https://archive.radiozamaneh.com/taxonomy/term/14859/all fa https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/03/23/25467 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/03/23/25467" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-nevisandeh"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> بیژن روحانی </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="277" height="188" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/noorobay.jpg?1364057456" /> </div> </div> </div> <p>بیژن روحانی - با چرخش فصل و آمدن بهار، طبیعت بار دیگر فرصت بازسازی خود را پیدا کرده است. قدرت شگفت&zwnj;انگیز طبیعت برای بازسازی و احیاء اگر با اقدامات انسانی محدود نشود، می&zwnj;تواند از پس بسیاری از تخریب&zwnj;ها و آلودگی&zwnj;ها برآید.</p> <!--break--><!--break--><p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">رویدادهای مرتبط با طبیعت و محیط زیست در سال ۱۳۹۱، گسترده و متنوع هستند. از تلاش&zwnj; فراوان انجمن&zwnj;های مردم&zwnj;نهاد و روزنامه&zwnj;نگاران برای حفظ محیط و هشدار در مورد تخریب&zwnj;ها، تا تداوم بحران در مدیریت آب در نقاط مختلف کشور و خشکی تالاب&zwnj;ها و دریاچه&zwnj;ها. از کاشته شدن چند میلیون اصله نهال در اسفندماه، تا تهدید و تخریب باغ&zwnj;گیاه شناسی نوشهر. خبرها و رویدادهای تلخ وشیرین فراوان هستند و انتخاب از میان آن&zwnj;ها دشوار است. اما شاید گزینه&zwnj;ای از این رویدادها بتواند چشم&zwnj;اندازی هرچند کلی از آن&zwnj;چه در سال ۱۳۹۱ در طبیعت و محیط زیست ایران گذشت به دست دهد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>تالاب گندمان احیاء شد</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">از اخبار خوب این سال آن&zwnj;که تالاب بین&zwnj;المللی گندمان در استان چهار محال و بختیاری که مدت&zwnj;ها در یک قدمی خشکی کامل و نابودی قرار گرفته بود، در پاییز سال ۹۱ دوباره احیاء شد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/01_gandoman.jpg" style="width: 180px; height: 150px;" /><span style="font-size: 13px;">تالاب بین&zwnj;المللی گندمان</span></p> </blockquote> <div> تالاب گندمان یکی از زیستگاه&zwnj;های مهم پرندگان و جزو ده تالاب برتر برای پرنده&zwnj;&zwj; نگری در ایران است، اما حدود چهارسال متوالی بر اثر خشکسالی دچار صدمات فراونی شد و پرندگان دیگر به آن مهاجرت نمی&zwnj;کردند.&nbsp;</div> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در پاییز سال ۹۱ با اقدام بخشداری گندمان و همچنین یاری کشاورزان محلی، زندگی دوباره به گندمان بازگشت. بخشداری با اختصاص بودجه&zwnj;ای توانست شیوه&zwnj; نوین آبیاری را جایگزین شیوه&zwnj;های سنتی کند که مانع از رسیدن آب لازم به این تلاب می&zwnj;شدند. پس از آن طبق گزارش فعالان محیط زیست، بخشی از تالاب دوباره پر از آب شد و پرندگان به آن بازگشتند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>کاشت میلیون&zwnj;ها درخت در اسفند ماه</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/02_derakhtkari.jpg" style="width: 180px; height: 107px;" /><span style="font-size: 13px;">امسال و در اسفندماه، میلیون&zwnj;ها اصله نهال در نقاط مختلف ایران کاشته شدند.