https://archive.radiozamaneh.com/taxonomy/term/16/all fa https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/03/24/25490 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/03/24/25490" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-nevisandeh"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> جنیفر اولیت (Jennifer Ouellette) </div> </div> </div> <div class="field field-type-text field-field-motarjem"> <div class="field-label">برگردان:&nbsp;</div> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> احسان سنایی </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="400" height="300" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/cmbp-1.jpg?1364109335" /> </div> </div> </div> <p>جنیفر اولیت - بعد از ظهر جمعه، دوم فروردین ۱۳۹۲، هیئت علمی تلسکوپ فضایی میکروموجی پلانک، وابسته به سازمان فضایی اروپا (<span dir="LTR">ESA</span>)، نتایج پانزده ماه پویش مستمر کهن&zwnj;ترین نور جهان هستی را منتشر کرد. &laquo;تابش میکروموجی پس&zwnj;زمینه کیهان&raquo; یا به اختصار <span dir="LTR">CMB</span>، نور فوق&zwnj;العاده ضعیفی&zwnj;ست که تلسکوپ ۹۰۰ میلیون دلاری پلانک می&zwnj;بایسته تا حدود تنها یک&zwnj;دهم درجه بالاتر از صفر مطلق سرد شده باشد تا بتواند نوسانات ریزمقیاس&zwnj;اش را در پهنه آسمان تشخیص بدهد.</p> <!--break--><!--break--><p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">اما مگر این نور چه حرفی برای گفتن دارد؟ جنیفر اولیت (<span dir="LTR">Jennifer Ouellette</span>)، از نویسندگان مجازی نشریه <span dir="LTR">Scientific American</span> این سؤال را در این مقاله، با زبانی ساده تشریح می&zwnj;کند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">ما که طاقت شب&zwnj;بیداری<span dir="LTR">&zwnj;</span>های قبل از اعلام تازه&zwnj;ترین یافته&zwnj;های ماهواره پلانک را نداشتیم؛ اما صبح فردایش، همه&zwnj;جا پر بود از این اخبار. این شد که نتوانستیم از خیر بررسی&zwnj;اش بگذریم. وبلاگ <span dir="LTR">Bad Astronomer</span>، بالاخص <a href="http://www.slate.com/blogs/bad_astronomy/2013/03/21/age_of_the_universe_planck_results_show_universe_is_13_82_billion_years.html">شرح جالبی</a> را بر این موضوع نوشته است. آن&zwnj;هایی که بیشتر کنجکاو جزئیات خیره&zwnj;کننده&zwnj; و نمودارها و تصاویر مربوطه هستند، اتان سیگل (<span dir="LTR">Ethan Seigel</span>) از وبلاگ <span dir="LTR">Starts With a Bang</span>، برایشان دو مطلب ویژه دارد: <a href="http://scienceblogs.com/startswithabang/2013/03/20/what-everyone-should-know-about-the-universe-on-the-eve-of-planck/">یکی</a> راجع به تمام چیزهایی که تا قبل از صبح پریروز می&zwnj;بایستی درباره جهان می&zwnj;دانستید و <a href="http://scienceblogs.com/startswithabang/2013/03/21/what-the-entire-universe-is-made-of-thanks-to-planck/">یکی</a> هم راجع به اینکه یافته&zwnj;های تازه، چه حرفی راجع به جهان&zwnj;مان برای گفتن دارند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">ولی خب اغلب این مطالب، حول یک مسأله جولان می&zwnj;دهند: اینکه داده&zwnj;های تازه، &quot;دقیق&zwnj;ترین و جزئی&zwnj;ترین نقشه از کهن&zwnj;ترین نور هستی تا به امروز را در اختیارمان گذاشته&zwnj;اند&quot;؛ داده&zwnj;هایی که پیش&zwnj;بینی&zwnj;های عمده مدل استاندارد کیهان&zwnj;شناسی را تأیید می&zwnj;کنند. اما برای اینکه ماجرا برایتان جالب&zwnj;تر شود، این داده&zwnj;ها یک برگ برنده هم دارند: گویا کمی &laquo;نابهنجاری&raquo; در این داده&zwnj;ها به چشم می&zwnj;خورد. بارزترین&zwnj;شان هم نوسانات نامنظم پراکنده در پهنه تابش میکروموجی پس&zwnj;زمینه کیهان است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/cmbp-2.jpg" style="width: 180px; height: 221px;" /><span style="font-size: 13px;">آرنو پنزیاس (چپ) و رابرت ویلسون، کاشفان تابش میکروموجی پس&zwnj;زمینه کیهان در برابر آنتن کراوفورد</span></p> </blockquote> <p dir="RTL">این مسأله تا حد زیادی صحت دارد. اما نقشه&zwnj;برداری&zwnj;های قبلی، نوسانات نه&zwnj;چندان تصادفی&zwnj;تری را در این داده&zwnj;ها نشان می&zwnj;دادند و هم&zwnj;اینک پلانک، دست به تأیید همین نوسانات تصادفی زده. یعنی به قول فیل پلیت (<span dir="LTR">Phil Plait</span>): &quot;مطابق یک مدل ساده از جهان هستی، جهان اصولاً نباید اینچنین باشد. جهان، در یک مقیاس کلان، یک&zwnj;وری&zwnj;ست!&quot; درست است: ما در یک جهان یک&zwnj;وری زندگی می&zwnj;کنیم!</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">ولی خب این&zwnj;ها یعنی چه؟! البته فیزیکدانان هنوز در حال هضم هرچه&zwnj;بهتر این یافته&zwnj;ها از خلال ده&zwnj;ها مقاله موجود و چه بسا صدها مقاله&zwnj;&zwnj;ای هستند که در راه است؛ اما به قول مت فرانسیس (<span dir="LTR">Matt Francis</span>) از وبلاگ <span dir="LTR">Art Technica</span>، اکثرشان یعنی که &quot;جهان هنوز عجیب و جذاب است&quot;. و همین هم مایه خوشوقتی فیزیکدانان است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">حالا شاید بپرسید این تابش میکروموجی پس&zwnj;زمینه کیهان اصلاً چیست؟ (و البته حق هم دارید؛ بالاخره همه که یافته&zwnj;های کیهان&zwnj;شناختی را از نزدیک دنبال نمی&zwnj;کنند). در یک کلام، نور بازمانده از بیگ&zwnj;بنگ، و یا همان انفجار بزرگ. آرنو پنزیاس (<span dir="LTR">Arno Penzias</span>) و رابرت ویلسون (<span dir="LTR">Robert Wilson</span>)، در اواسط دهه ۱۹۶۰ میلادی موفق شدند این نور را به&zwnj;نحوی کاملاً تصادفی تشخیص بدهند. آن وقت&zwnj;ها، جامعه فیزیکدانان عموماً به دو دسته تقسیم می&zwnj;شد. قاطبه&zwnj;شان می&zwnj;گفتند که جهان ما، پایا و نامتغیر است و قرار هم نیست که تغییری بکند. تک و توک عده&zwnj;ای هم طرفدار مدل انفجار بزرگ بودند؛ که بر مبنای کشف سال ۱۹۲۹ ادوین هابل (<span dir="LTR">Edwin Hubble</span>) ارائه شده بود؛ مبنی بر اینکه کهکشان&zwnj;ها در حال دور شدن از همدیگرند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">طبق دیدگاه دومی، جهان روزگاری فوق&zwnj;العاده چگال و فشرده بوده و کل ماده، در چشم&zwnj;به&zwnj;هم&zwnj;زدنی طی یک رخداد سهمگین پدید آمد. اما صحت این فرضیه، طبق&zwnj; پیش&zwnj;بینی رابرت دیک (<span dir="LTR">Robert Dick</span>)، کیهان&zwnj;شناس دانشگاه پرینستون، مستلزم وجود نوری با دمای تقریبی ۳ کلوین (یا حدود منفی ۲۷۰ درجه سانتیگراد) بود. و هیچکس هم موفق به تشخیص&zwnj;اش نشده بود.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">خب این، یک نمونه بارز از کشفیات تصادفی&zwnj;ست. پنزیاس و ویلسون اصلاً پی تابش پس&zwnj;زمینه کیهانی نمی&zwnj;گشتند. آن&zwnj;ها آنتن ۲۰-فوتی و شاخی&zwnj;شکل کراوفرود&ndash; که از اسقاطی&zwnj;های سیستم مخابرات ماهواره&zwnj;ای ایالات متحده بوده &ndash; را صرفاً برای بزرگ&zwnj;نمایی و بررسی سیگنال&zwnj;های رادیویی پهنه راه شیری و سایر کهکشان&zwnj;ها به کار گرفته بودند. مشکل&zwnj;&zwnj;شان فقط این بود که چنین بررسی&zwnj;های دقیقی را با نویز دردسرسازی که در پس&zwnj;زمینه حاضر بود، اصلاً نمی&zwnj;شد انجام داد: چیزی شبیه پارازیت. سیگنال یکدستی در محدوده میکروویو، که ظاهراً از هم طرف هم دریافت می&zwnj;شد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">آن&zwnj;ها به هر حربه&zwnj;ای که می&zwnj;شد، متوسل شدند. حتی برای پرندگان آن حوالی تله گذاشتند و سطح آنتن را هم از فضله&zwnj;هایشان پاک کردند؛ اما نتوانستند از شر این پارازیت خلاص شوند. این شد که با دیک مشورت کردند و او هم این کشف را به تأیید رساند. او به همکارانش گفته بوده: &quot;در پوست خود نمی&zwnj;گنجیم&quot; (آن تله کذایی هم حالا بخشی از مایملک موزه ملی هوا و فضای اسمیتسونین واشنگتن شده).</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">کشف تابش <span dir="LTR">CMB</span>، مدل انفجار بزرگ را بهک&zwnj;باره سر زبان&zwnj;ها انداخت؛ اما هنوز دانشمندان مانده بودند که اگر این نور، این&zwnj;همه یکدست و صاف است، پس چرا جهان&zwnj;مان پر از ستاره&zwnj;ها و خوشه&zwnj;های کهکشانی&zwnj;&zwnj;ست؟ چرا پرده یکدستی از غبار جهان&zwnj;مان را نپوشانده؟ این شد که باز پیش&zwnj;بینی کردند که احتمالاً نوسانات ضعیفی را بتوان در پهنه این تابش باستانی یافت که در واقع ردپای اختلاف چگالی ماده در سنوات نخستین تشکیل جهان، و به عبارتی بذر نخستین کهکشان&zwnj;های عالم هستند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">به این نوسانات باستانی، اصطلاحاً &laquo;ناهمسانگردی&raquo; (<span dir="LTR">Anisotropy</span>) می&zwnj;گویند: یعنی به هر سو که می&zwnj;گردی، تفاوت&zwnj;هایی احساس می&zwnj;کنی و در اینجا هم هر قسمت از آسمان را که دید می&zwnj;زنی، به وجود اختلافات ناچیزی در دمای تابش <span dir="LTR">CMB</span> پی می&zwnj;بری. خیلی چیزها ناهمسانگرد حساب می&zwnj;شوند؛ حتی چیز پیش&zwnj;پاافتاده&zwnj;ای مثل شیشه&zwnj;های پلاریزه عینک آفتابی: اگر شیشه را با یک زاویه مشخص بگیری، نور پلاریزه می&zwnj;تواند از آن عبور کند، ولی اگر جهتش را عوض کنی، دیگر این نور را نمی&zwnj;بینی. از آنجاکه شیشه در جهات مختلف، رفتارهای مختلفی بروز می&zwnj;دهد، اصطلاحاً &laquo;ناهمسانگرد&raquo; است. پلاسما (یا گاز یونیزه) هم می&zwnj;تواند ناهمسانگرد باشد: مثلاً میدان مغناطیسی&zwnj;اش به یک&zwnj;ور بیشتر متمایل باشد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">مفهوم کلیدی دیگری که در این زمینه جلب نظر می&zwnj;کند، &laquo;تابش جسم سیاه&raquo; است. نور تابش&zwnj;شده از سنوات نخستین جهان هستی (که ما در اینجا به جهان، &laquo;جسم&raquo; می&zwnj;گوییم)، باید اصولاً در سرتاسر طیف الکترومغناطیس پخش شده باشد و شکل کلی طیف&zwnj;اش هم کاملاً بستگی به دمای این نور دارد. پس اگر ما از دمای این &laquo;جسم سیاه&raquo; خبر داشته باشیم، می&zwnj;توانیم شکل طیف نوری&zwnj;اش را هم پیش&zwnj;بینی کنیم.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">ناسا در هجدهم نوامبر ۱۹۸۹، ماهواره <span dir="LTR">COBE</span> را به&zwnj;منظور بررسی همین خواص تابش <span dir="LTR">CMB</span> به فضا فرستاد؛ و اولین نتایج آن هم درست ۹ دقیقه پس از استقرار در مدار به زمین مخابره شد. مجموع داده&zwnj;های دریافتی، شکل یک طیف تمام&zwnj;عیار جسم سیاه را می&zwnj;ساخت &ndash; و این یعنی که جهان، یک جاذب و دافع تمام&zwnj;عیار نور است. وقتی منحنی نهایی حاصل از این محاسبات، در نشست سال ۱۹۹۰ انجمن نجوم ایالات متحده ارائه شد، انطباق بی&zwnj;سابقه بین نظریه و مشاهده را می&zwnj;شد دید. اصلاً صدای حیرت همه را هم می&zwnj;شد شنید؛ صدایی که بلافاصله با همهمه تشویش ایستاده حضّار همراه شد. خودتان ببینید:</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p align="center" dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/cmbp-3.jpg" style="width: 520px; height: 416px;" /></p> <p class="rtecenter" dir="RTL" style=""><span style="color:#696969;">طیف دمایی تابش&nbsp;<span dir="LTR" style="">CMB</span>، طبق محاسبات کاوشگر&nbsp;<span dir="LTR" style="">COBE</span></span></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">قشنگ نیست؟ واقعاً اتفاق نادری&zwnj;ست که نظریه و مشاهده با چنین دقتی با هم چفت شوند. تیم علمی کاوشگر، از روی همین نمودار، موفق به تشخیص نوسانات ضعیف تابش <span dir="LTR">CMB</span> و لذا نخستین نواحی تجمع ماده در پهنه جهان شدند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">&laquo;نقشه&raquo; این نوسانات دمایی، در نشست ماه آوریل ۱۹۹۲ انجمن فیزیک آمریکا در شهر واشنگتن ارائه شد &ndash; از جمله نخستین سمینارهایی که خودم به&zwnj;عنوان یک نویسنده علمی جوان در آنها حضور داشتم. کنفرانس خبری هیئت علمی کاوشگر، اصلاً جای سوزن انداختن نداشت. پر شده بود از دوربین&zwnj;های تلویزیونی شبکه&zwnj;های مهم خبری دنیا و گزارشگران رادیویی و جراید و البته جو هیجان&zwnj;انگیزی که راحت همه را منقلب می&zwnj;کرد. به&zwnj;ویژه&zwnj; از این بابت که جان کلام را می&zwnj;شد در اولین نگاه، فهمید: تصویری از جهان هستی در سنین شیرخوارگی و توضیحی در پس پشت منشأ تمام کهکشان&zwnj;ها و ستارگان.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p align="center" dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/cmbp-4.jpg" style="width: 450px; height: 228px;" /></p> <p class="rtecenter" dir="RTL" style=""><span style="color:#696969;">نقشه تمام&zwnj;نمای نوسانات دمایی تابش&nbsp;<span dir="LTR" style="">CMB</span>&nbsp;از دید کاوشگر پلانک</span></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><span dir="LTR">COBE</span> اولین کاوشگری بود که حساسیت کافی برای تشخیص چنین نوساناتی را داشت؛ ولو که مقدارشان فقط یک&zwnj;صدهزارم درجه سانتیگراد بود. این کاوشگر، همچنین دقیق&zwnj;ترین محاسبات از دمای جهان هستی را هم به ثمر رساند: ۲.۷۲۶ کلوین. یافته&zwnj;های <span dir="LTR">COBE</span>، مدرک محکمی در پشتیبانی از مدل بیگ&zwnj;بنگ بود. به همین خاطر هم استفان هاوکینگ این یافته&zwnj;ها را &quot;بزرگ&zwnj;ترین کشف قرن؛ اگر نه تمام دوران&zwnj;ها&quot; نامید.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">ولی خب این قصه با <span dir="LTR">COBE</span> به سر نرسید. حسگرهای <span dir="LTR">Boomerang</span> و <span dir="LTR">DASI</span> هم، سوار بر بالن&zwnj;های پرارتفاع، محاسبات دقیقی از این تابش میکروویوی صورت دادند و همین اخیراً، ماهواره <span dir="LTR">WMAP</span> نیز بر مبنای محاسبات مشابهی از این تابش، دقیق&zwnj;ترین مقادیر گزارش&zwnj;شده از کمیت&zwnj;های تعیین&zwnj;کننده&zwnj;ای نظیر سن جهان، میزان انحنای فضا-زمان و لحظه تولد نخستین اتم&zwnj;ها و ستارگان هستی را صورت داد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">همین، باز دوباره ماجرای پلانک و خبر پریروزش را پیش می&zwnj;کشد. پلانک، جانشین <span dir="LTR">COBE</span> و <span dir="LTR">WMAP</span> است. به&zwnj;شخصه، توصیفی که کریستف گورسکی (<span dir="LTR">Krzystof Gorski</span>) در جریان نشست خبری پریروز، از این ماهواره صورت داده را خیلی می&zwnj;پسندم: پلانک، &quot;فراری مأموریت&zwnj;هایی&zwnj;ست که وقف بررسی تابش پس&zwnj;زمینه کیهانی شده&zwnj;اند&quot;. او در ادامه گفت: &quot;فناوری را ارتقا می&zwnj;دهید و نتایج هرچه&zwnj;دقیق&zwnj;تر حاصل می&zwnj;کنید. برای یک اتومبیل، این موضوع به معنای افزایش سرعت و آمار پیروزی&zwnj;&zwnj;ست. اما برای پلانک، این به&zwnj;معنای گنجینه&zwnj;ای از داده&zwnj;های خیره&zwnj;کننده، و کسب درک ژرف&zwnj;تری از خصوصیات و تاریخچه جهان هستی&zwnj;ست&quot;.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">پلانک، گذشته از تشخیص &laquo;نابهنجاری&zwnj;&raquo;هایی که شرح&zwnj;شان رفت، دستورالعمل تازه&zwnj;ای را هم برای تشکیل جهان عرضه کرده &ndash; یا به عبارت بهتر، محاسبات دقیق&zwnj;تری از مقدار &laquo;مواد سازنده&raquo;اش را. جان کلام اینکه:</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">&quot;این نقشه نشان داد که ماده تاریک، حدود ۲۶.۸ درصد از جهان&zwnj;مان را شکل داده که نسبت به ۲۴ درصد محاسبات قبلی، مقدار بیشتری&zwnj;ست؛ و ماده معمولی هم ۴.۹درصد، در عوض ۴.۶درصد قبلی. این نتایج همچنین نشان می&zwnj;دهند که حدود ۶۸.۳ درصد از جهان، در عوض ۷۱.۴ درصدی که قبلاً تخمین زده شده بود، از انرژی تاریک تشکیل شده است&quot;.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">ضمناً برآورد تازه&zwnj;ای از سرعت انبساط جهان (و یا به&zwnj;عبارت دقیق&zwnj;تر، مقدار &laquo;ثابت هابل&raquo;) را هم به دست آورده&zwnj;ایم: ۶۷.۱۵مثبت/منفی ۱.۲ کیلومتر بر ثانیه بر مگاپارسک (هر مگاپارسک، معادل تقریباً ۳ میلیون سال نوری&zwnj;ست). این مقدار، از مقادیر قبلی که به طُرُق دیگری توسط تلسکوپ&zwnj;های فضایی هابل و اسپیتزر محاسبه شده بود، کمتر است. و این، دوباره خودش یعنی که جهانْ کمی مسن&zwnj;تر از آن چیزی&zwnj;ست که تاکنون تصورش می&zwnj;رفت: یعنی حدود ۱۳.۸۲ میلیارد سال عمر دارد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">پس، همان&zwnj;طور که می&zwnj;بینید، علم همین&zwnj;طور در برابرتان رژه می&zwnj;رود. سال آینده بایستی منتظر یافته&zwnj;های کامل&zwnj;تر و دقیق&zwnj;تر پلانک بود. و خب بعدش چه می&zwnj;شود؟ از کجا معلوم؟</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>منبع: </strong><strong><a href="http://blogs.scientificamerican.com/cocktail-party-physics/2013/03/21/walking-the-planck-our-lopsided-universe/"><span dir="LTR">Scientific American</span></a></strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>در همین زمینه:</strong></p> <p dir="RTL">آ<a href="http://radiozamaneh.com/science/2012/06/17/15818">یا می&zwnj;توان به ردپای بیگ&zwnj;بنگ اعتماد کرد؟</a></p> <p dir="RTL"><a href="http://zamaaneh.com/science/2010/02/post_114.html">یک چشم و یک دنیا سؤال</a></p> <p dir="RTL"><a href="http://radiozamaneh.com/science/2012/04/20/13396">آیا حفره کیهانی، واقعاً وجود دارد؟</a></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>توضیحات تصاویر:</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">۱ &ndash; طرحی از ماهواره اروپایی پلانک / <span dir="LTR">ESA</span></p> <p dir="RTL">۲ &ndash; آرنو پنزیاس (چپ) و رابرت ویلسون، کاشفان تابش میکروموجی پس&zwnj;زمینه کیهان در برابر آنتن کراوفورد / <span dir="LTR">Scientific American</span></p> <p dir="RTL">۳ &ndash; طیف دمایی تابش <span dir="LTR">CMB</span>، طبق محاسبات کاوشگر <span dir="LTR">COBE</span> / ناسا</p> <p dir="RTL">۴ - نقشه تمام&zwnj;نمای نوسانات دمایی تابش <span dir="LTR">CMB</span> از دید کاوشگر پلانک / <span dir="LTR">ESA</span></p> https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/03/24/25490#comments CMB COBE WMAP آرنو پنزیاس تابش میکروموجی جسم سیاه رابرت ویلسون سازمان فضایی اروپا ناهمسانگردی پس‌ زمینه کیهان پلانک دانش Sun, 24 Mar 2013 03:27:55 +0000 arezoo 25490 at https://archive.radiozamaneh.com https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/03/23/25467 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/03/23/25467" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-nevisandeh"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> بیژن روحانی </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="277" height="188" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/noorobay.jpg?1364057456" /> </div> </div> </div> <p>بیژن روحانی - با چرخش فصل و آمدن بهار، طبیعت بار دیگر فرصت بازسازی خود را پیدا کرده است. قدرت شگفت&zwnj;انگیز طبیعت برای بازسازی و احیاء اگر با اقدامات انسانی محدود نشود، می&zwnj;تواند از پس بسیاری از تخریب&zwnj;ها و آلودگی&zwnj;ها برآید.