هنرمندان ايران

درگذشت احمد اسفندیاری، نقاش پرسابقه ایرانی

news-zamaneh — Thu, 21 Mar 2013 14:19:19 +0000

احمد اسفندیاری، پیشکسوت نقاشی نوگرای ایران پس از یک دوره بیماری چشم از جهان فروبست.

منابع خبری ایران گزارش دادند، احمد اسفندیاری که از وی به‌عنوان هنرمند پیشگام هنر نوگرای ایران یاد می‌شود به دلیل کهولت سن شامگاه ۲۹ اسفندماه در آستانه‌ فرارسیدن سال نو، هنگام ۹۰ سالگی از دنیا رفت.

وی‌ که زاده ۱۳۰۱ در تهران بود نقاشی را خودآموخته و بدون معلم آغاز کرد. این هنرمند بعد‌ها از محضر استادان مجرب روزگار خود نظیر شاگردان کمال‌الملک بهره برد.

این نقاش ایرانی در سال ۱۳۲۶ از دانشکده هنرهای زیبا دانشگاه تهران در رشته نقاشی فارغ‌التحصیل شد.

پس از دوران دانشجویی، احمد اسفندیاری با شیوه‌هایی نظیر امپرسیونیسم و پست‌امپرسیونیسم به نقاشی از موضوعاتی مانند طبیعت، طبیعت بی‌جان، چهره و جلوه‌هایی از زندگی مردم پرداخت.

استفاده از رنگ‌های ناب و درخشان و حاکمیت رنگ‌های سرد و به‌ویژه انواع آبی‌ها، عشق به طبیعت، راستی، مردم و روابط آن‌ها و فضاهای سنتی، حذف جزئیات و ساده‌سازی فرم‌ها و استفاده از خط برای دورگیری و یا نمایش اشیا از ویژگی‌های آثار وی به‌شمار می‌روند

وی چند سالی در وزارت فرهنگ و هنر و در هنرستان‌های هنر به تدریس پرداخت و در ۱۵ سال پایانی تدریس، دوباره به آموزش و پرورش بازگشت و در دبیرستان‌های دخترانه، نقاشی و ادبیات تدریس کرد و سرانجام در سال ۱۳۵۴ بازنشسته شد.

اسفندیاری پس از بازنشستگی در دانشسرای عالی به طراحی تصاویر گیاهی مشغول شد.

این هنرمند که با علی اسفندیاری (نیما یوشیج) پدر شعر نو ایران نیز نسبت داشت، توانست در طول سال‌های فعالیت هنری خود ده‌ها نمایشگاه داخلی و خارجی برگزار کند و جوایز بی‌شماری به‌دست آورد.

نخستین نمایشگاه دسته‌جمعی وی همراه با تعدادی از هنرمندان هم‌دوره‌اش در انجمن ایران و فرانسه برگزار شد.

احمد اسفندیاری از معدود هنرمندان ایرانی است که نامش در دانشنامه لاروس فرانسوی آمده است.

وی در سال ۱۳۳۷ در اولین دوسالانه تهران شرکت کرد. در این نمایشگاه، یک نقاشی با موضوع طبیعت بی‌جان از وی به نمایش در آمد که درآن اشیاء فرم‌های ساده‌ای یافته و با خطوط رنگین دورگیری شده‌اند.

استفاده از رنگ‌های ناب و درخشان و حاکمیت رنگ‌های سرد و به‌ویژه انواع آبی‌ها، عشق به طبیعت، راستی، مردم و روابط آن‌ها و فضاهای سنتی، حذف جزئیات و ساده‌سازی فرم‌ها و استفاده از خط برای دورگیری و یا نمایش اشیا از ویژگی‌های آثار وی به‌شمار می‌روند.

نقاشی‌های اسفندیاری را می‌توان به چند مرحله و سبک تقسیم کرد. در کارهای وی رنگ‌ها از طبع و سلیقه خاص وی برآمده‌اند و از ویژگی‌های آثار این هنرمند محسوب می‌شوند.

درگذشت فریده لاشایی نقاش، نویسند‌ه و مترجم ایرانی

news-zamaneh — Mon, 25 Feb 2013 13:55:01 +0000

فریده لاشایی نقاش، نویسند‌ه، مترجم نام آشنای ایرانی و از زندانيان سياسی سابق چشم از جهان فروبست.

