گرایانی باشند که می‌توانند صلح اردن و اسرائیل را به طور جدی تهدید کنند.

خاندان هاشمی از زمان استقلال اردن از بریتانیا یعنی از ۶۵ سال پیش تاکنون قدرت را در این کشور در دست دارند. عبدالله بن حسین معروف به ملک عبدالله دوم شاه کنونی این کشور اکنون ۱۳ سال است که پادشاه اردن است. او ۵۰ سال سن دارد و در پی درگذشت پدر خود ملک حسین در سال ۱۹۹۹ به پادشاهی اردن رسید.

پدر او نیز به مدت ۴۷ سال صاحب تاج و تخت اردن بود. ملک عبدالله دوم لقب خود را از ملک عبدالله اول گرفته است. پدر بزرگ او که در سال ۱۹۴۶ اردن را به استقلال رساند، در شهر امان تاجگذاری کرد. عبدالله اول فرزند فرمانروای شهر مکه بود و برادر وی نیز همزمان صاحب پادشاهی عراق که بعد‌ها در این کشور ساقط شد.

ملک عبدالله اول، پس از چهار سال پادشاهی در اردن، توسط یک ناسیونالیست افراطی فلسطینی در بیت‌المقدس شرقی به قتل رسید. پس از آن حکومت برای مدت کوتاهی به طلال فرزند وی رسید که گفته می‌شود از بیماری روحی رنج می‌برد. حسین بن طلال (پدر شاه کنونی اردن)معروف به ملک حسین، پدر خود را ناچار به کنارگیری از قدرت کرد و خود همان‌طور که گفته شد به مدت ۴۷ سال زمام امور را به دست گرفت.

عکس‌ها:

تظاهرات هفته گذشته در اردن

ائتلاف ملی سوریه و چالش‌های پیش‌رو

politics — Tue, 20 Nov 2012 11:33:05 +0000

علی افشاری

علی‌افشاری - وضعیت مخالفان سیاسی سوریه پس از نشست دوحه وارد فصل جدیدی شده است. تشکیل نهاد جدید ائتلاف ملی مهم‌ترین پسامد این نشست بود. اتحادیه عرب و کشور‌های غربی مشوق تشکیل این ائتلاف بودند. دولت آمریکا با انتقاد شدید از شورای ملی سوریه خواهان ترکیب جدیدی از مخالفان بود که بتواند ترکیبی متوازن از همه نیروهای سیاسی و بخصوص کسانی که در داخل کشور با حکومت اسد جنگ می‌کنند را در بر بگیرد.

در چنین فضایی و با افزایش واگرایی و تشتت در صفوف مخالفان، توافقی بین مخالفان ایجاد شد. گروه‌هایی که در دوحه جمع شده بودند، هم از زندانیان سابق بودند و هم چهره‌های فعال حقوق بشری. اخوان‌المسلمین سوریه، نیروهای معتدل مذهبی، مخالفان مسلح، شورای ملی سوریه، نمایندگان اقلیت‌های کرد، مسیحی و علوی در فرآیند تشکیل این ائتلاف نقش داشتند.

اما کماکان بخش‌هایی از مخالفان به این جمع نپیوستند. ائتلاف ملی به طور نسبی بزرگ‌ترین بلوک مخالفان سوریه است. شورای ملی سوریه و ارتش آزاد سوریه ستون‌های اصلی این ائتلاف هستند.

معاذ الخطیب روحانی سنی روشن‌اندیش که به تساهل مذهبی و مدارا شهرت دارد، به عنوان رئیس ائتلاف انتخاب شد. او پیش از این امام جماعت مسجد اموی در دمشق بود که چند بار به زندان افکنده شد و سرانجام در سال ۲۰۱۱ سوریه را ترک کرد. وی در بین مردم و فعالان سیاسی و مذهبی سوریه از احترام زیادی برخوردار است.