</p> <!--break--><!--break--><p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">رویدادهای مرتبط با طبیعت و محیط زیست در سال ۱۳۹۱، گسترده و متنوع هستند. از تلاش&zwnj; فراوان انجمن&zwnj;های مردم&zwnj;نهاد و روزنامه&zwnj;نگاران برای حفظ محیط و هشدار در مورد تخریب&zwnj;ها، تا تداوم بحران در مدیریت آب در نقاط مختلف کشور و خشکی تالاب&zwnj;ها و دریاچه&zwnj;ها. از کاشته شدن چند میلیون اصله نهال در اسفندماه، تا تهدید و تخریب باغ&zwnj;گیاه شناسی نوشهر. خبرها و رویدادهای تلخ وشیرین فراوان هستند و انتخاب از میان آن&zwnj;ها دشوار است. اما شاید گزینه&zwnj;ای از این رویدادها بتواند چشم&zwnj;اندازی هرچند کلی از آن&zwnj;چه در سال ۱۳۹۱ در طبیعت و محیط زیست ایران گذشت به دست دهد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>تالاب گندمان احیاء شد</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">از اخبار خوب این سال آن&zwnj;که تالاب بین&zwnj;المللی گندمان در استان چهار محال و بختیاری که مدت&zwnj;ها در یک قدمی خشکی کامل و نابودی قرار گرفته بود، در پاییز سال ۹۱ دوباره احیاء شد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/01_gandoman.jpg" style="width: 180px; height: 150px;" /><span style="font-size: 13px;">تالاب بین&zwnj;المللی گندمان</span></p> </blockquote> <div> تالاب گندمان یکی از زیستگاه&zwnj;های مهم پرندگان و جزو ده تالاب برتر برای پرنده&zwnj;&zwj; نگری در ایران است، اما حدود چهارسال متوالی بر اثر خشکسالی دچار صدمات فراونی شد و پرندگان دیگر به آن مهاجرت نمی&zwnj;کردند.&nbsp;</div> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در پاییز سال ۹۱ با اقدام بخشداری گندمان و همچنین یاری کشاورزان محلی، زندگی دوباره به گندمان بازگشت. بخشداری با اختصاص بودجه&zwnj;ای توانست شیوه&zwnj; نوین آبیاری را جایگزین شیوه&zwnj;های سنتی کند که مانع از رسیدن آب لازم به این تلاب می&zwnj;شدند. پس از آن طبق گزارش فعالان محیط زیست، بخشی از تالاب دوباره پر از آب شد و پرندگان به آن بازگشتند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>کاشت میلیون&zwnj;ها درخت در اسفند ماه</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/02_derakhtkari.jpg" style="width: 180px; height: 107px;" /><span style="font-size: 13px;">امسال و در اسفندماه، میلیون&zwnj;ها اصله نهال در نقاط مختلف ایران کاشته شدند.</span></p> </blockquote> <p dir="RTL">اسفندماه در ایران همواره رنگ وبوی خاصی داشته است. شاید زیباترین لحظات زندگی در ایران، آن تب و تاب و جنب و جوش به استقبال بهار رفتن باشد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">اسفند ماه هنگام درختکاری و سبز کردن باغ و باغچه نیز هست. پانزدهم اسفند سالیان سال است که به نام روز درختکاری نام&zwnj;گذاری شده و یک هفته نیز به طور کامل به منابع طبیعی اختصاص دارد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">امسال و در اسفندماه، میلیون&zwnj;ها اصله نهال در نقاط مختلف ایران کاشته شدند. طبق آمار سازمان پارک&zwnj;ها و فضای سبز شهرداری تهران، تا نیمه اسفند حدود هفت میلیون نهال برای کشان در تهران آماده شدند. این نهال&zwnj;ها شامل درختان با میوه یا بدون میوه بود که شهروندان آن را از شهرداری به طور رایگان دریافت می&zwnj;کردند. محمد جواد محمدی زاده، رییس سازمان محیط زیست کشور نیز اعلام کرد با همکاری سازمان محیط زیست و سازمان جنگل&zwnj;ها، نهال&zwnj;هایی بین مردم توزیع شده است. به گفته آقای محمدی&zwnj;&zwnj;زاده تلاش سازمان محیط زیست در آن است که سالی صد هزار هکتار به جنگل&zwnj;های کشور افزوده شود. مطابق برخی آمارها، در استان کرمانشاه حدود دو میلیون نهال، در استان البرز حدود ۱۵۰ هزار نهال و در استان کهکیلویه ۳۵ هزار نهال در هفته درختکاری کاشته یا بین مردم توزیع شدند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>تخریب جنگل&zwnj;ها</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">اما با آن&zwnj;که اسفندماه برای طبیعت ایران اخبار خوشی به همراه داشت، ولی در کل وضعیت جنگل&zwnj;ها در ایران مساعد نیست. به گفته رییس انجمن جنگلبانی ایران&nbsp; اگر روند نابودی و تخریب جنگل&zwnj;ها به همین وضعیت کنونی ادامه داشته باشد، تا سی سال آینده دیگر جنگلی در ایران باقی نخواهد ماند. هادی کیا دلیری اعلام کرد تخریب زیستگاه&zwnj;ها، انقراض گونه&zwnj;ها، هجوم آفت&zwnj;ها و بیماری&zwnj;ها، و همچنین آتش&zwnj;سوزی&zwnj;های وسیع موجب مرگ اکوسیستم&zwnj;های جنگلی در ایران شده&zwnj;اند. مطابق برآوردها، طی پنج دهه اخیر حدود یک سوم از جنگل&zwnj;های ایران از بین رفته&zwnj;&zwnj;اند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>آلودگی&zwnj; هوا در تهران و شهرهای بزرگ</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/03_tehran_air_pollution.jpg" style="width: 180px; height: 105px;" /><span style="font-size: 13px;">در سال ۱۳۹۱ تهرانی&zwnj;ها حدود ۱۳۸ روز هوای ناسالم تنفس کردند.</span></p> </blockquote> <p dir="RTL">آلودگی هوا گرچه برای شهروندان شهرهای بزرگ مانند تهران و اصفهان به صورت یک معضل دائمی درآمده است، اما میزان هشدارها در سال ۱۳۹۱ افزایش یافت و سطح آلودگی بالاتر رفت.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در این سال تهرانی&zwnj;ها حدود ۱۳۸ روز هوای ناسالم تنفس کردند. زنگ خطر برای آلودگی بارها در چند شهر بزرگ به صدا درآمد و مدارس و ادرات دولتی به دلیل آلودگی تعطیل شد. گرچه دلایل متفاوتی برای شدت یافتن آلودگی هوا در شهرهای بزرگ وجود دارد، اما بنزین غیر استاندارد و همچنین خودروهایی که بیش از حد مجاز بنزین می&zwnj;سوزانند جزو دلایل مهم شدت یافتن این آلودگی&zwnj;ها ذکر شده است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>سد گتوند: آبی که زندگی می&zwnj;آورد یا شوره&zwnj;زار می&zwnj;کند؟</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">ماجرای آبگیری سد گتوند و اعتراض&zwnj;های صورت گرفته به آن نیز یکی از اخبار مهم زیست محیطی در سال ۱۳۹۱ بود. ساختن سد گتوند در استان خوزستان &nbsp;که یک دست&zwnj;آورد مهم در زمینه سد سازی و مهندسی برای ایران به شمار می&zwnj;آید، موجب نگرانی و اعتراض سازمان و کارشناسان محیط زیست شد. این سد که بلندترین سد خاکی کشور است، به گفته فعالان محیط زیست روی گنبدهای بزرگ نمکی ساخته شده و بنابراین باعث خواهد شد تا نمک فراوانی در آب حل و به این ترتیب وارد رودخانه کارون شود و زمین&zwnj;های اطراف را به شوره&zwnj;زار تبدیل کند. با این&zwnj;حال مسئولان سد اعلام کرده&zwnj;اند تدابیر لازم برای مقابله با نمک آزاده شده انجام خواهد شد. با آغاز آبگیری بخشی از این سد، گزارش&zwnj;هایی از تخلیه بسیاری از روستاها در منطقه آبگیری سد نیز منتشر شد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>باغ گیاه&zwnj;شناسی نوشهر در معرض تخریب</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/04_noshahr_garden.jpg" style="width: 180px; height: 116px;" /><span style="font-size: 13px;">در بهمن ماه سال ۱۳۹۱ شورای&nbsp; تامین استان مازندارن&nbsp; رای بر عبور جاده از باغ گیاه&zwnj;شناسی نوشهر را داد که این امر به منزله ویرانی قدیمی&zwnj;ترین باغ گیاه&zwnj;شناسی در ایران است.</span></p> </blockquote> <p dir="RTL">نمی&zwnj;توان به اعتراض&zwnj;های صورت گرفته در زمینه محیط زیست اشاره کرد و سخنی از ماجرای باغ گیاه&zwnj;شناسی نوشهر به میان نیاورد. باغ گیاه&zwnj;شناسی نوشهر با عمری در حدود ۸۱ سال به عنوان نخستین باغ پژوهشی و اکولوژیک در ایران و خاورمیانه شناخته می&zwnj;شود و پرورش حدود ۱۴۰۰ گونه گیاهی در آن صورت می&zwnj;گیرد. اما چند سالی است که بخش&zwnj;هایی از این باغ مورد تهدید و تخریب قرار گرفته است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در سال ۱۳۸۹ در حدود سه هکتار از باغ برای احداث جاده کمربندی تخریب شد. با اعتراض&zwnj;های فراوانی که در آن زمان صورت گرفت روند تخریب باغ به طور موقتی متوقف شد و فعالان محیط زیست خواهان مجازات متخلفان شدند. اما در بهمن ماه سال ۱۳۹۱ شورای&nbsp; تامین استان مازندارن&nbsp; رای بر عبور جاده از این باغ داد که این امر به منزله ویرانی قدیمی&zwnj;ترین باغ گیاه&zwnj;شناسی در ایران است. در پی این رای، جمعی زیادی از تشکل&zwnj;های زیست محیطی، استادان دانشگاه، متخصصان محیط زیست و اعضای هيئت علمی از رهبر ایران درخواست کردند تا با صدور حکمی مانع از تخریب این باغ ارزشمند شود. سال ۱۳۹۲ می&zwnj;تواند سال سرنوشت سازی برای قدیمی&zwnj;ترین باغ گیاه&zwnj;شناسی ایران باشد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>مقابله با آلودگی گسترده در دریاها</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">سال ۹۱ همچنین اخباری در خصوص شدت یافتن آلودگی در دریاهای شمال و جنوب ایران منتشر شد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/05_caspian_polution.jpg" style="width: 180px; height: 120px;" /><span style="font-size: 13px;">گسترش آلودگی&zwnj;های نفتی در دریای خزر و مشاهده گلوله&zwnj;&zwnj;های نفتی در سواحل ایران باعث شد تا مسئولان سازمان محیط زیست اعلام کنند در صورت تداوم این آلودگی&zwnj;ها از جمهوری آذربایجان و همچنین شرکت نفت بی.پی که در آن کشور مشغول انجام عملیات نفتی است شکایت کنند.</span></p> </blockquote> <p dir="RTL">گسترش آلودگی&zwnj;های نفتی در دریای خزر و مشاهده گلوله&zwnj;&zwnj;های نفتی در سواحل ایران باعث شد تا مسئولان سازمان محیط زیست اعلام کنند در صورت تداوم این آلودگی&zwnj;ها از جمهوری آذربایجان و همچنین شرکت نفت بی.پی که در آن کشور مشغول انجام عملیات نفتی است شکایت کنند. به گفته مقامات ایرانی، همسایگان ایران در حاشیه دریای خزر به خصوص جمهوری آذربایجان و روسیه مسئول آلوده کردن این دریا از طریق فعالیت&zwnj;های نفتی و همچنین رها کردن آلودگی&zwnj;های دیگر هستند. ایران به جز آماده کردن پرونده&zwnj;ای برای شکایت از آذربایجان، مانوری برای مقابله با آلودگی&zwnj;های نفتی در این دریا نیز انجام داد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در خلیج فارس نیز آلودگی&zwnj;های مختلف شدت یافته است. در اردیبهشت ماه سال ۱۳۹۱ یک مقام مسئول در سازمان محیط زیست ایران اعلام کرد سالانه حدود یک میلیون و دویست هزار بشکه نفت وارد خلیج فارس می&zwnj;شود. در همین حال به گفته مسئولان سازمان محیط زیست، ایران قصد دارد با انجام یک سرمایه گذاری ۳۰ میلیون دلاری با این آلودگی&zwnj;های گسترده مقابله کند.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>اقدامات قانونی برای حفاظت از محیط زیست کشور</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در سال ۱۳۹۱ لایجه جامع خاک کشور سرانجام پس از دو سال برای بررسی به مجلس رفت. این لایحه که با در نظر گرفتن نقطه نظرات سازمان محیط زیست کشور تدوین شده قرار است بتواند جلو فرسایش و آلودگی خاک را بگیرد و با متخلفان برخورد کند. مطابق برخی آمارها، ایران در رتبه&zwnj;های نخست فرسایش خاک در جهان قرار دارد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">از سوی دیگر سندی به نام &laquo;سند ملی محیط زیست ایران&raquo; از سوی سازمان حفاظت محیط زیست به مجلس ارائه شده است و اکنون این سند نیز در انتظار بررسی&zwnj;های قانونی به سر می&zwnj;برد. این سند به طور جامع به مواردی مانند حفاظت از منابع آبی، خاک، هوا، مرتع، بیابان و بخش&zwnj;های دیگر از جمله صنایع می&zwnj;پردازد. سازمان محیط زیست امیدوار است با تصویب این سند در شواری عالی انقلاب فرهنگی بستری کلان و قوی برای مشخص شدن حقوق و تکالیف مردم و مسئولان دولتی در قبال حفاظت از محیط زیست مشخص شود. با این حال برخی کارشناسان محیط زیست در این باره گفته&zwnj;اند که این سند چون پشتوانه مالی، قانونی و سیاسی لازم را ندارد نمی&zwnj;&zwnj;تواند کارآمد باشد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>بحران آب در زاینده رود و ارومیه</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">زاینده رود که در سال&zwnj;های اخیر با وضعیت بحرانی کم&zwnj;سابقه&zwnj;ای رو به روست و بیشتر روزهای سال را بدون آب سپری می&zwnj;کند، در هفته&zwnj;های پایانی سال ۱۳۹۱ باز هم خبرساز شد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/06_zayandeh_rood.jpg" style="width: 180px; height: 111px;" /><span style="font-size: 13px;">اعتراض کشاورزان اصفهانی به انتقال آب از این استان به استان یزد و تخریب تاسیسات آب&zwnj;رسانی توسط آن&zwnj;ها به یزد به خشونت کشیده شد.&nbsp;</span></p> </blockquote> <p dir="RTL">اعتراض کشاورزان اصفهانی به انتقال آب از این استان به استان یزد و تخریب تاسیسات آب&zwnj;رسانی توسط آن&zwnj;ها به یزد به خشونت کشیده شد. گرچه به گفته این افراد و مسئولان استان اصفهان، دلیل کم&zwnj;آبی زاینده رود انتقال آب آن به استان یزد است، اما دلایل دیگری از جمله ضعف مدیریت منابع آبی در استان اصفهان نیز به عنوان عوامل خشک شدن زاینده رود ذکر شده است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">دریاچه ارومیه نیز همچنان یک سال بحرانی دیگر را پشت سر گذاشت و همچنان با خطر خشک شدن و نابودی تهدید شد. با این حال در ماه&zwnj;های پایانی سال و به دلیل حجم بارش&zwnj;های فصلی، آب این دریاچه حدود هفتاد سانتیمتر بالا آمد. اما بسیاری بالا آمدن سطح آب این دریاچه بر اثر بارش&zwnj;های فصلی را امری موقتی دانسته و از لزوم تدابیر دیگر از جمله دادن حق&zwnj;آبه دریاچه برای زنده نگاه&zwnj;داشتن آن سخن می&zwnj;گویند. خشک شدن این دریاچه می&zwnj;تواند عواقب وخیم زیست محیطی به همراه داشته باشد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>خروج ژئو پارک ژئو پارک قشم از فهرست یونسکو</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در سال ۱۳۹۱ ژئوپارک جزیره قشم به عنوان تنها ژئو پارک ایران و خاورمیانه به دلیل به کار نبستن اقدامات مدیریتی ویژه و آماده نکردن زیرساخت&zwnj;های لازم برای گردشگری علمی از شبکه جهانی ژئوپارک&zwnj;های سازمان یونسکو خارج شد. ژئو&zwnj;پارک &zwnj;به مناطق حفاظت شده طبیعی که دارای جاذبه&zwnj;های زمین&zwnj;شناختی و علمی است گفته&zwnj; می&zwnj;شود. منطقه حفاظت شده بمو در استان فارس نیز جهت توسعه پالایشگاه شیراز و عبور خط لوله نفت مورد تعرض قرار گرفت.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>طرح&zwnj;های مردمی برای حمایت از محیط زیست</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">اما در کنار تمام رویدادهای مرتبط با محیط زیست ایران، باید توجه ویژه&zwnj;ای به طرح&zwnj;ها و ابتکارات مردمی و سازمان&zwnj;های مردم نهاد برای حفظات از محیط زیست انجام داد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL">سال ۱۳۹۱ را می&zwnj;توان سال حمایت&zwnj;های مختلف مردمی از یوزپلنگ ایرانی نیز نام&zwnj;گذاری کرد. یوزپلنگ ایرانی تنها گونه باقی مانده از یوزپلنگ آسیایی است و نسل آن در خطر انقراض قرار دارد. در بهمن ماه، ۴۶ هنرمند با اهدای آثارشان به گالری گلستان در تهران، عواید آن را برای حمایت از پروژه حفاظت از یوزپلنگ ایرانی اختصاص دادند. در میان این هنرمندان افراد سرشناسی مانند عباس کیارستمی، بهرام دبیری، ابراهیم حقیقی، گیزلا وارگا سینایی، مریم زندی، قباد شیوا رضا کیانیان و رعنا جوادی حضور داشتند.</p> </blockquote> <p dir="RTL">سال ۱۳۹۱ را می&zwnj;توان سال حمایت&zwnj;های مختلف مردمی از یوزپلنگ ایرانی نیز نام&zwnj;گذاری کرد. یوزپلنگ ایرانی تنها گونه باقی مانده از یوزپلنگ آسیایی است و نسل آن در خطر انقراض قرار دارد. در بهمن ماه، ۴۶ هنرمند با اهدای آثارشان به گالری گلستان در تهران، عواید آن را برای حمایت از پروژه حفاظت از یوزپلنگ ایرانی اختصاص دادند. در میان این هنرمندان افراد سرشناسی مانند عباس کیارستمی، بهرام دبیری، ابراهیم حقیقی، گیزلا وارگا سینایی، مریم زندی، قباد شیوا رضا کیانیان و رعنا جوادی حضور داشتند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در روزهای منتهی به نوروز نیز طرحی با نام &laquo;نوروز با یوز&raquo; در تهران به اجرا درآمد. در این طرح یک بازارچه فروش محصولات به مناسب نوروز برگزار شد که عواید آن برای حمایت از فعالیت&zwnj;های انجمن یوزپلنگ ایرانی اختصاص خواهد یافت.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در پانزدهم اردیبهشت ماه سال ۱۳۹۱ نیز گروهی از مردم و علاقه&zwnj;مندان محیط زیست در پارک جمشیدیه تهران برای برگزاری همایشی به منظور اعتراض به روند تخریب تالاب میانکاله تجمع کردند. ساخت پالایشگاه بهشهر حیات تلاب ارزشمند میانکاله را با تهدید رو به رو کرده است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">اما در این میان باید از طرح کوچکی که در یکی از روستاهای جنگلی در منطقه پشتکوه لردگان به اجرا درآمده است نیز یاد کرد. طرحی که در صورت فراگیر شدن می&zwnj;&zwnj;تواند تا حد بسیار زیادی در حفاظت از جنگل&zwnj;های ایران&nbsp; به خصوص در منطقه زاگرس نقش مهمی بازی کند. در این طرح به کمک یکی از دهیاران و با حمایت&zwnj;های سازمان منابع طبیعی، خانه&zwnj;های این روستا دارای آبگرمکن خورشیدی شدند. قطع درختان جنگلی برای تامین سوخت هیزمی، همواره یکی از بزرگترین عوامل آسیب رسان به درختان منطقه زاگرس بوده است. اجرا کنندگان این طرح امیدوارند استفاده از انرژی خورشیدی مانع از نابودی مناطق جنگلی شود.</p> https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/03/23/25467#comments آلودگی دریاها آلودگی‌ هوای تهران بحران آب بیژن روحانی تالاب گندمان تخریب جنگل‌ها جنگل زدایی خلیج فارس درختکاری دریاچه ارومیه دریای خزر زاینده رود سازمان محیط زیست ایران سد سازی سد گتوند دانش Sat, 23 Mar 2013 06:00:02 +0000 arezoo 25467 at https://archive.radiozamaneh.com https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/03/12/25205 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/03/12/25205" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-motarjem"> <div class="field-label">برگردان:&nbsp;</div> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> احسان سنایی </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="450" height="389" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/ili-1.jpg?1363063653" /> </div> </div> </div> <p>فیز دات اورگ - طبق تحقیقات جدید مبتنی بر مدل&zwnj;سازی آماری تحولات زبان، قدمت شاهکار هومر، &laquo;ایلیاد&raquo; به سال ۷۶۲ پیش از میلاد نسبت داده شد.