https://archive.radiozamaneh.com/taxonomy/term/19422/all fa https://archive.radiozamaneh.com/culture/goonagoon/2013/02/19/24665 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/culture/goonagoon/2013/02/19/24665" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-sartitr"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> گفت‌وگو با شاهرخ مشکین‌قلم، رقصنده باله، بازیگر تئاتر، نمایشنامه‌نویس و طراح باله ایرانی - فرانسوی </div> </div> </div> <div class="field field-type-text field-field-nevisandeh"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> آیدا قجر </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="277" height="188" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/shahmgh01.jpg?1361819417" /> </div> </div> </div> <p>&nbsp;آیدا قجر - در ایران شمار جشن&zwnj;های ملی و خیابانی اندک است و به جشن&zwnj;های اندک&zwnj;شماری چون چهارشنبه سوری ختم می&zwnj;شود. در چنین شرایطی، مراسم جشن و شادی بیشتر به محافل خصوصی، خانوادگی و زیرزمینی محدود شده&zwnj;اند. موازی با این محدودیت، هنر رقص در ایران نیز مسیر بالنده&zwnj;ای را طی نمی&zwnj;کند.</p> <!--break--><!--break--><p>&nbsp;</p> <p>در بیش از سه دهه&zwnj; اخیر، رفته&zwnj;رفته حتی از شمار رقص&zwnj;های محلی و گروهی کاهش یافته و به شمار عزاداری&zwnj;ها افزوده شده است.</p> <p>&nbsp;</p> <p>در این زمینه و در چهارچوب سلسله گفت&zwnj;وگوهای رادیو زمانه درباره&zwnj; حق شادی و جایگاه آن در جامعه&zwnj; ایران، با شاهرخ مشکین&zwnj;قلم، رقصنده باله، بازیگر تئاتر، نمایشنامه&zwnj;نویس و طراح باله ایرانی - فرانسوی گفت&zwnj;وگویی کوتاه کرده&zwnj;ایم.</p> <p>&nbsp;</p> <table align="left" border="0" cellpadding="1" cellspacing="1" style="width: 230px;"> <tbody> <tr> <td> <p><img alt="" src="http://www.radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/shahmgh02.jpg" style="width: 230px; height: 227px;" /></p> <p class="rtecenter">شاهرخ مشکین&zwnj;قلم، هنرمند ایرانی</p> <p class="rtecenter">&nbsp;</p> <p class="rtecenter">او در گفت&zwnj;و&zwnj;گو با زمانه می&zwnj;گوید:</p> <p class="rtecenter">&nbsp;</p> <p class="rtecenter">حکومت و جامعه مانع این است</p> <p class="rtecenter">که آزاد و شاد باشی و بخندی</p> <p class="rtecenter">و در خیابان برقصی.</p> <p class="rtecenter">در همه جای دنیا، جشن&zwnj;های ملی</p> <p class="rtecenter">در خیابان&zwnj;ها</p> <p class="rtecenter">با برگزاری کارناوال&zwnj;های شادی</p> <p class="rtecenter">و خنده به راه می&zwnj;افتد،</p> <p class="rtecenter">اما در مملکت ما</p> <p class="rtecenter">این شادی&zwnj;ها ممنوع است.</p> <p class="rtecenter">&nbsp;</p> <p class="rtecenter">من برای این هدف می&zwnj;رقصم که</p> <p class="rtecenter">زنگاری که از غم بر روح شاد ایرانی قرار گرفته است</p> <p class="rtecenter">را پاک کنم.