https://archive.radiozamaneh.com/taxonomy/term/17569/all fa https://archive.radiozamaneh.com/culture/cultural-heritages/2012/12/04/22254 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/culture/cultural-heritages/2012/12/04/22254" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-nevisandeh"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> بیژن روحانی </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="277" height="188" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/taghbbir01.jpg?1355085166" /> </div> </div> </div> <p>بیژن روحانی- باستان&zwnj;شناسان و کارشناسان حفاظت از آثار تاریخی در ایران، همچنان بر سر روش&zwnj;های به کار گرفته شده در محوطه باستانی طاق&zwnj;بستان با یکدیگر اختلاف نظر دارند.</p> <!--break--><!--break--><p>اعتراض&zwnj;هایی که بر سر چگونگی انجام عملیات ساماندهی و حفاظت در این محوطه صورت گرفت باعث شد مدیران پروژه در خصوص دلایل به&zwnj;کارگیری این روش&zwnj;ها اطلاع&zwnj;رسانی کنند، اما این پاسخ&zwnj;&zwnj;ها همچنان محل بحث&zwnj;های فراوان است. در حالی که مسئولان سازمان میراث فرهنگی و پژوهشکده باستان&zwnj;شناسی از این طرح و روش&zwnj;های اجرای آن دفاع می&zwnj;کنند، اما &laquo;جامعه باستان&zwnj;شناسی ایران&raquo; بار دیگر نسبت به روش&zwnj;های به&zwnj;کارگرفته شده در این محوطه هشدار داده است.</p> <p>&nbsp;</p> <p><a href="http://www.zamahang.com/podcast/2010/20121202_Environment_DohaConference_Rouhani.mp3"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/musicicon_14.jpg" style="width: 273px; height: 31px;" /></a></p> <p>&nbsp;</p> <p>قدمت محوطه طاق&zwnj;بستان در شمال غربی کرمانشاه به حدود سده سوم میلادی می&zwnj;رسد. در این محوطه سنگ&zwnj;نگاره&zwnj;های مهمی از دوران ساسانی وجود دارد که&nbsp; تاجگذاری خسرو پرویز، تاجگذاری اردشیر دوم و شاپور دوم و سوم و صحنه بسیار مشهور شکارگاه خسرو را تصویر می&zwnj;کند. طاق&zwnj;بستان همچنین دارای آثاری از دوران قاجار نیز هست.</p> <p>&nbsp;</p> <p><strong>غرش مته&zwnj; برقی&zwnj;ها در طاق&zwnj;بستان</strong></p> <p>&nbsp;</p> <p><img alt="" src="http://www.radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/taghbbir03.jpg" style="width: 250px; height: 356px; float: left;" />ماجراهای اخیر با انتشار تصاویر و عکس&zwnj;هایی در شهریور ماه&nbsp; از انجام حفاری و خاک&zwnj;برداری در محوطه طاق&zwnj;بستان آغاز شد. این تصاویر نشان می&zwnj;دادند کارگرانی با استفاده از ابزارآلات سنگین و غیر متعارف مانند مته&zwnj;ها و چکش&zwnj;های برقی بسیار بزرگ، لودر و کامیون درست در پای سنگ&zwnj;نگا&zwnj;ره&zwnj;های ساسانی مشغول کند و کاو هستند. انتشاراین تصاویر و همچنین گزارش&zwnj;های دیگر به نگرانی&zwnj;های فراوانی در خصوص یکی از مهم&zwnj;ترین محوطه&zwnj;&zwnj;های ساسانی در ایران دامن زد.</p> <p>&nbsp;</p> <p>با افزایش ابهامات در خصوص این طرح، &laquo;جامعه باستان&zwnj;شناسی ایران&raquo; در مهرماه بیانیه&zwnj;ای صادر کرد و از غیرمعمول و نامتعارف بودن ابزارهای به&zwnj;کار گرفته شده در این محوطه ابراز تعجب و نگرانی کرد. آن بیانیه از مسئولان این طرح خواست پیش از هر اقدامی نسبت به بی خطر بودن روش&zwnj;های به کار گرفته شده در این محوطه اطمینان حاصل کنند.</p> <p>&nbsp;</p> <p>&laquo;جامعه باستان&zwnj;شناسی ایران&raquo; نهادی غیر دولتی و غیر انتفاعی است و اعضای آن را باستان&zwnj;شناسان ایرانی و یا افرادی که فعالیت مرتبط با باستان&zwnj;شناسی دارند تشکیل می&zwnj;دهد.