https://archive.radiozamaneh.com/taxonomy/term/18914/all fa https://archive.radiozamaneh.com/society/humanrights/2013/01/28/24086 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/society/humanrights/2013/01/28/24086" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-nevisandeh"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> سعید پیوندی* </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="294" height="200" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/mojazat33.jpg?1359815375" /> </div> </div> </div> <p dir="RTL">سعید پیوندی - قطع کردن اعضای بدن یک انسان، به جرم ارتکاب عمل دزدی یا هر عمل دیگری پیش از هر چیز نوعی وحشیگری عریان به نام قانون و رفتاری جنایتکارانه و ضد بشری است. این نوع قوانین به فرهنگ، جوامع و زمان تاریخی بسیار دور تعلق داشته&zwnj;اند و با روح و فلسفه جامعه و انسان امروزی ناهمساز هستند.</p> <!--break--><!--break--><p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در حالیکه همه در دنیا تلاش&zwnj;های بزرگی برای ترمیم نقص عضو انسان&zwnj;ها و پیدا کردن راه حل&zwnj;های پزشکی جدید در جریان است، در ایران دستگاه قضائی دست و پای انسان&zwnj;های سالم را به بهانه مجازات اسلامی قطع می&zwnj;کند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>در همین زمینه بخوانید و بشنوید:</strong></p> <p dir="RTL"><strong><a href="http://radiozamaneh.com/news/iran/2013/01/28/24019">حکم قطع انگشتان دست یک نفر در ساری اجرا شد</a></strong></p> <p dir="RTL"><strong><a href="http://radiozamaneh.com/news/iran/2013/01/24/23915">اجرای حکم قطع دست یک جوان در شیراز</a></strong></p> <p dir="RTL"><strong><a href="http://www.zamahang.com/podcast/2010/20130126_Hoghooghbashr_YousefiEshkevri_Behnam.mp3">&laquo;مجازات&zwnj;های اسلامی و روشنفکران دینی&raquo; در گفت&zwnj;وگوی بهنام دارایی زاده با حسن یوسفی&zwnj;اشکوری</a></strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در یک برخورد تاریخی باید گفت که اشکال مجازاتی که برای خطاکاران و مجرمان پیش&zwnj;بینی می&zwnj;شود و چند و چون اجرای آنها نوعی تلقی از جامعه، زندگی اجتماعی و فرد به شمار می&zwnj;رود و از همین&zwnj;رو هم دارای بعد زمانی و مکانی است. قانونی که ۱۴ قرن پیش شاید برای سرزمینی &quot;عادی&quot; بود، امروز می&zwnj;تواند ضد بشری و غیر قابل قبول باشد. با نگاهی به سیر تحولات دوران معاصر می توان به این نکته مهم اشاره کرد که در طول دو قرن گذشته جوامع چهار گوشه گیتی به&zwnj;سوی انسانی&zwnj;تر کردن مجازات&zwnj;ها پیش رفته اند.</p> <blockquote><p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/mojazat44.jpg" style="width: 180px; height: 116px; float: right;" />بررسی داده&zwnj;های تاریخی نشان می&zwnj;دهد که هیچ رابطه معناداری میان تربیت از طریق ترس، ارعاب و اعمال خشونت با کاهش جرم و جنایت وجود ندارد و کنار گذاشتن روش&zwnj;های وحشیانه مجازات مانند اعدام در اروپا یا در کشورهای دیگر جهان منجر به افزایش اعمال جنایتکارانه نشد. مقایسه ایران که دارای یک نظام تنبیهی و دستگاه قضائی بسیار خشن است با کشورهای دیگر به خوبی از بی&zwnj;اثر بودن این نوع وحشیگری&zwnj;ها پرده برمی&zwnj;دارد.