جشنواره فیلم رتردام

خشم و خشونت پرویز

hosseinn — Sun, 10 Feb 2013 22:05:07 +0000

گفت‌و‌گوی سارا روشن با مجید برزگر، کارگردان فیلم «پرویز» در حاشیه جشنواره فیلم رتردام

سارا روشن

سارا روشن - صدای پرویز را در صحنه‌ای از یک فیلم سینمایی به همین نام ساخته مجید برزگر می‌شنویم.

پرویز می‌گوید:

-وقت‌هایی که پدر نیست، پرده را می‌زنم کنار و این‌قدر اینجا می‌نشینم تا هوا تاریک بشه. اونجا، اون ته، پرآبه.
-تو باید زودتر از این‌ها یه فکری برای خودت می‌کردی؛ دنبال کاری می‌رفتی. چرا این‌کار رو کردی؟ فکر کردی این جوری من رو آزار می‌دی؟ نمی‌ترسی همین جوری می‌ری خونه کسی که نمی‌شناسیش؟
-نه!
-در رو باز کن، دارم خفه می‌شم، آی... اینجا سیگار نکش!
-چرا؟
-چون من می‌گم، اینجا خونه‌ منه.
ا-قلاً مهمونتم.
-مجبوری اجاره‌خونه و پول رو بدی. والا برمی‌گردم و زندگیت رو به گه می‌کشم.
-پنجاه سالته. خجالت نمی‌کشی؟
-چرا!

پرویز شخصیت اصلی فیلم مجید برزگر است. این فیلم، «پرویز» در کنار ۴۰ فیلم دیگر در جشنواره‌ جهانی فیلم رتردام بین ۲۳ ژانویه تا ۳ فوریه ۲۰۱۳ به نمایش درآمد. داستان فیلم درباره‌ پرویز، یک مرد ۵۰ ساله است که همچنان مجرد است و در خانه‌ پدرش زندگی می‌کند. کارش هم رسیدگی به کارهای شهرکی است که در آن زندگی می‌کند: رساندن بچه‌ها به مدرسه و کمک در لباسشویی محل. پرویز کم‌حرف است، آرام است و با هیکل‌بزرگش کم تحرک.

●«پرویز»

ساخته مجید برزگر،

درام اجتماعی، ایران، ۱۳۹۱
تهیه‌کننده: سعید آرمند

(با همکاری رسول صدرعاملی)
تدوین: جواد امامی
نویسنده:

حامد رجبی، بردیا یادگاری، مجید برزگر
مدت زمان فیلم: ۹۰ دقیقه
فیلمبردار: امین جعفری
بازیگران اصلی: لوون هفتوان، محمود بهروزیان، حمیرا نونهالی، علی رامز

گفت‌و‌گوی سارا روشن با مجید برزگر را بشنوید:

پس از اینکه پدر پرویز تصمیم می‌گیرد دوباره ازدواج کند و از او می‌خواهد که خانه را ترک کند، رابطه‌ پرویز با هم‌شهرکی‌ها، با خانواده و با محیط زندگی‌اش تغییر می‌کند. او دیگر آن مرد آرام و مهربان ابتدای فیلم نیست و انتقام می‌گیرد.
نقش پرویز را «لوان هفتان» بازی می‌کند که در فیلم «لرزانده چربی» از محمد شیروانی هم نقش‌آفرینی کرده است.
«پرویز» دومین فیلم بلند مجید برزگر پس از فیلم «فصل باران‌های موسمی» است. پس از پایان نخستین نمایش این فیلم در جشنواره‌ رتردام، با مجید برزگر، کارگردان فیلم به گفت‌وگو نشستم:

●گفت‌و گو با مجید برزگر

شخصیت فیلم بر اساس چه نیازی و چگونه در ذهن شما یا نویسندگان فیلمنامه شکل گرفت؟

بعد از فیلم اولم که در اولین جشنواره‌ فجر به نمایش درآمد، قصه‌ای نوشته بودم درباره اینکه چگونه جامعه فرد را به‌گونه‌ای دگرگون می‌کند که سرانجام به یک فرد دیگر تبدیل می‌شود و چه اتفاقی می‌افتد که در این میان او به یک آدم بد بدل می‌گردد؛ یعنی میزان زیادی خشونت از خودش نشان می‌دهد، در حالی‌که تا پیش از این دگرگونی شخصیتی، مطلقاً نمی‌توانست خشونت داشته باشد. وقتی این قصه را نوشتم، با دوستم، حامد رجبی که فیلمنامه‌نویس است و همکارم بود در این فیلم، موضوع داستان را در میان گذاشتم. در نهایت به شخصیت پرویز و پدرش رسیدیم و فیلمنامه را نوشتیم. این داستان در واقع واکنش ما بود به شرایطی که امروز در ایران وجود دارد: میزان عصبیت و خشونتی که امروز ممکن است در ایران ببینیم و بخشی‌ از آن هم در واقع به‌خاطر به چالش کشیدن قدرت و سویه ویرانگرش است. در «پرویز» محور داستان این است که اگر قدرت دست کسی بیفتد، او چگونه با آن برخورد ‌می‌کند و اینکه انسان‌ها هر چه متعارف‌تر باشند، به همان اندازه هم می‌توانند خطرناک باشند. با این تفاصیل باید گفت مفاهیمی مثل قدرت و آدم‌های نادیده گرفته شده موضوع اصلی فیلم است.

پرویز در شهرکی که در آن زندگی می‌کند، زیاد محبوب نیست. ولی مردم به او نیاز دارند و با این‌حال، به دلایلی با یک اتفاق خیلی ساده از آن محیط و از آن جامعه، که خودش را متعلق به آن می‌داند، پس زده می‌شود و طرد می‌شود و شروع می‌کند به انتقام گرفتن. انتقام‌ها از چیزهای خیلی کوچک شروع می‌شود و به کارهایی می‌انجامد که شاید به‌نظر ما وحشتناک و غیرانسانی بیاید. چرا پرویز تا این حد پیش می‌رود؟

پرویز یک پیرپسر ۵۰ ساله است که نه زنی در زندگی‌اش بوده، نه شغلی داشته و نه کاری کرده. در شهرکی با پدرش و زیر نظر پدرش زندگی می‌کند و به ساکنان شهرک کمک می‌کند. برای مثال بچه‌ها را به مدرسه می‌برد، شارژ می‌کند، کمک‌هایی می‌کند و به هر حال کارهایی در شهرک را رتق و فتق می‌کند. اما خیلی آدم مهمی نیست. بعد اما اتفاقی برایش می‌افتد و متوجه می‌شود که در همه این سال‌ها به‌راستی هیچ ارزشی برای کسی نداشته، و آن لبخند‌ها، آن ظاهر همه چیز خوب شهر به نظر دروغی بیش نبوده. پس شروع می‌کند به واکنش نشان دادن. به نظر من این میزان از خشونت و سبعیتی که پرویز از خودش نشان می‌دهد و در صحنه‌هایی از فیلم به‌راستی غیر قابل تحمل است، ریشه‌اش را باید در سال‌های دورتر جست و نه الزاماً در مجموعه رویدادهایی که به اخراج او و رفتنش از شهرک می‌انجامد. مثل این است که در همه‌ این‌ سال‌ها فشاری روی او اعمال می‌شده و حالا به نقطه انفجار رسیده است. پدر می‌خواهد ازدواج کند و او را از خانه بیرون می‌کند، شهرک هم بیرونش می‌کند و این‌ها جرقه‌ای است که آن بشکه باروت را منفجر می‌کندو وقتی منفجر می‌شود، دیگر هیچ چیز نمی‌تواند جلوش را بگیرد و خودش هم همه چیز را از بین می‌برد.

آیا «پرویز» داستان یک شخص است یا داستانی‌ست اجتماعی و ارجاع‌پذیر بر روابط اجتماعی در ایران؟