</span></p> </blockquote> <p dir="RTL">اسفندماه در ایران همواره رنگ وبوی خاصی داشته است. شاید زیباترین لحظات زندگی در ایران، آن تب و تاب و جنب و جوش به استقبال بهار رفتن باشد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">اسفند ماه هنگام درختکاری و سبز کردن باغ و باغچه نیز هست. پانزدهم اسفند سالیان سال است که به نام روز درختکاری نام&zwnj;گذاری شده و یک هفته نیز به طور کامل به منابع طبیعی اختصاص دارد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">امسال و در اسفندماه، میلیون&zwnj;ها اصله نهال در نقاط مختلف ایران کاشته شدند. طبق آمار سازمان پارک&zwnj;ها و فضای سبز شهرداری تهران، تا نیمه اسفند حدود هفت میلیون نهال برای کشان در تهران آماده شدند. این نهال&zwnj;ها شامل درختان با میوه یا بدون میوه بود که شهروندان آن را از شهرداری به طور رایگان دریافت می&zwnj;کردند. محمد جواد محمدی زاده، رییس سازمان محیط زیست کشور نیز اعلام کرد با همکاری سازمان محیط زیست و سازمان جنگل&zwnj;ها، نهال&zwnj;هایی بین مردم توزیع شده است. به گفته آقای محمدی&zwnj;&zwnj;زاده تلاش سازمان محیط زیست در آن است که سالی صد هزار هکتار به جنگل&zwnj;های کشور افزوده شود. مطابق برخی آمارها، در استان کرمانشاه حدود دو میلیون نهال، در استان البرز حدود ۱۵۰ هزار نهال و در استان کهکیلویه ۳۵ هزار نهال در هفته درختکاری کاشته یا بین مردم توزیع شدند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>تخریب جنگل&zwnj;ها</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">اما با آن&zwnj;که اسفندماه برای طبیعت ایران اخبار خوشی به همراه داشت، ولی در کل وضعیت جنگل&zwnj;ها در ایران مساعد نیست. به گفته رییس انجمن جنگلبانی ایران&nbsp; اگر روند نابودی و تخریب جنگل&zwnj;ها به همین وضعیت کنونی ادامه داشته باشد، تا سی سال آینده دیگر جنگلی در ایران باقی نخواهد ماند. هادی کیا دلیری اعلام کرد تخریب زیستگاه&zwnj;ها، انقراض گونه&zwnj;ها، هجوم آفت&zwnj;ها و بیماری&zwnj;ها، و همچنین آتش&zwnj;سوزی&zwnj;های وسیع موجب مرگ اکوسیستم&zwnj;های جنگلی در ایران شده&zwnj;اند. مطابق برآوردها، طی پنج دهه اخیر حدود یک سوم از جنگل&zwnj;های ایران از بین رفته&zwnj;&zwnj;اند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>آلودگی&zwnj; هوا در تهران و شهرهای بزرگ</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/03_tehran_air_pollution.jpg" style="width: 180px; height: 105px;" /><span style="font-size: 13px;">در سال ۱۳۹۱ تهرانی&zwnj;ها حدود ۱۳۸ روز هوای ناسالم تنفس کردند.</span></p> </blockquote> <p dir="RTL">آلودگی هوا گرچه برای شهروندان شهرهای بزرگ مانند تهران و اصفهان به صورت یک معضل دائمی درآمده است، اما میزان هشدارها در سال ۱۳۹۱ افزایش یافت و سطح آلودگی بالاتر رفت.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در این سال تهرانی&zwnj;ها حدود ۱۳۸ روز هوای ناسالم تنفس کردند. زنگ خطر برای آلودگی بارها در چند شهر بزرگ به صدا درآمد و مدارس و ادرات دولتی به دلیل آلودگی تعطیل شد. گرچه دلایل متفاوتی برای شدت یافتن آلودگی هوا در شهرهای بزرگ وجود دارد، اما بنزین غیر استاندارد و همچنین خودروهایی که بیش از حد مجاز بنزین می&zwnj;سوزانند جزو دلایل مهم شدت یافتن این آلودگی&zwnj;ها ذکر شده است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>سد گتوند: آبی که زندگی می&zwnj;آورد یا شوره&zwnj;زار می&zwnj;کند؟