فریده لاشایی نقاش، نویسند‌ه و مترجم مطرح ایرانی که سال‌ها دچار بیماری سرطان بود، شب گذشته هنگام ۶۸ سالگی در بخش آی‌سی‌یو بیمارستان جم تهران از دنیا رفت.

وی مدت‌ها به‌دلیل بیماری سرطان تحت معالجه بود و در این اواخر برای درمان و ادامه‌ معالجه به میلان ایتالیا رفته بود.

لاشایی که ‌زاده سال ۱۳۲۳ در شهر رشت بود پس از گذراندن تحصیلات دبیرستان به آلمان سفر کرد و پس از گذراندن مدرسه‌ مترجمی در مونیخ، به تحصیل در رشته هنرهای تزیینی در آکادمی هنرهای مدرن اتریش (وین) پرداخت.

این نقاش پیش از تحصیل نزد جعفر پتگر، این هنر را فرا گرفته بود. این هنرمند در کنار بابک اطمینانی و نصرت‌الله مسلمیان، از نقاشان مطرح سبک اکسپرسیونیسم انتزاعی به‌شمار می‌رود.

فريده لاشايی: د‌ر نقاشی آد‌م خیلی ناخود‌آگاه حالاتش را بروز می‌د‌هد‌. د‌ر واقع اگر شکل منطقی به آنچه فکر می‌کند‌ بد‌هد‌ کار خراب می‌شود‌. ولی د‌ر نوشتن این‌گونه نیست که همه‌اش ناخود‌آگاه آد‌م فعال باشد‌. د‌ر نقاشی ذهن آد‌م مرتب تصویر می‌سازد‌

لاشایی پس از پایان تحصیلات خود در وین، دو سال در کارخانه رايدل (Reidel) در جنوب اتریش به طراحی کریستال پرداخت که برخی از طرح‌هایش در استودیو روزنتال روی گلدان‌های چینی پیاده شده است.

سازه نقاشی‌های لاشایی زمین و درخت و گل و گیاه و در یک کلام عناصر طبیعت است. چشم‌اندازی که لاشایی به نیروی تصور خود به تصویر درمی‌آورد بی‌زمان و بی‌روایت است. او طبیعت را به‌صورتی مبهم و نمادین و به شکلی شاعرانه و حسی تصویر می‌کند.

در نقاشی‌های لاشایی احساس کولی‌وار بی‌آن‌که به پذیرش شیوه‌ای خاص تن دهد در فضای پرده سرگردان است و گه‌گاه به‌گونه‌ای گذرا و پا در گریز در فرم‌های گوناگون جلوه می‌کند تا حضور آن‌ها را توجیه کرده باشد.

وی افزون بر نقاشی به ترجمه و نویسندگی نیز می‌پرداخت که ترجمه نمایشنامه‌های "زن نیک سچوان" (۱۳۴۷)، "ارباب پونتیلا و نوکرش ماتی" (۱۳۵۵) و "روزهای کُمون" (۱۳۵۷) از جمله این آثار هستند.

او یکی از بنیان‌گذاران گروه "دنا" است که در سال ۱۳۸۰ تشکیل شد. نقاشان زن ایرانی از چند نسل مختلف اعضای این گروه را تشکیل می‌دهند.

پدر لاشایی فرماندار لنگرود بود ازاین رو وی به تأثیر از قیام میرزا کوچک‌خان جنگلی رمان "شال با مو" را نوشت.

فريده لاشايی در سال ۱۳۵۲، پس از ۱۰ سال دوری از ايران و فعاليت‌هايی در کنفدراسيون جوانان و دانشجويان ايرانی در خارج به کشورش بازگشت‌. او در اين سال دستگير شد و مدتی را در بند تازه زنان در زندان قصر به‌سر برد.

ويدا حاجبی تبريزی در کتاب خاطرات زندان خود از زندان‌های دوران حکومت محمدرضا پهلوی که "دادِ بیداد" نام دارد از ۱۷ نفر از زنان سياسی زندانی نوشته است که يکی از آنان فريده لاشايی است.

به گزارش روزنامه بهار، لاشايی پیش‌تر د‌ر گفت‌وگویی گفته بود: "د‌ر نوشتن آد‌م می‌تواند‌ از نقاشی استفاد‌ه کند‌، ولی برعکس آن کمتر اتفاق می‌افتد‌."