●ویدئو: استقبال تماشاگران

از فیلم «پرویز» مقابل سینما

آزادی در تهران

داستان یک شخص، یک داستان تخیلی‌ و برساخته ذهن من است. ولی در پرداختش، بله، نگاهی به جامعه داشتم. امروز در ایران، در شهری که در آن زندگی می‌کنم، ساده‌ترین برخوردها به خونین‌ترین برخوردها تبدیل می‌شود و این خیلی خطرناک است. از چگونگی رانندگی بگیرید تا برسید به موضوعات مالی و هر چیز دیگری. بسیاری از چالش‌های پیش‌پاافتاده در زندگی روزانه به‌سرعت به زدوخوردهای بیرونی و به خشونت می‌‌انجامد. ممکن است حتی نحوه اجرای قانون در جامعه، برای مثال اعدام‌ها در ملاءعام تأییدی باشد بر این نظر یا میزان این خشونت را همچنان بیشتر کند. نمونه‌های زیادی می‌توان آورد: مثلاً زنی که در سعدآباد مردی را با ده‌ها ضربه چاقو جلو چشم همه کشت. یا مردی که قمه می‌کشید. این ماجراها اغلب از یک جدال ساده آغاز شده و کار به قتل و جنایت رسیده. به‌نظرم علت آن را باید در عصبیت جامعه جست. در هر حال نگاه من این طوری بود و می‌خواستم «پرویز» را طوری نشان دهم که بشود او را تعمیمش دهیم به جامعه ایرانی. البته پرویز می‌تواند در هر جای دنیا باشد و طبعاً این فیلم هم می‌توانست در هر جا ساخته شود و در هر دهه‌ای. یعنی همه تلاشم را کردم که سویه‌های معاصر بودن فیلم در معنای سیاسی‌ـ اجتماعی‌اش در ایران را از آن بگیرم. فکر می‌کنم انسان اگر سرکوب شود، خواسته‌هایش ممکن است جایی سر باز کند و خطرناک شود. بحث اصلی اما بر سر «خانه» در یک مفهوم فلسفی‌اش است. انسان اگر از خانه‌اش رانده شود، در ذات و رفتارش دگرگونی‌های ژرف پدید می‌آید.

اما در شخصیت پرویز، تنهایی و طردشدگی و آن حس انتقام‌جویی را به شکلی که شما می‌گویید نمی‌بینیم. حداقل برداشت من این‌طور بود. بیشتر در عمل پرویز، در کاری که انجام می‌دهد و اتفاقاتی که دور و برش می‌افتد این‌ها نمود پیدا می‌کند. قصد داشتید بین احساس درونی پرویز و بیننده فاصله ایجاد کنید؟

حتماً اینطور است. این ناشی از اعتقاد من به نوعی از سینماست. یعنی از سینمای حادثه‌ای یا سینمای اکشن، چیزی که مرسوم است، می‌خواستم دور باشم. اینکه کسی اگر عصبانی می‌شود، حتماً در چهره و در ظاهرش هم عصبانیتش را ببینیم؛ چیزی که در سینما مرسوم است. می‌خواستم تماشاگر به ذات آدم‌ها یعنی به درون آن‌ها راه پیدا کند. در سراسر فیلم، نحوه بازی و چگونگی شخصیت پرویز یکسان است. چه موقعی که آدم می‌کشد، چه موقعی که مهربان‌ترین آدم است در آن شهرک. این در واقع تصمیمی بود که به عنوان کارگردان از همان اول گرفتم. فیلمنامه را داشتم و حالا می‌خواستم یک فیلمنامه‌ پرتنش و پرهیجان را به شیوه‌ای که دوست داشتم بسازم. دلم نمی‌خواست این فیلم به یک فیلم روانشناسانه تبدیل شود یا به فیلمی درباره یک قاتل سریالی و دلم نمی‌خواست به یک فیلم اکشن تبدیل شود. می‌خواستم یک فیلم تحلیلی از کار درآورم تا تفریحی. به خاطر این در اجرای ایده تصمیم گرفتم این طوری کارگردانی‌اش کنم.

محمد شیروانی، برنده ببر طلایی رتردام

hosseinn — Sat, 02 Feb 2013 00:19:11 +0000

فیلم «لرزاننده چربی» از محمد شیروانی برنده جایزه مشترک ببر طلایی جشنواره رتردام شد.

به گزارش رادیو زمانه «لرزاننده چربی» فیلم متفاوتِ محمد شیروانی همراه با فیلم «قاتل سگِ من» ساخته میرا فورنی و «سرباز ژانت» ساخته دانیل هوزل ببر طلایی جشنواره رتردام را از آن خود کرد.