</p> </blockquote> <p dir="RTL">این تحول ازجمله نتیجه پیشرفت&zwnj;های علوم انسانی در درک پدیده&zwnj;هایی مانند خشونت، جرم و یا شناخت بهتر روانشناسانه یا جامعه&zwnj;شناسانه مجرم و دلایل ارتکاب جرم است. وظیفه حکومت&zwnj;ها توجه به این تحولات است و به استقبال تغییر قوانین رفتن برای سازگار کردن آنها با روح زمانه و ضرورت های جامعه. امروز میزان توجه هر دولتی به اهمیت انسان و زندگی او را ازجمله می&zwnj;توان در اشکال مجازات خطاکاران در یک کشور مشاهده کرد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;&nbsp;</p> <p dir="RTL">پژوهش&zwnj;های علوم انسانی همچنین به پی&zwnj;آمدهای نوع مجازات روی فرد خاطی و نیز روی فرهنگ، روان و وجدان عمومی توجه کرده&zwnj;اند. آیا برای مثال دار زدن یک انسان یا قطع عضوی از بدن او اثرات آموزشی و نمادین بازدارنده دارد و افراد جامعه با دیدن این صحنه&zwnj;ها یا شنیدن خبر آنها &nbsp;دیگر به سراغ جنایت نمی&zwnj;روند یا میزان خشونت در جامعه رو به کاهش می&zwnj;گذارد؟ این باور &quot;تربیتی&quot; قرن&zwnj;ها در خدمت توجیه مجازات&zwnj;های خشن به&zwnj;ویژه در ملاء عام بود، اما بررسی داده&zwnj;های تاریخی نشان می&zwnj;دهد که هیچ رابطه معناداری میان تربیت از طریق ترس، ارعاب و اعمال خشونت با کاهش جرم و جنایت وجود ندارد و کنار گذاشتن روش&zwnj;های وحشیانه مجازات مانند اعدام در اروپا یا در کشورهای دیگر جهان منجر به افزایش اعمال جنایتکارانه نشد. مقایسه ایران که دارای یک نظام تنبیهی و دستگاه قضائی بسیار خشن است با کشورهای دیگر به خوبی از بی&zwnj;اثر بودن این نوع وحشیگری&zwnj;ها پرده برمی&zwnj;دارد. اگر کشتن و بریدن دست و پا، آن هم در برابر چشمان مردم یک جامعه، دارای آن اثرات تربیتی باشد که ادعا می&zwnj;شود و می&zwnj;توانست در بعد &quot;آموزنده&quot; خود تبدیل به عاملی بازدارنده جرم و جنایت در جامعه شود می&zwnj;بایست امروز دیگر اثری از جرم و جنایت باقی نماند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در خود ایران نیز اجرای مجازات&zwnj;های شدید از این دست نتوانسته است از دامنه جرم و جنایت در جامعه بکاهد. مشکل اصلی این فلسفه تربیتی شوم این است که فقط به انگیزه و عامل بیرونی (ترس از مجازات) در روند جامعه پذیری فرد و روانشناسی او تکیه می&zwnj;کند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>ترویج علنی خشونت</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">پیام &quot;تربیتی&quot; مجازات&zwnj;های شدید و غیر انسانی برای &quot;عبرت&quot; گرفتن پیش از هر چیز ترویج علنی خشونت و وحشیگری است. اعمال خشونت عریان به عنوان مجازات چیزی نیست جز &quot;عادی&quot;سازی فرهنگ خشونت و تبدیل شدن آن به بخشی از واقعیت روزمره زندگی مردم.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در حقیقت راه حل&zwnj;هایی که حکومت&zwnj;ها به عنوان نماینده عرصه عمومی برای مجازات خطاکاران انتخاب می&zwnj;کنند، می&zwnj;تواند رابطه مستقیمی با میزان خشونت یا نوع رابطه با فرهنگ خشونت داشته باشد. اجرای چنین مجازاتی نوعی نمایش عریان خشونت دولتی و مرتکب شدن خونسردانه و &quot;قانونی&quot; همان اعمالی است که قانون قصد محدود کردن آنها را دارد. اگر نقص عضو و اعمال خشونت عملی ضد اخلاقی و جنایتکارانه است و قابل مجازات، چرا باید دستگاه قضائی به نام قانون این عمل وحشیانه را بازتولید کند؟ آیا صرف پوشش قانونی توجیهی برای اعمال هر نوع خشونت به شمار می&zwnj;رود؟</p> <blockquote><p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/mojazat22.jpg" style="width: 180px; height: 108px; float: right;" />با گسترش بی&zwnj;سابقه دزدی و بزهکاری در کشور، مسئولان درصدد ترساندن خطاکاران هستند، اما در این جامعه قربانیان چنین وحشیگری&zwnj;های قضایی را افراد تهیدست جامعه و بزهکاران معمولی تشکیل می&zwnj;دهند و دزدان بزرگ و میلیاردی یا به راحتی می&zwnj;توانند از کشور بگریزند، یا با خریدن قاضی و دادگاه به مجازات&zwnj;های کوچک محکوم شوند و یا دوره محکومیت خود را به صورت &quot;اشرافی&quot; در زندان به&zwnj;سر ببرند.