</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">ماجرای آبگیری سد گتوند و اعتراض&zwnj;های صورت گرفته به آن نیز یکی از اخبار مهم زیست محیطی در سال ۱۳۹۱ بود. ساختن سد گتوند در استان خوزستان &nbsp;که یک دست&zwnj;آورد مهم در زمینه سد سازی و مهندسی برای ایران به شمار می&zwnj;آید، موجب نگرانی و اعتراض سازمان و کارشناسان محیط زیست شد. این سد که بلندترین سد خاکی کشور است، به گفته فعالان محیط زیست روی گنبدهای بزرگ نمکی ساخته شده و بنابراین باعث خواهد شد تا نمک فراوانی در آب حل و به این ترتیب وارد رودخانه کارون شود و زمین&zwnj;های اطراف را به شوره&zwnj;زار تبدیل کند. با این&zwnj;حال مسئولان سد اعلام کرده&zwnj;اند تدابیر لازم برای مقابله با نمک آزاده شده انجام خواهد شد. با آغاز آبگیری بخشی از این سد، گزارش&zwnj;هایی از تخلیه بسیاری از روستاها در منطقه آبگیری سد نیز منتشر شد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>باغ گیاه&zwnj;شناسی نوشهر در معرض تخریب</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/04_noshahr_garden.jpg" style="width: 180px; height: 116px;" /><span style="font-size: 13px;">در بهمن ماه سال ۱۳۹۱ شورای&nbsp; تامین استان مازندارن&nbsp; رای بر عبور جاده از باغ گیاه&zwnj;شناسی نوشهر را داد که این امر به منزله ویرانی قدیمی&zwnj;ترین باغ گیاه&zwnj;شناسی در ایران است.</span></p> </blockquote> <p dir="RTL">نمی&zwnj;توان به اعتراض&zwnj;های صورت گرفته در زمینه محیط زیست اشاره کرد و سخنی از ماجرای باغ گیاه&zwnj;شناسی نوشهر به میان نیاورد. باغ گیاه&zwnj;شناسی نوشهر با عمری در حدود ۸۱ سال به عنوان نخستین باغ پژوهشی و اکولوژیک در ایران و خاورمیانه شناخته می&zwnj;شود و پرورش حدود ۱۴۰۰ گونه گیاهی در آن صورت می&zwnj;گیرد. اما چند سالی است که بخش&zwnj;هایی از این باغ مورد تهدید و تخریب قرار گرفته است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در سال ۱۳۸۹ در حدود سه هکتار از باغ برای احداث جاده کمربندی تخریب شد. با اعتراض&zwnj;های فراوانی که در آن زمان صورت گرفت روند تخریب باغ به طور موقتی متوقف شد و فعالان محیط زیست خواهان مجازات متخلفان شدند. اما در بهمن ماه سال ۱۳۹۱ شورای&nbsp; تامین استان مازندارن&nbsp; رای بر عبور جاده از این باغ داد که این امر به منزله ویرانی قدیمی&zwnj;ترین باغ گیاه&zwnj;شناسی در ایران است. در پی این رای، جمعی زیادی از تشکل&zwnj;های زیست محیطی، استادان دانشگاه، متخصصان محیط زیست و اعضای هيئت علمی از رهبر ایران درخواست کردند تا با صدور حکمی مانع از تخریب این باغ ارزشمند شود. سال ۱۳۹۲ می&zwnj;تواند سال سرنوشت سازی برای قدیمی&zwnj;ترین باغ گیاه&zwnj;شناسی ایران باشد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>مقابله با آلودگی گسترده در دریاها</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">سال ۹۱ همچنین اخباری در خصوص شدت یافتن آلودگی در دریاهای شمال و جنوب ایران منتشر شد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/05_caspian_polution.jpg" style="width: 180px; height: 120px;" /><span style="font-size: 13px;">گسترش آلودگی&zwnj;های نفتی در دریای خزر و مشاهده گلوله&zwnj;&zwnj;های نفتی در سواحل ایران باعث شد تا مسئولان سازمان محیط زیست اعلام کنند در صورت تداوم این آلودگی&zwnj;ها از جمهوری آذربایجان و همچنین شرکت نفت بی.