</p> <p class="rtecenter">&nbsp;</p> <p class="rtecenter">گفت&zwnj;و گو با شاهرخ مشکین&zwnj;قلم را بشنوید:</p> <p><a href="http://www.zamahang.com/podcast/2010/20130215_Happiness_12_Dance_ShahrokhMoshkinGhalam_SaraRushan.mp3"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/musicicon_14.jpg" style="width: 230px; height: 26px;" /></a></p> </td> </tr> </tbody> </table> <p>او که در سال ۱۹۹۷ گروه رقصی را با نام &laquo;نکیسا&raquo; در پاریس پایه&zwnj;گذاری کرده، تاکنون رقص&zwnj;هایی را بر پایه چند اثر کلاسیک فارسی مانند &laquo;خسرو و شیرین&raquo;، &laquo;هفت پیکر&raquo;، &laquo;سهراب و گردآفرید&raquo; و &laquo;زهره و منوچهر&raquo; طراحی و اجرا کرده و حتی با آوای اذان موذن&zwnj;زاده اردبیلی نیز رقصیده است. شماری از مخاطب&zwnj;های او این کار را نوعی مبارزه با خرافات دینی می&zwnj;دانند.</p> <p>&nbsp;</p> <p>بسیاری از کارهای این هنرمند ایرانی ساکن فرانسه با موسیقی سنتی ایرانی همراه است و بیش از آنکه شادی&zwnj;آور باشند، مخاطب خود را به فکر و تأمل وامی&zwnj;دارند. با این حال او معتقد است حق شادی، جزئی از حقوق راستین بشر است.</p> <p>&nbsp;</p> <p><strong>شما به عنوان یک هنرمند، حق شادی و زیست شادمانه را در میان ایرانیان چطور می&zwnj;بینید؟</strong></p> <p>&nbsp;</p> <p>وقتی شما باور داشته باشید که تمامی حقوق بشر بایستی رعایت شود دیگر تبصره&zwnj;ای بر آن نمی&zwnj;گذارید، اما در مملکتی می&zwnj;گویند خندیدن، رقصیدن، شادی و جشن و سرور ممنوع است و مردم را به سمت غم و تلخی که زائیده یک حکومت دینی است، می&zwnj;گمارند.&nbsp; کما اینکه می&zwnj;بینیم جشن&zwnj;های دینی، جشن&zwnj;های کم&zwnj;رنگی هستند؛ به طوری که بیشتر روزهای معتبر دین اسلام که در ایران برگزار می&zwnj;شود بر پایه مناسبت&zwnj;های غم&zwnj;آلود و سوگواری است. سراسر ماه رمضان از روزی که شروع می&zwnj;شود تا پایان می&zwnj;یابد، توأم با غم است؛ به عنوان نمونه: مناسبتی چون ضربت خوردن&zwnj; علی. اگر جشنی هم باشد یک روزه است و سعی می&zwnj;شود خیلی سریع&zwnj; مهار شود.</p> <p>&nbsp;</p> <p><strong>رقصی برای تأمل</strong></p> <p>&nbsp;</p> <p>شاهرخ مشکین قلم در آثارش تلاش می&zwnj;کند با رقص، مخاطب خود را به فکر وادارد.&nbsp; او به عنوان نمونه در نمایش &laquo;زهره و منوچهر&raquo;، به عشق و زنانگی توجه دارد و با مرگ به نبرد برمی&zwnj;خیزد.</p> <p>&nbsp;</p> <p>این هنرمند با اشاره به کم&zwnj;شمار بودن جشن&zwnj;های ملی در ایران و برگزاری مراسم پرشمار عزاداری مانند عاشورا می&zwnj;گوید: &laquo;بدبختی آنجاست که مردم به این مسئله عادت می&zwnj;کنند و برایشان ناباورانه نیست که چرا در شادی&zwnj;ها و جشن&zwnj;ها مانع&zwnj;شان می&zwnj;شوند. حکومت و جامعه مانع این است که آزاد و شاد باشی و بخندی و در خیابان برقصی. در همه جای دنیا، جشن&zwnj;های ملی در خیابان&zwnj;ها با برگزاری کارناوال&zwnj;های شادی و خنده به راه می&zwnj;افتد، اما در مملکت ما این شادی&zwnj;ها ممنوع است.</p> <p>&nbsp;</p> <p>درست است که نوشیدن الکل در حکومت اسلامی ممنوع و مسئله دیگری است، اما این که خندیدن هم ممنوع باشد و در برخی محل&zwnj;ها علناً بنویسند &laquo;خندیدن ممنوع&raquo; این سئوال را پیش می&zwnj;آورد که خندیدن چه ضرری می&zwnj;تواند به حکومت وارد سازد؟