پیشرفت هسته‌ای، پسرفت فرهنگی

politics — Mon, 28 Jan 2013 09:56:24 +0000

اکبر فلاح‌زاده

اکبر فلاح‌زاده - تهدید هسته‌ای کره شمالی یک بار دیگر نشان داد که سلاح اتمی نه برای کشتن، که برای ترساندن ساخته می‌شود. موشک‌ها به قصد باج‌گیری اوج می‌گیرند. کشور عقب افتاده‌ای مانند کره شمالی، هست و نیست خود را در ساخت و نگهداری سلاح‌های هسته‌ای سرمایه گذاری می‌کند تا بتواند با ارعاب "بازدارندگی" به حاکمیت خود ادامه بدهد.

با پیشرفت موشکی می‌خواهند عقب ماندگی در تمام زمینه‌های زندگی را جبران کنند. آنها با اتکاء به خطر بالقوه انفجار هسته‌ای، ظاهرا کشورهای دیگر را از حمله به کشور خود باز می‌دارند اما آن طور که تجربه نشان داده، صرفا مردم و کشور خود را از زندگی، رفاه و پیشرفت باز می‌دارند. این" بازدارندگی" فقط با بازداشت مردم، و بازداشتن آنها از دسترسی به امکانات تمدن و آزادی ممکن می‌شود.

همه می‌دانند که آزاد کردن مردم از بند، بسیار ارزان‌تر تمام می‌شود تا به بند کردن آنها.

اردوگاه‌های کار اجباری

"شین دونگ هیوک" یکی از بند رستگان، خاطرات خود را از اردوگاه کار اجباری کره شمالی در رمانی شرح داده که در اروپا و آمریکا به نام " بازمانده اردوگاه شماره ١٤ "منتشر شده است. او که خود در این اردوگاه به دنیا آمده، در ٢٢ سالگی موفق به فرار از آن شده است. اردوگاهی با حدود دویست هزار زندانی شبیه "گولاک" در سیبری، که الکساندر سولژنیتسین سال‌ها در آن حبس بود و اوضاع دهشتناکش را وصف کرد.

سازمان‌های مدافع حقوق بشر از نقض شدید حقوق انسانی در این اردوگاه خبر می‌دهند که در نواحی دور افتاده شمال کره واقع شده است. اما رهبر کره شمالی مدعی است که او نه ناقض حقوق بشر، که پاسدار آن است.

اردوگاه‌های کار اجباری از جمله اردوگاه مخوف موسوم به "کوان لی سو" به شکل مزارع و کارگاه‌های متعدد برای بیگاری کشیدن از مخالفان از حدود پنجاه سال پیش ایجاد شده‌اند. کیم ایل سونگ می‌خواست نه تنها مخالفان، که تخم و ترکه سه نسل آنها را نیز مجازات کند. این در حالی است که حکومت کره شمالی عملا موروثی شده و کیم جونگ اون نسل سوم از فرزندان خاندان کیم است.

به نوشته هفته نامه اکونومیست، رژیم کره شمالی هم‌چنان بر تقسیم‌بندی مردم کشور مطابق زمان کیم ایل سونگ پایبند است. یعنی جمعیت کشور را به سه گروه" وفاداران"، "متزلزل‌ها"، و "دشمنان حکومت" تقسیم کرده است. افراد گروه سوم را به اردوگاه‌های کار اجباری می‌فرستند. طبق تخمین چند الی چندین هزار نفر در این اردوگاه‌ها جان داده‌اند.

به تازگی ناوی پیلای، کمیسر عالی سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر، برای نخستین بار در یک فراخوان، خواستار تشکیل کمیته‌ای مستقل و بین‌المللی شد که درباره مرگ‌های جمعی در اردوگاه‌های کره شمالی تحقیق کند.

