https://archive.radiozamaneh.com/taxonomy/term/15487/all fa https://archive.radiozamaneh.com/culture/cultural-heritages/2012/09/17/19652 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/culture/cultural-heritages/2012/09/17/19652" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-nevisandeh"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> بیژن روحانی </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="280" height="188" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/bijrt01.jpeg?1348340218" /> </div> </div> </div> <p>بیژن روحانی - غرش ابزارهای سنگین ساختمانی در محوطه&zwnj; باستانی طاق&zwnj;بستان نه تنها خواب اردشیر و خسرو پرویز را آشفته کرده، بلکه این پرسش را نیز پیش کشیده است که کارگران در زیر این سنگ&zwnj;نگاره&zwnj;های ۱۷۰۰ ساله چه می&zwnj;کنند؟</p> <!--break--><!--break--><p>انتشار عکس&zwnj;هایی جدید از این محوطه باستانی در کرمانشاه نشان می&zwnj;دهد کارگرانی با ابزارهای مکانیکی مانند مته&zwnj;های بسیار بزرگ که برای کندن و سوراخ کردن بتن و آسفالت به&zwnj;کار می&zwnj;رود، درست زیر نقش&zwnj;برجسته مشهور اردشیر دوم، مشغول کار هستند. در تصویری دیگر، لودر و ماشین&zwnj;آلات بزرگ دیگر در محوطه دیده می&zwnj;شوند. این تصاویر توسط خبرگزاری مهر در ایران منتشر شده&zwnj;&zwnj;اند.</p> <p>&nbsp;</p> <p><a href="http://www.zamahang.com/podcast/2010/20120916_Heritage_TaqBostan_Rouhani_f.mp3"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/musicicon_14.jpg" style="width: 273px; height: 31px;" /></a></p> <p>&nbsp;</p> <p><strong>ساماندهی محوطه برای گردشگران</strong></p> <p>&nbsp;</p> <p><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/bijrt02.jpeg" style="width: 195px; height: 258px; float: left;" />علیرضا مرادی بیستونی، سرپرست پایگاه میراث فرهنگی طاق&zwnj;بستان گفته این عملیات برای ساماندهی محوطه طاق&zwnj;بستان است. به گفته&zwnj; سرپرست محوطه، این طرح دو هدف دارد. هدف اول رونق گردشگری و آماده کردن طاق&zwnj;بستان برای ثبت شدن در فهرست میراث جهانی یونسکو، و هدف دوم جلوگیری از تخریب سنگ&zwnj;نگاره&zwnj;هاست. او در توضیح عملیات سنگین ساختمانی در زیر پای سنگ&zwnj;نگاره&zwnj;ها گفته است که در طول زمان سطح مقابل این سنگ&zwnj;نگاره&zwnj;ها بالا آمده و اکنون آنها قصد دارند با خرد کردن و برداشتن سطح بالا آمده، آن را تا حد ممکن پایین ببرند.</p> <p>&nbsp;</p> <p>به گفته&zwnj; آقای مرادی بیستونی، سطح مقابل ایوان&zwnj;ها و سنگ&zwnj;نگاره&zwnj;ها حدود یک متر و چهل سانتیمتر بالا آمده که شامل بتن و نخاله و خاک ساختمانی است که هیچ ارزش تاریخی ندارد. همچنین وجود کانال&zwnj;های بتنی که در سالیان گذشته در محوطه احداث شده بود نیز باعث بالا آمدن این سطح شده است. به گفته سرپرست محوطه، بالا آمدن سطح مقابل سنگ&zwnj;نگاره&zwnj;ها باعث تغییر موقعیت چشمه و مسیر آب شده است.