</p> <p>&nbsp;</p> <p>مشکل اصلی من با حکومت و جامعه این است که مردم بعد از یک مدت به همه&zwnj;چیز تن می&zwnj;دهند. به خاطر ترس؛ ترس از رفتن به زندان، شلاق خوردن یا قطع شدن حقوق یا دیگر مزایایشان.</p> <p>&nbsp;</p> <p>وقتی با مردم صحبت می&zwnj;کنی می&zwnj;گویند: &laquo;شما که بیرون نشسته&zwnj;اید خیلی ساده می&zwnj;توانید این طور صحبت کنید&raquo;، ولی واقعیت این است که اگر تمامی جامعه قیام کند، همه ملت را نمی&zwnj;توانند به زندان بیاندازند و محاکمه کنند. باید همه جامعه حقوق شادی و انسانی خود را بطلبد.</p> <p>&nbsp;</p> <p><strong>جابه&zwnj;جایی در مرزهای اجتماعی</strong></p> <p>&nbsp;</p> <p>شاهرخ مشکین قلم، معتقد است هنر می&zwnj;تواند در مرزهای اجتماعی جابه&zwnj;جایی ایجاد کند. او تلاش هنرمندان در زمینه&zwnj;هایی چون رقص را از جمله تلاشی برای آگاه&zwnj;سازی جامعه&zwnj;ای می&zwnj;داند که در آن یک حکومت استبدادی بیش از سه دهه تلاش کرده است بر اساس نوعی خرافات دینی، شادی و رقص را مغایر با اصالت و اخلاق معرفی کند.<br /> &nbsp;</p> <p>این هنرمند دو سال پیش در گفت و گو با برنامه &laquo;پارازیت&raquo; در صدای آمریکا در پاسخ به اینکه چرا اینقدر غمگین می&zwnj;رقصید گفت: &laquo;برای من بر خلاف آنچه در ذهنیت جامعه ایران رقم خورده، رقص تداعی شادی و نشاط نیست، کما اینکه موسیقی سنتی ما غم&zwnj;زده است، من به صورت تضادگونه حتی غمگین&zwnj;ترین موسیقی گوگوش را انتخاب می&zwnj;کنم&nbsp; می&zwnj;رقصم. اشعار ما و حتی اشعار عاشقانه ما هم غمگین هستند و من هم با آن&zwnj;ها رابطه خوبی دارم زیرا این خود تبعیدی من و فاصله&zwnj;ام از ایران باعث می&zwnj;شود با توجه به نوستالژی&zwnj;هایم، نشاط برایم گاهی نوعی حالت بیهودگی باشد. نشاط و شادی را به طور فردی می&zwnj;توانم در مهمانی&zwnj;ها داشته باشم ولی واقعیت کار من، برخورد با غمی است که در درون جامعه ایران قرار دارد. من برای این هدف می&zwnj;رقصم که زنگاری که از غم بر روح شاد ایرانی قرار گرفته است را پاک کنم. شاید تلاش من در کارهایم این است که برملا کننده این واقعیت تلخ باشم.</p> <p>&nbsp;</p> <p>جای تعجب دارد که برای شرایط سیاسی ایران جوک ساخته می&zwnj;شود و با آن می&zwnj;خندند، در حالیکه این راهی است برای مبارزه. خنده و شادی در ایران به نوعی مبارزه تبدیل شده است، اما سرشت و واقعیت همه این حرکات توأم با غم است. زورگویی&zwnj;ها و چپاول &zwnj;ها غمی را در جامعه آفریده که می&zwnj;شود گفت غم تاریخی و فرهنگی شده است.&raquo;</p> <p>&nbsp;</p> <p>با این حال در کارهای شاهرخ مشکین&zwnj;قلم، عشق، جنبه محوری دارد و در برابر مرگ و افسردگی می&zwnj;ایستد. او با اشاره به هنر رقص و ممنوعیت آن در جوامعی مانند ایران می&zwnj;گوید: &laquo;هنر رقص برای من برعکس آنچه در ذهن مردم حک شده الزاماً نشانه&zwnj;ای از شادی نیست و حرکاتی&zwnj; است که بازتاب یکسری خواسته&zwnj;های جامعه و نیازهای آنهاست. رقص&zwnj;های فولکلوریک از نیازهای بشر سرچشمه گرفته&zwnj;اند و فقط برای خوشگذرانی و شادی و طرب نیستند. بخشی از آن که متوجه این گفت&zwnj;وگو است، با ممنوعیت در ایران روبه&zwnj;رو شده است؛ آن&zwnj;هم به دلیل ذهنیتی غلط در حکومت اسلامی. یعنی رقص الزاماً گوینده شادی و بیهودگی است.