تاکنون قطعنامه‌های زیادی علیه نقض حقوق بشر در کره شمالی صادر شده که عملا به جایی نرسیده، اما نکته قابل توجه این است که مدت عضویت سه کشور مدافع سیاست‌های کره شمالی یعنی چین، روسیه و کوبا، امسال و پس از دو دوره سه ساله حضور در شورای حقوق بشر سازمان ملل به سر می‌آید و از این رو قطعنامه‌ها علیه رژیم کره شمالی ضمانت اجرایی بیشتری پیدا خواهند کرد.

کیم ایل سونگ می‌خواست نه تنها مخالفان، که تخم و ترکه سه نسل آنها را نیز مجازات کند. رژیم کره شمالی هم‌چنان بر تقسیم‌بندی مردم کشور مطابق زمان کیم ایل سونگ پایبند است. یعنی جمعیت کشور را به سه گروه" وفاداران"، "متزلزل‌ها"، و "دشمنان حکومت" تقسیم کرده است. افراد گروه سوم را به اردوگاه‌های کار اجباری می‌فرستند. طبق تخمین چند الی چندین هزار نفر در این اردوگاه‌ها جان داده‌اند.

به گفته خانم پیلای، «تمرکز بر برنامه هسته‌ای و موشکی کره شمالی نباید وضعیت حقوق بشر در این کشور را تحت‌ شعاع قرار دهد.» قراراست شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد، به زودی به پرونده کره شمالی رسیدگی کند.

انزوای یک کشور عجیب و غریب

کره شمالی چنان‌که می‌دانیم کارش حساب و کتاب درستی ندارد و همه چیزش عجیب و غریب است. همین دو سه هفته پیش بود که رهبر جوان آن کشور با اعلام ناگهانی سیاست‌های اصلاحی و لحنی آشتی‌جویانه نسبت به کشورهایی که همیشه آنها را "دشمنان قسم خورده" می‌دانست، همه را انگشت به دهان کرد.

از این رفتار، به ویژه صاحبان سرمایه، بازاریاب‌ها و سیاستمداران کشورهای غربی به وجد آمدند و رسانه‌ها پر شد از تحلیل‌ و تفسیر در این باره که گویا رهبر جدید کره خواب‌نما شده و سیاست جدیدی در پیش گرفته است.

اما ارائه پیش‌نویس قطعنامه‌ای از سوی آمریکا به شورای امنیت سازمان ملل در هفته گذشته ورق را برگرداند. به ویژه آن‌که چین نیز که همیشه یار غار کره‌ای‌ها بود، این بار تحت فشار شریک حساب‌های غربی، به این کشور پشت کرده است. این چیزی بود که کره‌ای‌ها را از کوره به در برد و دوباره به سمت کوره اتمی کشاند.

چون آمریکا آورنده قطعنامه است، کره‌ای‌ها کاسه کوزه‌ها را سر او شکسته و تهدید کردند که دست به آزمایش یک بمب اتمی دیگر خواهند زد.

ادامه خصومت آمریکا با کره شمالی به گزارش خبرگزاری رسمی کره‌ شمالی (KCNA) و با استناد به کمیته دفاع ملی این کشور، می‌تواند به یک "رویارویی تمام عیار" منجر شود. به غیر از آزمایش بمب اتمی، کره‌ای‌ها تهدید کرده‌اند که بار دیگر پرتاب موشک‌های دوربرد بالیستیک) را نیز از سر خواهند گرفت.

سایت روزنامه آلمانی "دی‌تسایت" گزارش می‌دهد که برد این موشک‌ها حدود ده هزار کیلومتر است و تا سان‌فرانسیسکو در غرب آمریکا خواهد رسید.

مقامات کره‌ای یک روز بعد از تهدید مستقیم آمریکا، یقه همسایه خود را در جنوب هم گرفته و تهدید کرده‌اند در صورت همراهی سئول با تحریم‌های جدید شورای امنیت، به کره جنوبی حمله، یا به زبان خودشان با آن "مقابله فیزیکی" خواهند کرد. کره شمالی وضع تحریم‌های جدید را به معنای "اعلان جنگ" علیه خود دانست.