</p> <!--break--><!--break--><p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">پژوهشگران دانشگاه ریدینگ انگلستان، با کمک روش&zwnj;های آماری بررسی تحولات زبانی، دست به مقایسه زبان به&zwnj;کاررفته در ایلیاد هومر، با زبان یونانی &nbsp;معاصر و همچنین زبان هیتیت زدند &ndash; زبان منسوخی از شاخه&zwnj;ی آناتولی &nbsp;زبان&zwnj;های هند و اروپایی، مربوط به سال&zwnj;های ۱۶۰۰ تا ۱۲۰۰ پیش از میلاد). در واقع این دانشمندان به اثبات همان چیزی پرداختند که مورخان و باستان&zwnj;گرایان مدت&zwnj;ها مدعی&zwnj;اش بودند: اینکه تاریخ نگارش این شاهکارهای ادبی، به قرن هشتم پیش از میلاد برمی&zwnj;گردد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در این بررسی، تیم پژوهشی &nbsp;پروفسور مارک پاگل (<span dir="LTR">Mark Pagel</span>)، دست به مقایسه اختلافات موجود بین مجموعه&zwnj;ای ثابت از واژگان مشترک زبان یونانی &nbsp;هومری، یونانی جدید و زبان باستانی هیتیت زدند و زمان احتمالی &nbsp;انشعاب این زبان&zwnj;ها را هم بر مبنای درصد واژگان مشترک سه زبان، و همچنین آهنگ تغییر واژگان&zwnj;شان مشخص کردند. نتیجه آنکه زمان نگارش حماسه&zwnj;های هومر، با دقت ۹۵ درصد در حدفاصل سال&zwnj;های ۱۱۵۷ تا ۳۷۶ پیش از میلاد تعیین شد؛ که برآورد میانگین &nbsp;آن می&zwnj;شود سال ۷۶۲ پیش از میلاد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">به&zwnj;گفته پروفسور پاگل: &quot;بررسی&zwnj;ای که از <em>ایلیاد </em>صورت دادیم، نه بر مبنای اطلاعات تاریخی، باستان&zwnj;شناختی یا فرهنگی؛ بلکه با تحلیل آماری واژگان مشترک سه زبان، و همچنین تعیین آهنگ جابه&zwnj;جایی&zwnj;های لغوی زبان&zwnj;های هند و اروپایی انجام شد. با این&zwnj;حال تواریخی که ما تخمین زدیم، در حدفاصل تاریخ پیشنهادی باستان&zwnj;گرایان و مورخان جا می&zwnj;گیرد. ماحصل پژوهشی که روی <em>ایلیاد </em>انجام شد، نشان می&zwnj;دهد که چطور می&zwnj;توان زبان را هم مثل ژن&zwnj;ها، برای حل معماهای تاریخی، باستان&zwnj;شناختی و مردم&zwnj;شناختی استفاده کرد&quot;.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">پژوهش پیشین پروفسور پاگل بر نحوه تحول زبان&zwnj;های بشری، تصویری مشتمل بر ۷۰۰۰ زبان زنده دنیا را شامل می&zwnj;&zwnj;شود. او به اتفاق تیم پژوهشی&zwnj;اش، و با کمک برآوردهای آماری از آهنگ جابه&zwnj;جایی &nbsp;بخشی از لغات زبان&zwnj;های هند و اروپایی، مدارکی از الگوهای مشترک نحوه&zwnj;ی کاربردمان از زبان، و همچنین علت بقای برخی واژگان و نابودی برخی دیگر را به دست آورده&zwnj;اند. بر اساس داده&zwnj;های حاصل از تغییر آهنگ این جابه&zwnj;جایی&zwnj;ها، بیشترین لغات مشترک زبان&zwnj;های یادشده را می&zwnj;توان ملاک&zwnj;های مناسبی جهت تخمین زمان انشعاب&zwnj;شان از هم گرفت.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">پژوهش تیم پروفسور پاگل، در شماره این هفته نشریه <span dir="LTR">BioEssays</span> منتشر شده است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>منبع: </strong><strong><a href="http://phys.org/news/2013-02-homer-great-literary-masterpieces-dated.html"><span dir="LTR">Phys.org</span></a></strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>توضیحات تصاویر:</strong></p> <p dir="RTL">نسخه&zwnj;ای از ایلیاد هومر، مربوط به اوایل قرن ششم تا اوایل قرن پنجم پیش از میلاد / منبع: <span dir="LTR">Lexicon of Greek Personal Names</span></p> https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/03/12/25205#comments احسان سنایی اودیسه ایلیاد باستان‌گرایی دانشگاه ریدینگ زبان هند و اروپایی زبان هیتیت هومر دانش Tue, 12 Mar 2013 04:46:08 +0000 arezoo 25205 at https://archive.radiozamaneh.com https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/03/11/25203 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/03/11/25203" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-nevisandeh"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> مازیار مهدوی‌فر </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="277" height="178" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/dandan.jpg?1363076078" /> </div> </div> </div> <p dir="RTL">مازیار مهدوی&zwnj;فر - یک ضرب&zwnj;المثل قدیمی می&zwnj;گوید: &quot;بخند تا دنیا به رویت بخندد&quot;، اما واقعیت این است که خندیدن همیشه کار آسانی نیست. به خصوص اگر بدانید وقتی می&zwnj;خندید در پس لبخندتان ردیفی از دندان&zwnj;هایی ظاهر می&zwnj;شود که چندان هم سفید نیستند.</p> <!--break--><!--break--><p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">&nbsp;همین نیاز انسان به سفید بودن دندان&zwnj;ها برای داشتن خنده&zwnj;ای زیبا بود که متخصصان را ترغیب کرد به فکر راه چاره&zwnj;ای بیفتند و از تکنولوژی برای تغییر رنگ دندان&zwnj;ها استفاده کنند؛ تلاشی که منجر به ابداع دستگاه&zwnj;هایی شد که با استفاده از مواد شیمیایی و فعال&zwnj;کننده&zwnj;های نوری، رنگ دندان شما را شاید از روز اول هم سفیدتر می&zwnj;کند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><a href="http://www.zamahang.com/podcast/2010/20130219_Dental_Whitening_MazyarMahdavifar.mp3"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/musicicon.jpg" style="width: 273px; height: 31px;" /></a></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">قبل از اینکه سراغ این دستگاه&zwnj;ها برویم خوب است بدانید مواد تغییر دهنده رنگ دندان، ممکن است به دو صورت در بافت دندان&zwnj;ها جایگزین شوند. گروه اول جرم&zwnj;های خارجی هستند که روی سطح خارجی دندان&zwnj;ها قرار می&zwnj;گیرند. لکه&zwnj;هایی که با خوردن چای، قهوه، نوشابه&zwnj;ها، شراب قرمز و مهم&zwnj;تر از همه، کشیدن سیگار روی سطح بیرونی دندان&zwnj;ها ایجاد می&zwnj;شوند از این دسته&zwnj;اند. معمولاً می&zwnj;توان با استفاده از مسواک و سفیدکننده&zwnj;های خانگی این لکه&zwnj;ها را از بین برد، اما اگر با استفاده از این روش&zwnj;های معمول رنگ دندانتان تغییر نکرد معنایش این است که دندان&nbsp;شما دارای جرم&zwnj;ها یا لکه&zwnj;های داخلی شده است. این جرم&zwnj;ها با تخریب مینای دندان، به داخل آن نفوذ می&zwnj;کند و رنگ سفید بافت دندانی را تغییر می&zwnj;دهند. اگرچه مینای دندان مقاوم&zwnj;ترین بخش بدن انسان است، اما نسبت به عوامل فرساینده&zwnj;ای مانند سیگار، قهوه و نوشابه&zwnj;های گازدار حساس است و در گذر زمان تخریب می&zwnj;شود. این عوامل باعث فرسایش مینای دندان می&zwnj;شوند و آن را نسبت به مواد رنگی نفوذپذیر می&zwnj;کنند. ضمن اینکه تخریب مینای دندان سبب می&zwnj;شود بافت&zwnj;های زیرین آن که متمایل به رنگ زرد و سبز هستند نمودار شوند.&nbsp;</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>دستگاه&zwnj;های سفیدکننده دندان&zwnj;ها</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">سفید کردن دندان&zwnj;ها با استفاده از دستگاه فعال کننده نوری، روشی است که امروزه توسط دندان&zwnj;پزشکان و در مطب آن&zwnj;ها انجام می&zwnj;شود و تا حد زیادی مشکل زرد شدن دندان&zwnj;ها را حل کرده است. این روش در مواقعی که روش&zwnj;های معمولی پاسخ نمی&zwnj;دهند استفاده می&zwnj;شود و کاربرد آن در مورد هر دو نوع جرم&zwnj;های داخلی و خارجی است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/dandan2.jpg" style="width: 180px; height: 119px; float: right;" /></p> <p dir="RTL">سفید کردن دندان&zwnj;ها با استفاده از دستگاه فعال کننده نوری، روشی است که امروزه توسط دندان&zwnj;پزشکان و در مطب آن&zwnj;ها انجام می&zwnj;شود و تا حد زیادی مشکل زرد شدن دندان&zwnj;ها را حل کرده است. این روش در مواقعی که روش&zwnj;های معمولی پاسخ نمی&zwnj;دهند استفاده می&zwnj;شود و کاربرد آن در مورد هر دو نوع جرم&zwnj;های داخلی و خارجی است.</p> </blockquote> <p dir="RTL">در این روش، ماده اصلی زمینه&zwnj;ای مورد استفاده، &quot;پراکسید هیدروژن&quot; است. پزشک ابتدا پراکسید هیدروژن را که به صورت ژل است روی سطح دندان&zwnj;ها قرار می&zwnj;دهند و بعد با استفاده از طول موج&zwnj;های مخصوص نور که توسط دستگاه، تابانده می&zwnj;شود آن را فعال می&zwnj;کند. در اثر فعال&zwnj;سازی ژل، ماده پراکسید هیدروژن، تجزیه می&zwnj;شود و یون&zwnj;های اکسیژن از خود آزاد می&zwnj;کند. این یون&zwnj;های اکسیژن آزاد شده، همان ماده اصلی مورد نیاز برای سفید کردن دندان&zwnj;ها هستند. چون این امکان را دارند که به داخل بافت دندان نفوذ کنند و در آن&zwnj;جا با ترکیبات تغییر&zwnj;دهنده رنگ دندان ترکیب شده و باعث جدا شدن آن&zwnj;ها از بافت دندان شوند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">این روش سفید کردن دندان&zwnj;ها، هرساله با تغییرات در دستگاه&zwnj;های تابنده نور و ژل مخصوص، پیشرفت&zwnj;های بیشتری می&zwnj;کند. با این حال در نظر داشته باشید ماندگاری سفیدی حاصل از این روش به صورت مادام&zwnj;العمر نیست. چون دندان&zwnj;ها دوباره در معرض مواد رنگ دهنده و رنگ&zwnj;بر قرار می&zwnj;گیرند و فرسایش ذکر شده، دوباره در گذر زمان ایجاد می&zwnj;شود. بسته به چگونگی مراقبت از دندان&zwnj;ها، این سفیدی ایجاد شده از یک تا سه سال ماندگاری خواهد داشت.&nbsp;</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>اثرات جانبی دستگاه&zwnj;های سفید&zwnj;کننده</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">حساسیت&zwnj;های مقطعی دندان و تحریک&zwnj;پذیر شدن لثه&zwnj;ها، اتفاق&zwnj;های شایعی هستند که معمولاً پس از سفید کردن دندان به خصوص در صورت مصرف نوشیدنی داغ یا سرد رخ می&zwnj;دهند،&nbsp;اما &nbsp;این حالت&zwnj;ها&nbsp;پس از چند روز به خودی خود از بین می&zwnj;روند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">ژل پراکسید هیدروژن استفاده شده نیز ممکن است منجر به سوختگی بافت&zwnj;های نرم زبان، لثه و لب شود. چون این ژل بسیار قوی است و خاصیت سوزانندگی دارد. البته این اتفاق زمانی رخ می&zwnj;دهد که قالب دندانی تهیه شده برای انجام این کار مناسب دندان&zwnj;های شما نباشد یا میزان ژل استفاده شده بیش از حد لازم باشد. ضمن اینکه تکان خوردن فرد در هنگام انجام عمل سفید کردن نیز می&zwnj;تواند منجر به ایجاد این آسیب بشود.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>توصیه&zwnj;های تغذیه&zwnj;ای</strong></p> <p dir="RTL">رعایت برخی از توصیه&zwnj;های تغذیه&zwnj;ای برای حفظ سفیدی دندان&zwnj;ها و جلوگیری از زرد شدن آن&zwnj;ها لازم است. اولین توصیه نوشیدن نوشابه و آب میوه با استفاده از نی است. این کار دو ویژگی مثبت دارد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL">قدیمی&zwnj;ها توصیه می&zwnj;کردند برای سفید شدن دندان&zwnj;ها از آب لیمو و سرکه استفاده کنید. شاید این روش در کوتاه&zwnj;مدت کارایی داشته باشد، اما واقعیت این است که مواد غذایی اسیدی، در گذر زمان منجر به فرسایش مینای دندان و آسیب&zwnj;پذیر شدن آن می&zwnj;شوند. به همین دلیل پس از صرف غذا به خصوص انواع اسیدی آن، حتماً دندان&zwnj;ها و دهانتان را با آب بشویید.</p> </blockquote> <p dir="RTL">اول اینکه باعث می&zwnj;شود نوشیدنی، با سطح جلویی دندان&zwnj;ها تماس نداشته باشد و در نتیجه باعث تغییر رنگ آن&zwnj;ها نشود. اگرچه این روش بر تغییر رنگ سطح خلفی دندان&zwnj;ها تأثیری ندارد. فایده دوم استفاده از نی برای نوشیدن مایعات رنگی نیز این است که باعث می&zwnj;شود قند موجود در این نوشیدنی&zwnj;ها تماس کمتری با دندان&zwnj;ها داشته باشد. همانطور که می&zwnj;دانید قند و شیرینی یکی از عوامل اصلی پوسیدگی دندان&zwnj;ها هستند که باعث آسیب به مینای دندان و تغییر رنگ آن می&zwnj;شود.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">قدیمی&zwnj;ها توصیه می&zwnj;کردند برای سفید شدن دندان&zwnj;ها از آب لیمو و سرکه استفاده کنید. شاید این روش در کوتاه&zwnj;مدت کارایی داشته باشد، اما واقعیت این است که مواد غذایی اسیدی، در گذر زمان منجر به فرسایش مینای دندان و آسیب&zwnj;پذیر شدن آن می&zwnj;شوند. به همین دلیل پس از صرف غذا به خصوص انواع اسیدی آن، حتماً دندان&zwnj;ها و دهانتان را با آب بشویید. میوه&zwnj;های ترد مانند سیب، گلابی و هویج، مسواک&zwnj;های طبیعی هستند که دارای سلولز هستند و می&zwnj;توانند به عنوان صیقل&zwnj;دهنده دندان عمل کنند. ضمن اینکه گاز زدن و جویدن آن&zwnj;ها باعث تحریک ترشح بزاق می&zwnj;شود. بزاق حاوی موادی است که از تشکیل پلاک&zwnj;های دندانی و پوسیده شده دندان&zwnj;ها جلوگیری می&zwnj;کنند. در کنار همه توصیه&zwnj;های تغذیه&zwnj;ای ذکر شده برای داشتن دندان&zwnj;هایی سالم و سفید، استفاده از مسواک، نخ دندان و دهان&zwnj;شویه را فراموش نکنید.</p> https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/03/11/25203#comments دندان سفید مازیار مهدوی فر مجله پزشکی دانش Mon, 11 Mar 2013 22:27:40 +0000 society 25203 at https://archive.radiozamaneh.com https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/03/09/25148 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/03/09/25148" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-nevisandeh"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> Science Daily ساینس دیلی </div> </div> </div> <div class="field field-type-text field-field-motarjem"> <div class="field-label">برگردان:&nbsp;</div> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> احسان سنایی </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="307" height="188" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/aqr-1.jpg?1362879456" /> </div> </div> </div> <p>ساینس دیلی - تصاویر رنگی و تر و تازه&zwnj; ابزار آکواریوس، با گذشت بالغ بر یک سال از نقشه&zwnj;برداری&zwnj;های پیگیرش، حکایت از نحوه پراکندگی &nbsp;آب شور دریاهای زمین دارد: تراوش آب شیرین از مصب رود آمازون، جریانی نامرئی از میان آب&zwnj;های شور دریای عمان تا خلیج بنگال و نیز حجم گسترده&zwnj;ای از آب شیرین در شرق نواحی گرمسیری اقیانوس آرام در فصل زمستان. این&zwnj; تغییرات و سایر نمونه&zwnj;هایی که در الگوی شوری آب&zwnj;های زمین رصد شده، با یک سال پویش پیوسته سیاره&zwnj;مان از دید ابزار آکواریوس &nbsp;ناسا برملا شده&zwnj;اند.</p> <!--break--><!--break--><p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">گری لاجرلوف (<span dir="LTR">Gary Lagerloef</span>)، دانشمند ارشد آکواریوس از مرکز تحقیقات زمین و فضای سیاتل می&zwnj;گوید: &quot;با گذشت بالغ بر یک سال از کسب داده، هم&zwnj;اینک الگوهای شگفت&zwnj;انگیزی، خصوصاً در نواحی گرمسیری زمین دیده&zwnj;ایم. ما پدیده&zwnj;هایی دیده&zwnj;ایم که در طول زمان به سرعت دچار تحول می&zwnj;شوند&quot;.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">آکواریوس که در دهم ژوئن ۲۰۱۱، سوار بر ماهواره آرژانتینی &nbsp;<span dir="LTR">SAC-D</span> به فضا پرتاب شد، اولین ابزار ماهواره&zwnj;ای ناساست که اختصاصاً با هدف بررسی حجم املاح آب&zwnj;های زمین طراحی و ساخته شده است. تحولات شوری آب که از جمله محرک&zwnj;های عمده چرخه آب اقیانوس&zwnj;هاست، ارتباط وثیقی با چرخه آب شیرین &nbsp;زمین نیز دارند و داده&zwnj;های گرانبهایی را هم در خصوص نحوه تأثیر تحولات اقلیمی زمین بر الگوهای بارشی در اختیار دانشمندان قرار می&zwnj;دهند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">آکواریوس آهنگ گسیل امواج میکروویو از ۱ تا ۲ سانتیمتر فوقانی &nbsp;سطح آب اقیانوس&zwnj;ها را تشخیص می&zwnj;دهد &ndash; کمیتی که بسته به دما و املاح آب دریا، متغیر است. این ابزار، اطلاعات&zwnj;اش را در واحدهایی به طول ۳۸۶ کیلومتر از سطح زمین جمع&zwnj;آوری می&zwnj;کند؛ به&zwnj;طوریکه به گذشت تنها هفت روز، یک نقشه سرتاسری از املاح کل دریاهای زمین حاصل می&zwnj;شود.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>اقیانوس&zwnj;های متغیر</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">فیلم حاصل از تنسیق یک&zwnj;ساله&zwnj;ی این نقشه&zwnj;برداری&zwnj;های پیگیر، حکایت از جهان متغیری بر مبنای تحول الگوهای شوری آب دارد. دریای عمان که در حاشیه سرزمین&zwnj;های خشک خاورمیانه جاخوش کرده، به&zwnj;ظاهر از همسایه&zwnj;اش خلیج بنگال که مدام از آب باران&zwnj;های موسمی و تخلیه رود گنگ و سایر نمونه&zwnj;های مشابه سیراب می&zwnj;شود، فوق&zwnj;العاده شورتر است. آمازون، رود پهناوری در آن&zwnj;سوی زمین هم حجم عظیمی از آب شیرین را روانه آب اقیانوس اطلس می&zwnj;کند که جریان&zwnj;اش بسته به شرایط اقلیمی &nbsp;آن فصل از سال، یا به جانب شرق و سواحل آفریقا می&zwnj;رود و یا به سمت شمال و دریای کارائیب. برکه&zwnj;هایی از آب شیرین &nbsp;میان&zwnj;اقیانوسی هم سوار بر جریانات اقیانوسی، از نواحی پربارش اقیانوس آرام عزم ساحل پاناما می&zwnj;کنند؛ و دریای مدیترانه هم از طرفی در نقشه&zwnj;های آکواریوس، آب بسیار شوری دارد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p class="rtecenter" dir="RTL" style=""><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/aqr-2.jpg" style="width: 500px; height: 375px;" /></p> <p class="rtecenter" dir="RTL" style=""><strong><span style="font-size:12px;"><span style="color: rgb(128, 128, 128);">نقشه سراسری شوری آب&zwnj;های زمین از دید ابزار آکواریوس (مربوط به اواخر تابستان پیش) رنگ&zwnj;های گرم&zwnj;تر، حکایت از شوری بیشتر دارند</span></span></strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">یکی از عوارضی که به&zwnj;وضوح در این نقشه&zwnj;ها به چشم می&zwnj;خورد، حجم عظیمی از آب فوق&zwnj;العاده شور، بر پهنه اقیانوس اطلس شمالی&zwnj;ست. این ناحیه که شورترین قسمت از آب اقیانوس اطلس را شکل داده، چیزی شبیه به یک صحرا در قیاس با سایر نقاط خشکی&zwnj;ست؛ که بارندگی &nbsp;فوق&zwnj;العاده کم، و تبخیر زیادی دارد. به دنبال همین مشاهدات آکواریوس بود که در پاییز سال گذشته&zwnj;ی میلادی، هیئتی از جانب ناسا تحت عنوان &laquo;بررسی فرآیندهای شوری در نواحی متمرکز اقیانوس شمالی&raquo; (<span dir="LTR">SPURS</span>) نیز عازم این نقطه شد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">اریک لیندستورم (<span dir="LTR">Eric Lindstorm</span>) از دانشمندان برنامه&zwnj; اقیانوس&zwnj;شناسی &nbsp;فیزیکی &nbsp;ناسا و نیز از اعضای این هیئت کاوشی می&zwnj;گوید: &quot;نتیجه&zwnj;ای که پس از پنج کاوش میدانی و تحلیل نقشه&zwnj;های هفتگی &nbsp;شوری آب از جانب آکواریوس، که مرتباً در اختیارمان قرار می&zwnj;گرفت، این بوده که تحولات شوری رصدشده توسط آکواریوس و نیز کشتی ما، در واقع شباهت زیادی به هم دارند&quot;.