به برندگان ببر طلایی جشنواره رتردام ۱۵ هزار یویرو هم به عنوان جایزه نقدی تعلق می‌گیرد. این جایزه نقدی را سازمان غیر انتفاعی «هیفوس» اهداء کرده است.

همچنین این فیلمسازان که آثار معمولاً متفاوتی عرضه می‌کنند، این امکان را به‌دست می‌آورند که در سطح جهان آثارشان را مطرح کنند.

آی وی وی، هنرمند سر‌شناس چینی و فعال حقوق بشر جزو داوران بخش اصلی جشنواره فیلم رتردام در سال ۲۰۱۳ بود.

آی وای وای که ممنوع‌الخروج است پیام ویدیویی داد و از محدودیت‌هایی که دولت چین برای او به‌وجود آورده سخن گفت.

هیأت داوران «لرزاننده چربی» ساخته محمد شیروانی را به خاطر داستان جذاب و شخصیت‌پردازی هوشمندانه‌اش ستود.

فاطمه معتمد آریا، بازیگر سر‌شناس ایرانی، سرگئی لوسنیستا، فیلمنامه‌نویس و کارگردان روس، کیس هین، کارگردان هلندی، خوزه لوئیس سین‌فوئگس، مدیر جشنواره فیلم‌های اجتماعی اروپا از دیگر داوران جشنواره فیلم رتردام بودند.

هیأت داوران «لرزاننده چربی» ساخته محمد شیروانی را به خاطر داستان جذاب و شخصیت‌پردازی هوشمندانه‌اش ستود.

آن‌ها همچنین از فیلم «قاتل سگ من» (محصول مشترک اسلواکی و جمهوری چک در سال ۲۰۱۳) به خاطر نمایش پیچیدگی‌های زندگی و آگاهی نسبت به خشونت در متن زندگی روزانه ستایش کردند.

هیأت داوران همچنین از فیلم «سرباز ژانت» (محصول اتریش در سال ۲۰۱۲) به عنوان فیلمی با تصاویر زیبا و قدرتمند و فرم و شخصیت‌های سنجیده یاد کرد و به این ترتیب جایزه ببر طلایی‌اش را به طور مشترک به سه کارگردان از سه کشور متفاوت و فرهنگ‌های گوناگون که در سینما بیان مشترکی یافته‌اند، اهداء کرد.

●ویدئو: پیش‌پرده

«لرزاننده چربی»

ساخته محمد شیروانی

«لرزاننده چربی» پس از فیلم «ناف» دومین فیلم سینمایی محمد شیروانی است. از جمله مستندهای این کارگردان می‌توان از «رییس جمهور میر قنبر» «۴۴۴ روز» و «دستور آشپزی» نام برد.

در میان فیلم‌هایی که در چهل و دومین جشنواره روتردام شرکت داشتند، در مجموع ۳۹ فیلم کوتاه و بلند از ایران هم به چشم می‌خورد؛ فیلم‌هایی مانند: «۱۱۱ دختر» از ناهید قبادی، «داروگ» از ابوالفضل جلیلی، «از تهران تا لندن» از مانیا اکبری، «باغبان» از محسن مخملباف، «پذیرایی ساده» از مانی حقیقی، «انقلاب دزدیده شده من» از ناهید پرسون سروستانی، «پرویز» از مجید برزگر، «کرگدن» از بهمن قبادی و بسیاری دیگر از فیلم‌های کمتر شناخته‌شده، تجربی، داستانی و مستند.

جشنواره فیلم رتردام از ۲۳ ژانویه تا ۳ فوریه ۲۰۱۳ در شهر رتردام، در جنوب هلند برگزار می‌شود. جهانیان این جشنواره را به‌عنوان جشنواره‌ای می‌شناسند که استعداد‌های تازه، به ویژه در سینمای کشورهای در حال توسعه را معرفی می‌کند.

جشنواره فیلم رتردام نخستین بار در سال ۱۹۷۲با مدیریت هوبرت بالس و با نام «فیلم جهانی» آغاز به‌کار کرد.

موضوع این جشنواره از‌‌‌ همان نخستین دوره فیلم‌های متفاوت با تأکید بر سینمای آسیای جنوب شرقی و کشورهای در حال توسعه است.