کره شمالی مشابه چنین رفتاری را نیز در سال‌های ۲۰۰۶ و ۲۰۰۹ و در پی تصويب قطعنامه‌های شورای امنيت در محکومیت برنامه‌های موشکی خود و تشديد تحريم‌ها در پیش گرفته بود.

این بار قضیه از این نظر جدی‌تر است که برای چندمین بار سلاح‌های هسته‌ای کره شمالی به بهانه‌های مختلف (از جمله پرتاب ماهواره به قصد پژوهش) آزمایش می‌شوند. به نظر کارشناسان نظامی قبل از سوار کردن کلاهک‌های هسته‌ای بر روی موشک حامل آن، لازم است که کلاهک‌ها به منظور متناسب شدن حجم‌شان چند دفعه آزمایش شوند.

یکی از این موشک‌ها را کره‌ای‌ها در جريان يک رژه نظامی در ماه آوريل رونمايی کردند تا دشمنانشان را از رو ببرند. اما آمریکایی‌ها اعتنایی نکردند و شورای امنیت با کوشش آنها در روز ۲۲ ژانویه (سوم بهمن) قطعنامه‌ای در محکومیت آزمایش موشکی دسامبر ۲۰۱۲ کره شمالی، صادر و تحریم‌ها علیه این کشور را تمدید کرد.

آمریکایی‌ها همچنین روز پنجم بهمن‌، دارایی‌های اداره‌ فضانوردی، یک بانک، چهار شرکت و چهار تن از مقامات کره شمالی را مسدود کردند. به علاوه دو مقام بانکی کره شمالی و یک شرکت بازرگانی هنگ کنگی نیز به اتهام حمایت از تلاش‌های کره شمالی برای "تکثیر سلاح‌های کشتار جمعی" تحریم شدند. کره جنوبی هم همنوا با آمریکا اعلام کرد که همراهی با آمریکا در تحریم کره شمالی را بررسی خواهد کرد.

کشورهای مستبدی مانند کره شمالی تصور می‌کنند که خارجی‌ها را هم مانند مانند داخلی‌ها می‌توان مرعوب یا سرکوب کرد. غافل آنکه کشورهای بزرگ که خودشان زبان زور را می‌فهمند به این سادگی‌ها تن به زور نمی‌دهند. موازنه قدرت در میان قدرتمندان فقط نظامی نیست و شالوده‌های سیاسی و اقتصادی هم دارد. این موازنه را به این سادگی‌ها نمی‌شود به هم زد. وانگهی اگر قدرتمندان به این آسانی‌ها مرعوب می‌شدند، اصلا بزرگ و قدرتمند نمی‌شدند.

به نوشته اشپیگل، یک دلیل رفتار ستیزه‌جویانه کره شمالی این است که بعد از آتش بس در جنگ کره در سال ١٩٥٣، هنوز ٢٨٠٠٠ سرباز آمریکایی در کره جنوبی مستقرند و دو کشور مانورهای مشترک نظامی برگزار می‌کنند. اعمال تحریم‌های اقتصادی نیز فشار طاقت فرسایی بر کره شمالی وارد می‌کند.

از اینها گذشته از دست دادن حمایت چین، کره‌ای‌ها را بیش از پیش منزوی می‌کند. "دی تسایت" با استناد به روزنامه چینی "گلوبال تایمز" از تهدید چین به محدود کردن کمک‌هایش به کره شمالی در صورت اقدام آن کشور به آزمایش هسته‌ای جدید خبر داده است.

به نوشته روزنامه آلمانی "فرانکفورتر روند شاو"، کمیسیون الحاق دو کره در رفتاری انشقاق‌آمیز توافق سال ١٩٩٢ بین دو کشور مبنی بر غیراتمی نگه داشتن شبه جزیره کره را باطل اعلام کرده است.

اینها همه علاماتی است حاکی از تشنج فزاینده، که هیچ بعید نیست به جنگ منجر شود.