</p> <p>&nbsp;</p> <p><strong>پاسخ سازمان میراث فرهنگی</strong></p> <p>&nbsp;</p> <p>بیانیه این نهاد غیر دولتی باعث شد تا مسئولان سازمان میراث فرهنگی و به&zwnj;خصوص مدیران این طرح در کرمانشاه توضیحاتی در خصوص عملیات سنگین ساختمانی در پای نقش&zwnj;برجسته&zwnj;های حساس و آسیب&zwnj;پذیر ارائه کنند. به گفته آنان استفاده از ابزاری مانند مته&zwnj;های بزرگ برقی برای برداشتن بتن&zwnj;ها و نخاله&zwnj;&zwnj;هایی بوده است که در سالیان قبل در پای صخره&zwnj;ها ریخته شده و سطح مقابل سنگ&zwnj;نگاره&zwnj;ها را بالا آورده است. از این&zwnj;رو پایین بردن سطح مقابل سنگ&zwnj;نگاره&zwnj;ها به محفاظت از آن&zwnj;ها در برابر رطوبت نیز کمک خواهد کرد. از سوی دیگر مدیران طرح اعلام کرده&zwnj;اند این&zwnj;کار باعث خواهد شد&nbsp; طاق&zwnj;بستان به چهره و وضعیت پیشین خود در دوران قاجار نزدیک شود.</p> <p>&nbsp;</p> <p>وضعیت طاق&zwnj;بستان در دوران قاجار با استناد به برخی تصاویر و طرح&zwnj;های به&zwnj;جای مانده از آن دوران قابل تصور است. از جمله این طرح&zwnj;ها &zwnj;می&zwnj;توان به طرح&zwnj;هایی اشاره کرد که در سده نوزدهم توسط اوژن فلاندن و پاسکال کوست، نقاشان و جهانگردان فرانسوی، از طاق&zwnj;بستان ترسیم شده است.&nbsp; همچنین در برخی عکس&zwnj;&zwnj;های قدیمی موجود از این محوطه یک بنا یا عمارت قاجاری نیز در کنار نقش&zwnj;برجسته&zwnj;های ساسانی حضور دارد. در سال ۱۹۶۳ میلادی، این عمارت قاجاری به خاطر آشکار کردن آثار ساسانی و همچنین به قصد آزادسازی چشمه آناهیتا تخریب شد.</p> <p>&nbsp;</p> <p><img alt="" src="http://www.radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/taghbbir02.jpg" style="width: 500px; height: 247px;" /></p> <p>&nbsp;</p> <p>حسین راعی، از مدیران میراث فرهنگی در کرمانشاه، در توضیحی در خصوص روش&zwnj;های به&zwnj;کار گرفته شده در طاق بستان در تاریخ سوم آبان ۱۳۹۱ به روزنامه اعتماد گفت &laquo;درست است که در آن&zwnj;جا نباید از چکش برقی استفاده می&zwnj;شد، ولی انجام شد و به مدت کم، ولی الان جلوی این کار گرفته شده است. این را نباید به پای کارشناس گذاشت، بلکه اشتباه از پیمانکار بوده است. از غفلت ناظر هم استفاده نابه&zwnj;جا شده است&raquo;. او نیز گرچه درستی به&zwnj;کارگیری این ماشین&zwnj;آلات غیر متعارف را در محوطه تأیید نکرد و گناه آن را بر گردن پیمانکار انداخت، اما معتقد است برای ثبت کردن طاق&zwnj;بستان در فهرست میراث جهانی یونسکو لازم است آن را به &laquo;هویت اولیه&zwnj;اش&raquo; برگرداند و همچنین سطح مقابل طاق&zwnj;نماها را به خاطر مقابله با رطوبت پایین برد.</p> <p>&nbsp;</p> <p>مهرداد ملک&zwnj;زاده، نماینده پژوهشکده باستان&zwnj;شناسی کشور، وابسته به سازمان میراث فرهنگی و صنایع دستی، نیز پس از بازدید از این محوطه به خبرگزاری ایسنا اعلام کرد تا اینجای کار پیشرفت طرح ساماندهی طاق&zwnj;بستان از نظر اجرایی، فنی و عملیاتی روندی منطقی داشته است. لذا مردم صبر و حوصله به کار برند و به کارشناسان خود در این طرح اعتماد کنند.</p> <p>&nbsp;</p> <p><strong>ارزیابی جامعه باستان&zwnj;شناسی ایران از روند طرح</strong></p> <p>&nbsp;</p> <p>با آن که مسئولان سازمان میراث فرهنگی همچنان از طرح خود و از اقدامات انجام شده در محوطه طاق بستان دفاع می&zwnj;کنند، اما کارشناسان مستقل و به&zwnj;خصوص &laquo;جامعه باستان&zwnj;شناسی ایران&raquo; همچنان معتقد هستند شیوه&zwnj;های به کار رفته در این مکان خطرآفرین بوده است. پس از طرح سخنان مدیران طرح و مسئولان پژوهشکده باستان&zwnj;شناسی، &laquo;جامعه باستان&zwnj;شناسی ایران&raquo; در تاریخ یازدهم آذرماه، مجدداً با جمع&zwnj;بندی بحث&zwnj;های صورت گرفته، ارزیابی جدیدی از برنامه حفاطتی طاق&zwnj;بستان انجام داده است.