ریاض سیف به عنوان معاون وی معرفی شد. او نیز از چهره‌های حقوق بشری شاخص سوریه است که پس از تحمل چند سال حبس در سال ۲۰۱۱ از زندان آزاد شد و پس از مدتی سوریه را ترک کرد. او مدتی نیز در سوریه عضو پارلمان بود اما به دلیل اعتراضات خود، هدف برخورد امنیتی قرار گرفت.

مصطفی صباغ تاجر معروف سوری نیز به عنوان دبیر برگزیده شد. او نیز به دلیل انتقاد از بشار اسد به زندان افتاده است. سهیر الأتاسي، از فعالان مدافع حقوق زنان سوری نیز به عنوان معاون دیگر انتخاب شد. تعداد فعالان زن در ائتلاف ملی کم است و این انتخاب می‌تواند در تشویق زنان به مشارکت بیشتر در جنبش انقلابی سوریه موثر باشد.

شورای ملی سوریه نیز رهبری خود را تغییر داد. این بار جورج صبرا یک مسیحی و فعال چپ در جایگاه رهبری قرار گرفت و جایگزین عبدالباسط صیدا (از چهره‌های کرد ) شد. او نیز چند ماه پیش به‌جای برهان غلیون (روشنفکر سکولار) در این منصب قرار گرفته بود.

شورای ملی سوریه در عین حال، با پذیرش نقاط ضعف خود، انتقادات هیلاری کلینتون را رد کرد و آنها را مصداق سلب استقلال جنبش اعتراضی مردم سوریه دانست. در این مقطع این شورا می‌کوشد با اقناع دیگر مخالفان، به تقویت ائتلاف ملی بپردازد تا به چتری برای پوشش بخش‌های مختلف مخالفان سوری تبدیل شود. طرحی که ریاض سیف ارائه داده است.

تشکیل ائتلاف ملی رویداد مهمی است و می‌تواند کارزار برای پایان دادن به حکومت بشار اسد را تقویت کند، هرچند چالش‌های جدی نیز بر سر راه رهبری این شورا وجود دارد. دولت فرانسه و اتحادیه عرب این ائتلاف را به عنوان نماینده مشروع مردم سوریه و جایگزین دولت کنونی به رسمیت شناختند. فرانسه حتی پذیرفت که این اتئلاف سفیری در این کشور داشته باشد. امری که از سوی حکومت سوریه به عنوان اقدامی خصمانه تلقی شد.

ایران و روسیه نیز موضع‌ مخالفی در قبال این ائتلاف دارند. حکومت ایران تاکنون در میان کشورهای خارجی، تندترین برخورد را در بی‌اعتبار سازی این ائتلاف داشته است.

بعد از نشست سوریه، جمهوری اسلامی کنفرانسی را تحت عنوان "دوستان سوریه" برگزار کرد. در این اجلاس بخشی از نمایندگان مخالفان محافظه‌کار سوری که گروه‌هایی کوچک و گمنام هستند، به همراه نمایندگان حکومت سوریه از جمله چندین نماینده مجلس و علی حیدر، وزیر آشتی ملی شرکت دارند. معلوم نیست جایگاه این نیروها در میان اپوزیسیون سوریه چیست و آیا این گروه‌ها اصلا موجودیت خارجی دارند یا خیر.

علی حیدر از منتقدان پیشین محکومیت سوریه است که در چارچوب اصلاحات سیاسی ظاهری و ناموفق بشار اسد به عنوان وزیر آشتی ملی منصوب شد.

گروه‌های شرکت‌کننده در کنفرانس تهران عبارتند از حزب دموکراتیک اجتماعی، حزب دموکراتیک سوریه، حزب دموکراتیک لائیک، انجمن جوانان مستقل، حزب ملی اکراد، جبهه نجات ملی، انجمن پیروزی وحدت ملی و چند حزب و گروه دیگر.

شخصیت‌هایی نیز از سودان، الجزایر، ترکیه، مصر، لبنان، عراق، برزیل و زیمبابوه در اجلاس تهران شرکت دارند. بر خلاف نشست دوحه که پروژه تغییر حکومت اسد را دنبال می‌کند و مذاکره با وی را رد کرده، اجلاس تهران به دنبال راهی برای توافق و سازش حکومت سوریه و مخالفان است. البته در این طرح، حکومت سوریه دست بالا را دارد و راه‌حل‌ها در چارچوب اصلاحات از بالا دنبال می‌شود.