توسل به ارعاب در داخل و خارج

مسئله کره تاکنون زیر و بالای زیاد داشته است. مذاکرات شش جانبه دوکره، ژاپن، روسیه، چین و آمریکا برای خلع سلاح اتمی شبه جزیره کره که از سال ۲۰۰۳ آغاز شده بود، در سال ۲۰۰۸ متوقف شد. علت، آزمایش‌های پنهان اتمی توسط کره شمالی بود. آمریکا و کره جنوبی به دقت تمام فعالیت‌های نظامی همسایه شمالی را زیر نظر دارند. بنا به گفته دولت سئول، کره شمالی بر اساس تصاویر ماهواره‌ای، مشغول فعالیت در پایگاه هسته‌ای خود است.

حساسیت موضوع از این لحاظ است که مسئله منحصر به شبه جزیره کره نیست و کشورهای دیگر منطقه از جمله چین و کشورهای آسیای جنوب شرقی را نیز شامل می‌شود که با چین بر سر حق کشتیرانی، ماهیگیری، یا اکتشافات نفتی اختلاف دارند. این اختلافات را چین با کشور قدرتمندری مانند ژاپن هم دارد و هیچ معلوم نیست کشمکش بر سر جزایر مورد مناقشه به کجا بکشد. خاصه اینکه بحران سرمایه‌داری هم از جمله به تقویت نظامی‌گری منجر می‌شود.

در ایران و منطقه خلیج فارس و خاورمیانه نیز مشکلات مشابهی وجود دارد که وقتی با خطر به کارگیری سلاح‌های هسته‌ای توام می‌شوند، از منطقه فراتر رفته و ابعادی جهانی پیدا می‌کنند.

مذاکرات ایران با آژانس هنوز به جایی نرسیده و زمان و مکان گفتگو با گروه کشورهای ١+٥ هم هنوز مشخص نیست. هنری کیسینجر سیاستمدار کهنه‌کار آمریکا در اجلاس جهانی داووس هشدار داد که «برنامه هسته‌ای ایران به نقطه بحران نزدیک می‌شود». به گفته او اگر ایران همچون همیشه بخواهد از مذاکرات صرفا برای "خریدن زمان و وقت‌کشی" استفاده کند تا از این طریق بتواند برنامه هسته‌ای خود را به پیش ببرد، «با پیامدهای به غایت خطرناکی مواجه خواهد شد.» به نظر وی «ایران ِهسته‌ای دارد از راه می‌رسد و جهان در چند سال آینده یا باید دنبال واکنشی مناسب برای رویارویی با آن باشد، یا پیامدهای روشن سکوت و بی‌‌اعتنایی را بپذیرد.»

کشورهای مستبدی مانند کره شمالی تصور می‌کنند که خارجی‌ها را هم مانند مانند داخلی‌ها می‌توان مرعوب یا سرکوب کرد. غافل آنکه کشورهای بزرگ که خودشان زبان زور را می‌فهمند به این سادگی‌ها تن به زور نمی‌دهند. موازنه قدرت در میان قدرتمندان فقط نظامی نیست و شالوده‌های سیاسی و اقتصادی هم دارد. این موازنه را به این سادگی‌ها نمی‌شود به هم زد. وانگهی اگر قدرتمندان به این آسانی‌ها مرعوب می‌شدند، اصلا بزرگ و قدرتمند نمی‌شدند.

با انتخاب راه دمکراسی و آزادی، هم به رنج مردم درمانده کره شمالی پایان داده می‌شود، هم خطرجنگ هسته‌ای که موجودیت همه انسان‌ها را تهدید می‌کند، از بین می‌رود.

گلین دیویس نماینده ویژه دولت آمریکا در امور کره شمالی در واکنش به تهدیدات تازه کره شمالی گفت که امیدوار است آنها دست به این کار نزنند: «چنین کاری اشتباه و از دست دادن یک فرصت دیگر است. ما به آنها می‌گوییم که دست به این کار نزنند".

منتهی کو گوش شنوا.

آزمایش موشکی کره شمالی انفجارهسته‌ای چین کیم جونگ اون ناوی پیلای اکبر فلاح‌زاده

پیشرفت هسته‌ای، پسرفت فرهنگی