</p> <p>&nbsp;</p> <p>در کارهای خود من اما کمتر پیش می&zwnj;آید کاری انجام دهم که نشانه شادی و طرب باشد. من بیشتر مشکلات و معضلات اجتماعی را در رقصم و رقص&zwnj;پردازی&zwnj;هایم به جامعه معرفی می&zwnj;کنم یا اگر روی اسطوره&zwnj;های ادبیات فارسی کار می&zwnj;کنم لزوماً اسطوره&zwnj;هایی نیستند که دستخوش یک حادثه طربناک باشند. از نظر من ممنوعیتی که در جمهوری اسلامی برای رقص به&zwnj;وجود آمده بر دو وجه است. یکی این که هیچ&zwnj;گونه برخوردی بین زن و مرد نباشد و تحریک جنسی را سبب نشود. زیرا متأسفانه آنچه در ذهن مردم و دولت گنجانده شده بر این باور است که رقصیدن برای تحریک جنسی اتفاق می&zwnj;افتد. در وجه دوم فرار کردن از یک معضل سیاسی است.&raquo;</p> <p>&nbsp;</p> <p><strong>در میان اقوام ایرانی رقص جایگاه ویژه&zwnj;ای داشته است، اما در سال&zwnj;های اخیر در این جایگاه نیز تغییراتی ایجاد شده است. به نظر شما چه عواملی در طی </strong><strong>سال&zwnj;های </strong><strong>اخیر باعث کم&zwnj;رنگ شدن رقص&zwnj;های جمعی و فولکلوریک شده است؟<br /> &zwnj;</strong></p> <table align="right" border="0" cellpadding="1" cellspacing="1" style="width: 230px;"> <tbody> <tr> <td> <p><iframe allowfullscreen="" frameborder="0" height="250" src="http://www.youtube.com/embed/D5k1-cj8Jvg" width="230"></iframe></p> <p class="rtecenter">ویدئو: &laquo;فریاد&raquo;، کاری از</p> <p class="rtecenter">شاهرخ مشکین&zwnj;قلم</p> <p class="rtecenter">&nbsp;</p> <p>&nbsp;</p> </td> </tr> </tbody> </table> <p>رقص&zwnj;های فولکلوریک ایران مثل رقص کردی که ریتم بسیار شاد و طربناک و تندی دارد پایه و اساسش را با غم نوشته&zwnj;اند.&nbsp; بسیاری از رقص&zwnj;های دیگر مثل رقص&zwnj;های جنوب ایران نیز همین شرایط وجود دارد. اگر در فیلم&zwnj;های مستندی که قبل از ایران ساخته شده در صورت رقصنده&zwnj;های روستایی که آیین خود را پاس می&zwnj;داشتند نشانه&zwnj;ای از شادی و طرب دیده نمی&zwnj;شود، انگار این حرکات نیاز روزمره&zwnj;ای است که دور هم آن را معرفی و مطرح می&zwnj;کردند. کم&zwnj;رنگ شدن این رقص&zwnj;ها در روزگار حکومت اسلامی به دلیل همان برداشت غلط از رقص است که اشاره کردم.</p> <p>&nbsp;</p> <p>وجود فولکلور برای یک حکومت مستبد خطرناک است، زیرا معرفی یکسری خواسته&zwnj;های متفاوت است که ارتباطی با حکومت یکسان&zwnj;گر ندارد. فولکلور در زبان&zwnj;ها، خواسته&zwnj;ها و پوشش&zwnj;های مختلف باعث می&zwnj;شود حکومت نتواند افراد جامعه را یکپارچه و یکرنگ کند در نتیجه می&zwnj;طلبد تا همه را سرکوب و یکرنگ کند. رقص&zwnj;های و خواسته&zwnj;هایشان را محدود می&zwnj;کند و رقص چون به صورت عمده ممنوع است فولکلور محلی نیز خود به خود باید کمرنگ شود.