</p> </blockquote> <p dir="RTL">جامعه در حقیقت با انتخاب اشکال انسانی مجازات است که می&zwnj;تواند اهمیت حیات بشری و حق خدشه ناپذیر زندگی یا بی&zwnj;حاصل و مخرب بودن خشونت علیه دیگری را به مردم یاد دهد. در چنین فلسفه&zwnj;ای نفس کشتن و خشونت و وحشیگری نفی می&zwnj;شود. پیام &quot;تربیتی&quot; این فلسفه بر آگاهی، بیداری و شعور افراد و فرهنگ و وجدان جمعی تکیه می&zwnj;کند و نه بر ترس و بازداشتن از طریق ترساندن از مجازات.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">اگر به شرایط ایران بازگردیم به نظر می&zwnj;رسد با گسترش بی&zwnj;سابقه دزدی و بزهکاری در کشور، مسئولان درصدد ترساندن خطاکاران هستند، اما در این جامعه قربانیان چنین وحشیگری&zwnj;های قضایی را افراد تهیدست جامعه و بزهکاران معمولی تشکیل می&zwnj;دهند و دزدان بزرگ و میلیاردی یا به راحتی می&zwnj;توانند از کشور بگریزند، یا با خریدن قاضی و دادگاه به مجازات&zwnj;های کوچک محکوم شوند و یا دوره محکومیت خود را به صورت &quot;اشرافی&quot; در زندان به&zwnj;سر ببرند. آیا تاکنون شنیده&zwnj;اید که یکی از مسئولان دزد در ایران (که تعداد آنها هم متاسفانه کم نیست) و یا دزدان بزرگ به چنین سرنوشت شوم و ضد انسانی دچار شوند؟ هرچند اجرای این قانون مخوف و وحشتناک شایسته هیچ دزد و بزهکاری نیست. &nbsp;</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">شاید در یک نگاه، دستگاه قضائی با اعدام یا بریدن دست و پا در جست&zwnj;وجوی نشان دادن اقتدار حکومت و ترساندن مردم از عواقب قانون&zwnj;شکنی و ارتکاب جرم است. در ژرفای تنبیه دولتی نوعی درک از اداره جامعه هم نهفته است. فلسفه این نوع تنبیه و مجازات ازجمله می&zwnj;تواند دعوت به اطاعت بی&zwnj;چون و چرا از حکومت و تربیت انسان&zwnj;هایی مطیع و سربزیر باشد که خیال قانون&zwnj;شکنی هم به سرشان نزند و در جایی از ذهنشان حک شود که با حکومت مقتدری سر و کار دارند که کشتن انسان و بریدن دست و پا برایش به آسانی آب خوردن است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">مشکل بزرگ جامعه ایران این است که بحث انتقادی درباره مشروعیت، کارآیی و بعد انسانی و اجتماعی این احکام بسیار دشوار و حتی غیر ممکن است. آنچه در این میان برخورد به عملکرد دستگاه قضائی را پیچیده&zwnj;تر می&zwnj;کند اجرای این احکام به نام دین و نظم قدسی است. یعنی هر نوع مخالفتی یا برخورد انتقادی با اجرای احکامی مانند دست و پا بریدن مخالفت با دین هم تلقی می&zwnj;شود. نتیجه این بن&zwnj;بست فکری و سکوت تحمیلی در حوزه قضائی بستن راه بحث همگانی و کارشناسانه درباره این مجازات&zwnj;هاست. در حالیکه این برخوردها در همه جای دنیا به دور از جنجال&zwnj;های ایدئولوژیک و مسائل سیاسی روز در سطح همه جامعه و در ابعاد فلسفی، حقوقی، جامعه&zwnj;شناسانه، روانشناسانه و یا انسان&zwnj;شناسانه انجام می&zwnj;شوند.&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>* سعید پیوندی، پژوهشگر، جامعه&zwnj;شناس و استاد دانشگاه لورن در فرانسه است.</strong></p> https://archive.radiozamaneh.com/society/humanrights/2013/01/28/24086#comments ایران حکومت ایران سعید پیوندی قطع دست قطع پا نقض حقوق بشر حقوق انسانی ما Mon, 28 Jan 2013 14:58:46 +0000 society 24086 at https://archive.radiozamaneh.com