پی که در آن کشور مشغول انجام عملیات نفتی است شکایت کنند.</span></p> </blockquote> <p dir="RTL">گسترش آلودگی&zwnj;های نفتی در دریای خزر و مشاهده گلوله&zwnj;&zwnj;های نفتی در سواحل ایران باعث شد تا مسئولان سازمان محیط زیست اعلام کنند در صورت تداوم این آلودگی&zwnj;ها از جمهوری آذربایجان و همچنین شرکت نفت بی.پی که در آن کشور مشغول انجام عملیات نفتی است شکایت کنند. به گفته مقامات ایرانی، همسایگان ایران در حاشیه دریای خزر به خصوص جمهوری آذربایجان و روسیه مسئول آلوده کردن این دریا از طریق فعالیت&zwnj;های نفتی و همچنین رها کردن آلودگی&zwnj;های دیگر هستند. ایران به جز آماده کردن پرونده&zwnj;ای برای شکایت از آذربایجان، مانوری برای مقابله با آلودگی&zwnj;های نفتی در این دریا نیز انجام داد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در خلیج فارس نیز آلودگی&zwnj;های مختلف شدت یافته است. در اردیبهشت ماه سال ۱۳۹۱ یک مقام مسئول در سازمان محیط زیست ایران اعلام کرد سالانه حدود یک میلیون و دویست هزار بشکه نفت وارد خلیج فارس می&zwnj;شود. در همین حال به گفته مسئولان سازمان محیط زیست، ایران قصد دارد با انجام یک سرمایه گذاری ۳۰ میلیون دلاری با این آلودگی&zwnj;های گسترده مقابله کند.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>اقدامات قانونی برای حفاظت از محیط زیست کشور</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در سال ۱۳۹۱ لایجه جامع خاک کشور سرانجام پس از دو سال برای بررسی به مجلس رفت. این لایحه که با در نظر گرفتن نقطه نظرات سازمان محیط زیست کشور تدوین شده قرار است بتواند جلو فرسایش و آلودگی خاک را بگیرد و با متخلفان برخورد کند. مطابق برخی آمارها، ایران در رتبه&zwnj;های نخست فرسایش خاک در جهان قرار دارد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">از سوی دیگر سندی به نام &laquo;سند ملی محیط زیست ایران&raquo; از سوی سازمان حفاظت محیط زیست به مجلس ارائه شده است و اکنون این سند نیز در انتظار بررسی&zwnj;های قانونی به سر می&zwnj;برد. این سند به طور جامع به مواردی مانند حفاظت از منابع آبی، خاک، هوا، مرتع، بیابان و بخش&zwnj;های دیگر از جمله صنایع می&zwnj;پردازد. سازمان محیط زیست امیدوار است با تصویب این سند در شواری عالی انقلاب فرهنگی بستری کلان و قوی برای مشخص شدن حقوق و تکالیف مردم و مسئولان دولتی در قبال حفاظت از محیط زیست مشخص شود. با این حال برخی کارشناسان محیط زیست در این باره گفته&zwnj;اند که این سند چون پشتوانه مالی، قانونی و سیاسی لازم را ندارد نمی&zwnj;&zwnj;تواند کارآمد باشد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>بحران آب در زاینده رود و ارومیه</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">زاینده رود که در سال&zwnj;های اخیر با وضعیت بحرانی کم&zwnj;سابقه&zwnj;ای رو به روست و بیشتر روزهای سال را بدون آب سپری می&zwnj;کند، در هفته&zwnj;های پایانی سال ۱۳۹۱ باز هم خبرساز شد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/06_zayandeh_rood.jpg" style="width: 180px; height: 111px;" /><span style="font-size: 13px;">اعتراض کشاورزان اصفهانی به انتقال آب از این استان به استان یزد و تخریب تاسیسات آب&zwnj;رسانی توسط آن&zwnj;ها به یزد به خشونت کشیده شد.