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>اهداف آتی </strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">جین کارل فلدمن (<span dir="LTR">Gene Carl Feldman</span>)، مدیر پروژه آکواریوس از مرکز فضایی گادرد ناسا نیز می&zwnj;گوید: &quot;مأموریت اصلی آکواریوس اصولاً برای سه سال طراحی شده؛ ولی دلیلی ندارد این ابزار، برای مدت طولانی&zwnj;تری هم اطلاعات گرانبهایش را به زمین نفرستد. این ابزار، بی&zwnj;وقفه مشغول کار بوده و همکاران&zwnj; آرژانتینی&zwnj;مان هم در هدایت ماهواره سنگ تمام گذاشته&zwnj;اند&quot;.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">یکی از اهداف اصلی تیم آکواریوس در طول چند سال آینده، عرضه شیوه&zwnj;هایی برای ارتقای هرچه&zwnj;بهتر پروسه تفسیر داده&zwnj;ها و همچنین کسب اطلاعات بیشتری از نواحی ساحلی و پیراقطبی&zwnj;ست. در نواحی قطبی، مشکلی علی&zwnj;حده هم هست و آن اینکه تغییرات شوری آب&zwnj;های سرد این منطقه باید فوق&zwnj;العاده بالا باشد تا تأثیراتش را بتوان از طریق رصدهای میکروویوی استنباط کرد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">باری تا به همین&zwnj;جای کار هم هیئت علمی &nbsp;آکواریوس از توانایی این ابزار در تعیین میزان املاح آب&zwnj;های چسبیده به سواحل هم در شگفت&zwnj;اند. فلدمن می&zwnj;گوید: &quot;واقعاً جالب است که ما می&zwnj;توانیم از این نواحی هم، علی&zwnj;الخصوص حوالی جزایر پراکنده در اقیانوس آرام &ndash; که شدت آلودگی&zwnj;شان مشهود نیست &ndash; اطلاعات بگیریم. این نشان می&zwnj;دهد که در فاکتور گرفتن &nbsp;آلودگی&zwnj;های مربوط به خشکی، عملکرد خوبی داشته&zwnj;ایم&quot;.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">بارندگی هم از دیگر عوامل مؤثر بر سطح املاح آب دریاهاست. بارندگی شدید، با ایجاد تلاطم سطحی و لذا تضعیف سیگنال&zwnj;های میکروویوی سطح آب اقیانوس، نمی&zwnj;گذارد آکورایوس حین عبور از فراز ابرهای باران&zwnj;زا مشاهدات&zwnj;اش را به&zwnj;درستی انجام دهد. این بارش&zwnj;ها ضمناً می&zwnj;تواند منجر به تشکیل برکه&zwnj;های کم&zwnj;عمق میان&zwnj;اقیانوسی &nbsp;آب شیرین هم بشوند. هیئت علمی آکواریوس در نظر دارد که در آینده از اطلاعات ابزار دیگری سوار بر ماهواره <span dir="LTR">SAC-D</span> هم، که یک حسگر میکروویوی ساخت آرژانتین است، استفاده ببرد. این حسگر، میزان بارندگی را همزمان با محاسبات شوری به ثمر می&zwnj;رسانَد؛ به&zwnj;طوریکه دانشمندان می&zwnj;توانند اطلاعات شوری را در جریان بارندگی هم استحصال کنند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">هدف نهایی این هیئت، آمیزش محاسبات آکواریوس با نتایج همتای اروپایی&zwnj;اش، یعنی ماهواره &laquo;رطوبت خاک و شوری اقیانوس&raquo; (<span dir="LTR">SMOS</span>) است تا نقشه&zwnj;های هرچه&zwnj;دقیق&zwnj;تر و بهتری از املاح اقیانوسی حاصل آید. از این گذشته، تیم آکواریوس بناست به اتفاق پژوهش&zwnj;گران وزارت کشاورزی آمریکا، به&zwnj;زودی دست به انتشار نخستین بانک اطلاعاتی از رطوبت خاک سرتاسر زمین هم بزنند؛ که نقش مکمل داده&zwnj;های ماهواره <span dir="LTR">SMOS</span> را هم ایفا خواهد کرد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">فلدمن می&zwnj;گوید: &quot;اولین سال عملکرد آکواریوس، عمدتاً معطوف به آشنایی با ابزارها و الگوریتم&zwnj;ها بود. حالا که مشکلات اصلی را پشت سر گذاشته&zwnj;ایم، واقعاً می&zwnj;توانیم بنشینیم و ببینیم این داده&zwnj;ها چه حرفی راجع به چند و چون تحولات اقیانوسی برای گفتن دارند؛ چگونه این تحولات بر اقلیم و آب و هوای زمین مؤثرند و این محاسبات جالب مربوط به شوری، چه رهنمودهایی برای ما در چنته دارند&quot;.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>منبع: </strong><strong><a href="http://www.sciencedaily.com/releases/2013/02/130227165152.htm"><span dir="LTR">Science Daily</span></a></strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>در همین زمینه:</strong></p> <p dir="RTL"><a href="http://www.radiozamaneh.com/science/2011/06/12/4680">چشمی برای چشیدن آب&zwnj;های زمین</a></p> <p dir="RTL"><a href="http://zamaaneh.com/science/2009/11/post_52.html">به تماشای آب&zwnj;های زمین</a></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>توضیحات تصاویر:</strong></p> <p dir="RTL">۱ - طرحی از ماهواره آرژانتینی <span dir="LTR">SAC-D</span>، حامل ابزار آکواریوس / منبع: ناسا</p> <p dir="RTL">۲ - نقشه سراسری شوری آب&zwnj;های زمین از دید ابزار آکواریوس (مربوط به اواخر تابستان پیش) رنگ&zwnj;های گرم&zwnj;تر، حکایت از شوری بیشتر دارند / منبع: <span dir="LTR">NASA/GSFC/JPL-Caltech</span></p> https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/03/09/25148#comments SAC-D SMOS آکواریوس احسان سنایی اقیانوس اطلس خلیج بنگال دریای عمان رود آمازون ناسا دانش Sat, 09 Mar 2013 20:13:51 +0000 arezoo 25148 at https://archive.radiozamaneh.com https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/03/06/25048 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/03/06/25048" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-nevisandeh"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> محب کاساندی (Moheb Costandi) </div> </div> </div> <div class="field field-type-text field-field-motarjem"> <div class="field-label">برگردان:&nbsp;</div> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> احسان سنایی </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="277" height="188" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/akdsoc01.jpg?1362562409" /> </div> </div> </div> <p>محب کاساندی<strong> - </strong>طبق پژوهشی که در شماره اخیر ماهنامه <span dir="LTR">Journal of Archaeological Science</span> انتشار یافته، بحران فعلی سوریه حاوی قرائنی با وقایع کهن منتهی به سقوط امپراطوری آکد در حدود 4000 سال پیش است.</p> <!--break--><!--break--><p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">امپراطوری آکد، در هزاره سوم پیش از میلاد در اوج درخشش&zwnj;اش به سر می&zwnj;برد. حوالی سال ۲۲۰۰ پیش از میلاد، خشکسالی وسیعی حادث شد، زمین&zwnj;ها خشکیدند و مردم شهرها را تخلیه کردند. دولت سقوط کرد و امپراطوری سترگ منطقه هم به ورطه مشکلاتی درافتاد که در مجموع تحت عنوان بحران شهری هزاره سوم &nbsp;بین&zwnj;النهرین خوانده می&zwnj;شوند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">تاکنون تلقی&zwnj;مان از بحران شهری بین&zwnj;النهرین، عموماً برمی&zwnj;گشته بر شواهد باستان&zwnj;شناختی مبتنی بر مطالعات میدانی و تحول ابعاد محوطه&zwnj;های باستانی، به موازات چیزی که ما امروزه راجع به عادات زراعی مرسوم &nbsp;آن زمان می&zwnj;دانیم. اما الری فرام (<span dir="LTR">Ellery Frahm</span>) از باستان&zwnj;شناسان دانشگاه شفیلد انگلستان و همکاران&zwnj;اش، در عوض از روش&zwnj;های ژئوشیمیایی و تحلیل مغناطیسی سنگ&zwnj;ها به&zwnj;منظور بررسی مناسبات تجاری و شبکه&zwnj;های اجتماعی &nbsp;آن زمان بهره جسته&zwnj;اند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">این محققین، به کمک تصویربرداری از طریق میکروسکوپ الکترونی و همچنین تجزیه و تحلیل شیمیایی، دست به بررسی ۹۷ ابزار شیشه&zwnj;ای به&zwnj;دست&zwnj;آمده از محوطه کاوشی &nbsp;&laquo;تل موزان&raquo;، مربوط به اوایل دوره شکوفایی امپراطوری آکد تا چندین قرن پس از سقوط آن زدند. این محوطه که در دامنه سلسله&zwnj;جبال ثور، واقع در شمال شرق سوریه واقع شده، در گذشته تحت عنوان &laquo;اورکش&raquo; (<span dir="LTR">Urkesh</span>) شناخته می&zwnj;شده و در اوج دوران شکوفایی امپراطوری آکد هم میزبان جمعیت هنگفتی بوده است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">ابزار مربوط به قبل از سال ۲۲۰۰ پیش از میلاد، از سنگ&zwnj; آبسیدین ساخته شده&zwnj;اند که در اصل از شش معدن باستانی &nbsp;واقع در شرق آناتولی استخراج می&zwnj;شدند. این تنوع مکانی نشان از این می&zwnj;دهد که اورکش، شهر بین&zwnj;المللی پیشرفته&zwnj;ای در مسیر شاهراه&zwnj;های منتهی به تمدن&zwnj;های اژه و فرات میانه به شمار می&zwnj;رفته. ولی ابزارآلات مربوط به پس از سال ۲۲۰۰ پیش از میلاد، صرفاً از دو منبع تأمین می&zwnj;شده&zwnj;اند و لذا بحران اواخر هزاره سوم، این خطوط ارتباطی را هم خشکاند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">به&zwnj;گفته فرام، &quot;اورکش احتمالاً در واکنش به نیازش به برخی مایجتاج ضروری از قبیل فلزات کوه&zwnj;های مجاور، می&zwnj;بایسته به اقتصاد متمرکز رو کرده باشد. با بروز تغییرات اقلیمی و سقوط امپراطوری [آکد]، سکنه شهر هم مجبور بودند که اقتصادشان را بر تولید و مصرف محلی متمرکز کنند و به جای حضور در شبکه تجارت بین&zwnj;الملل، نیازهای خودشان را جوابگو باشند&quot;.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">با این حساب می&zwnj;توان قرائنی را هم با وضع امروزه سوریه در این روایت یافت. فرام می&zwnj;گوید: &quot;برخی باستان&zwnj;شناسان معتقدند که امپراطوری آکد از طریق بسط نظامی&zwnj;گری و خشونت، محوریت اقتصادی&zwnj;اش را در منطقه از دست داد و [امروزه هم] سقوط دولت، احتمال جدی دو سال جنگ داخلی&zwnj;ست&quot;.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">از این گذشته، سیستم کشاورزی امروز &nbsp;نواحی شمال شرق سوریه هم درست مثل شرایط امپراطوری آکد، اغلب متکی به کشت دیم است و تحولات اقلیمی هم با بروز چندین خشکسالی شدید، اندک&zwnj;اندک رخ نموده&zwnj;اند. فرام می&zwnj;گوید: &quot;مایی که به بررسی مردم و گذشته&zwnj;شان مشغول&zwnj;ایم، از نقطه&zwnj;نظر منحصربفردی هم به چگونگی اوضاع &nbsp;پس از اتمام بحران می&zwnj;نگریم. وقتی دولتی سقوط کرد، بر سر بحران&zwnj;های داخلی چه خواهد آمد؟ در صورت نابودی زیرساخت&zwnj;ها، سکنه شهرها چگونه خودشان را زنده نگه می&zwnj;دارند؟ این همان کمکی&zwnj;ست که باستان&zwnj;شناسی می&zwnj;تواند در جهت بهبود آینده&zwnj;مان صورت بدهد&quot;.&nbsp; &nbsp;</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>منبع: </strong><strong><a href="http://www.nature.com/news/fall-of-an-ancient-empire-linked-to-crisis-in-syria-1.12486"><span dir="LTR">nature</span></a></strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>در همین زمینه:</strong></p> <p dir="RTL"><a href="http://zamaaneh.com/science/2009/10/post_23.html">آیا تمدن مایا به دست خودش نابود شد؟</a></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>توضیح تصویر:</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;۱ - لوح پیروزی نارام&zwnj;سین؛ که در زمان حکمرانی&zwnj;اش امپراطوری آکد به شکوفایی رسید / مربوط به سده ۱۲ پیش از میلاد</p> https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/03/06/25048#comments آناتولی احسان سنایی امپراطوری آکد اورکش بحران سوریه بین‌النهرین تل موزان فرات میانه نارام‌ سین دانش Wed, 06 Mar 2013 06:41:15 +0000 arezoo 25048 at https://archive.radiozamaneh.com https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/03/04/25000 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/03/04/25000" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-motarjem"> <div class="field-label">برگردان:&nbsp;</div> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> احساس سنایی </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="464" height="261" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/hiv-1.gif?1362401531" /> </div> </div> </div> <p>به&zwnj;گفته پژوهش&zwnj;گران آمریکایی، یک نوزاد مبتلا به ویروس HIV که بلافاصله پس از تولد تحت معالجات معمول دارویی قرار گرفته بود، هم&zwnj;اکنون با گذشت حدود دو سال، درمان شده است؛ که در صورت تداوم سلامتی&zwnj;اش، این دومین مورد گزارش&zwnj;شده از درمان ایدز در جهان خواهد بود.</p> <!--break--><!--break--><p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">این کودک دوساله&zwnj; اهل می&zwnj;سی&zwnj;سی&zwnj;پی، حدود یک سال است که داروها را قطع کرده و دیگر هیچ نشانی از این بیماریِ مهلک هم در او دیده نمی&zwnj;شود. حال با آزمایشات بیشتر باید دید آیا چنین معالجه&zwnj;ای بر سایر نمونه&zwnj;های مشابه نیز اثربخش است یا نه. ولی به هر شکل، این روش احتمالاً تنها برای معالجه &laquo;کودکان&raquo; مبتلا به <span dir="LTR">HIV</span> جوابگو باشد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">جزئیات این پروسه توسط دکتر دبورا پرساود (<span dir="LTR">Deborah Persaud</span>)، ویروس&zwnj;شناس دانشگاه جانز هاپکینز، در حاشیه کنفرانس اخیری با موضوعیت مقابله با ویروس&zwnj;ها و عفونت&zwnj;های موسمی ارائه شد. او در این&zwnj;باره گفت: &quot;این مدرکی در پشتیبانی از این مدعاست که ایدز احتمالاً در کودکان، بیماری درمان&zwnj;پذیری باشد&quot;.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در سال ۲۰۰۷ میلادی بود که تیموتی ری براون (<span dir="LTR">Timothy Ray Brown</span>) اولین بیماری شد که ایدز را از پیش رو برداشت. پروسه درمان او در واقع روشی برای مقابله با سرطان خون بود که مشتمل بر از کار انداختن موقت دستگاه ایمنی بدن، و همچنین پیوند شماری از سلول&zwnj;های بنیادی فردی به او بود که به یمن یک جهش نادر ژنتیکی، در برابر ابتلا به ایدز مقاوم شده بود.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">اما کودکی که اخیراً از سد ایدز گذشت، با معجونی از همان داروهای متداول این بیماری معالجه شد. این یعنی که پزشکان در طول پروسه درمان موفق شدند که ویروس <span dir="LTR">HIV</span> را پیش از آنکه در نقاط خاصی از بدن کودک رخنه کند، از میان ببرند. این کمین&zwnj;گاه&zwnj;ها که به مخزن سلول&zwnj;های خواب هم معروف&zwnj;اند، معمولاً قربانی&zwnj;شان را بلافاصله پس از اتمام پروسه درمان مجدداً آلوده می&zwnj;کنند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">این کودک در همان بیمارستانی به دنیا آمد که تست <span dir="LTR">HIV</span> مادرش مثبت از آب درآمده بود. از آنجاکه مادر، هیچ درمانی را از سر نگذرانده بود، پزشکان احتمال ابتلای کودک را هم قوی می&zwnj;شمردند. این شد که کودک بلافاصله پس از تولد، به مرکز پزشکی &nbsp;دانشگاه می&zwnj;سی&zwnj;سی&zwnj;پی منتقل شد و از آن پس، دکتر هانا گی (<span dir="LTR">Hannah Gay</span>)، متخصص <span dir="LTR">HIV</span> اطفال، پروسه درمان این کودک را فقط ۳۰ ساعت پس از تولد (و حتی پیش از آنکه نتیجه آزمایشات، ابتلای کودک به ایدز را تأیید کنند)، با مخلوطی از سه داروی استاندارد ضد <span dir="LTR">HIV</span> آغاز کرد. او می&zwnj;گوید: &quot;فقط فکرش را کردم که خطر علی&zwnj;حده&zwnj;ای این بچه را تهدید می&zwnj;کند و ارزش&zwnj;اش را دارد که روی او سنگ تمام بگذاریم&quot;.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>منبع: </strong><strong><a href="http://www.bbc.co.uk/news/world-us-canada-21651225"><span dir="LTR">BBC</span></a></strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>توضیح تصویر:</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">۱ - طرحی از ویروس <span dir="LTR">HIV</span> / منبع: <span dir="LTR">SPL</span></p> https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/03/04/25000#comments احسان سنایی ایدز تیتوتی ری براون دانشگاه جانز هاپکینز دبورا پرساود سرطان خون هانا گی ویروس HIV دانش Mon, 04 Mar 2013 12:45:51 +0000 arezoo 25000 at https://archive.radiozamaneh.com https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/03/03/24955 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/03/03/24955" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-nevisandeh"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> بن ماوک (Ben Mauk) </div> </div> </div> <div class="field field-type-text field-field-motarjem"> <div class="field-label">برگردان:&nbsp;</div> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> احسان سنایی </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="300" height="200" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/evlc-1.jpg?1362302508" /> </div> </div> </div> <p>بن ماوک - انسان&zwnj;ها نه از میمون به وجود آمده&zwnj;اند، نه از گوریل و نه از شامپانزه. گرچه نسل&zwnj;شان در بعضی نیاکان مشترک از قبیل میمون آفریقایی گره می&zwnj;خورد، اما ما همه گونه&zwnj;های نوظهوری هستیم که از مسیرهای فرگشتی متعددی هم به اینجا رسیده&zwnj;ایم.</p> <!--break--><!--break--><p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">ما انسان&zwnj;ها عقبه طولانی و بحث&zwnj;انگیزی داریم، که با دست&zwnj;اندازهای متعددی که اطلاعات چندانی هم از آن در اختیارمان نیست از هم گسیخته است. متخصصین هیچ اتفاق نظری بر سر بسیاری از نقاط آغازین و پایانی عمر اغلب گونه&zwnj;های زیستی ندارند. پس این نمودار، تا حد زیادی تخمینی&zwnj;ست.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">گفتن اینکه ما موجودات &laquo;تکامل&zwnj;یافته&raquo;تری از عموزاده&zwnj;های پشمالوی&zwnj;مان هستیم، حرف غلطی&zwnj;ست. کسانی هم که فکر می&zwnj;کنند تحول گونه&zwnj;ها تابعی از میل به بقای آنهاست، سرنا را از ته گشادش زده&zwnj;اند. جهش&zwnj;های ژنتیکی همیشه بوده و هست؛ بی&zwnj;هیچ هیاهویی، و غالباً هم بدون آنکه تغییر محسوسی در سبک زندگی آن گونه پدید آید. جهش&zwnj;ها رویهمرفته وقتی به نسل&zwnj;های بعدی انتقال پیدا می&zwnj;کنند که ثابت شود به درد بقای فرد و یا گونه مزبور بخورند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">&laquo;مفید&raquo; بودن این جهش&zwnj;ها تا حد زیادی بسته به مؤلفه&zwnj;های محیطی از قبیل غذا، وفور شکارچیان، اقلیم و همچنین فشارهای اجتماعی&zwnj;ست. فرگشت چیزی شبیه پر کردن درزهای بوم&zwnj;شناختی و اجتماعی&zwnj;ست. میمون&zwnj;های آفریقایی هنوز هم دور و برمان هستند، چون محیط&zwnj;شان موجبات تکثیر موفق آن&zwnj;ها &ndash; که خمیرمایه ژنتیکی مختلفی از ما دارند &ndash; را فراهم آورده است. فرگشت، فرآیند آزمون و خطای پیگیری&zwnj;ست که آغازیان مدرن هم جزئی از آن محسوب می&zwnj;شوند. فرگشت به همین سادگی نیست.