</p> <p>&nbsp;</p> <p>در ذهن بخشی از جامعه&zwnj;ای که متدین و خرافاتی است یا کسانی که در ایران متولد شده و با این افکار بزرگ شده&zwnj;اند جا افتاده که رقصیدن گناه است. در نتیجه فولکلور خودش، خود را سرکوب می&zwnj;کند. در راستای حکومت مستبد دینی مثل جمهوری اسلامی خود مردم پنجاه درصد امور استبدادی را انجام می&zwnj;دهند.</p> <p>&nbsp;</p> <p><strong>شما معتقدید با هنر رقص، تنها در پی گسترش شادی نیستید. مفاهیم حقوق بشری در هنر شما چه جایگاهی دارند؟ چقدر سعی کردید این مفاهیم را در رقص&zwnj;تان گسترش دهید؟</strong></p> <p>&nbsp;</p> <p>بخش عمده آن در ضمیر ناخودآگاه من اتفاق می&zwnj;افتد، زیرا من در ممالکی زندگی می&zwnj;کنم که حقوق بشر بیشتر از ایران در آن رعایت می&zwnj;شود. پس ناخودآگاه اتفاقی که می&zwnj;افتد حرکت آزاد من است. البته من حتی با جوامعی مثل فرانسه و آلمان در نبود حقوق بشر به کفایت مشکل دارم و دائماً با پلیس و حکومت در گیر و دار این موضوع هستم و در حرکات سیاسی و تظاهرات ضد حکومت در این ممالک برگزار و شرکت می&zwnj;کنم.</p> <p>&nbsp;</p> <p>بنابراین زندگی من، غذا خوردن، حرکت و اندیشه من اندیشیدنی است که از قسمتی از حقوق بشر برخوردار است و با آن بزرگ و اخت شده و در حرکت هنری من دیده می شود؛ یعنی آزادی&zwnj;خواهی و آزادی&zwnj;طلبی. صحبت کردن من حریم و مرزی ندارد، زیرا به گونه&zwnj;ای بزرگ شده&zwnj;ام که باید حرفم را بزنم. من بزرگ شده مدارس هنری هستم که هنرمند باید نظر خود را اگر صد در صد مخالف استاد باشد بیان کند تا بتواند در بحث و گفت&zwnj;وگو به نتیجه برسد. اگر یاد بگیری که همیشه موافق حرف استاد باشی تا نمره بگیری و تربیتت اینگونه باشد که همیشه باید موافق پدر و مادر باشی تا با تربیت و بچه خوب شناخته شوی به دلیل نبود این فضاها و تضادها هیچ پیشرفتی حاصل نخواهد شد. شما می&zwnj;توانید شاهد چنین تربیتی در رقص&zwnj;های من باشید.</p> <p>&nbsp;</p> <p>برایم جالب است زمانی که بر اذان موذن&zwnj;زاده اردبیلی خود را به دار می&zwnj;آویزم، پس از اجرا بیننده&zwnj;ای به من می&zwnj;گوید: &laquo;چقدر حرکات شما عرفانی بود و چقدر رابطه الهی داشتید.&raquo; او حتی حاضر نیست واقعیت آنچه خواسته من بوده است را متوجه شود، چشمانش را بسته و آنچه خود خواسته در من دیده است.</p> <p>&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>در همین زمینه:</strong></p> <p dir="RTL"><em>پرونده &laquo;حق شادی&raquo; در گروه جامعه زمانه، زیر نظر سپیده شایان و با مشارکت و همکاری اسماعیل جلیلوند (در گفت&zwnj;وگو با ناصر مهاجر، حسن مکارمی، حسن یوسفی اشکوری، مژگان کاهن و بهروز شیدا)، آیدا قجر(در گفت&zwnj;وگو با شاهرخ مشکین&zwnj;قلم، شهلا شفیق و سعید پیوندی)، بهنام دارایی&zwnj;زاده (در گفت&zwnj;وگو با جلال ایجادی و مانا نیستانی)، نعیمه دوستدار (در گفت&zwnj;وگو با احمد علوی)، حسین نوش&zwnj;آذر (مقاله شیللر: &laquo;به راه خود بروید، شادمانه، همچون یک قهرمان)، سارا روشن (در گفت&zwnj;و گو با محمدرضا نیکفر) و اکبر فلاحیان (ده پرسش اساسی در مورد حقوق بشر) تهیه شده است.