&nbsp;</span></p> </blockquote> <p dir="RTL">اعتراض کشاورزان اصفهانی به انتقال آب از این استان به استان یزد و تخریب تاسیسات آب&zwnj;رسانی توسط آن&zwnj;ها به یزد به خشونت کشیده شد. گرچه به گفته این افراد و مسئولان استان اصفهان، دلیل کم&zwnj;آبی زاینده رود انتقال آب آن به استان یزد است، اما دلایل دیگری از جمله ضعف مدیریت منابع آبی در استان اصفهان نیز به عنوان عوامل خشک شدن زاینده رود ذکر شده است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">دریاچه ارومیه نیز همچنان یک سال بحرانی دیگر را پشت سر گذاشت و همچنان با خطر خشک شدن و نابودی تهدید شد. با این حال در ماه&zwnj;های پایانی سال و به دلیل حجم بارش&zwnj;های فصلی، آب این دریاچه حدود هفتاد سانتیمتر بالا آمد. اما بسیاری بالا آمدن سطح آب این دریاچه بر اثر بارش&zwnj;های فصلی را امری موقتی دانسته و از لزوم تدابیر دیگر از جمله دادن حق&zwnj;آبه دریاچه برای زنده نگاه&zwnj;داشتن آن سخن می&zwnj;گویند. خشک شدن این دریاچه می&zwnj;تواند عواقب وخیم زیست محیطی به همراه داشته باشد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>خروج ژئو پارک ژئو پارک قشم از فهرست یونسکو</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در سال ۱۳۹۱ ژئوپارک جزیره قشم به عنوان تنها ژئو پارک ایران و خاورمیانه به دلیل به کار نبستن اقدامات مدیریتی ویژه و آماده نکردن زیرساخت&zwnj;های لازم برای گردشگری علمی از شبکه جهانی ژئوپارک&zwnj;های سازمان یونسکو خارج شد. ژئو&zwnj;پارک &zwnj;به مناطق حفاظت شده طبیعی که دارای جاذبه&zwnj;های زمین&zwnj;شناختی و علمی است گفته&zwnj; می&zwnj;شود. منطقه حفاظت شده بمو در استان فارس نیز جهت توسعه پالایشگاه شیراز و عبور خط لوله نفت مورد تعرض قرار گرفت.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>طرح&zwnj;های مردمی برای حمایت از محیط زیست</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">اما در کنار تمام رویدادهای مرتبط با محیط زیست ایران، باید توجه ویژه&zwnj;ای به طرح&zwnj;ها و ابتکارات مردمی و سازمان&zwnj;های مردم نهاد برای حفظات از محیط زیست انجام داد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL">سال ۱۳۹۱ را می&zwnj;توان سال حمایت&zwnj;های مختلف مردمی از یوزپلنگ ایرانی نیز نام&zwnj;گذاری کرد. یوزپلنگ ایرانی تنها گونه باقی مانده از یوزپلنگ آسیایی است و نسل آن در خطر انقراض قرار دارد. در بهمن ماه، ۴۶ هنرمند با اهدای آثارشان به گالری گلستان در تهران، عواید آن را برای حمایت از پروژه حفاظت از یوزپلنگ ایرانی اختصاص دادند. در میان این هنرمندان افراد سرشناسی مانند عباس کیارستمی، بهرام دبیری، ابراهیم حقیقی، گیزلا وارگا سینایی، مریم زندی، قباد شیوا رضا کیانیان و رعنا جوادی حضور داشتند.