</p> <p>&nbsp;</p> <p><strong>اولین راه حل، بهترین راه حل نیست</strong></p> <p>&nbsp;</p> <p>به&zwnj;نظر می&zwnj;رسد انتخاب وسایل سنگین مکانیکی برای خرد کردن و درهم شکستن&nbsp; بتن&zwnj;ها و نخاله&zwnj;&zwnj;هایی باشد که در سال&zwnj;های پیش باعث شده سطح مقابل سنگ&zwnj;نگاره&zwnj;ها بالا بیاید. اما پرسش اصلی این&zwnj; است که انتخاب این روش تا چه حد برای این سنگ&zwnj;نگاره&zwnj;ها بی&zwnj;ضرر است. این یک اصل پذیرفته شده است که عملیات حفاظت و مرمت برای برطرف کردن یک مشکل، نباید به تولید یا گسترده&zwnj;تر شدن آسیب&zwnj;های دیگری بینجامد.</p> <p>&nbsp;</p> <p><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/bijrt03.jpeg" style="width: 200px; height: 124px; float: left;" />تصاویر نشان می&zwnj;دهد فاصله به&zwnj;کارگیری این مته&zwnj;های بسیار سنگین تا سنگ&zwnj;نگاره&zwnj;ها بسیار ناچیز است. لرزش&zwnj;های سنگین عملیات خرد کردن بتن، قطعاً به سنگی که نقش&zwnj;برجسته روی آن کنده شده منتقل می&zwnj;شود. احتمال آن&zwnj;که این لرزه&zwnj;ها ترک&zwnj;های ریز موجود روی سطح سنگ&zwnj;نگاره&zwnj;ها را عمیق&zwnj;تر کند وجود دارد. انتقال ضربه&zwnj;های مته به بستر سنگی نیز ممکن است تأثیرات پیش&zwnj;بینی&zwnj;نشده&zwnj;ای روی استحکام سنگ&zwnj;نگاره بر جای بگذارد. همچنین اگر برخی قسمت&zwnj;های سنگ&zwnj;نگاره&zwnj;ها قبلاً در اثر عوامل مختلف پوسته پوسته شده باشند، ممکن است بر اثر این لرزش&zwnj;ها دچار ریزش شوند.</p> <p>&nbsp;</p> <p>با توجه به آن&zwnj;که سطح مقابل سنگ&zwnj;نگاره&zwnj;ها&nbsp; در حدود یک متر و چهل سانتیمتر بالا آمده است، برداشتن این حجم بتن و نخاله ساختمانی به عملیاتی نسبتاً طولانی نیاز دارد و بنابراین لرزش&zwnj;ها و ضربه&zwnj;&zwnj;ها برای مدت طولانی ادامه خواهد داشت.</p> <p>&nbsp;</p> <p><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/bijrt04.jpeg" style="width: 196px; height: 121px; float: left;" />پرسش اصلی این است که آیا همه جوانب و تأثیرات احتمالی این عملیات سنگین بر سنگ&zwnj;نگاره&zwnj;های حساس و آسیب&zwnj;پذیر طاق&zwnj;بستان سنجیده شده یا خیر؟ آیا از بی&zwnj;خطر بودن این روش&zwnj;ها مطمئن هستیم؟ آیا امکان به&zwnj;کار بردن روش&zwnj;های سنتی&zwnj;تر، پرهزینه&zwnj;تر، طولانی&zwnj;تر اما در عوض بی&zwnj;خطرتر وجود نداشته است؟ و سر آخر این&zwnj;که اگر ثابت شود این روش&zwnj;ها برای سنگ&zwnj;نگاره&zwnj;ها خطرناک است، پرسش مهم آن است که ساماندهی محوطه به چه قیمتی انجام می&zwnj;شود؟ آیا اهمیت آماده&zwnj; کردن محوطه برای گردشگران، بیشتر از حفظ سنگ&zwnj;نگاره&zwnj;های ساسانی است؟