پس از درگذشت هوبرت بالس، بنیانگذار این جشنواره در سال ۱۹۸۸، بنیادی برای حمایت از سینمای کشورهای در حال توسعه به‌نام او تأسیس شد.

جشنواره رتردام از سال ۱۹۹۵ به شکل رقابتی برگزار می‌شود و جایزه ببر را به فیلم برگزیده در بخش اصلی اهداء می‌کند.

به‌زودی گفت و‌گو سارا روشن با محمد شیروانی را از رادیو زمانه خواهید شنید.

تصویر نخست: برندگان چهل و دومین جشنواره رتردام

در همین زمینه:

۴۰ فیلم ایرانی در جشنواره جهانی فیلم رتردام، سارا روشن

۴۰ فیلم ایرانی در جشنواره جهانی فیلم رتردام

hosseinn — Wed, 23 Jan 2013 09:04:38 +0000

گفت‌وگو با خِرت‌یان زاولهُف منتقد سینمایی و از دست‌اندرکاران جشنواره فیلم رتردام

سارا روشن

سارا روشن - مقاله توماس اردبرینگ، روزنامه‌نگار هلندی ساکن ایران که در نقد فیلم «پل چوبی» ساخته مهدی کرم‌پور در «ان ار سی»، یکی از پر خواننده‌ترین روزنامه‌های هلند منتشر شده با این جملات آغاز می‌شود:

«برای سومین بار روی در فلزی خونه‌یی در یکی از کوچه پس‌کوچه‌‌های جنوب تهران می‌کوبم. تا حالا دو بار کار رو خراب کردم. همه دور و برم نفسشون رو حبس می‌کنن. نازیلا آروم در رو بازمی‌کنه. نگاهش قاطع و برنده‌س. نمی‌شه از چشمای حنایی‌رنگش فرار کرد. صدام رو صاف می‌کنم. می‌گم: «دلم واسه‌ت تنگ شده بود.»

در این فیلم توماس اردبرینگ به عنوان یک روزنامه‌نگار خارجی در کنار هدیه تهرانی و بهرام رادان بازی کرده ‌است.

فیلم «پل چوبی» درباره آزادی این روزنامه‌نگار از زندان و عشق همسر ایرانی‌اش به معشوق دوران دانشجویی‌اش است. به گفته توماس اردبرینگ «پل چوبی» یک درام عشقی‌ست. این فیلم به خاطر حضور صدای اعتراضات خیابانی در پیش‌زمینه و به‌خاطر روایتی که از چگونگی زندانی شدن یک روزنامه‌نگار خارجی به‌دست می‌دهد، مجوز پخش نگرفت.

جشنواره فیلم رتردام:

●نخستین بار در سال ۱۹۷۲

با مدیریت هوبرت بالس

و با نام «فیلم جهانی»

آغاز به‌کار کرد.

●موضوع این جشنواره

از همان نخستین دوره

فیلم‌‌های متفاوت با تأکید بر سینمای آسیای جنوب شرقی

و کشورهای در حال توسعه است.

●پس از درگذشت هوبرت بالس،

بنیانگذار این جشنواره در سال ۱۹۸۸، بنیادی برای حمایت از سینمای کشورهای در حال توسعه به‌نام او تأسیس شد.

●از سال ۱۹۹۵

به شکل رقابتی برگزار می‌شود

و جایزه ببر

را به فیلم برگزیده

در بخش اصلی اهداء می‌کند.

●محمد شیروانی با فیلم «لرزاننده چربی» در بخش اصلی

جشنواره فیلم رتردام

شرکت دارد.

البته توماس اردبرینگ به‌غیر از ابراز تأسف از عدم پخش این فیلم در ایران، از اینکه این فیلم در فهرست فیلم‌های منتخب جشنواره جهانی فیلم روتردام در سال ۲۰۱۳ هم حضور ندارد، ابراز تأسف کرده است.