</p> </blockquote> <p dir="RTL">سال ۱۳۹۱ را می&zwnj;توان سال حمایت&zwnj;های مختلف مردمی از یوزپلنگ ایرانی نیز نام&zwnj;گذاری کرد. یوزپلنگ ایرانی تنها گونه باقی مانده از یوزپلنگ آسیایی است و نسل آن در خطر انقراض قرار دارد. در بهمن ماه، ۴۶ هنرمند با اهدای آثارشان به گالری گلستان در تهران، عواید آن را برای حمایت از پروژه حفاظت از یوزپلنگ ایرانی اختصاص دادند. در میان این هنرمندان افراد سرشناسی مانند عباس کیارستمی، بهرام دبیری، ابراهیم حقیقی، گیزلا وارگا سینایی، مریم زندی، قباد شیوا رضا کیانیان و رعنا جوادی حضور داشتند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در روزهای منتهی به نوروز نیز طرحی با نام &laquo;نوروز با یوز&raquo; در تهران به اجرا درآمد. در این طرح یک بازارچه فروش محصولات به مناسب نوروز برگزار شد که عواید آن برای حمایت از فعالیت&zwnj;های انجمن یوزپلنگ ایرانی اختصاص خواهد یافت.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در پانزدهم اردیبهشت ماه سال ۱۳۹۱ نیز گروهی از مردم و علاقه&zwnj;مندان محیط زیست در پارک جمشیدیه تهران برای برگزاری همایشی به منظور اعتراض به روند تخریب تالاب میانکاله تجمع کردند. ساخت پالایشگاه بهشهر حیات تلاب ارزشمند میانکاله را با تهدید رو به رو کرده است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">اما در این میان باید از طرح کوچکی که در یکی از روستاهای جنگلی در منطقه پشتکوه لردگان به اجرا درآمده است نیز یاد کرد. طرحی که در صورت فراگیر شدن می&zwnj;&zwnj;تواند تا حد بسیار زیادی در حفاظت از جنگل&zwnj;های ایران&nbsp; به خصوص در منطقه زاگرس نقش مهمی بازی کند. در این طرح به کمک یکی از دهیاران و با حمایت&zwnj;های سازمان منابع طبیعی، خانه&zwnj;های این روستا دارای آبگرمکن خورشیدی شدند. قطع درختان جنگلی برای تامین سوخت هیزمی، همواره یکی از بزرگترین عوامل آسیب رسان به درختان منطقه زاگرس بوده است. اجرا کنندگان این طرح امیدوارند استفاده از انرژی خورشیدی مانع از نابودی مناطق جنگلی شود.</p> https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/03/23/25467#comments آلودگی دریاها آلودگی‌ هوای تهران بحران آب بیژن روحانی تالاب گندمان تخریب جنگل‌ها جنگل زدایی خلیج فارس درختکاری دریاچه ارومیه دریای خزر زاینده رود سازمان محیط زیست ایران سد سازی سد گتوند دانش Sat, 23 Mar 2013 06:00:02 +0000 arezoo 25467 at https://archive.radiozamaneh.com https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/02/22/24745 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/02/22/24745" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-nevisandeh"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> بیژن روحانی </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="300" height="200" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/shookahunting1.jpg?1361615340" /> </div> </div> </div> <p>بیژن روحانی - مجلس ایران قصد دارد شکار غیرقانونی به خصوص کشته شدن&nbsp; دو راس گوزن یا شوکای کمیاب در استان مازندران را پیگیری کند. در بهمن ماه امسال شکارچیان غیرقانونی دو راس گوزن آبستن را در منطقه حفاظت شده بولا واقع در دودانگه ساری شکار کرده بودند. با دستگیری چهار نفر شکارچی غیرمجاز توسط واحدهای گشت سازمان محیط زیست و انتشار عکس&zwnj; جنین&zwnj;های این گوزن&zwnj;های کمیاب، اعتراض&zwnj;های گسترده&zwnj;ای به افزایش شکار بی&zwnj;رویه حیات وحش در ایران صورت گرفت. گوزن&zwnj;های شکار شده از نوع شوکا بوده که گونه&zwnj;ای کمیاب و در خطر است.</p> <!--break--><!