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>منبع: </strong><strong><a href="http://www.lifeslittlemysteries.com/417-why-havent-all-primates-evolved-into-humans.html"><span dir="LTR">Life&rsquo;s Little Mysteries</span></a></strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>در همین زمینه:</strong></p> <p dir="RTL"><a href="http://zamaaneh.com/science/2009/12/post_80.html">چرا &laquo;تکامل&raquo; برابر درستی برای <span dir="LTR">Evolution</span> نیست؟</a></p> <p dir="RTL"><a href="http://radiozamaaneh.us/science/2011/04/04/2994">در نکوهش قانون جنگل</a></p> <p dir="RTL"><a href="http://radiozamaaneh.us/content/%D9%BE%DB%8C%D8%B4-%D8%A8%D9%87%E2%80%8C%D8%B3%D9%88%DB%8C-%D8%B1%D8%A4%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%C2%AB%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%C2%BB">پیش به سوی رؤیای &laquo;سازگاری&raquo;</a></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>توضیح تصویر:</strong></p> <p dir="RTL">منبع: <span dir="LTR">imageZebra</span> / <span dir="LTR">Shutterstock</span></p> https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/03/03/24955#comments احسان سنایی تنازع بقا تکامل جهش ژنتیکی داروین فرگشت هوموساپینس دانش Sun, 03 Mar 2013 05:37:36 +0000 arezoo 24955 at https://archive.radiozamaneh.com https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/03/02/24938 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/03/02/24938" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-sartitr"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> در گفت‌وگو با گونتر کرویتز، محقق تاثیر موسیقی بر جامعه </div> </div> </div> <div class="field field-type-text field-field-nevisandeh"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> بابک نصیری </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="277" height="185" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/dance.jpg?1362225436" /> </div> </div> </div> <p dir="RTL">بابک نصیری - انسان&zwnj;ها پیش از آن&zwnj;که قابلیت نوشتن را کسب کنند، می&zwnj;رقصیدند. گونتر کرویتز از دانشگاه اولدنبورگ معتقد است که تحرک همراه با موزیک به ما قدرت و خودآگاهی می&zwnj;بخشد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">این &quot;محقق تاثیر موسیقی&quot; در گفت&zwnj;وگو با نشریه اشپیگل توضیح می&zwnj;دهد که چرا رقص، آرامبخش و کمک بزرگی برای مقابله با بیماری&zwnj;هاست.</p> <!--break--><!--break--><p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>اشپیگل: اصلاً چرا می&zwnj;رقصیم؟</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>گونتر کرویتز:</strong> قدمت رقص در فرهنگ بشری، بیشتر از اولین نوشته&zwnj;هایی است که موجود هستند. رقصیدن محصول جنبی ایستاده راه رفتن انسان&zwnj;های اولیه است که رفته رفته جزئی از ویژگی&zwnj;های ژنتیکی آنها &zwnj;شده است. احتمالاً رقص به&zwnj;دلیل تاثیری که در بهبود کارکرد (مکانیسم) درک و برداشت انسان از محیط پیرامونش، چنین تاریخچه موفقی دارد. شاید هم بشریت به&zwnj;خاطر رقص چنین توسعه&zwnj;ای داشته است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>آیا رقصیدن برای انسان&zwnj;ها ضروری ا&zwnj;ست؟</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">رقص تانگو طی دیکتاتوری نظامی آرژانتین ممنوع بود. در حال حاضر وقتی مسلمان&zwnj;ها در قدرت هستند، رقص و موسیقی را ممنوع می&zwnj;کنند. چنین جوامعی دچار سکون می&zwnj;شوند، اما در درازمدت هیچ حکومتی که رقص را ممنوع کرده، پایدار نمانده است. رقص زندگی ا&zwnj;ست.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>رقصیدن چه تاثیر مثبتی روی افراد دارد؟</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">رقصیدن در درجه اول ، تحرک است و تحرک برای همه خوب است. ما در جوامعی زندگی می&zwnj;کنیم که به&zwnj;خاطر کمبود تحرک جسمی، بسیاری دچار مشکل اضافه وزن و بیماری قندی هستند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>آیا تاثیر رقص فراتر از تحرک جسمی ا&zwnj;ست؟</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">مطمئناً. در رقصیدن برخلاف ورزش، نه تنها تفکیک&zwnj;های سنی و جنسیتی وجود ندارد، بلکه حتی در به هم رساندن دو جنس مخالف موثر است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>یعنی رقص در انتخاب شریک زندگی نقش دارد؟</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">انسان می&zwnj;تواند به شریک زندگی احتمالی&zwnj;اش از طریق رقص پیام بدهد که چه ویژگی&zwnj;های جسمانی دارد. هماهنگی، توازن و سرعت، همگی عواملی هستند که نقش مهمی در رقص ایفا می&zwnj;کنند. همچنین حتی اگر کسی قصدی برای آغاز رابطه با کسی را نداشته باشد، به نمایش گذاشتن توانایی&zwnj;های فردی، نشان می&zwnj;دهد رابطه احتمالی چه می&zwnj;تواند بشود. این بخش مهمی از هویت شخصی، اجتماعی و جنسی ماست و به همین خاطر برای خودآگاهی ما مهم است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/gunter.jpg" style="width: 180px; height: 179px; float: right;" /></p> <p dir="RTL">گونتر کرویتز: رقص دونفره باعث کاهش ابتلای انسان به بیماری زوال عقل به میزان ۷۶درصد می&zwnj;شود. در حالی&zwnj;که آمار مربوط به تاثیر حل جدول در کاهش این مشکل، ۴۷ درصد و مطالعه ۳۵ درصد است. ما می&zwnj;دانیم که نواختن ساز، زمان حافظه شنیداری کودکان را افزایش می&zwnj;دهد. این تاثیر مثبت شامل بزرگسالان هم می&zwnj;شود. ظاهراً رقصیدن دارای چنان کارکرد پیچیده&zwnj;ای است که مهارت&zwnj;های حرکتی (موتوریک)، توجه و تمرکز، حافظه درازمدت و کوتاه مدت را به خدمت می&zwnj;گیرد.</p> </blockquote> <p dir="RTL"><strong>آیا کسی که خوب می&zwnj;رقصد، راحت&zwnj;تر دیگری را &quot;گرفتار&quot; خودش می&zwnj;کند؟</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">حداقل در تحقیقی که در مورد زوج&zwnj;های رقص تانگو انجام دادیم، مشخص شد که در حین این رقص، میزان ترشح هورمون جنسی &quot;تستوسترون&quot; افزایش می&zwnj;یابد. در حال حاضر نمی&zwnj;شود گفت این تغییر چه تاثیراتی بر جای می&zwnj;گذارد. به&zwnj;جز این مسئله مشخص کردیم که در حین این رقص همراه با موزیک، میزان هورمون استرس &quot;کورتیزول&quot; در بزاق این افراد کاهش می&zwnj;یابد. این میزان بدون موزیک تغییر چندانی نمی&zwnj;کند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>بنابراین رقص به مقابله با استرس کمک می&zwnj;کند؟</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">بله، حرکت با موزیک، چه منظم، چه آزاد، آرام&zwnj;کننده و احسانی در حق روان است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>شما از رقص&zwnj;کلاسیک دو نفره صحبت کردید. آیا رقص در دیسکو هم تاثیر مشابهی دارد؟</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">تحقیقاتی که در مورد تاثیر رقص بر جسم و روان وجود دارد، روی زوج&zwnj;های رقصنده انجام شده&zwnj; است، اما قطعاً رقص در دیسکو هم تاثیر مشابهی دارد. مطمئنا رقصیدن در دیسکو میلیون&zwnj;ها نفر را شاد می&zwnj;کند. این امر به خیلی&zwnj;ها کمک می&zwnj;کند تا بر استرس&zwnj;های روزانه&zwnj;شان غلبه کنند. حتی وقتی &zwnj;که کسی تنها می&zwnj;رقصد، این حرکت موزون، به او حسی خوب چون حس خوب بودن در امنیت خانواده را اعطا می&zwnj;کند. رقص&zwnj;های دو نفره و فولکلوریک به دلیل حرکت&zwnj;های برنامه&zwnj;ریزی شده، قابلیت&zwnj;های بیشتری را در حین رقص طلب می&zwnj;کنند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>آیا رقص تاثیراتی درازمدت نیز روی سلامتی فرد دارد؟</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در یک تحقیق اپیدمیولوژیک (همه&zwnj;گیرشناسانه) نشان داده شده است که رقص دونفره باعث کاهش ابتلای انسان به بیماری زوال عقل به میزان ۷۶درصد می&zwnj;شود. در حالی&zwnj;که آمار مربوط به تاثیر حل جدول در کاهش این مشکل، ۴۷ درصد و مطالعه ۳۵ درصد است. ما می&zwnj;دانیم که نواختن ساز، زمان حافظه شنیداری کودکان را افزایش می&zwnj;دهد. این تاثیر مثبت شامل بزرگسالان هم می&zwnj;شود. ظاهراً رقصیدن دارای چنان کارکرد پیچیده&zwnj;ای است که مهارت&zwnj;های حرکتی (موتوریک)، توجه و تمرکز، حافظه درازمدت و کوتاه مدت را به خدمت می&zwnj;گیرد. بی&zwnj;اندازه دور از تصور ماست که به چه میزان، رقص مشترک، ظرفیت&zwnj;های مغزی را در خدمت خود می&zwnj;گیرد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>آیا رقصیدن نقش درمان هم دارد؟</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در یک تحقیق تازه، از خانمی یاد شده که دچار بیماری ام اس (اسکلروز چندگانه) بوده، اما پس از پنج ماه رقص درمانی، یکی از دو عصای خود را کنار گذاشته است. در مورد بیمارانی که دچار پارکینسون هستند هم ثابت شده است که به&zwnj;واسطه آموزش و تمرین رقص، بهبود قابل توجهی در وضعیت تحرک&zwnj;شان ایجاد شده است. این&zwnj;ها نشانه&zwnj;های قابل توجهی هستند که می&zwnj;شود به آن تاثیرات دارویی موسیقی و رقص گفت.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>تاثیرگذاری رقص به چه شکل است؟</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">این تاثیرگذاری قبل از همه چیز به&zwnj;واسطه تاثیر روی روان صورت می&zwnj;گیرد. در طی درمان تلاش می&zwnj;شود که بیمار از حس و روحیه منفی فاصله بگیرد و تصویری مثبت از خود داشته باشد. وقتی کسی به&zwnj;عنوان بیمار متوجه می&zwnj;شود امری را در کنترل خود دارد، حس خوبی در او ایجاد می&zwnj;شود. گمان می&zwnj;رود که نبض موسیقی، تحرکی در انسان ایجاد می&zwnj;کند؛ حتی اگر قابلیت&zwnj;های حرکتی او آسیب دیده باشند. ممکن است داروها و عمل&zwnj;های جراحی با عوارض جسمانی یک بیماری مبارزه کنند، اما در ایجاد شور و شوق زندگی بسیار ناتوان هستند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>از چه موقع باید شروع به رقصیدن کرد؟</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">اگر امکان داشنه باشد، از کودکی! این یک مشکل اجتماعی جدی است که شمار زیادی از کودکان دچار کم&zwnj;تحرکی و تغذیه ناسالم و تا آخر عمرشان درگیر مشکل اضافه وزن&zwnj;شان می&zwnj;شوند. علاوه بر این ما توانستیم در تحقیقی نشان دهیم که بچه&zwnj;های دبستانی که می&zwnj;رقصند کمتر رفتار تهاجمی دارند. بنابراین فوراً توصیه می&zwnj;شود که در مدارس آموزش رقص بگذارند چون بچه&zwnj;ها از فواید بسیار زیاد جسمی و روحی آن بهره&zwnj;مند خواهند شد. بهترین راه، آلوده شدن هرچه زودتر به &quot;ویروس رقص&quot; و مبتلا ماندن برای تمام عمر است. رقص بهترین راه است و البته هیچ&zwnj;گاه برای شروع دیر نیست.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>منبع:</strong></p> <p dir="RTL"><strong><a href="http://www.spiegel.de/unispiegel/studium/leben-mit-amnesie-wie-ein-student-sein-zweites-leben-beginnt-a-868976-2.html">اشپیگل آنلاین</a></strong></p> https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/03/02/24938#comments بابک نصیری تانگو تحرک درمان دیسکو رقص شادی موسیقی ویروس رقص دانش Sat, 02 Mar 2013 11:29:50 +0000 society 24938 at https://archive.radiozamaneh.com https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/03/01/24916 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/03/01/24916" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-nevisandeh"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> نانسی نیل‌-جونز (Nancy Neal-Jones) </div> </div> </div> <div class="field field-type-text field-field-motarjem"> <div class="field-label">برگردان:&nbsp;</div> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> احسان سنایی </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="239" height="200" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/mvn-1.jpg?1362155894" /> </div> </div> </div> <p>نانسی نیل&zwnj; جونز - این روزها متخصصین تأسیسات فضایی لاکید مارتین در حالی پروسه ساخت فضاپیمای &laquo;تحولات جو و گازهای فرار مریخ&raquo; (<span dir="LTR">MAVEN</span>) را به اتمام رسانده&zwnj;اند که هم&zwnj;اینک سه مدارگرد و دو سطح&zwnj;نشین در این سیاره مشغول به کاوش&zwnj;اند و هر روزه خبرهای تازه&zwnj;ای از گوشه&zwnj;گوشه این همسایه سرد و سرخ&zwnj;فام&zwnj;مان هم به گوش می&zwnj;رسد. <span dir="LTR">MAVEN</span> اولین مأموریتی&zwnj;ست که به بررسی جو فوقانی مریخ خواهد پرداخت.</p> <!--break--><!--break--><p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">گرچه پروسه ساخت فضاپیمای <span dir="LTR">MAVEN</span> تکمیل شده، اما این تازه نخستین خان سفر به سیاره سرخ است و این ماهواره آزمون&zwnj;های متعددی از جمله تحمل&zwnj;سنجی دماهای فوق&zwnj;العاده بالا، خلأ و ارتعاشات سنگین را پیش رو دارد. <span dir="LTR">MAVEN</span> هم&zwnj;اینک در &laquo;آزمایشگاه صوتی ِ پرانعکاس&raquo; ِ تأسیسات لاکید مارتین به سر می&zwnj;برد تا به مصاف بلندترین صداها و امواج تکانشی ِ ممکن حین پرتاب برود. خان بعدی، تست شوک لحظه جداسازی از پوشش محافظ موشک، ارتعاشات محلی، تداخل&zwnj;سنجی امواج الکترومغناطیس و تست مغناطیسی&zwnj;ست. این خان، با تست خلأ گرمایی، که شامل قرارگیری ماهواره در خلأ و دماهای فوق&zwnj;العاده سرد و گرم محیط فضاست، به پایان خواهد رسید.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">گای بتلشیس (<span dir="LTR">Guy Beutelschies</span>)، مدیر پروژه <span dir="LTR">MAVEN</span> در شرکت سامانه&zwnj;های فضایی لاکید مارتین، با اشاره به پروسه تکمیل این ماهواره می&zwnj;گوید: &quot;مونتاژ و راه&zwnj;اندازی <span dir="LTR">MAVEN</span> خیلی آهسته پیش رفت و بی&zwnj;صبرانه منتظر شش ماه تست محصول&zwnj;مان هستیم. آزمایشات محیطی، مجموعه&zwnj;عملیات تعیین&zwnj;کننده&zwnj;ای&zwnj;ست که تضمین می&zwnj;کند کاوشگرْ اوضاع سخت فضا را تاب خواهد آورد&quot;.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/mvn-2.jpg" style="width: 180px; height: 129px;" />تیم علمی کاوشگر&nbsp;<span dir="LTR">MAVEN</span>&nbsp;مستقر در آزمایشگاه فیزیک اتمسفری و فضایی دانشگاه کلرادو-بولد</p> </blockquote> <p dir="RTL">بروس جاکوسکی (<span dir="LTR">Bruce Jakosky</span>)، پژوهش&zwnj;گر ارشد <span dir="LTR">MAVEN</span> از آزمایشگاه فیزیک اتمسفری و فضایی دانشگاه کلرادو-بولدر نیز می&zwnj;گوید: &quot;از اینکه گروه&zwnj;مان اقدام به طراحی و ساخت این فضاپیما و ادوات علمی&zwnj;ای کرده که بناست محاسبات&zwnj;مان را به ثمر برسانند، بسیار خوشحالم. هم&zwnj;اینک مأموریت فضایی مهیجی که طراحی شده بود، پیش ماست و آزمایشات محیطی هم تضمین خواهد کرد که دیگر آماده پرتاب و شروع مأموریت&zwnj;ایم&quot;.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">قرار است فضاپیمای <span dir="LTR">MAVEN</span> در اوت سال میلادی جاری از تأسیسات لاکید مارتین به مرکز فضایی کندی ناسا منتقل شود و آخرین مراحل پیش از پرتاب را بگذراند. نوامبر ۲۰۱۳ تاریخی&zwnj;ست که برای پرتابش درنظرگرفته شده. این ماهواره قرار است به بررسی تأثیر فقدان تدریجی جو مریخ بر اقلیم بلندمدت این سیاره بپردازد. <span dir="LTR">MAVEN</span> با محاسبه آهنگ فعلی فرار گاز از این سیاره و جمع&zwnj;آوری داده در خصوص فرآیندهای مربوطه، قرار است از گذشته مریخ خبر بگیرد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">دیوید میچل (<span dir="LTR">David Mitchell</span>) مدیر پروژه <span dir="LTR">MAVEN</span> در مرکز پروازهای فضایی گادرد ناسا واقع در شهر گرین&zwnj;بلت مریلند، می&zwnj;گوید: &quot;این فاز برنامه، بالاخص از بابت اینکه ارزیابی مناسبی از قابلیت&zwnj;های ماهواره تحت شرایط شبیه&zwnj;سازی&zwnj;شده محیط فضا صورت می&zwnj;دهد، اهمیت خاصی دارد. مهم این است که گرچه فضاپیما درست سر وقت به آزمایشات رسیده، ولی حفظ بودجه هنگفت و برنامه&zwnj;های بعدی&zwnj;اش همچنان خبر از مواجهه با شگفتی&zwnj;های فنی و راهبردی&zwnj;ای می&zwnj;دهد که ممکن است حین پروسه آزمایش، یا قبل از پرتاب پیش&zwnj;آمد کنند. برای آماده&zwnj;سازی فضاپیما جهت پرتابی که اواخر سال جاری پیش رو دارد و همچنین دریافت اطلاعاتی که یک سال بعدش خواهد فرستاد، خیلی مهم است که مطابق نقشه پیش برویم&quot;.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">پژوهش&zwnj;گاه ارشد <span dir="LTR">MAVEN</span>، آزمایشگاه فیزیک اتمسفری و فضایی دانشگاه کلرادو-بولدر است. این دانشگاه، متولی عملیات علمی، نظارت بر کارکرد ادوات علمی ماهواره، و همچنین پیشبرد امور ترویجی ِ مرتبط به این مأموریت است. مرکز پروازهای فضایی گادرد ناسا مدیریت پروژه را به عهده دارد و دو ابزار علمی آن را هم فراهم آورده. شرکت لاکین مارتین، سازنده فضاپیما و همچنین مسئول عملیات میدانی <span dir="LTR">MAVEN</span> است. آزمایشگاه علوم فضایی دانشگاه کالیفرنیا-برکلی، ادوات علمی ماهواره را طراحی کرده. آزمایشگاه <span dir="LTR">JPL</span> ناسا مسئول امور ناوبری ماهواره است و شبکه&zwnj;آنتن&zwnj;های <span dir="LTR">DSN</span> و شرکت مخابراتی الکترا نیز امور سخت&zwnj;افرازی <span dir="LTR">MAVEN</span> را به عهده دارند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>منبع: </strong><strong><a href="http://www.jpl.nasa.gov/news/news.php?release=2013-056"><span dir="LTR">NASA</span></a></strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>توضیح تصویر:</strong></p> <p dir="RTL">۱ - طرحی از کاوشگر <span dir="LTR">MAVEN</span> / منبع: <span dir="LTR">NASA</span></p> <p dir="RTL">۲ - تیم علمی کاوشگر <span dir="LTR">MAVEN</span> مستقر در آزمایشگاه فیزیک اتمسفری و فضایی دانشگاه کلرادو-بولدر / منبع: دانشگاه کلرادو</p> https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/03/01/24916#comments MAVEN احسان سنایی دانشگاه کلرادو سیاره سرخ لاکید مارتین مرکز فضایی کندی مریخ ناسا دانش Fri, 01 Mar 2013 15:17:59 +0000 arezoo 24916 at https://archive.radiozamaneh.com https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/02/27/24848 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/02/27/24848" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-nevisandeh"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> مازیار مهدوی‌فر </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="277" height="185" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/shadi22.jpg?1361969314" /> </div> </div> </div> <p dir="RTL">مازیار مهدوی&zwnj;فر - تصور عمومی بر این است که آدم&zwnj;های خوشحال و سرزنده آن&zwnj;هایی هستند که با مسائل و مشکلات کمتری روبه&zwnj;رو هستند، اما هرکدام از ما بارها و بارها عکس این موضوع را در اطرافیان خود مشاهده کرده&zwnj;ایم. آدم&zwnj;های با زندگی پر از مشکلات که همیشه خنده بر لب دارند و در نقطه مقابل کسانی که نباید دلیلی برای خلق تنگ خود داشته باشند، اما همیشه غمگین و افسرده&zwnj;اند؛ بدون این&zwnj;که حتی خودشان دلیلی برای این حالت داشته باشند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در مورد روحیه شاد و در نقطه مقابل آن&nbsp;خلق و خوی افسرده مطالعات زیادی به خصوص توسط متخصصان علوم روانشناسی و روانپزشکی انجام شده است، اما بررسی&zwnj;های سال&zwnj;های اخیر پزشکان و متخصصان علم تغذیه نشان داده آنچه ما به عنوان غذا وارد حفره شکم&zwnj; خود می&zwnj;کنیم تأثیر مستقیمی بر تعیین احساس خوب یا بدی دارد که در مغزمان داریم.