وی افزوده بود: "د‌ر نقاشی آد‌م خیلی ناخود‌آگاه حالاتش را بروز می‌د‌هد‌. د‌ر واقع اگر شکل منطقی به آنچه فکر می‌کند‌ بد‌هد‌ کار خراب می‌شود‌. ولی د‌ر نوشتن این‌گونه نیست که همه‌اش ناخود‌آگاه آد‌م فعال باشد‌. د‌ر نقاشی ذهن آد‌م مرتب تصویر می‌سازد‌."

لاشایی از جمله هنرمندان مطرح سه دهه اخیر ایران است که در طول سال‌ها فعالیت هنری بیش از ۳۰ نمایشگاه انفرادی و گروهی از آثارش در داخل و خارج از کشور برپا کرد.

نقاشی‌های این هنرمند پیشکسوت ایرانی بهمن‌ماه سال گذشته، در کنار آثار هنرمندان سه کشور دیگر به‌صورت هم‌زمان در دو سالن گالری AB سوئیس برپا شده بود.

حمايت ۴۶ هنرمند ايرانی از يوزپلنگ ايرانی

news-zamaneh — Mon, 04 Feb 2013 14:40:26 +0000

۴۶ هنرمند ايرانی برای حمايت از يوزپلنگ ايرانی آثار خود را در قالب يک نمايشگاه يک روزه به فروش می‌گذارند.

تارنمای روزنامه شرق امروز دوشنبه ۱۶ بهمن‌ماه نوشت، ۴۶ هنرمند نقاش، عکاس، کاريکاتوريست و مجسمه‌ساز ايرانی از جمله عباس کيارستمی، ابراهيم حقيقی، بهرام دبيری، کامبيز درمبخش، مريم زندی، قباد شيوا، رعنا فرنود، رضا کيانيان، سيمين اکرامی، فاطمه امداديان، گلی توکلی، رعنا جوادی، حسين محجوبی، نصرالله مسلميان، منوچهر معتبر، گيزلا وارگاسينايی و... برای نخستين‌بار گردهم آمده‌اند تا با نمايش و فروش آثار خود در نمايشگاه "هنرمندان برای حفاظت از طبيعت" بتوانند گامی در راه حمايت و توجه بيشتر جامعه به يوزپلنگ ايرانی فراهم کنند.

ليلی گلستان، مدير گالری گلستان که همراهی ۴۶ هنرمند يادشده را برعهده گرفته است با اشاره به مذاکره با مؤسسه‌ ميراث وحش پارسيان برای جمع‌آوری منابع مالی در زمينه کمک به يوزپلنگ و پلنگ ايرانی گفت: "وقتی اين موضوع با هنرمندان، مطرح شد بسيار استقبال کردند که در ‌‌نهايت ۴۶ اثر از نسل‌های مختلف و در رشته‌های نقاشی، مجسمه و عکس جمع‌آوری شد."

گلستان افزود: "در اين نمايشگاه ۵۰ درصد عوايد فروش به هنرمند و ۵۰ درصد باقی‌مانده‌ای که به گالری گلستان تعلق می‌گيرد، يکسره به نهاد ميراث وحش پارسيان اختصاص پيدا می‌کند."

مرتضی اسلامی، مدير انجمن يوزپلنگ ايرانی، بهمن‌ماه سال جاری گفت، طی يک دهه اخير در ايران ۲۷ يوزپلنگ به‌صورت مستند از سوی عوامل انسانی مختلف از پای در آمده‌اند

بهرام دبيری، يکی از نقاشان شرکت‌کننده در اين نمايشگاه نيز با بيان اين‌که يکی از کارهای نهاد غيرانتفاعی و مردمی مؤسسه حيات وحش ميراث پارسيان، نگهداری از يوزپلنگ ايرانی است گفت: "يوزپلنگ ايرانی با وجود اين‌که در پارک ملی گلستان در استان سمنان حفاظت می‌شود اما گاهی شکارچيان محلی باعث می‌شوند حفاظت از يوزپلنگ مورد تهديد قرار بگيرد."

نمايشگاه "هنرمندان برای حفاظت از طبيعت" روز پنج‌شنبه، ۲۶ بهمن از ساعت ۹ صبح تا ۲۱ در گالری گلستان به نشانی خيابان دروس، خيابان کماسايی، شماره ۳۴ برگزار می‌شود.