در میان فیلم‌هایی که در جشنواره رتردام شرکت می‌کنند، ۳۹ فیلم کوتاه و بلند از ایران هم به چشم می‌خورد؛ فیلم‌هایی مانند: «۱۱۱ دختر» از ناهید قبادی، «داروگ» از ابوالفضل جلیلی، «از تهران تا لندن» از مانیا اکبری، «باغبان» از محسن مخملباف، «پذیرایی ساده» از مانی حقیقی، «انقلاب دزدیده شده من» از ناهید پرسون سروستانی، «پرویز» از مجید برزگر، «کرگدن» از بهمن قبادی، «لرزاننده چربی» از محمد شیروانی و بسیاری دیگر از فیلم‌های کمتر شناخته‌شده، تجربی، داستانی و مستند. (لینک: فهرست فیلم‌های ایرانی در جشنواره فیلم روتردام)

دگرگونی‌های سینمای هنری ایران

جشنواره فیلم رتردام از ۲۳ ژانویه تا ۳ فوریه ۲۰۱۳ در شهر روتردام، در جنوب هلند برگزار می‌شود. جهانیان این جشنواره را به‌عنوان جشنواره‌ای می‌شناسند که استعداد‌های تازه، به ویژه در سینمای کشورهای در حال توسعه را معرفی می‌کند. بسیاری از فیلمسازان جوان مطرح دنیا نخستین فیلم‌شان را در جشنواره روتردام به نمایش گذاشته‌اند. گاهی هم سازمان «هوبرت بالس» (Hubert Bals Fund) سرمایه ساخت چنین فیلم‌هایی را به عهده گرفته است. (لینک: بنیاد هوبرت بالس)

در جشنواره رتردام در سال ۲۰۱۳، ۳۳ فیلم ایرانی در بخش «سیگنال‌ها» یا‌‌ «نشانه‌ها» با هم رقابت می‌کنند. طبعاً رسانه‌های هلند و دیگر کشورهای جهان هم به این آثار توجه می‌کنند و همه این‌ها باعث می‌شود که سینمای جوان ایران در جهان معرفی شود.

اما چرا جشنواره فیلم رتردام باز پس از پنج سال به سینمای ایران تا این حد توجه‌ می‌کند؟

این پرسش را با خِرت‌یان زاولهُف (Gertjan Zuilhof) تاریخدان، منتقد سینما و برنامه‌ریز جشنواره رتردام در میان گذاشتم. گفتنی‌ست که او برای انتخاب فیلم‌ها به ایران سفر کرده است.

خِرت‌یان زاولهُف می‌گوید:

خِرت‌یان زاولهُف

(Gertjan Zuilhof)

تاریخدان، منتقد سینما و برنامه‌ریز جشنواره رتردام

روایت رادیویی

گفت‌وگوی سارا روشن

با

خِرت‌یان زاولهُف

را از طریق لینک زیر بشنوید:

به چند دلیل پس از پنج سال تصمیم گرفتیم درباره ایران برنامه‌ای متفاوت اجرا کنیم. پنج سال پیش تمرکز روی فرهنگ جوانان ایران، موسیقی، چگونگی اجرای موسیقی، هنر معاصر در ایران و سینمای جوان ایران بود. امسال تمرکزمان روی خود فیلم‌هاست و اینکه چه تغییری در جامعه ایجاد شده که فیلمسازانی که طی ۱۵ سال گذشته، فیلم‌های زیادی ساخته‌اند، یا از کشور خارج شده‌اند و یا تعداد فیلم‌هایشان کمتر شده‌ است. پرسش ما این بود که شرایط کنونی سینمای ایران چیست؟ بسیاری از اطلاعات را از رسانه‌ها می‌گیریم. با این‌حال می‌خواستیم با خود فیلم‌ساز‌ها هم صحبت کنیم، با این امید که با فیلم‌سازهای کمتر شناخته‌شده و جوان ایرانی آشنا شویم.

در این سفر به چه چیز تازه‌ای در سینمای ایران برخوردید؟

شرایط در ایران به‌خاطر سانسور و تحریم‌ها که از نظر مالی و تأمین بودجه در روند ساخت فیلم‌ها تأثیر گذاشته‌ سخت است. البته برای دانستن این‌ها لازم نبود به ایران سفر کنیم. چیزی که در این سفر دریافتیم این بود که در چنین شرایطی هنوز فیلم‌های زیادی ساخته شده‌اند و در شرایط متفاوت به نمایش گذاشته می‌شوند. برای مثال در جمع‌های کوچک‌تر. فیلم‌سازانی را ملاقات کردیم که فیلم‌های تازه‌ای ساخته بودند و همچنین با برخی از فیلم‌سازان جوان و ناشناخته هم آشنا شدیم.