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><a href="http://www.zamahang.com/podcast/2010/20130212_Food_And_Mood_MazyarMahdavifar.mp3"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/musicicon.jpg" style="width: 273px; height: 31px;" /></a></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">گروهی از مواد غذایی با تحریک و تنظیم ترشح هورمون&zwnj;ها و انتقال دهنده&zwnj;های عصبی تعیین&zwnj;کننده خُلق در داخل مغز، نقشی مستقیم و موثر در حالت&zwnj;های روحی روزانه ما دارند. در این برنامه به انواع مختلف غذاها از دو منبع حیوانی و گیاهی خواهیم پرداخت که مصرف آن&zwnj;ها سبب ایجاد سرخوشی و روحیه شاد و کمبود آن&zwnj;ها از دلایل ابتلا به حالت&zwnj;های افسردگی در انسان است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>غذاهای دارای منبع حیوانی</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">گروه اول غذاهایی هستند که منبع حیوانی دارند. ماهی سالمون یکی از مهم&zwnj;ترین ترکیبات غذایی است که می&zwnj;تواند وضعیت روحی شما را ارتقا دهد. این ماهی حاوی اسیدهای چرب امگا ٣&nbsp;است که باعث بهبود فعالیت&zwnj;های شناختی مغز می&zwnj;شود و فرایندهای مرتبط با حافظه را تقویت می&zwnj;کند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/shadi33.jpg" style="width: 180px; height: 135px;" /></p> <p dir="RTL">هرچند در زمینه بیماری&zwnj;های قلبی عروقی و بسیاری از بیماری&zwnj;های دیگر، همیشه در مورد گوشت قرمز خبرهای منفی می&zwnj;شنویم که ما را به مصرف کمتر آن تشویق می&zwnj;کند،&nbsp;اما خبر خوب برای دوستداران این ماده غذایی خوشمزه این است که گوشت قرمز دارای بالاترین میزان ماده معدنی آهن است که سبب تحریک ترشح ماده دوپامین در مغز می&zwnj;شود؛ ماده انتقال&zwnj;دهنده عصبی که سبب تنظیم حالت روحی در انسان می&zwnj;شود.</p> </blockquote> <p dir="RTL">&nbsp;این اسید چرب به خصوص نقش مهمی در جلوگیری از ایجاد افسردگی و مقابله با آن در افراد دچار این بیماری ایفا می&zwnj;کند. علاوه بر این&zwnj;ها ماهی سالمون حاوی ویتامین ب ١٢ است که سبب تحریک ترشح سروتونین یعنی ماده سرخوشی در مغز می&zwnj;شود.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">ماده غذایی بعدی گوشت قرمز است. هرچند در زمینه بیماری&zwnj;های قلبی عروقی و بسیاری از بیماری&zwnj;های دیگر، همیشه در مورد گوشت قرمز خبرهای منفی می&zwnj;شنویم که ما را به مصرف کمتر آن تشویق می&zwnj;کند،&nbsp;اما خبر خوب برای دوستداران این ماده غذایی خوشمزه این است که گوشت قرمز دارای بالاترین میزان ماده معدنی آهن است که سبب تحریک ترشح ماده دوپامین در مغز می&zwnj;شود؛ ماده انتقال&zwnj;دهنده عصبی که سبب تنظیم حالت روحی در انسان می&zwnj;شود. کمبود آهن که به خصوص در جامعه ما در میان خانم&zwnj;های سنین باروری بسیار شایع است می&zwnj;تواند یکی از دلایل اصلی ابتلا به بیماری افسردگی باشد. البته هما&zwnj;نطور که افراد گوشتخوار علی&zwnj;رغم این ویژگی بسیار مثبت گوشت قرمز باید همچنان در مصرف آن احتیاط به خرج دهند، طرفداران رژیم غذایی گیاهخواری هم نباید از اینکه این ماده را در رژیم غذایی خود ندارند ناراحت شوند. چون منابع بسیار خوب آهن در میان گیاهان هم وجود دارد که به آن&zwnj;ها خواهیم پرداخت.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">ماده غذایی بعدی مرتبط با خلق و خو تخم مرغ است. این غذا هم مانند ماهی سالمون حاوی اسیدهای چرب گروه امگا ٣ هست. به علاوه عناصر روی و ید و ویتامین&zwnj;های گروه ب که سطح سروتونین ترشح شده توسط مغز را افزایش می&zwnj;دهند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>غذاهای دارای منبع گیاهی</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">بد نیست کمی هم از روحیه&zwnj;بخش&zwnj;های گیاهی صحبت کنیم. حتماً ملوان زبل را به خاطر می&zwnj;آورید. همان شخصیت کارتونی که هروقت دچار مشکل می&zwnj;شد و یا قرار بود دست به کار خارق&zwnj;العاده&zwnj;ای بزند ابتدا یک قوطی اسفناج باز می&zwnj;کرد و آن را تا ته سرمی&zwnj;کشید. بعد هم با استفاده از انرژی ناشی از آن به جنگ دشمنان می&zwnj;رفت.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL">از فواید پرتقال در نشاندن خنده بر لب&zwnj;های شما همین بس که بدانید حتی وقتی بوی پرتقال به مشامتان برسد مغزتان شروع می&zwnj;کند به ترشح ماده سروتونین. علاوه بر این ویتامین سی موجود در پرتقال موجب تقویت سیستم ایمنی بدن می&zwnj;شود و استرس وارد شده بر بدن را نیز کنترل می&zwnj;کند.</p> </blockquote> <p dir="RTL">اسفناج همان گیاهی هست که در بخش قبل قول آن را به گیاهخواران داده بودیم. این گیاه حاوی آهن، فولات، منیزیم و ویتامین&zwnj;های آ و سی است که همگی این مواد باعث ایجاد روحیه شاد و خلق و خوی مثبت در انسان می&zwnj;شوند. ضمناً عنصر منیزیم به ایجاد یک خواب طبیعی کمک می&zwnj;کند و باعث کنترل استرس&zwnj;ها و فشارهای روزانه می&zwnj;شود<span dir="LTR">.</span></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">گیاه شادی&zwnj;بخش بعدی سیر است. سیر کوچک و بدبو اما بسیار خوش&zwnj;طعم و محبوب. سیر، جریان خون را در بخش&zwnj;های مختلف بدن افزایش می&zwnj;دهد، باعث افزایش انرژی و مثبت کردن وضعیت روحی می&zwnj;شود. این گیاه هم مانند سایر تقویت&zwnj;کننده&zwnj;های روحی، با افزایش تحریک ترشح ماده سروتونین سبب ایجاد احساس سرخوشی در انسان می&zwnj;شود.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">دانشمندان چینی به تازگی به کشف جالبی دست پیدا کرده&zwnj;اند. آن&zwnj;ها متوجه شده&zwnj;اند خوردن چند وعده گوجه فرنگی در هفته تأثیر عجیبی بر درمان بیماری افسردگی دارد. همزمان محققان ژاپنی نیز در تحقیقی روی حدود هزار فرد بالای ٧٠ سال متوجه شده&zwnj;اند افرادی که در میان این گروه دو تا شش بار در هفته در رژیم غذایی خود از گوجه فرنگی استفاده کرده&zwnj;اند نسبت به افرادی که به صورت متوسط تنها یک بار در هفته گوجه&zwnj;فرنگی می&zwnj;خورند، ٥٠ درصد کمتر به بیماری افسردگی دچار می&zwnj;شوند. گوجه فرنگی سرشار از فولات یا همان ویتامین ب ٩ است که نقش مهمی در ایجاد احساس خوب و جلوگیری از ایجاد افسردگی دارد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">میوه بعدی موز است که شاید بتوانیم آن را بهترین عصرانه طبیعی بنامیم. قند طبیعی موجود در موز باعث می&zwnj;شود بتوانید به راحتی از آن به عنوان یک میان&zwnj;وعده انرژی&zwnj;زا استفاده کنید بدون آن&zwnj;که نگران چربی و کلسترولی باشید که در تمامی کلوچه&zwnj;ها، شیرینی&zwnj;ها و بیسکویت&zwnj;ها یافت می&zwnj;شود. موز، مانند اسفناج از درصد بالایی عنصر منیزیم برخوردار است که سبب خواب آرام و راحت می&zwnj;شود و استرس و نگرانی را کاهش می&zwnj;دهد. علاوه بر این، موز منبع بسیار مهمی برای عنصر پتاسیم است که نقش بسیار مهمی در نقل و انتقالات عصبی و فعالیت&zwnj;های ماهیچه&zwnj;ها ایفا می&zwnj;کند و در مقابله با استرس و نگرانی موثر است. همچنین باعث تحریک ترشح ماده محبوب آدم&zwnj;های شاد و سرزنده، یعنی سروتونین از مغز می&zwnj;شود.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">آخرین میوه&zwnj;ای که می&zwnj;خواهیم راجع به آن صحبت کنیم پرتقال است. از فواید پرتقال در نشاندن خنده بر لب&zwnj;های شما همین بس که بدانید حتی وقتی بوی پرتقال به مشامتان برسد مغزتان شروع می&zwnj;کند به ترشح ماده سروتونین. علاوه بر این ویتامین سی موجود در پرتقال موجب تقویت سیستم ایمنی بدن می&zwnj;شود و استرس وارد شده بر بدن را نیز کنترل می&zwnj;کند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">لینک&zwnj;های مرتبط:</p> <p><a href="http://radiozamaneh.com/science/2012/07/03/16560"><strong><span dir="RTL">اسفناج، ملکه سبزیجات</span></strong></a></p> <h2> <a href="http://radiozamaneh.com/science/2012/12/07/22281"><span dir="RTL">انواع ویتامین ب </span><span dir="RTL">۹</span><span dir="RTL"> و نقش آن&zwnj;ها در بدن</span></a></h2> <p dir="RTL">&nbsp;</p> https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/02/27/24848#comments خلق شاد مازیار مهدوی‌فر مجله پزشکی مواد غذایی دانش Wed, 27 Feb 2013 07:14:41 +0000 society 24848 at https://archive.radiozamaneh.com https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/02/25/24808 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/02/25/24808" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-sartitr"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> بخش سوم </div> </div> </div> <div class="field field-type-text field-field-nevisandeh"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> احسان سنایی </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="346" height="295" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/qnt3-12.jpg?1361814342" /> </div> </div> </div> <p>احسان سنایی - در بخش قبلی این مقاله، گفتیم که پیش&zwnj;بینی&zwnj;های عجیب نظریه کوانتوم از رفتار ذرات زیراتمی به تأیید تجربه&zwnj;ای رسیده&zwnj;اند و لذا:</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">&quot;... هیچ چیز از جهان ریز ذره&zwnj;ها بعید نیست. اما واقعاً این&zwnj;ها چه ربطی به جهان آشنای پیرامون ما دارد؟ این جهان هم از الکترون&zwnj;ها و پروتون&zwnj;ها و سایر ذرات زیراتمی شکل گرفته؛ حال&zwnj;آنکه محال است اصل علیت در آن نقض بشود. فیزیکدان کمی فکر می&zwnj;کند و دعوت&zwnj;مان می&zwnj;کند تا دور میزش بنشینیم. او از قبل یک حسگر ذره&zwnj;ای طراحی کرده که به محض ثبت الکترون، به جای بوق زدن، یک چکش ایستاده را رها می&zwnj;کند. او تفنگ الکترونی را خاموش می&zwnj;کند و این حسگر را به جای یکی از دو حسگر ذره&zwnj;ای واقع در اطراف شکاف&zwnj;ها می&zwnj;گذارد. بعد، از توی کشو یک مین ضدنفر را با کمال احتیاط خارج می&zwnj;کند و آن را دقیقاً زیر چکش ایستاده می&zwnj;گذارد. اگر فیزیکدان، تفنگ الکترونی را دوباره به راه بیاندازد، از آنجاکه دیدیم حسگرها همزمان فعال نمی&zwnj;شوند؛ دو سرنوشت کاملاً متفاوت پیش روی ما خواهد بود. شاید حسگر صوتی بوق بزند و هیچ اتفاقی نیفتد، و شاید هم حسگر چکشی فعال شود (که در اینصورت هردوی&zwnj;مان از بین می&zwnj;رویم). می&zwnj;پرسیم: نظریه کوانتوم چه می&zwnj;گوید؟ فیزیکدان می&zwnj;گوید: هیچ&quot;. (نگاه کنید به <a href="http://www.radiozamaneh.com/science/2013/02/07/24295">اینجا</a>)</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>در تکاپوی توضیح &laquo;هیچ&raquo;</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">پس نظریه کوانتوم راجع به سرنوشت مین و البته سرنوشت ما سکوت می&zwnj;کند. در واقع آزمایش خیالی بالا را &laquo;اروین شرودینگر&raquo; (<span dir="LTR">Erwin Schr&ouml;dinger</span>)، فیزیکدان برجسته اتریشی برای یک گربه&zwnj;ی بخت&zwnj;برگشته طراحی کرده بود و به همین واسطه هم این معضل را گاهی به &laquo;گربه شرودینگر&raquo; ارجاع می&zwnj;دهند. منظور او و دانشمندان دیگری نظیر اینشتین از طرح چنین مبحثی این بوده که نظریه کوانتوم، به&zwnj;واسطه همین ناتوانی (که بوی مرگ و زندگی هم می&zwnj;دهد)، نظریه جامع و مانعی برای توصیف جهان منطقی پیرامون&zwnj; ما نیست و هنوز پیشرفت&zwnj;های زیادی می&zwnj;طلبد. اما برعکس، فیزیکدانانی همچون نیلز بور و &laquo;ورنر هایزنبرگ&raquo; (<span dir="LTR">Werner Heisenberg</span>)، نظریه کوانتوم را ناقص نمی&zwnj;&zwnj;شمردند؛ بلکه می&zwnj;گفتند نه&zwnj;تنها یک الکترون، بلکه حسگر چکشی و کلیه اجسام ماکروسکوپیک جهان هم با تابع موج توصیف می&zwnj;شوند. به عبارت دیگر، این ذات طبیعت است که هیچگونه توضیح قطعی&zwnj;&zwnj;ای راجع به انفجار مین نمی&zwnj;دهد و تنها می&zwnj;تواند احتمال وقوعش را برای&zwnj;مان پیش&zwnj;بینی کند. حسگر چکشی به&zwnj;محض فعال&zwnj;سازی تفنگ الکترونی، &laquo;تصادفاً&raquo; یکی از احتمالات موجود (یعنی انداختن، یا نیانداختن چکش) را برمی&zwnj;گزیند و لذا تابع موجش تنها به یکی از همین دو حالت خاص فرومی&zwnj;پاشد؛ اما به نحوی کاملاً تصادفی. با این حساب هیچ ابزاری نمی&zwnj;توان ساخت که ماهیت موجی و ذره&zwnj;ای الکترون را همزمان به ما نشان بدهد؛ چراکه ما با مبادرت به طراحی یک حسگر ذره&zwnj;ای، در واقع تابع موجش را چنان محدود می&zwnj;کنیم که فقط چهره&zwnj;ی ذره&zwnj;ای الکترون را به ما نشان خواهد داد. مثلاً اگر چکش را از حسگر باز کنیم و آن را محکم به روی مین بکوبیم، توابع موج حاکم بر مین و چکش را به قدری محدود کرده&zwnj;ایم که احتمال انفجار مین، مثلاً ٩٩ درصد می&zwnj;شود؛ اما هیچوقت این احتمال صد در صد نخواهد شد، چراکه طبیعت، &laquo;ذاتاً&raquo; احتمالاتی عمل می&zwnj;کند. شاید بپرسید حالا حق با آن ١ درصد است (که می&zwnj;گوید احتمال دارد اصلاً مین عمل نکند؛ یا ماهیچه دست&zwnj;مان ناگهان بگیرد و ...)، یا ٩٩ درصد؟ بور و هایزنبرگ خواهند گفت: &quot;تا چکش را نزنی، معلوم نمی&zwnj;شود؛ چون واقعیت، همان چیزی&zwnj;ست که تو خواهی دید&quot;<span dir="LTR">.</span></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/qnt3-3.jpg" style="width: 520px; height: 251px;" /></p> <p class="rtecenter" dir="RTL" style=""><span style="color:#696969;"><span style="font-size: 10px;">طرحی از نحوه توجیه آزمایش ذهنی گربه شرودینگر توسط تعبیر جهان&zwnj;های چندگانه نظریه کوانتوم. در این آزمایش، یک منبع رادیواکتیو (که آهنگ واپاشی&zwnj;اش تابع قوانین کوانتومی، و لذا غیرقابل پیش&zwnj;بینی است)، به یک حسگر چکشی متصل شده تا به محض وقوع واپاشی چکش را رها کند. در اینصورت شیشه زهری که روبروی گربه قرار دارد، خواهد شکست و بدین&zwnj;ترتیب گربه خواهد مرد. اما سؤال شرودینگر از نظریه کوانتوم این است که سرنوشت قطعی گربه بعد از گذشت مدتی مشخص چه خواهد بود؟ پاسخ نظریه کوانتوم این است که گربه با احتمالاتی که در طول زمان تغییر می&zwnj;کند، هم مرده است و هم زنده. توجیهی که تعبیر جهان&zwnj;های چندگانه برای این گزاره فراهم آورده می&zwnj;گوید: گربه در یک جهان زنده می&zwnj;ماند و در یک جهان خواهد مرد</span></span></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">عقاید بور و هایزنبرگ و جمع دیگری از بنیانگذاران فیزیک کوانتوم را به اصطلاح &laquo;تعبیر استاندارد&raquo;، یا پیرو نام محل هم&zwnj;اندیشی فیزیکدانانی که به این تعبیر شکل بخشیدند، &laquo;تعبیر کُپنهاگی&raquo; نظریه کوانتوم هم می&zwnj;نامند. اما اینشتین با چنین تعبیری مخالف بود و به &laquo;تعبیر آماری&raquo; این نظریه که توسط &laquo;ماکس بورن&raquo; (<span dir="LTR">Max Born</span>) ارائه شده بود، بیشتر گرایش داشت. اگر از او می&zwnj;پرسیدیم که چه بر سر مین و ما خواهد آمد؛ می&zwnj;گفت اگر تابع موج حسگرمان بگوید احتمال مرگ و زندگی تان ٥٠-٥٠ است؛ در واقع دارد می&zwnj;گوید اگر ١٠٠ حسگر داشتیم، در ٥٠ تایشان انفجار رخ می&zwnj;داد و در باقی موارد هم هیچ اتفاقی نمی&zwnj;افتاد. پس نظریه کوانتوم، فقط به درد توصیف رفتار یک مجموعه از سیستم&zwnj;های فیزیکی (مثلاً چندین حسگر مشابه) می&zwnj;خورد؛ نه یک سیستم تنها. از این&zwnj;رو نظریه کامل&zwnj;تری را باید ارائه داد تا رفتار یک سیستم تنها را نیز به قطعیت برایمان معلوم کند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">&laquo;جان فون&zwnj;نیومن&raquo; (<span dir="LTR">John von Neumann</span>)، ریاضیدان بزرگ مجار، از طرفی معتقد بود که نه&zwnj;تنها یک الکترون، و نه&zwnj;تنها اجسام ماکروسکوپیک (مثل حسگر ما)؛ بلکه کل جهان هستی تحت سیطره یک تابع موج واحد است. از آنجا که برای فروپاشی تابع موج و رسیدن به یک نتیجه قطعی هم باید چیزی وجود داشته باشد که دست&zwnj;کم خودش تحت سیطره تابع موج نباشد (یعنی تماشاگر فروپاشی تابع موج باشد)، پس این &laquo;ذهن&raquo; انسان است که تعیین می&zwnj;کند چه چیزی واقعیت دارد. هرآنچه که بیرون از ذهن ماست، در یک سوپرپوزیشن چندحالتی واقع شده است. مثلاً فرض کنید مین را دوباره با احتیاط به درون کشو برمی&zwnj;گردانیم و تفنگ الکترونی&zwnj;مان را هم کوک می&zwnj;کنیم تا ١٠ دقیقه دیگر عمل کند. فون نیومن می&zwnj;گوید با خروج از اتاق، بعد از ١٠ دقیقه نباید پرسید آیا چکش افتاده یا نه؟ چون چکش، هم افتاده و هم ایستاده (درست مثل الکترون که هم موج است و هم ذره). فقط زمانی این وضعیت دوگانه، به شکل &laquo;افتاده&raquo; یا &laquo;ایستاده&raquo; فروپاشیده می&zwnj;شود که درب اتاق را باز کنیم و آن را با چشم خودمان ببینیم. این تعبیر، اصطلاحاً &laquo;تعبیر ذهنی&raquo; نظریه کوانتوم نامیده می&zwnj;شود.