خبرگزاری مهر، بهمن‌ماه سال جاری به نقل از مرتضی اسلامی، مدير انجمن يوزپلنگ ايرانی نوشت، طی يک دهه اخير در ايران ۲۷ يوزپلنگ به‌صورت مستند از سوی عوامل انسانی مختلف از پای در آمده‌اند که دست‌کم ۱۱ مورد بر اثر برخورد با خودروهای عبوری بوده است.

وی با اشاره به اين‌که در شهريور ۱۳۷۳ يک يوزپلنگ مادر همراه با سه توله مورد هجوم مردم در استان يزد قرار گرفتند افزود: "يوز مادر فرار کرد و دو توله زير ضربات بيل و کلنگ کشته شدند."

به گفته اسلامی، محيط‌بانان تنها قادر به نجات يک توله جوان ماده شدند که نام او را ماريتا گذاشتند. ماريتا تا زمان مرگش در سال ۱۳۸۳ به تنهايی در پارک پرديسان زندگی کرد.

مدير انجمن يوزپلنگ ايرانی به تاريخ مردادماه ۱۳۸۹، يکی ديگر از وقايع مرگ يوزپلنگ‌ها در شمال پارک ملی توران، اشاره کرد و توضيح داد: "در آن زمان يک يوزپلنگ مادر به همراه دو توله کوچک خود در تصادف جاده‌ای کشته شدند."

به اعتقاد وی، کشته شدن ۱۱ يوزپلنگ بين سال‌های ۱۳۸۳ تا ۱۳۹۰ نشان از لزوم توجه به تماميت زيستگاه‌های يوزپلنگ به‌عنوان عرصه‌های گسترده‌ای از مناطق بيابانی کشور دارد.

هومن جوکار، مدير پروژه حفاظت از يوزپلنگ آسيايی نيز دی‌ماه سال جاری در اين زمينه به روزنامه تهران امروز گفت: "آمارهای قبلی نشان می‌داد که ۱۰۰ تا ۱۲۰ يوز داشته‌ايم اما اين ميزان در حال حاضر حداقل ۵۰ قلاده برآورد شده است."

يوزپلنگ آسيايی يا يوزپلنگ ايرانی يک زيرگونه به‌شدت در معرض خطر انقراض از يوزپلنگ است که خطر انقراض، اين‌گونه ناياب را تهديد می‌کند.

اين جانور در مناطق بيابانی در سطح منطقه زندگی می‌کرد و سال‌هاست که نسل آن در معرض نابودی کلی قرار دارد.

فهيمه راستکار، دوبلور و بازيگر قديمی ايران به خاک سپرده شد

news-zamaneh — Fri, 23 Nov 2012 09:04:10 +0000

فهیمه راستکار بازیگر سينما و تئاتر و دوبلور پيشکسوت سینما عصر روز گذشته درگذشت و صبح امروز در حضور گروهی از هنرمندان به خاک سپرده شد.

به گزارش منابع خبری ايران، صبح امروز، جمعه سوم آذرماه چند تن از چهره‌های هنری ايران در منزل فهيمه راستکار حضور يافتند و به همراه نجف دريابندری، مترجم صاحب‌نام ايرانی و همسر فهيمه راستکار به قبرستان بی‌بی سکینه کرج رفتند تا پیکر وی را به خاک بسپارند.

فهيمه راستکار بعد از ظهر روز گذشته، پنج‌شنبه دوم آذرماه پس از گذراندن يک دوره طولانی بيماری هنگام ۸۰ سالگی در منزل شخصی‌ خود درگذشت.

وی از سال گذشته دچار آلزايمر شده بود و قدرت حرکت کردن و سخن گفتن خود را از دست داده بود.

در مراسم خاکسپاری فهيمه راستکار هنرمندان و دوبلورهايی چون محمدرضا شفیعی کدکنی، قطب‌الدین صادقی، داود رشیدی، احترام برومند، ناصر ممدوح، سعید شیخ‌زاده و مهرداد رئیسی شرکت داشتند.

در مراسم خاکسپاری فهيمه راستکار هنرمندان و دوبلورهايی چون محمدرضا شفیعی کدکنی، قطب‌الدین صادقی، داود رشیدی، احترام برومند، ناصر ممدوح، سعید شیخ‌زاده و مهرداد رئیسی شرکت داشتند

فهيمه راستکار زاده ۱۳۱۱ در تهران، محله پشت مسجد سپهسالار (مطهری) و مجلس شورای ملی بود. وی ليسانس خود را در رشته زبان فرانسه گرفت.