روسیه کماکان بر ضرورت آتش‌بس دو طرف تاکید دارد و رفتن اسد را خیال‌پردازانه به‌شمار می‌آورد.

اما چالش‌های پیش‌روی ائتلاف ملی سوریه را می‌توان در موارد زیر دسته‌بندی کرد:

مهار گروه‌های اسلام‌گرای جهادی: در ماه‌های گذشته تعدد و نفوذ گروه‌های جهادی و نزدیک به القاعده و یا مجموعه‌هایی که مسیری مشابه را طی می‌کنند، در مبارزات مردم سوریه افزایش پیدا کرده است. این مورد هم باعث نگرانی نیرو‌های دموکراسی‌خواه سوریه شده و هم غرب، منطقه و جامعه جهانی را به هراس انداخته است. علت این هراس، به خطر افتادن ثبات منطقه با گسترش فعالیت‌این گروه‌هاست. یکی از وظایف مهم ائتلاف، جلوگیری از گسترش این جریان و همچنین ممانعت از نقض حقوق بشر و اشکال ناموجه خشونت توسط گروه‌های مسلح است.

ایجاد هماهنگی بین مخالفان مسلح: یکی از مشکلات بزرگ کنونی سوریه تعداد زیاد گروه‌های مسلح، نبود هماهنگی و تعارض بین آنها، انشعاب‌ها و گسترش روند واگرایی است. این مسئله قدرت نظامی مخالفان را کاهش داده و موجب هرج و مرج و ناامنی و تحرک گروه‌های تروریستی شده است. در ائتلاف ملی، برخلاف شورای ملی سوریه، نمایندگان بخش بزرگی از مخالفان مسلح حضور دارند. این کمک می‌کند تا ائتلاف مشروعیت برای مدیریت و هدایت جنگ با حکومت بشار اسد را به دست آورد. البته هنوز هستند گرو ه‌هایی که داخل ائتلاف نیستند و اقناع و جذب آنها اولویتی برای ائتلاف فوق است.

تهیه سلاح و تجهیزات نظامی لازم: یکی از مشکلات مخالفان مسلح سوریه، کمبود سلاح و بخصوص سلاح‌های سنگین است که رویارویی آنها با ارتش سوریه را جنگی نابرابر می‌کند. نیروهای نظامی هوادار بشار اسد از جنگنده هوایی، تانک و... علیه مخالفان استفاده می‌کند. تاکنون کشورهای خارجی سلاح‌های سنگین در اختیار مخالفان قرار نداده‌اند. آنها از کمبود سلاح شکایت دارند و انتقاداتی را متوجه غرب می‌کنند.

از سوی دیگر گزارش‌های تایید نشده‌ای وجود دارد که از تامین سلاح توسط کشورهای ترکیه و عربی شامل قطر و عربستان خبر می‌دهد. اخیرا دیوید کامرون، نخست وزیر بریتانیا، خواستار تجهیز مخالفان سوری به سلاح‌های سنگین شد. امری که با مخالفت آمریکا و دیگر کشور‌های اروپایی مواجه شد. در حال حاضر ایجاد منطقه امن با نصب موشک‌های ناتو در منطقه مرزی ترکیه و سوریه مد نظر غرب است. مهم‌ترین مانع بر سر تجهیز مخالفان اسد به سلاح‌های دارای قدرت تخریبی و دفاعی بالا، نگرانی از دسترسی شورشیان و تروریست‌ها به آنهاست.

موفقیت ائتلاف مرهون تامین سلاح‌های فوق و اعمال نظارت بر چگونگی استفاده آنها است. البته روسیه و ایران در خصوص دادن سلاح‌های سنگین به مخالفان هشدار داده‌اند. این عامل می‌تواند نقشی بازدارنده ایفا کند.