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/qnt3-2.jpg" style="width: 180px; height: 237px;" />جان فون نیومن؛ واضع تعبیر ذهنی نظریه کوانتوم</p> </blockquote> <p dir="RTL">تعبیر دیگری که بد نیست اشاره&zwnj;ای هم به آن داشته باشیم، &laquo;تعبیر جهان&zwnj;های چندگانه&raquo;ی نظریه کوانتوم است که می&zwnj;گوید تابع موج هرگز فروپاشیده نمی&zwnj;شود، بلکه تمام احتمالاتش عملاً محقق می&zwnj;شوند، اما ما تنها یکی از آنها را می&zwnj;بینیم. آنچه که نمی&zwnj;بینیم، در جهان&zwnj;های موازی دیگری رخ داده که قادر به خبر گرفتن از آنها نیستیم. این تعبیر که توسط فیزیکدان آمریکایی، &laquo;هوگ اورت&raquo; (<span dir="LTR">Hugh Everett</span>) مطرح شده؛ می&zwnj;گوید ازآنجاکه حسگر ما پای دو حالت را بیشتر پیش نمی&zwnj;کشد (یعنی انفجار، یا عدم انفجار مین)؛ پس یکی از این دو که عملاً بعد از روشن شدن تفنگ الکترونی محقق نمی&zwnj;شود، در جهان دیگری محقق شده که همان لحظه از جهان ما منشعب شده بود. پس طبق این تعبیر، بالاخره ما زنده می&zwnj;مانیم، حتی هم اگر در این دنیا نباشیم.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">تنوع تعابیری که از نظریه کوانتوم ارائه شده، به قدری زیاد است که اشاره به یکایک&zwnj;شان، مقاله&zwnj; مجزایی را می&zwnj;طلبد. اما هدف ما در این&zwnj;جا تنها اشاره مختصری به گستره توضیحاتی بود که فیزیکدانان بزرگ جهان برای حل معضل محاسبه و همچنین تعیین سرنوشت مین و چکش ارائه کرده&zwnj;اند. اگر شما هم تعجب کرده&zwnj;اید که چگونه تعابیری مثل &laquo;تعبیر ذهنی&raquo; یا &laquo;تعبیر جهان&zwnj;های چندگانه&raquo; ممکن است سر از مباحث کاملاً علمی و جدی درآورده باشند، در این احساس&zwnj;تان با اکثر دانشمندان هم&zwnj;عقیده&zwnj;اید. این دانشمندان به تبعیت از عقاید فیلسوف اتریشی، &laquo;کارل پوپر&raquo; (<span dir="LTR">Karl Popper</span>) می&zwnj;پرسند: &quot;بر فرض هم اگر تعبیر ذهنی، یا جهان&zwnj;های چندگانه صحیح باشد، چطور می&zwnj;شود این موضوع را به اثبات رساند؟&quot; در تعبیر استاندارد، دست&zwnj;کم می&zwnj;توان گفت اگر حسگری می&zwnj;ساختیم که همزمان ماهیت موجی و ذره&zwnj;ای یک الکترون را به ثبت می&zwnj;رسانْد، دیگر این تعبیر (یا دست&zwnj;کم بخشی از این تعبیر) اعتباری نداشت (چراکه طبق تعبیر استاندارد، محال است الکترون را در یک لحظه به شکل موج و ذره ببینیم). در واقع هفت سال پیش، شهریار افشار، استاد فیزیک دانشگاه روئن آمریکا موفق به طراحی چنین آزمایشی در خصوص ماهیت موجی-ذره ای واحدهای سازنده نور - یا فوتون&zwnj;ها - شد. گرچه هنوز بحث و جدل&zwnj;ها بر سر صحت آزمایش افشار ادامه دارد، اما مشخص شده که تعبیر استاندارد، &laquo;بطلان&zwnj;پذیر&raquo;تر از تعابیری مثل تعبیر جهان&zwnj;های چندگانه است. بطلان&zwnj;پذیریْ همان معیار هوشمندانه&zwnj;ای&zwnj;ست که پوپرْ آن را تضمین&zwnj;گر قوام و جدیت یک نظریه علمی معرفی کرده بود. مثلاً شهرت و اعتبار نظریه نسبیت عام اینشتین، مدیون ده&zwnj;ها آزمایشی&zwnj;ست که در طول یک قرن، از هر سو به سمتش حمله برده&zwnj;اند و با این وجود هنوز هیچ لطمه&zwnj;ای ندیده است. اما شما هیچ آزمایشی را سراغ دارید که بتواند مثلاً صحت تعبیر جهان&zwnj;های چندگانه را ثابت کند؟</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>تعبیر کیهان&zwnj;شناختی نظریه کوانتوم</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در سال ١٩٨٣، &laquo;تامس گولد&raquo; (<span dir="LTR">Thomas Gold</span>)، ستاره&zwnj;شناس نام&zwnj;آشنای آمریکایی، کنفرانسی راجع به &laquo;ماهیت علم&raquo; برگزار کرد، که کیهان&zwnj;شناسان و فیزیکدانان بزرگی از جمله &laquo;هرمان بوندی&raquo; (<span dir="LTR">Hermann Bondi</span>)، &laquo;سابرامانیان چاندراسکار&raquo; (<span dir="LTR">Subramanian Chandrasekhar</span> - برنده نوبل ١٩٨٣)، &laquo;ریچارد فاینمن&raquo; (<span dir="LTR">Richard Feynman</span> - برنده نوبل ١٩٦٥)، &laquo;مارتین هارْویت&raquo; (<span dir="LTR">Martin Harwit</span>)، &laquo;راجر پنروز&raquo; (<span dir="LTR">Roger Penrose</span>)، &laquo;فیلیپ موریسون&raquo; (<span dir="LTR">Philip Morrison</span>) و جان ویلر (<span dir="LTR">John Wheeler</span>) نیز در آن شرکت داشتند. در آن کنفرانس، دیوید لیزر (<span dir="LTR">David Layzer</span>) برای نخستین بار فرضیه&zwnj;ای را مطرح کرد که بعدها سنگ بنای &laquo;تعبیر کیهان&zwnj;شناختی&raquo; نظریه کوانتوم شد<span dir="LTR">.</span></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">این تعبیر هم مثل تعبیر آماری می گوید &quot;نظریه کوانتوم، نظریه&zwnj;ای برای توصیف رفتار یک مجموعه از سیستم&zwnj;های فیزیکی (مثلاً چندین حسگر مشابه) است؛ نه رفتار یک سیستم تنها&quot;. اما لیزر همچون اینشتین نمی&zwnj;گوید &quot;پس نظریه کوانتوم، یک نظریه ناقص است&quot;؛ بلکه می&zwnj;گوید این قوانین آماری هستند که بر کل جهان حکم می&zwnj;کنند، چراکه ما اصلاً &laquo;یک سیستم تنها&raquo; یا اصطلاحاً &laquo;بی&zwnj;در رو&raquo; در جهان پیدا نمی&zwnj;کنیم. از این لحاظ او با فون&zwnj;نیومن هم موافق است که کل جهان هستی تحت سیطره تنها یک تابع موج واحد است. اما لیزر برخلاف او ذهن انسان را هم در زمره این مجموعه می&zwnj;آورد و لذا تمام درها را به روی فروپاشی تابع موج جهان می&zwnj;بندد. به عبارت دیگر، تعبیر کیهان&zwnj;شناختی نظریه کوانتوم رویهمرفته می گوید: &quot;جهان تحت سیطره تنها یک تابع موج پایدار است، که پدیده&zwnj;ها را به صورت آماری توصیف می&zwnj;کند<span dir="LTR">&quot;.</span></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">اگر یادتان باشد، تابع موج توپ فوتبال این بود: &quot;توپ به همان جایی رفته که باید احتمالاً رفته باشد&quot;. طبق تعبیر کیهان&zwnj;شناختی نظریه کوانتوم، اگر از تابع موج کل جهان بپرسیم: توپ کجاست؟ به همان شکل خواهد گفت: &quot;توپ به همان جایی رفته که باید احتمالاً رفته باشد&quot;. اگر بخواهیم واضح&zwnj;تر برایمان توضیح بدهد، مثلاً خواهد گفت: &quot;٣٢ درصد احتمال دارد که توپ به &laquo;این&raquo; طرف برود، و ٦٨ درصد هم به &laquo;آن&raquo; طرف&quot;. به نظر شما، اگر تابع موج جهان می&zwnj;گفت &quot;توپ ١٠٠ درصد به &laquo;این&raquo; طرف می&zwnj;رود&quot;، هم هیچ گره&zwnj;ای از کارمان باز می&zwnj;شد؟ البته که خیر؛ چون ما می&zwnj;خواهیم بدانیم &laquo;این&raquo; طرف به چه معناست. تعبیر کیهان&zwnj;شناختی خواهد گفت: به هیچ معنا! چراکه کلماتی مثل &laquo;چپ و راست&raquo; و &laquo;بالا و پایین&raquo;، مثلاً برای فرد فیلمبرداری که صحنه گل را به ما نشان می&zwnj;دهد و همچنین تماشاگران و بازیکنانی که در جای&zwnj;جای استادیوم به توپ خیره شده&zwnj;اند، معانی مختلفی دارد. حال تصور کنید که تابع موج جهان، تمام این زوایا را زیر پوشش خود دارد. پس این تابع موج، هیچ سمت و سویی را نمی&zwnj;تواند &laquo;تشخیص&raquo; بدهد<span dir="LTR">.</span></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">شاید در نگاه نخست، این تعبیر، گنگ&zwnj;ترین و بطلان&zwnj;ناپذیرترین تعبیری باشد که تاکنون شنیده&zwnj;اید. اما خوشبختانه یک پیش&zwnj;بینی بزرگ هم دارد: اگر تنها یک تابع موج بر جهان حکم کند و جهان هم فاقد مرز باشد، آنگاه عباراتی مثل &laquo;این طرف&raquo; و &laquo;این&zwnj;جا&raquo; برایش بی&zwnj;معنی&zwnj;اند؛ چراکه این تابع موج، اصلاً قابلیت تشخیص هیچ نقطه یا جهت خاصی از فضا را ندارد. پس ما به هر طرف از جهان که بنگریم و در هر جایش که بایستیم، باید چشم&zwnj;انداز مشابهی ببینیم (درست مثل اینکه مه سنگینی جهان را فراگرفته باشد). کافی&zwnj;ست سرتان را نیم&zwnj;دور بچرخانید تا چنین تعبیری باطل شود. اما پیش از این کار، بهتر است از یک کیهان&zwnj;شناس هم مسأله را جویا شویم؛ چراکه آنها بالغ بر ٨٠ سال است که می&zwnj;گویند: جهان در مقیاس&zwnj;های بزرگ، در همه&zwnj;جا و از همه&zwnj;سو یکسان دیده می&zwnj;شود.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">ادامه دارد ...</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>در همین زمینه:</strong></p> <p dir="RTL">بخش اول: <a href="http://www.radiozamaneh.com/science/2013/01/19/23762">راز ژرف ماده</a></p> <p dir="RTL">بخش دوم: <a href="http://www.radiozamaneh.com/science/2013/02/07/24295">شعبده&zwnj;های زیراتمی</a></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>توضیحات تصاویر:</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">۱ - نیلز بور و آلبرت اینشتین، دو تن از بنیانگذاران نظریه کوانتوم در جریان مباحثات معروف بور-اینشتین که محترمانه تا پایان عمر اینشتین ادامه یافت. او معتقد بود که نظریه کوانتوم، نظریه کاملی نیست و باید در آن تجدید نظر شود. اما به اعتقاد نیلز بور، این نظریهْ کامل است و این ماییم که باید از ذهنیت سنتی&zwnj;مان راجع به فیزیک کلاسیک، رویگردان شویم. بعدها مشخص شد که حق با بور بوده است. این عکس را پاول ارنفست (<span dir="LTR">Paul Ehrenfest</span>)، فیزیکدان اتریشی (که نقش مهمی را هم در پیشبرد نظریه کوانتوم ایفا کرد)، در خانه خود واقع در شهر لیدن هلند؛ حین مباحثه این دو فیزیکدان بزرگ قرن بیستم گرفته است (مربوط به سال ۱۹۲۵)</p> <p dir="RTL">۲ - طرحی از نحوه توجیه آزمایش ذهنی گربه شرودینگر توسط تعبیر جهان&zwnj;های چندگانه نظریه کوانتوم. در این آزمایش، یک منبع رادیواکتیو (که آهنگ واپاشی&zwnj;اش تابع قوانین کوانتومی، و لذا غیرقابل پیش&zwnj;بینی است)، به یک حسگر چکشی متصل شده تا به محض وقوع واپاشی چکش را رها کند. در اینصورت شیشه زهری که روبروی گربه قرار دارد، خواهد شکست و بدین&zwnj;ترتیب گربه خواهد مرد. اما سؤال شرودینگر از نظریه کوانتوم این است که سرنوشت قطعی گربه بعد از گذشت مدتی مشخص چه خواهد بود؟ پاسخ نظریه کوانتوم این است که گربه با احتمالاتی که در طول زمان تغییر می&zwnj;کند، هم مرده است و هم زنده. توجیهی که تعبیر جهان&zwnj;های چندگانه برای این گزاره فراهم آورده می&zwnj;گوید: گربه در یک جهان زنده می&zwnj;ماند و در یک جهان خواهد مرد / منبع: دایره&zwnj;المعارف ویکی&nbsp;</p> <p dir="RTL">۳ &ndash; جان فون نیومن؛ واضع تعبیر ذهنی نظریه کوانتوم / منبع:&nbsp;<span dir="LTR">LANL</span></p> https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/02/25/24808#comments ، جان فون نیومن آلبرت اینشتین اجسان سنایی اروین شرودینگر تعبیر آماری تعبیر کپنهاکی سابرامانیان چاندراسکار ماکس بورن نیلز بور ورنر هایزنبرگ هوگ اورت گربه شرودینگر دانش Mon, 25 Feb 2013 15:47:35 +0000 arezoo 24808 at https://archive.radiozamaneh.com https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/02/21/24696 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/02/21/24696" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-nevisandeh"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> آژانس فضایی اروپا </div> </div> </div> <div class="field field-type-text field-field-motarjem"> <div class="field-label">برگردان:&nbsp;</div> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> احسان سنایی </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="350" height="326" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/ozn12-1.jpg?1361438511" /> </div> </div> </div> <p>آژانس فضایی اروپا - سال &nbsp;۲۰۱۲ میلادی، گرچه به لحاظ تحولات اقلیمی و الگوهای گرمایش جهانی، سال ناخوشایندی بود و پایان گرم&zwnj;ترین دهه از سیاره&zwnj;مان را طی یکصد و پنجاه سال گذشته رقم زد، اما به لحاظ تحولاتی که در الگوی نوسانات اخیر تراکم ازون ایجاد شد، سال به&zwnj;نسبت نویدبخشی بود.</p> <!--break--><!--break--><p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">طبق مشاهدات ماهواره&zwnj;ای، &laquo;حفره&raquo;&zwnj;ای که چندسالی&zwnj;ست در لایه ازون و بر فراز جنوبگان پدید آمده، در سال گذشته به کم&zwnj;ترین مساحت خود طی ده سال گذشته رسید. مشاهدات بلندمدت ماهواره&zwnj;ای نیز حکایت از این دارند که پیمان&zwnj;های منع گسترش <span dir="LTR">CFC</span>ها و حفظ لایه ازون &ndash; درست برعکس &nbsp;معاهداتی که تاکنون برای مقابله با گرمایش جهانی امضاء شده &ndash; جواب&zwnj;شان را خوب پس داده&zwnj;اند و این لایه در شُرف احیاست.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">این داده&zwnj;ها را حسگر ازون&zwnj;سنج مستقر بر ماهواره اروپایی <span dir="LTR">MetOp</span> جمع&zwnj;آوری کرده و در حال حاضر هم با دیده&zwnj;بانی مستمر از نوسانات این لایه، پا جای پای ماهواره&zwnj;های <span dir="LTR">ERS-2</span> و <span dir="LTR">Envisat</span> نهاده که مشاهدات به&zwnj;نسبت تلخ&zwnj;تری از این واقعه را به زمین مخابره می&zwnj;کردند. پیشینه این حفره، که در ماه&zwnj;های بهار جنوبگان &ndash; از سپتامبر تا نوامبر &ndash; ایجاد می&zwnj;شود و تراکم گاز ازون را تا حدود ۷۰ درصد کاهش می&zwnj;دهد، به دهه ۱۹۸۰ میلادی برمی&zwnj;گردد. این پدیده، به&zwnj;علت بادهای پرارتفاع و جریانات پیچشی سریعی که در هوای سرد آسمان جنوبگان حکمفرماست، اغلب گریبان قطب جنوب زمین را می&zwnj;گیرد. در چنین شرایطی&zwnj;ست که ترکیبات مصنوعی &nbsp;کلوروفلوئورکربن&zwnj; &ndash; یا همان <span dir="LTR">CFC</span> &ndash; تأثیر شدیدتری بر مولکول&zwnj;های ازون دارد و راه به ظهور این حفره می&zwnj;برَد. نیمکره شمالی زمین، از بابت پوشش ناهموار و کوهستانی&zwnj;ترش، اجازه تشکیل بادهای قویِ پیراقطبی و لذا تشکیل حفره&zwnj;ای مشابه با جنوبگان را نمی&zwnj;دهد.</p> <p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/imagecache/maghaleh_image/ozn12-2.jpg" style="width: 400px; height: 357px;" /></p> <p dir="RTL"><span style="color:#696969;">&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;تحولات حفره ازون (آبی&zwnj;رنگ) از سال ۱۹۹۶ تا ۲۰۱۲</span></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">افت تراکم گاز ازون در نیمکره جنوبی بدین&zwnj;معناست که ساکنین آن منطقه مستعد دریافت حجم بیشتری از پرتوهای مهلک فرابنفش&zwnj;اند. اما خوشبختانه معاهدات جهانی ِ ناظر به این معضل &ndash; خصوصاً پروتکل مونترآل &ndash; مانع از رشد افسارگسیخته <span dir="LTR">CFC</span>ها شده&zwnj;اند و روند ضعف ازون، از اواسط دهه ۱۹۹۰ رو به کاهش گذاشته است. البته دوام بالای این ترکیبات شیمیایی، احتمال احیای کامل این لایه را تا اواسط قرن حاضر به تعویق انداخته است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</p> <p dir="RTL">تحول لایه ازون، تابعی از ترکیبات شیمیایی و تحرکات جوی، از قبیل الگوی بادها و دماست. اگر اوضاع جوی دستخوش تغییرات شدیدی بشود، امکان دارد اوضاع ازون هم یا رو به وخامت بگذارد &ndash; شبیه اتفاقی که در بهار ۲۰۱۱ بر فراز شمالگان رخ داد &ndash; و یا مثل سال گذشته رو به بهبود.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">دانشمندان به&zwnj;منظور درک بهتر این فرآیندهای پیچیده، از داده&zwnj;های بلندمدت حاصل از مشاهدات پیگیر، و همچنین نتایج شبیه&zwnj;سازی&zwnj;های مبتنی بر مدل&zwnj;های پیچیده جوی استفاده می&zwnj;کنند. گرچه سابقه این مشاهدات به چندین دهه پیش برمی&zwnj;گردد، اما ترکیب کردن&zwnj;شان به نحوی که اطلاعاتی یکدست و قابل ارزیابی را فراهم آورد، کار دشواری&zwnj;ست. سازمان فضایی اروپا، اِسا، با تنسیق هرچه&zwnj;بهتر این مشاهدات، اقدام به رصد تحولات بلندمدت ازون کرده و دانشمندان هم به کمک همین داده&zwnj;ها، قادر به ارزیابی بهتری از زمان احیای این لایه، و بالاخص امحای این حفره هستند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">طبق مدل&zwnj;سازی&zwnj;های فعلی، حفره ازون طی سالیان آینده به احتمالِ زیاد احیاء خواهد شد و تا چندین دهه&zwnj;ی آتی به کل از فراز جنوبگان رخت برخواهد بست.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>منبع: </strong><strong><a href="http://www.esa.int/Our_Activities/Observing_the_Earth/Is_the_ozone_layer_on_the_road_to_recovery"><span dir="LTR">ESA</span></a></strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>توضیحات تصاویر:</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">۱ - طرحی از حفره ازون بر فراز جنوبگان در ۳۱ مارس ۲۰۱۱، طبق مشاهدات ماهواره <span dir="LTR">Envisat</span> / <span dir="LTR">ESA</span></p> <p dir="RTL">۲ - تحولات حفره ازون (آبی&zwnj;رنگ) از سال ۱۹۹۶ (بالا چپ) تا ۲۰۱۲ / <span dir="LTR">ESA</span></p> https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/02/21/24696#comments CFC Envisat ESA MetOp احسان سنایی جنوبگان حفره ازون سازمان فضایی اروپا لایه ازون پروتکل مونترآل کلوروفلوئورکربن گرمایش جهانی دانش Thu, 21 Feb 2013 08:04:20 +0000 arezoo 24696 at https://archive.radiozamaneh.com https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/02/18/24619 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/02/18/24619" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="277" height="184" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/tarkesigar.jpg?1361188318" /> </div> </div> </div> <p dir="RTL">مازیار مهدوی&zwnj;فر - در مورد مضرات سیگار بسیار گفته شده است و ما هم در برنامه گذشته به شماری از آن&zwnj;ها اشاره کردیم، اما خبر خوب برای سیگاری&zwnj;ها این است که برای ترک سیگار، هیچ وقت دیر نیست. حتی اگر سال&zwnj;های طولانی به کشیدن سیگار، آن هم به تعداد بالا عادت دارید کافی است به این حقایق علمی توجه کنید:</p> <!--break--><!--break--><p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">تنها ٢٠ دقیقه پس از ترک سیگار، ضربان قلب و فشار خون شما کاهش می&zwnj;یابد. ١٢ ساعت پس از آخرین سیگاری که می&zwnj;کشید مقدار ماده مونوکسید کربن موجود در خون&zwnj;تان به حد طبیعی رسیده است و اکسیژن&zwnj;رسانی بافت&zwnj;ها به درستی انجام می&zwnj;گیرد. یک ماه پس از ترک سیگار جریان خون داخل سلول&zwnj;های ریوی به حد طبیعی خود برمی&zwnj;گردد و سلولهای پُرزدار ریه، عمل تمیز کردن و تخلیه ذرات زاید را به خوبی انجام می&zwnj;دهند، اما این تنها اثرات کوتاه مدت ترک سیگار است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">یک سال پس از ترک سیگار، خطر ابتلای شما به بیماری&zwnj;های قلبی عروقی به نصف کاهش می&zwnj;یابد و در نهایت این که ده سال پس از ترک کامل سیگار می&zwnj;توانید خود را از نظر شانس ابتلا به انواع بیماری&zwnj;ها حتی سرطان&zwnj;ها، یک فرد غیر سیگاری بدانید.