بر اساس چه معیارهایی فیلم‌ها را انتخاب کردید؟

برای ما روند انتخاب فیلم‌ها مانند جست‌وجو‌یی بود برای کشف تازه‌ها. قبل از سفر در گفت‌وگو با فیلم‌سازان ایرانی ساکن خارج از ایران درباره سینمای ایران اطلاعاتی به‌دست آورده بودم و با اسامی بسیار از فیلم‌سازان جوان آشنا شده بودم. می‌دانستم باید با چه کسانی صحبت کنم. برایم جالب بود که بدانم سینماگران و کارگردانان تآثر یا آن‌ها که ویدیوهای هنری می‌سازند چه نوآوری‌هایی دارند.

شما به کشور‌ها و قاره‌های مختلف سفر می‌کنید با این قصد که بهترین فیلم‌ها راً مخصوصاً فیلم‌‌های کمتر شناخته‌شده را معرفی کنید. در فهرست فیلم‌های ایرانی جشنواره روتردام کدام فیلم‌ها برای شما به منزله یک کشف بود؟

●ویدئو: پیش‌پرده

«لرزاننده چربی»

ساخته محمد شیروانی

فکر می‌کنم برای کسانی که سینما را چندان از نزدیک دنبال نمی‌کنند، «لرزاننده چربی» از محمد شیروانی حتماً یک کشف تازه است. محمد شیروانی البته غیر از فیلم‌سازی کارهای هنری دیگری هم انجام می‌دهد. او فیلم‌سازی است که از بقیه کسانی که ما می‌شناسیم، (فیلم‌سازانی مانند کیارستمی یا مخملباف) سبکی متفاوت‌تر دارد. ما سینمای ایران را به‌عنوان سینمایی واقع‌گرا می‌شناسیم. کارهای شیروانی اما سوررئال و تخیلی‌اند.

بله البته کسانی که سینمای ایران را از نزدیک دنبال کردند با کارهای قبلی او مثل «ناف» یا «رئیس‌جمهور میرقنبر» آشنا هستند. در بین فیلم‌های کوتاه چی نظر شما را گرفت؟

نکته جالب و بامزه‌ای که کشف کردیم این بود که تعداد زیادی از فیلم‌های ایرانی در ماشین، در حال رانندگی ساخته می‌شوند. یک نمونه از این فیلم‌ها، فیلمی است با عنوان «امان، امان» از احسان امانی که در آن یک زوج و دوستشان را می‌بینیم که با هم در گفت‌وگو هستند.

●

جشنواره فیلم رتردام ۲۳ ژانویه ۲۰۱۳ (۴ بهمن)، با فیلم «استاد» از پل تامس اندرسون گشایش یافت و تا ۱۰ روز آینده، یعنی تا سوم فوریه (۱۴ بهمن) با به نمایش گذاشتن فیلم‌هایی متنوع از سراسر جهان ادامه دارد.

برخی از این فیلم‌ها در بخش‌های مختلف طبقه‌بندی شده‌اند. افزون بر فیلم‌های ایرانی در بخش «نشانه‌ها»، دو کارگردان دیگر هم در این بخش حضور دارند؛ دومنیک گراف، کارگردان فیلم‌های آلمانی‌زبان و کیرا موراتاوا، فیلم‌ساز روسی.

آخرین ساخته برناردو برتولوچی، کارگردان سر‌شناس ایتالیایی هم در این جشنواره به نمایش در‌می‌آید. این فیلم «من و تو» نام دارد و پس از ۹ سال سکوت برتولوچی ساخته شده و پس از ۳۰ سال در کشور ایتالیا فیلم‌بردای شده‌ است.

در بخش «آینده درخشان» هم فیلم «زیبا» از بنی خشنودی پخش می‌شود.

در بخش اصلی جشنواره رتردام که فاطمه معتمدآریا و آی وای وای، هنرمند و از کوشندگان حقوق مدنی در چین از داوران آن هستند، فیلم «لرزاننده چربی» ساخته محمد شیروانی شرکت دارد.