کسب مشروعیت: یکی از بزرگ‌ترین مشکلات پیش روی ائتلاف ملی سوریه جلب حمایت اکثریت مردم سوریه و جمع کردن مخالفان زیر یک چتر واحد است. اگر این ائتلاف نتواند جایگاه خود در رهبری حرکت را تثبیت سازد، به سرنوشت شورای ملی سوریه دچار خواهد شد. نکته کلیدی، حضور این شورا در خاک سوریه و مدیریت تغییر در داخل است. تاکنون دولت فرانسه و اتحادیه عرب این ائتلاف را به رسمیت شناخته‌اند. اما سایر کشورهای غربی و آمریکا ضمن حمایت از آن، حاضر نشده‌اند مشروعیت نمایندگی مردم سوریه توسط ائتلاف را به رسمیت بشناسند.

مخالفت روسیه، عراق، ایران و چین و لبنان نیز وجود دارد. این شورا باید بتواند برنامه مناسبی برای پاسخ به مطالبات مردم سوریه و در نظر گرفتن تنوع قومی، زبانی و مذهبی در ترکیب رهبری خود ارائه بدهد. در این میان رفع نگرانی علوی‌های سوریه نقشی کلیدی دارد. همچنین فراگیری اولویت شورا است و گرنه حرکت‌های انشعابی و واگرایانه افزایش پیدا خواهد کرد. ارائه تصوری که سوریه آینده، متعلق به مذاهب مختلف است و هیچ مذهبی حالت مسلط ندارد نیز مسئله‌ای مهم در اعتمادسازی است.

مواجهه با کردها: کردها یکی از بخش‌های مهم ناراضیان و حامیان جنبش اعتراضی سوریه هستند اما در میان آنها یکدستی وجود ندارد. بخشی از آنها به جز اتحاد دموکراتیک ارتباط نزدیکی با پ ک ک دارند. این گروه در حال حاضر کنترل بخش‌های مهمی از کردستان سوریه را در دست دارد. آنها مدارس را در دست گرفته‌اند و آموزش صرف به زبان کردی را شروع کرده‌اند. برخی از ادارات دولتی نیز در کنترل آنها است. این گروه همچنین خواستار خودمختاری است. البته علاوه بر کشور ترکیه که نگران گسترش قدرت آنها است، نیرو‌های عرب سوریه نیز به آنها حساسیت دارند و معتقدند بشار اسد دست آنها را برای حرکت تجزیه‌طلبانه باز گذاشته تا بین مخالفان ایجاد شکاف کند.

مستقل از این قضیه بخش عمده نقاط نفت‌خیز سوریه در منطقه کردستان قرار دارد. ائتلاف در وهله نخست باید بتواند با مهار حرکت‌های تجزیه‌طلبانه، مطالبات کردها را در مجموعه سوریه یکپارچه بگنجاند و اجازه ندهد چاه‌های نفتی در کردستان سوریه نیز سرنوشتی مانند کرکوک در عراق پیدا کند. بارزانی در تلاش است تا بین مخالفان سوری و کرد‌های سوریه وحدت ایجاد کند.

حفظ استقلال: شرایط خاصی در سوریه باعث فراخنایی دخالت کشورهای خارجی شده است. هرچند حمایت‌های خارجی از اپوزیسیون سوریه در کل مثبت بوده، اما در عین حال مشکلاتی نیز برای استقلال و خود اتکائی آن ایجاد کرده است. حال ائتلاف با چالشی سخت مواجه است تا ضمن برخورداری از حمایت جامعه جهانی و کشورهای منطقه استقلال خود را حفظ کند و جلوی دخالت مخرب و رقابت کشورهای خارجی در سوریه را بگیرد.

اظهارات اخیر دولت آمریکا و تعیین تکلیف برای رهبری مردم سوریه، عدول از حوزه حمایت و دخالت آشکار در اموری است که فقط مربوط به مردم سوریه است.