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><a href="http://www.zamahang.com/podcast/2010/20130205_Quit_Smoking_MazyarMahdavifar.mp3"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/musicicon.jpg" /></a></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">آمارها نشان می&zwnj;دهد شمار افرادی که اقدام به ترک سیگار می&zwnj;کنند بسیار بیشتر از کسانی است که موفق به انجام این کار می&zwnj;شوند. سازمان&zwnj;های دولتی و غیر دولتی زیادی در دنیا برای ترک سیگار تبلیغ می&zwnj;کنند. آگهی&zwnj;های تبلیغاتی، بروشورها و برنامه&zwnj;های مختلفی در این زمینه ساخته می&zwnj;شود. در بسیاری از مکان&zwnj;های عمومی از اتوبوس و مکان&zwnj;های ورزشی گرفته تا بسیاری از شرکت&zwnj;های دولتی و حتی رستوران&zwnj;ها، علامت &quot;سیگار ممنوع&quot; نصب شده است. مشکل اما این است که در اغلب موارد، افراد تنها به ترک سیگار تشویق می&zwnj;شوند و حرفی از چگونگی انجام این کار به میان نمی&zwnj;آید.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>ترک سیگار دشوار است</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">قبل از اینکه از ترک سیگار و چگونگی انجام آن حرف بزنیم باید یادآوری کنیم که ترک سیگار کار بسیار دشواری است. اغلب افرادی که علاوه بر سیگار در دوره&zwnj;ای از زندگی خود به مواد مخدر یا الکل معتاد بوده&zwnj;اند اذعان دارند که ترک سیگار برایشان بسیار دشوارتر از ترک مواد مخدر و الکل بوده است. نمونه&zwnj;ای از این افراد زیگموند فروید، روانکاو نامدار اتریشی است. او توانست اعتیاد به ماده مخدر کوکایین را کنار بگذارد، اما هیچگاه نتوانست از شر سیگار که او را به بیماری سرطان دهان دچار کرده بود خلاص شود.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/tarkesigar2.jpg" style="width: 180px; height: 120px; float: right;" /></p> <p dir="RTL">تنها ٢٠ دقیقه پس از ترک سیگار، ضربان قلب و فشار خون شما کاهش می&zwnj;یابد. ١٢ ساعت پس از آخرین سیگاری که می&zwnj;کشید مقدار ماده مونوکسید کربن موجود در خون&zwnj;تان به حد طبیعی رسیده است و اکسیژن&zwnj;رسانی بافت&zwnj;ها به درستی انجام می&zwnj;گیرد. یک ماه پس از ترک سیگار جریان خون داخل سلول&zwnj;های ریوی به حد طبیعی خود برمی&zwnj;گردد و سلولهای پُرزدار ریه، عمل تمیز کردن و تخلیه ذرات زاید را به خوبی انجام می&zwnj;دهند، اما این تنها اثرات کوتاه مدت ترک سیگار است.</p> </blockquote> <p dir="RTL">با همه این اوصاف تاکنون میلیون&zwnj;ها نفر در سرتاسر دنیا موفق به ترک سیگار شده&zwnj;اند، اما در نظر داشته باشید ترک سیگار یک روند طولانی&zwnj;مدت است. اشتباهی که بسیاری از افراد صورت می&zwnj;دهند این است که فکر می&zwnj;کنند با یک یا دو هفته نکشیدن سیگار موفق به مهار این اعتیاد می&zwnj;شوند. در صورتی که این تنها بخشی از روند کنار گذاشتن کامل سیگار است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>مراحل ترک سیگار</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">برای اینکه بتوانید سیگار را ترک کنید و هیچگاه به آن باز نگردید لازم است چهار مرحله اساسی را به صورت کامل پشت سر بگذارید. مرحله اول &quot;تفکر و تأمل&quot; است. در این مرحله شما به صورت جدی به فکر ترک سیگار می&zwnj;افتید. شاید هنوز به تصمیم قطعی نرسیده باشید&nbsp;و دلایل کاملی برای انجام این کار نداشته باشید. با این حال در این مرحله به این موضوع فکر می&zwnj;کنید که با ترک سیگار می&zwnj;توانید شرایط بهتری از نظر سلامت جسمی، روحی و روابط اجتماعی برای خود مهیا کنید. مرحله بعد مرحله &quot;آماده&zwnj;سازی&quot; نام دارد. در این مرحله باید انگیزه&zwnj;ها و دلایل خود را کامل کنید.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">هرکدام از ما ممکن است دلایل خاص خودمان را برای ترک سیگار داشته باشیم. از مطالعه مقاله&zwnj;ای در مورد مضرات سیگار بر سلامت گرفته تا مشاهده فردی که به علت کشیدن سیگار دچار بیماری&zwnj;های لاعلاج شده است و حتی تهدید، اصرار یا خواهش نزدیکان به خصوص شریک زندگی حال یا آینده شما می&zwnj;تواند فرایند جمع شدن دلایل را کامل کند. در این مرحله شما باید برای ترک سیگار طرحی بریزید. در انتهای این مرحله باید اولین روز بدون سیگارتان را در تقویم پیدا و نشان کنید. مرحله سوم فاز اجرایی است که اسمش را می&zwnj;گذاریم &quot;مرحله عمل.&quot; شروع این مرحله با ترک سیگار به صورت عملی آغاز می&zwnj;شود. در این مرحله شما با عوارض ترک سیگار روبه&zwnj;رو می&zwnj;شوید که به ویژه در یک تا دو هفته ابتدایی شدید است. عوارض جسمی در افراد مختلف متفاوت است و شامل سردرد، خستگی، کوفتگی عضلانی، عدم تمرکز و بی&zwnj;خوابی می&zwnj;شود.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">پس از گذشت یکی دو هفته، این عوارض جسمی از بین می&zwnj;رود، اما کشش شما به سیگار همچنان به صورت روانی ادامه خواهد داشت. این کشش به خصوص در مواقعی که به هر علتی دچار تنش، استرس و تغییرات حالت روانی منفی یا مثبت می&zwnj;شوید بیشتر می&zwnj;شود.&nbsp;در این مرحله باید تلاش کنید با استفاده از مهارت&zwnj;های رفتاری و روانی بر این کشش غلبه کنید. نمونه&zwnj;ای از تکنیک&zwnj;های رفتاری انجام اعمال جایگزین مانند جویدن آدامس، قدم زدن، ورزش، تماس تلفنی با دوستان و هر فعالیت دیگری است که ذهن شما را از کشیدن سیگار دور کند. در کنار آن می&zwnj;توانید از مهارت&zwnj;های روانی هم برای دور شدن از این کشش استفاده کنید. برای این کار به دلایل خود برای ترک سیگار فکر کنید و با مرور آن&zwnj;ها عزم خود را قوی کنید. به این فکر کنید که تا آن لحظه چقدر برای ترک سیگار زحمت کشیده&zwnj;اید و متحمل چه سختی&zwnj;هایی شده&zwnj;اید. حتی به این فکر کنید که در آن لحظه خاص آیا سیگار کمکی به حل مشکل شما خواهد کرد یا فقط بر مشکلات شما خواهد افزود. مجموعه تکنیک&zwnj;های رفتاری و روانی ذکر شده می&zwnj;تواند در مرحله عمل که حدود شش ماه طول خواهد کشید به شما کمک کند<span dir="LTR">.</span></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">مرحله آخر اما &quot;حفظ وضعیت موجود&quot; است. پس از گذشت شش ماه، شما به وضعیت عادی زندگی خود برگشته&zwnj;اید و به&zwnj;ندرت پیش می&zwnj;آید که به کشیدن سیگار فکر کنید، اما در این مرحله هم باید به شدت مراقب خطرات و شرایط خاص باشید. آفت اصلی در این مرحله اعتماد به نفس بیش از اندازه است که ممکن است شما را دوباره به دام سیگار بیندازد. در این مرحله شما مانند یک فرد نظامی در یک موقعیت صلح و دور از جنگ هستید، اما در بخش نیروهای آماده&zwnj;باش در حال خدمت است. در چنین شرایطی اگرچه اغلب اوقات اوضاع، آرام و دور از خطر است، اما باید همیشه حواستان جمع باشد تا توانایی مقابله با تهدیدهای ناگهانی یعنی همان وسوسه&zwnj;های گاه و بی&zwnj;گاه سیگار را داشته باشید و به موقع آن&zwnj;ها را دفع کنید.</p> https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/02/18/24619#comments ترک سیگار مازیار مهدوی‌فر مجله پزشکی دانش Mon, 18 Feb 2013 07:20:25 +0000 society 24619 at https://archive.radiozamaneh.com https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/02/16/24555 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/02/16/24555" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-nevisandeh"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> رابرت نایه (Robert Naeye) </div> </div> </div> <div class="field field-type-text field-field-motarjem"> <div class="field-label">برگردان:&nbsp;</div> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> احسان سنایی </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="350" height="233" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/chbl-1.jpg?1361004608" /> </div> </div> </div> <p>رابرت نایه - بعید است هنوز از ماجرا خبر نگرفته باشید؛ اما برای کسانی که پیگیر موضوع شده&zwnj;اند باید گفت انفجار و برخورد شهابسنگ ۳۰۰ کیلوتُنی روسیه صرفاً حادثه&zwnj;ای زمان&zwnj;بر، اما بی&zwnj;وقت و وعده بود که زمین&zwnj;مان به دفعات آن را تجربه کرده است.</p> <!--break--><!--break--><p>&nbsp;</p> <p>نورش از آفتاب روز هم بیشتر بود و چند ثانیه بعدش که با گذر از فراز مناطق مسکونی سلسله&zwnj; جبال اورال به زمین خورد، موج شوکی عظیمی را رها کرد و هرچه شیشه در آن حوالی بوده را خرد و خاکشیر کرد. همین موج شوکی، دست&zwnj;کم ۱۱۰۰ مجروح برداشت؛ پس مجروحین این ماجرا، از برخورد مستقیم شهابسنگ &ndash; که سرعتی در حدود ۲۰ کیلومتر بر ثانیه هم داشته &ndash; نبوده که مجروح شدند. قطعه&zwnj;ی بزرگی از شهابسنگ کذا در دریاچه&zwnj; منجمدی در اطراف شهر چبارکول فرود آمده و حفره&zwnj;ای هم به قطر تقریبی ۶ متر از خوش به جا گذاشته است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">همان&zwnj;طور که طرفداران پر و پاقرص آسمان خوب می&zwnj;دانند، زمین هم مثل سایر سیارات و اقمار منظومه&zwnj; شمسی&zwnj;مان آماج گلوله&zwnj;های سرزده&zwnj;ی کیهانی بوده و هست. هر روزه ده&zwnj;ها هزار دانهْ شن و قلوه&zwnj;سنگ باقیمانده از روزهای آغازین پیدایش منظومه شمسی&zwnj;&zwnj;مان، به طبقات فوقانی جو می&zwnj;خورند. اکثرشان در آن واحد تبخیر می&zwnj;شوند و نه&zwnj;تنها خطری ندارند، که بعضاً آتش&zwnj;بازی&zwnj;های باشکوه و چشمگیری را در پهنه آسمان شب رقم می&zwnj;زنند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/chbl-2.jpg" style="width: 180px; height: 234px;" />&nbsp;نمای ماهواره&zwnj;ای از ابر غبارین حاصل از سوختن بخشی از شهابسنگ چلیابینسک حین اصطکاک با طبقات فوقانی جو زمین؛ از دید ابزار SEVIRI، مستقر بر ماهواره&zwnj; اروپایی Meteosat-10 (لکه سفیدرنگ میانه تصویر)</p> </blockquote> <p dir="RTL">اما گاه&zwnj;گداری، شاید هر از چند دهه یا حتی قرن، سیاره&zwnj;مان در تیررس اجرام چنان بزرگی واقع می&zwnj;شود که پایشان به سطح زمین هم می&zwnj;رسد و دردسرآفرین می&zwnj;شوند. این درست همان اتفاقی&zwnj;ست که دیروز صبح، حوالی ساعت ۹ و ۲۰ دقیقه صبح به وقت محلی در کوهستان اورال روسیه، واقع در غرب این کشور اتفاق افتاد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">به&zwnj;گفته پیتر براون (<span dir="LTR">Peter Brown</span>) از دانشمندان دانشگاه اونتاریوی غربی که مدت&zwnj;هاست علاقه و تحقیقاتش معطوف به برخوردهای شهابسنگی&zwnj;ست، این مورد اخیر حدود ۳۰۰ کیلوتن انرژی جنبشی (معادل ۲۰ بمب هیروشیما) را با خودش حمل می&zwnj;کرده و با سرعتی در حدود ۲۰ کیلومتر بر ثانیه به جو زمین خورده (که برای خرده&zwnj;سیارک&zwnj;های نزدیک زمین امر شایعی&zwnj;ست). حدود ۱۵ متر قطر داشته، و وزنی هم معادل ۷۰۰۰ تن. برخوردش با زاویه منفرجه&zwnj;&zwnj; ۲۰ درجه در ارتفاع تقریبی ۱۵ یا ۲۰ کیلومتر از سطح زمین رخ داده است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">این&zwnj;ها همه یعنی&zwnj;که ما دیروز شاهد بزرگ&zwnj;ترین برخورد شهابسنگی تاریخ معاصر از سال ۱۹۰۸ میلادی &ndash; در جنگل&zwnj;های تونگوسکای روسیه &ndash; بودیم (که حتی رکورد شهابسنگ سیخوته-آلن را که در سال ۱۹۴۷ &ndash; و باز در روسیه به زمین خورده &ndash; را شکست).</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">اما شهابسنگی که تا چند وقت دیگر احتمالاً اسم&zwnj;اش را به&zwnj;شکل &laquo;شهابسنگ چلیابینسک&raquo; در جراید و کتب علمی بخوانید، حوالی شهر چلیابیسنک، واقع در جنوب استان یکاترینبرگ روسیه منفجر شد. موج حاصل از این برخورد، پنجره&zwnj;های دست&zwnj;کم شش شهر و روستای مجاور را شکست و اکثر مجروحیت&zwnj;های گزارش&zwnj;شده را هم به همین منوال ایجاد کرد. خوشبختانه هنوز هیچ خبری از تلفات احتمالی به دست&zwnj;مان نرسیده، اما جراحت بعضی آنقدرها شدید بوده که پایشان به بیمارستان باز شود. آرزوی ما هم این است که هرچه&zwnj;زودتر بهتر شوند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">حالا جالب اینجاست (و آن&zwnj;هم چه جالبی!) که این برخورد نادر، درست ۱۶ ساعت قبل از عبور سیارک <span dir="LTR">2012 DA14</span> از نزدیک&zwnj;ترین فاصله&zwnj;اش تا زمین رخ داد. ازآنجاکه این دو خرده&zwnj;سیارک از مسیرهای کاملاً مختلفی به زمین نزدیک شده&zwnj;اند، احتمال هرگونه خط و ربطی بین&zwnj;شان منتفی&zwnj;ست. دَن دوردا (<span dir="LTR">Dan Durda</span>) از اخترشناسان &laquo;انیستیتو مطالعات جنوب غرب&raquo; کلرادو می&zwnj;گوید: &quot;این برخورد شهابسنگی، هیچ ارتباطی به <span dir="LTR">DA14</span> نه دارد و نه می&zwnj;توانسته داشته باشد. این یک تصادف محض است&quot;.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">ولی همین تصادف محض می&zwnj;تواند زنگ خطری برای توجه هرچه&zwnj;بیشترمان به چنین وقایع نادری باشد. برعکس خرده&zwnj;سیارک ۱۵ متری روسیه، <span dir="LTR">2012 DA14</span> آنقدرها بزرگ بود که در صورت برخوردش به زمین می&zwnj;توانست مصیبت تمام&zwnj;عیاری را رقم بزند. با پوشش تصویری و خبری حیرت&zwnj;انگیز برخورد اخیر و صدها مجروحی که عملاً در پی داشت، امیدوارم دیگر افکار عمومی به اهمیت چنین تهدیدی مجاب شده باشند. ستاره&zwnj;شناسان سال&zwnj;هاست که هشدار می&zwnj;دهند و دیگر وقتش رسیده که ما هم آن را جدی بگیریم.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/chbl-3.jpg" style="width: 180px; height: 132px;" />خسارات ناشی از برخورد شهابسنگ تونگوسکا در سال ۱۹۰۸ میلادی به جنگل&zwnj;های تایگای سیبری / آکادمی علوم شوروی &ndash; از مجموعه&zwnj;عکس&zwnj;های سفر کاوشی تیم روسی در سال ۱۹۲۷، به سرپرستی لئونید کولیک</p> </blockquote> <p dir="RTL">خوشبختانه ستاره&zwnj;شناسان (که اکثرشان هم آمریکایی&zwnj;اند) بودجه و مایحتاج کافی برای شناسایی تقریباً کل خرده&zwnj;سیارک&zwnj;های چندکیلومتری حول و حوش زمین را دارند؛ خرده&zwnj;سیارک&zwnj;های بنیان&zwnj;کَنی مثل همان تخته&zwnj;سنگ ۱۰ کیلومتری یوکاتان، که ۶۵ میلیون سال پیش به استیلای ده&zwnj;ها میلیون&zwnj;ساله دایناسورها پایان داد (و فقط به پرنده&zwnj;هایشان کمی فرصت بقا داد). &zwnj;هیچ&zwnj;کدام از این تخته&zwnj;سنگ&zwnj;ها تا چندصد سال آینده به زمین نخواهند خورد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">اما تخته&zwnj;سنگ&zwnj;های مخوف کوچک&zwnj;تری هم هستند. مصداق&zwnj;اش همان سنگ چندده&zwnj;متری&zwnj;ای که در سی&zwnj;ام ژوئن ۱۹۰۸ میلادی بر فراز حوزه رود تونگوسکای سیبری منفجر شد و ۲۰۷۰ کیلومتر از جنگل&zwnj;های تایگای منطقه را با خاک یکسان کرد. اگر چنین جرمی بر فراز یک منطقه مسکونی منفجر می&zwnj;شد، می&zwnj;توانست صدها هزار نفر را به کشتن بدهد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">همیشه کنجکاو این موضوع&zwnj;ام که اگر رخداد تونگوسکا در شوروی سال&zwnj;های ۱۹۵۸ یا ۱۰۶۸ یا ۱۹۷۸ به جای ۱۹۰۸ رخ می&zwnj;داد، چطور می&zwnj;شد؟ با توجه به فضای امنیتی شدید سالیان جنگ سرد، آیا دولت شوروی هوس نمی&zwnj;کرد محض زهر چشم، چندتایی از آن کلاهک&zwnj;های&zwnj; هسته&zwnj;ای&zwnj;اش را روانه آمریکا کند و لذا جنگ هسته&zwnj;ای را به&zwnj;عینه راه بیاندازد؟ همین دیروز صبح، ولادیمیر ژیرینوفسکی (<span dir="LTR">Vladimir Zhirinovsky</span>)، رهبر حزب ملی&zwnj;گرای روسیه، فوراً در اخبار ظاهر شد و با انکار اینکه رخداد چلیابینسک در واقع یک برخورد شهابسنگی بوده، مدعی شد این ماجرا تماماً زیر سر آزمایشات تسلیحاتی آمریکاست. ولی شهابسنگ&zwnj;هایی که بالای سر سایر کشورهای هسته&zwnj;ای منفجر شده&zwnj;اند چه؟ نیروی هوایی ایالات متحده، مجهز به سامانه&zwnj;های پیشرفته&zwnj;ای&zwnj;ست که فوراً می&zwnj;توانند هر شهابسنگی را از یک موشک قاره&zwnj;پیما تشخیص بدهند. اما اغلب کشورها فاقد این فناوری&zwnj;اند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">گرچه من به&zwnj;شدت از آسیب&zwnj;دیدگی هم&zwnj;نوعان روسی&zwnj;ام متأسفم، اما امیدوارم انسان&zwnj;ها دیگر به حد کافی درس گرفته باشند. &laquo;خبر خوب&raquo; دیروز این بود که واقعه چلیابینسک آنقدرها مهم بوده که مثل زنگ خطری برای همگان باشد و آنقدرها هم ملایم و محدود که تلفاتی را در پی نداشته باشد. من که قرار نیست هر شب&zwnj;ام را از ترس چنین وقایعی صبح کنم و مطمئنم که شما هم نمی&zwnj;کنید. بلایای دیگری &ndash; چه طبیعی و چه مصنوعی &ndash; بوده و هست که رتبه بالاتری را در سیاهه &quot;تهدیدها&quot;ی&zwnj;مان به خود اختصاص داده&zwnj;اند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">اما موضوع جالبی که راجع به رخدادهای شهابسنگی جلب نظر می&zwnj;کند این است که ما در قبال این وقایع، برخلاف زمین&zwnj;لرزه، آتشفشان و سایر بلایایی از این دست، دست&zwnj;مان کاملاً خالی&zwnj;ست. اما می&zwnj;توانیم این شهابسنگ&zwnj;ها را پیدا کنیم، ردشان را بزنیم و مسیرشان را تا سالیان بعد هم پیش&zwnj;بینی کنیم. حتی هم اگر بر فرض محال حادثه&zwnj;ای زمین&zwnj;مان را تهدید کند و وقت کافی برای واکنش داشته باشیم، احتمالاً بتوانیم این شهابسنگ مهاجم را از راه به در کنیم. با اتفاقی که دیروز افتاد، دیگر هر دولتی در جهان فهمیده که احتمال تکرار همین وقایع در خاک خودشان هم هست.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p align="center" dir="RTL"><a href="http://www.guardian.co.uk/world/video/2013/feb/15/meteor-shards-russia-explosion-video"><strong>فیلمی از مقاطع مختلف سقوط شهابسنگ</strong></a></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>در همین زمینه:</strong></p> <p dir="RTL"><a href="http://zamaaneh.com/science/2010/01/post_94.html">زمین فعلاً در امان است&nbsp;</a></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>توضیحات تصاویر:</strong></p> <p dir="RTL">۱ - نمایی از لحظه ورود شهابسنگ چلیابینسک به آسمان این شهر / منبع: <span dir="LTR">Universe Today</span></p> <p dir="RTL">۲ - نمای ماهواره&zwnj;ای از ابر غبارین حاصل از سوختن بخشی از شهابسنگ چلیابینسک حین اصطکاک با طبقات فوقانی جو زمین؛ از دید ابزار <span dir="LTR">SEVIRI</span>، مستقر بر ماهواره&zwnj; اروپایی <span dir="LTR">Meteosat-10</span> (لکه سفیدرنگ میانه تصویر) / منبع: <span dir="LTR">European Space Agency/EUMETSAT</span></p> <p dir="RTL">۳ - خسارات ناشی از برخورد شهابسنگ تونگوسکا در سال ۱۹۰۸ میلادی به جنگل&zwnj;های تایگای سیبری / آکادمی علوم شوروی &ndash; از مجموعه&zwnj;عکس&zwnj;های سفر کاوشی تیم روسی در سال ۱۹۲۷، به سرپرستی لئونید کولیک</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>منبع: </strong><strong><a href="http://www.skyandtelescope.com/news/home/Meteorite-Explodes-Over-Russia-191379871.html"><span dir="LTR">Sky and Telescope</span></a></strong></p> https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/02/16/24555#comments 2012 DA24 احسان سنایی تونگوسکا سیارک شهابسنگ ولادیمیر ژیرینوفسکی چبارکول چلیابینسک کوهستان اورال یوکاتان یکاترینبرگ دانش Sat, 16 Feb 2013 07:50:32 +0000 arezoo 24555 at https://archive.radiozamaneh.com