<a href="https://sites.google.com/site/societyforiranianarchaeology/"> (منبع) </a></p> <p>&nbsp;</p> <p>به گفته &laquo;جامعه باستان&zwnj;شناسی ایران&raquo; روش&zwnj;هایی که برای حفاری، حفاظت، مرمت و ساماندهی در محوطه&zwnj;های تاریخی به کار می&zwnj;رود باید متناسب با طرفیت&zwnj;&zwnj;ها و ظرافت&zwnj;های این محوطه&zwnj;ها باشد. در چنین طرح&zwnj;هایی از به کاربردن روش&zwnj;هایی که احتمال خطر در آن&zwnj;ها بالاست، باید به طور اکید خودداری شود. بنابراین حتی اگر این روش&zwnj;ها برحسب اتفاق آسیبی به یک اثر وارد نکنند، اما نفس به&zwnj;کارگیری روش&zwnj;های خطرآفرین نمی&zwnj;تواند مورد تأیید باشد. در مورد طاق&zwnj;بستان، گرچه با آسیب&zwnj;های زودهنگام مانند فروریختن ناگهانی نقش&zwnj;برجسته&zwnj;ها به علت استفاده از ابزار نامتعارف رو&zwnj;به&zwnj;رو نبوده&zwnj;ایم، اما مشخص نیست انجام عملیات سنگین ساختمانی چه تأثیری بر این آثار داشته و آیا در آینده تأثیرات نامطلوب آن مشخص خواهد شد یا خیر.</p> <p>&nbsp;</p> <p><img alt="" src="http://www.radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/taghbbir04.jpg" /></p> <p>&nbsp;</p> <p>جامعه باستان&zwnj;شناسی ایران در خصوص بازگرداندن محوطه طاق&zwnj;بستان به شکل و شمایل پیشین خود در دوران قاجار نیز معتقد است این کار باید با درنظر گرفتن چندین اصل صورت پذیرد. به غیر از در دست داشتن مدارکی مستند و علمی و اطمینان از صحت طرح&zwnj;&zwnj;ها و نقاشی&zwnj;های قدیمی، هرگونه عملیاتی برای بازگرداندن یک اثر به وضعیت قبلی خود باید در خدمت حفاظت از محوطه و یا یک هدف علمی دیگر باشد. همچنین باید ارزیابی دقیقی از ضرورت&zwnj;های حذف یک دوره تاریخی به نفع یک دوره تاریخی دیگر صورت گیرد. قید این احتیاط&zwnj;ها به این دلیل است که در گذشته و در بسیاری از نقاط جهان، تجارب ناخوشایندی از تلاش برای بازگرداندن یک محوطه به وضعیت پیشین خود صورت گرفته است. در این تلاش&zwnj;ها که گاه همراه با تفسیرهای باستان&zwnj;شناسان و حفاظت&zwnj;گران از تاریخ همراه بوده، صدماتی نیز به برخی لایه&zwnj;ها تاریخی وارد شده است.</p> <p>&nbsp;</p> <p>جامعه باستان&zwnj;شناسی ایران همچنین استفاده از ماشین&zwnj;آلات سنگین و ابزارهای غیر &zwnj;تخصصی در محوطه&zwnj;های باستانی را موجب تأثیرات منفی آموزشی برای سطوح مختلف اجتماع دانسته است و تأکید کرده است چنین روش&zwnj;هایی به طور ناخودآگاه سطوح گوناگون مردم و به ویژه افراد سنین پایین و کودکان را نسبت به حساسیت و اهمیت محوطه&zwnj;های باستانی بی&zwnj;اعتناء می&zwnj;کند و به نوعی بدآموزی با خود دارد.</p> <p>&nbsp;</p> <p>اکنون در حالی&zwnj;که بحث&zwnj;های گوناگون در خصوص طرح ساماندهی این محوطه باستانی ادامه دارد، مسئولان پروژه اعلام کرده&zwnj;اند مردم در نوروز سال ۱۳۹۲ با چهره جدیدی از طاق&zwnj;بستان روبه&zwnj;رو خواهند شد.</p> <p>&nbsp;</p> <p>تصاویر:</p> <p>تصویر نخست: طاق&zwnj;بستان</p> <p>تصویر دوم: استفاده از ابزارآلات سنگین در محوطه طاق&zwnj;بستان</p> <p>تصویر سوم: طرح قدیمی فلاندن و کست از طاق&zwnj;بستان</p> <p>تصویر چهارم: عمارت قاجاری در طاق&zwnj;بستان</p> <p>&nbsp;</p> <p>در همین زمینه:</p> <p><a href="http://www.radiozamaneh.com/culture/cultural-heritages/2012/09/17/19652">طنین ضربه&zwnj;های سنگین در طاق&zwnj;بستان</a></p> <p> &nbsp;</p> https://archive.radiozamaneh.com/culture/cultural-heritages/2012/12/04/22254#comments جامعه باستان‌شناسی ایران محوطه باستانی طاق‌بستان چشمه آناهیتا میراث فرهنگی و رسوم ملل Tue, 04 Dec 2012 08:48:28 +0000 hosseinn 22254 at https://archive.radiozamaneh.com