</em></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><em>گفت و گوهای حق شادی را می توانید از طریق لینک های زیر بخوانید:</em></p> <p dir="RTL"><a href="http://radiozamaneh.com/node/22464">ده پرسش اساسی در مورد حقوق بشر</a></p> <p dir="RTL"><a href="http://radiozamaneh.com/node/23401">حقوق بشر و افق دید ما- در گفت&zwnj;وگو با محمدرضا نیکفر، نویسنده و پژوهشگر- بخش نخست</a></p> <p dir="RTL">حق شادی- در گفت&zwnj;وگوبا محمدرضا نیکفر، بخش دوم و پایانی</p> <p dir="RTL"><a href="http://radiozamaneh.com/node/23521">اندوهباری نظام آموزشی در ایران &ndash; گفت&zwnj;وگو با سعید پیوندی، جامعه&zwnj;شناس و استاد دانشگاه</a></p> <p dir="RTL"><a href="http://radiozamaneh.com/culture/khaak/2013/01/15/23554">شیللر: &laquo;به راه خود بروید، شادمانه، همچون یک قهرمان&raquo;</a></p> <p dir="RTL"><a href="http://radiozamaneh.com/node/23679">مرگ&zwnj;پرستی حکومت ایران &ndash; گفت&zwnj;وگو با شهلا شفیق، جامعه&zwnj;شناس، پژوهشگر و فعال حقوق زنان</a></p> <p dir="RTL"><a href="http://radiozamaneh.com/society/humanrights/2013/01/19/23771">پیوند شادی با محیط زیست سالم &ndash; گفت&zwnj;وگو با جلال ایجادی، استاد دانشگاه وکارشناس</a></p> <p dir="RTL"><a href="http://radiozamaneh.com/society/humanrights/2013/01/19/23771">محیط زیست</a></p> <p dir="RTL"><a href="http://radiozamaneh.com/node/23510">شادی در سکوت ممکن نیست- گفت&zwnj;وگو با بهروز شیدا، منتقد، نویسنده و پژوهشگر ادبی</a></p> <p dir="RTL"><a href="http://www.radiozamaneh.com/society/humanrights/2013/02/02/24138">حق شادی و زخم&zwnj;های تاریخی - در گفت&zwnj;وگو با ناصر مهاجر، پژوهشگر تاریخ ایران</a></p> <p dir="RTL"><a href="http://radiozamaneh.com/society/humanrights/2013/01/26/23962">سکس، شادی و حقوق بشر- گفت&zwnj;وگو با مژگان کاهن، روان&zwnj;شناس</a></p> <p dir="RTL"><a href="http://radiozamaneh.com/society/humanrights/2013/02/09/24336">حق شادی، حق انتقاد - در گفت&zwnj;وگو با مانا نیستانی، کاریکاتوریست ساکن فرانسه</a></p> <p dir="RTL"><a href="http://radiozamaneh.com/society/humanrights/2013/02/12/24442">جامعه ایران و زخم&zwnj;های روحی - در گفت&zwnj;وگو با حسن مکارمی، روانشناس، پژوهشگر و فعال اجتماعی</a></p> <p dir="RTL"><a href="http://www.radiozamaneh.com/society/humanrights/2013/02/18/24622">افسردگی، تورم و بحران اقتصادی - گفت&zwnj;وگو با احمد علوی، اقتصاد&zwnj;دان و پژوهشگر علوم اجتماعی</a></p> <p dir="RTL"><a href="http://www.radiozamaneh.com/node/24665">رقص، شادی و اعتراض- گفت&zwnj;وگو با شاهرخ مشکین&zwnj;قلم، رقصنده باله</a></p> <p dir="RTL"><a href="http://radiozamaneh.com/node/radiozamaneh.com/society/humanrights/2013/02/24/24780">حق شادی، دین و دینداری- گفت&zwnj;وگو با حسن یوسفی اشکوری، پژوهشگر امور دینی و فعال ملی مذهبی</a></p> https://archive.radiozamaneh.com/culture/goonagoon/2013/02/19/24665#comments آیدا قجر حق شادی شاهرخ مشکین قلم فرهنگ, هنر و ادبيات Tue, 19 Feb 2013 22:01:15 +0000 hosseinn 24665 at https://archive.radiozamaneh.com