</p> <p>&nbsp;</p> <p>پیچیدگی طرح&zwnj;های حفاظت و مرمت در آن است که معمولاً ما در شرایط ایده&zwnj;آل قرار نداریم و باید بین گزینه&zwnj;های موجود یکی را انتخاب کنیم. اگر اصل اساسی در اینجا حفاظت از سنگ&zwnj;نگاره&zwnj;ها باشد، آن&zwnj;گاه ممکن است مجبور باشیم بقیه اهداف از جمله افزایش گردشگر و غیره را تحت&zwnj;الشعاع قرار دهیم. مگر آن&zwnj;که در ابتدا اعلام شده باشد به هر قیمتی قرار است محوطه مورد نظر بزرگ&zwnj;تر &zwnj;شود تا پذیرای افراد بیشتری باشد.</p> <p>&nbsp;</p> <p><strong>مجموعه&zwnj;ای کم&zwnj;نظیر از هنر و تاریخ</strong></p> <p>&nbsp;</p> <p>محوطه طاق&zwnj;بستان در شمال &zwnj;غربی شهر کرمانشاه که در سده&zwnj; سوم میلادی شکل گرفته است، مجموعه&zwnj;ای از سنگ&zwnj;نگاره&zwnj;های ساسانی را در خود دارد و نشان&zwnj;دهنده برخی از مهم&zwnj;ترین جنبه&zwnj;های هنری و تاریخی در این دوران است.</p> <p>&nbsp;</p> <p><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/bijrt05.jpeg" style="width: 196px; height: 122px; float: left;" />تاج&zwnj;گذاری خسرو پرویز، پادشاه نامدار ساسانی، تاجگذاری اردشیر دوم و شاپور دوم و سوم، و همچنین صحنه شکارگاه خسرو از مشهورترین سنگ&zwnj;نگاره&zwnj;های موجود در طاق&zwnj;بستان است.</p> <p>&nbsp;</p> <p>در بزرگترین سنگ&zwnj;نگاره طاق&zwnj;بستان که داخل ایوانی بزرگ به عرض هفت متر و ارتفاع یازده متر تراشیده شده، خسرو پرویز در دو صحنه تصویر شده است. در بالا، صحنه تاجگذاری یا گرفتن حلقه فر ایزدی از اهورامزدا، ودر پایین خسرو با لباس رزم و سوار بر اسب تصویر شده است. جزئیات صورت&zwnj;ها آسیب دیده&zwnj;اند و به&zwnj;خوبی مشخص نیستند.</p> <p>&nbsp;</p> <p><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/bijrt06.jpeg" style="width: 196px; height: 166px; float: left;" />صحنه شکارگاه نیز دارای جزئیات فراوانی است. دوازده فیل که روی آنان دو نفر سوار شده&zwnj;اند، مشغول رم دادن گرازها از مخفی&zwnj;گاه خود به درون نیزار هستند. در قسمت بالای تصویر، قایقی هست که پنج نفر درون آن مشغول کف زدن و دو نفر در حال پارو زدن هستند. در مرکز تصویر، پادشاه درون قایقی ایستاده و با تیر و کمان در حال تیراندازی به گرازهاست. در قایق پادشاه به جز پاروزن و خادم شاه، یک زن نوازنده نیز حضور دارد. در پشت قایق پادشاه نیز قایقی با زنان چنگ&zwnj;نواز در حال حرکت است.</p> <p>&nbsp;</p> <p>در دوران قاجار و درون یکی از طاق&zwnj;ها، تصویر محمدعلی میرزا، پسر فتحعلی&zwnj;شاه، به همراه چند نفر دیگر و یک کتیبه به خط نستعلیق سنگ&zwnj;تراشی شد که به بخش&zwnj;هایی از سنگ&zwnj;نگاره خسرو پرویز آسیب وارد کرد.</p> <p>&nbsp;</p> <p>در همین زمینه:</p> <p><a href="http://www.radiozamaneh.com/culture/cultural-heritages/2012/09/11/19412">سنگ&zwnj;نگاره&zwnj;های ایران: نقش&zwnj;هایی که بر باد می&zwnj;روند</a></p> <p> &nbsp;</p> https://archive.radiozamaneh.com/culture/cultural-heritages/2012/09/17/19652#comments بیژن روحانی طاق بستان میراث فرهنگی و رسوم ملل Sun, 16 Sep 2012 23:38:41 +0000 hosseinn 19652 at https://archive.radiozamaneh.com