روح الله خالقی

بهار آمد سوار بر مرکب نوروز (ترانه‌های نوروزی)

hosseinn — Sun, 24 Mar 2013 07:20:50 +0000

احمد عاشورپور، خواننده فقید گیلانی در زمانه‌ای پرورش پیدا کرد که به دلیل رونق تجارت، استان گیلان در کنار استان خوزستان به محل تلاقی فرهنگ‌ها بدل شده بود. افزون بر این اندیشه چپ که در گیلان پیشینه‌ای بس دراز دارد، خواهان تأثیرپذیری و آمیزش فرهنگ‌ها با هم بود.

احمد عاشورپور که از همکاری با ابوالحسن صبا و روح‌الله خالقی برخوردار شده بود، متأثر از این تحولات تلاش کرد موسیقی بومی گیلان را با موسیقی اروپای شرقی و با موسیقی نواحی آلپ بیامیزد. حاصل این آمیزش را در ترانه نوروزی او می‌توانیم بشنویم؛ آمیزشی متهورانه اما سخت غریب و تا حدی حتی شگفت‌انگیز.

اجرای تازه‌ای از این نوروزنامه قدیمی را برای شما برگزیدیم. می‌شنویم.

تا بهار دلنشین (ترانه‌های نوروزی)

hosseinn — Sat, 23 Mar 2013 09:36:55 +0000

یکی از خاطره‌انگیز‌ترین آثار موسیقی ملی ایران، ترانه «بهار دلنشین» از غلامحسین بنان است.

آهنگساز این اثر روح الله خالقی و شاعر آن بیژن ترقی است و نخستین بار در برنامه رادیویی گل‌های رنگارنگ شماره ۲۲۴ اجرا شده است.

محمود خوشنام درباره غلامحسن بنان در رادیو زمانه می‌نویسد:

وقتی حرف صدا و آواز به میان می‌آید، همه بیش از هر چیز بر شش‌دانگ بودن آن نظر دارند. حال آنکه موسیقی سنتی ایران پیش از آنکه نیاز داشته باشد به صدای شش‌دانگی، صدای «با حال» می‌طلبد؛ جیغ و فریاد با مزاجش سازگار نیست، اهل نجوا و زمزمه است. در میان خوانندگان سنتی از مشروطیت به اینسو، غلامحسین بنان نخستین کسی‌ست که با صدای پرورده‌اش این نیاز را برآورده ساخته است. (بنگرید به بم‌خوانی‌های گرم و مخملی غلامحسین بنان، آهنگ زمانه، محمود خوشنام)

تا بهار دلنشین در دستگاه همایون، آواز اصفهان (بیات اصفهان) اجرا شده است. این ترانه را با صدای گرم و مخملی غلامحسین بنان می‌شنویم.

جلوه‌‌های تازه در موسیقی ملی ایران

hosseinn — Tue, 23 Oct 2012 21:25:40 +0000

برنامه رادیویی «موسیقی پیشرو در ایران»

محمود خوشنام

محمود خوشنام- در برنامه‌ دوم از مجموعه «موسیقی پیشرو در ایران»، همچنان در بیان مقدمات باقی می‌مانیم. چون هنوز حرف‌هایی هست که در برنامه‌ اول فرصت نشد به آن‌ها‌ اشاره کنیم.

از جمله به ظهور علی‌نقی وزیری در جامعه‌ موسیقی ایران که اگرچه بیشتر در زمینه‌ سنت از او صحبت می‌شود، ولی کوشش بسیار او در استفاده از مبانی موسیقی بین‌المللی برای آفرینش‌های نو، نشان می‌دهد که تا چه حد جانبدار استفاده از این مبانی، از این تمهیدات فنی بین‌المللی بود و خودش هم آن‌ها را به کار می‌برد.

علینقی وزیری کسی بود اهل عمل. تنها حرف نمی‌زد، نظریه نمی‌داد، علاوه بر آن، به نظریات خودش عمل می‌کرد.

وزیری بحثی را در جامعه‌ موسیقی ایران به‌وجود آورد که هنوز ادامه دارد و به نتیجه‌ غایی نرسیده است؛ و آن این است که بالاخره موسیقی ملی را باید همچنان خام نگه داشت یا اینکه می‌شود آن را با تمهیدات بین‌المللی تزئین کرد و جلوه‌ تازه‌ای داد و زبان جهان‌فهمی برایش فراهم آورد.

بخش بزرگی از برنامه‌ دوم مربوط می‌شود به کوشش‌های وزیری و بعد صحبتی می‌شود از جانشین او در هنرستان، روح‌الله خالقی و همینطور از آهنگساز برجسته حسین دهلوی، که هرکدام به شکلی جانبدار نظریات وزیری بودند. یکی با حزم و احتیاط بیشتر، دیگری با جسارت افزون‌تر و کارهایی کردند که جنبش موسیقی پیشرو در ایران دوام پیدا کرد.

چند قطعه موسیقی هم برای این برنامه پیش‌بینی کرده‌ایم و چون صحبت از وزیری است، «دخترک ژولیده» او را که با تار و به شیوه‌ کاملاً مدرن و جدیدی نواخته، عرضه می‌کنیم و همین‌طور یکی دو قطعه از ثمین باغچه‌بان و آهنگسازان دیگر.

این برنامه را می‌توانید از طریق فایل صوتی زیر بشنوید:

ویدئو: «دخترک ژولیده» ساخته‌ کلنل علی‌نقی وزیری