راستکار از نسل نخست دوبله ايران بود که از سال ۱۳۲۸ تا ۱۳۴۲ برای دوبله فيلم همراه با مرتضی حنانه و حسين سرشار دو هنرمند عرصه موسيقی به ايتاليا رفت.

اين هنرمند در بازگشت به ايران مدتی را به فعاليت تلويزيونی و دوبله گذراند و بازی در تئاتر و فعاليت در دوبله را از نيمه دهه ۱۳۳۰ آغاز کرد.

راستکار صدها نقش ماندگار در دوبله ايفا کرد. از آثار شاخص اين دوبلور در گويندگی فيلم و سريال می‌توان به دوبله فيلم سينمايی" قيصر" ساخته علی حاتمی به جای ايران دفتری و خانم مارپل در سريال تلويزيونی "خانم مارپل" اشاره کرد.

فهيمه راستکار يکی از نخستين بازيگرانی بود که به گروه هنر ملی به سرپرستی شاهين سرکيسيان، بنيانگذار اين گروه پيوست.

راستکار، فعاليت در راديو را از سال ۱۳۴۱ آغاز کرد و در همان زمان به کارهای نمايشی نيز اهتمام ورزيد و در گروه بازيگران تئاتر شهر و تالار ۲۵ شهريور (سنگلج) به کار نمايش ادامه داد.

وی پيش از پيروزی انقلاب در کارگاه بازيگری پيتر بروک، کارگردان نوآور تئاتر و سينمای بريتانيا شرکت کرد.

بروک، در سال ۱۳۵۱ (۱۹۷۱ ميلادی) برای شرکت در جشن هنر شيراز به ايران سفر کرد. وی در آن مراسم، تئاتر "اورگاست" را با حضور برخی از بازيگران ايرانی از جمله فهيمه راستکار اجرا کرد.

راستکار از نسل نخست دوبله ايران بود که از سال ۱۳۲۸ تا ۱۳۴۲ برای دوبله فيلم همراه با مرتضی حنانه و حسين سرشار دو هنرمند عرصه موسيقی به ايتاليا رفت

سال‌ها ايفای نقش در تئاتر در کارنامه هنری راستکار ثبت شده است. سال ۱۳۳۵ در نمايش "باغ وحش شيشه‌ای" نوشته تنسی ويليامز به کارگردانی فرانک ديويدسن در تهران، ايفای نقش کرد.

سال ۱۳۴٦ در "آنتيگون" به کارگردانی داوود رشيدی در کنار فرزانه تأييدی به هنرنمايی پرداخت.

در سال ۱۳۴٨ با "پروار بندان" به کارگردانی محمدعلی جعفری و در سال ۱۳۵۱ در "باغ آلبالو" ترجمه سيمين دانشور و به کارگردانی آربی آوانسيان در کارگاه نمايش ايفای نقش کرد.

در سال ۱۳۵۲ "ترس و نکبت رايش سوم"اثر برشت به کارگردانی بيژن مفيد در کارگاه نمايش اجرا شد و راستکار از بازيگران اصلی آن بود.

فهيمه راستکار از بازيگران زنی بود که به لحاظ وسواس ويژه در انتخاب نقش گزيده‌کار بود.

فعاليت هنری راستکار در سينمای ايران از سال ۱۳۵۲ با فيلم "مغول‌ها" به کارگردانی پرويز کيمياوی آغاز شد.

وی پس از پيروزی انقلاب ايران در فيلم‌هايی چون گيس‌بريده، پابرهنه در بهشت، ستاره‌ها سه: ستاره بود، رازها، دختری به ‌نام تندر، روانی، زن شرقی، الو!الو! من جوجوام، مرغ و همسايه، عشق و مرگ، جهيزيه‌ای برای رباب، محموله، ترنج، شير سنگی، خط پايان و آقای هيروگليف ايفای نقش کرد.

اين هنرمند در نهمين و شانزدهمين جشنواره فيلم فجر، نامزد دريافت جايزه بهترين بازيگر نقش دوم زن شده بود.

او همچنين در مجموعه‌های تلويزيونی‌ تهران ۱۱، کارگاه شمسی و دستيارش مادام، بهشت گمشده، کمند خاطرات، پرده عجايب و چند مجموعه ديگر بازی کرد.

فهيمه راستکار در تأليف کتاب "مستطاب آشپزی" هم با همسرش نجف دريابندری همکاری داشت.