غلبه بر چالش‌های فوق و مدیریت منازعات می‌تواند ائتلاف ملی سوریه را در جایگاه واقعی خود به عنوان دولت انتقالی بنشاند تا قدرت را به مردم سوریه واگذار نماید. این ائتلاف به صرف حرف، اراده گرایی و یا حمایت دولت‌های خارجی نمی‌تواند در موضع رهبری قرار گیرد، بلکه باید توانایی و لیاقت خود را در میدان عمل نشان دهد. در این صورت فاجعه انسانی سوریه که بیش از بیست ماه است جریان دارد و جان ۳۸ هزار نفر را تاکنون گرفته است، می‌تواند به پایان برسد.

عکس:

سران اپوزیسیون سوری جمع‌شده در قطر

مخالفان سوریه: آمار کشته‌شدگان در سوريه از ۳۷ هزار نفر فراتر رفت

Maryam — Sat, 17 Nov 2012 09:34:28 +0000

مخالفان حکومت سوريه می‌گويند شمار قربانيان خشونت‌ها در اين کشور از ۳۷ هزار نفر فراتر رفته است.

به گزارش سی‌ان‌ان، مخالفان می‌گويند حمص و دمشق "مرگبارترين" مناطق سوريه هستند که شاهد بيشترین قربانيان در ۲۰ ماه اخير بوده‌اند و طی این مدت ۶۹۹۲ نفر در حمص و ۶۷۵۰ نفر در دمشق کشته شده‌اند. اين گروه می‌گويد تاکنون ۳۰۶۱ نفر از نيروهای هوادر دولت سوريه از جمله سربازان ارتش نيز کشته شده‌اند.

در همين حال وزارت خارجه روسيه ضمن انتقاد شديد از حمايت آمريکا، فرانسه و کشورهای عربی از مبارزات برای سرنگونی بشار اسد، رئيس‌جمهور سوريه اعلام کرده است اين حمايت‌ها باعث تقويت افراط‌گريان و تروريست‌ها خواهد شد.

فرانسه، بريتانيا، آمريکا، اتحاديه عرب و کشورهای عضو شورای همکاری خليج فارس هفته گذشته اعلام کردند "ائتلاف ملی نيروهای مخالف و انقلابی سوريه" را به عنوان نماينده مشروع مردم سوريه به رسميت می‌شناسند.

مخالفان سوریه: حمص و دمشق "مرگبارترين" مناطق سوريه هستند که شاهد بيشترین قربانيان در ۲۰ ماه اخير بوده‌اند و طی این مدت ۶۹۹۲ نفر در حمص و ۶۷۵۰ نفر در دمشق کشته شده‌اند

هفته گذشته پس از روز‌ها مذاکرات فشرده، گروه‌های مخالف رژيم بشار اسد که در دوحه، پايتخت قطر، گردهم آمده بودند، موفق شدند تا ائتلافی جديد راه اندازی کنند و به توافق‌های تازه‌ای برای هماهنگی دست يابند.

شورای مخالفان موسوم به "ائتلاف ملی نيروهای مخالف و انقلاب سوريه" و رهبر منتخب آن، معاذ الخطيب، قرار است مقدمات تشکيل شورای دولت انتقالی را در هفته‌های آينده فراهم کند و يک شورای نظامی تشکيل دهد تا از اين طريق بتواند گروه‌های مختلف نظامی را به يکديگر نزديک‌تر کند.

ايده تشکيل دولت انتقالی برگرفته از تجربه شورای انتقالی ليبی است که در جريان قيام سال گذشته و در طول نبرد مخالفان با معمر قذافی رهبر اين کشور شکل گرفت.

جنگ در سوريه عمدتا بين شورشيان مسلمان و سنی‌مذهب در مقابل طرفداران بشار اسد، رئيس‌جمهور سوريه است که از فرقه علوی است. اين خشونت‌ها از مارس ۲۰۱۱ (اسفند ۱۳۸۹) آغاز شده و با وجود تلاش‌ها برای آتش‌بس بين نيروهای درگير٬ همچنان ادامه دارد.