--break--><p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">به گفته &laquo;انجمن دیده&zwnj;بان محیط زیست و حیات وحش ایران&raquo; در گذشته شکارچیان خارج از فصل مجاز به شکار نمی&zwnj;رفتند و هرگز حیوانات ماه، و جوان و یا بره&zwnj;ها را مورد هدف قرار نمی&zwnj;دادند. روند رو به گسترش شکار حیوانات کمیاب و آبستن، نشان از نابودی اصولی دارد که حتا شکارچیان غیرمجاز نیز آن&zwnj;ها را قبلا رعایت می&zwnj;کردند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><a href="http://www.zamahang.com/podcast/2010/20130221_Environment_Hunting_BijanRouhani.mp3"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/musicicon.jpg" style="width: 273px; height: 31px;" /></a></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">اکنون مجلس ایران قصد دارد با دعوت مسئولان سازمان حفاظت محیط زیست به فراکسیون محیط زیست مجلس، موضوع شکارغیرقانونی و به ویژه کشته شدن این گوزن&zwnj;های کمیاب را مورد بررسی قرار دهد. به گفته کمال&zwnj;الدین پیرموذن، عضو فراکسیون محیط زیست مجلس، حفظ حیات وحش از مسئولیت&zwnj;های مهم سازمان دولتی محیط زیست است و این&zwnj;گونه حوادث باعث تخریب محیط زیست و گونه&zwnj;های کمیاب در کشور می&zwnj;شود. بنابراین پس از تحقیق انجام تحقیقات از سازمان محیط زیست، نتیجه آن به مردم اعلام خواهد شد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">آمارهای موجود از تعداد جانوران، میزان شکار و همچنین اسلحه&zwnj;های موجود نشان می&zwnj;دهد که شکار بی&zwnj;رویه یکی از مشکلات مهم محیط زیست ایران طی چندین دهه اخیر است که به شدت بر تعداد حیوانات وحشی اثر گذاشته و جمعیت برخی گونه&zwnj;&zwnj;ها را به شدت کاهش داده و یا به انقراض کشانده است. مطابق آمار سازمان محیط زیست ایران در سال ۲۰۰۹، از میان ۱۹۴ گونه شمارش شده پستانداران در ایران، ۱۷ گونه آن&zwnj;ها به شدت تهدید شده&zwnj; هستند. در خصوص پرندگان نیز حدود ۲۰ گونه از آن&zwnj;&zwnj;ها در معرض خطر انقراض در ایران قرار دارند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/imagecache/maghaleh_image/shookahunting2.jpg" style="width: 180px; height: 120px;" />در بهمن ماه امسال شکارچیان غیرقانونی دو راس گوزن آبستن را در منطقه حفاظت شده بولا واقع در دودانگه ساری شکار کرده بودند. با دستگیری چهار نفر شکارچی غیرمجاز توسط واحدهای گشت سازمان محیط زیست و انتشار عکس&zwnj; جنین&zwnj;های این گوزن&zwnj;های کمیاب، اعتراض&zwnj;های گسترده&zwnj;ای به افزایش شکار بی&zwnj;رویه حیات وحش در ایران صورت گرفت. گوزن&zwnj;های شکار شده از نوع شوکا بوده که گونه&zwnj;ای کمیاب و در خطر است.</p> </blockquote> <p dir="RTL">سازمان محیط زیست ایران عامل اصلی انقراض این جانوران را تخریب و تکه تکه شدن زیستگاه&zwnj;های &nbsp;آن&zwnj;ها، شکار و صید بی&zwnj;رویه و خشکسالی&zwnj;های متوالی در کشور می&zwnj;داند. همچنین این سازمان تاکید دارد عدم وجود ابزار و امکانات کافی حتا برای حفاظت از نمونه&zwnj;های بسیار برجسته و کمیاب مانند یوزپلنگ یا گور ایرانی آینده این جانوران در معرض انقراض را با ابهام رو به رو کرده است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">آمارهای تقریبی جدید از علف&zwnj;خواران اصلی کشور نشان می&zwnj;هد که تنها ۱۱۱ هزار راس از آن&zwnj;ها در ایران باقی مانده است که این شامل مجموع کل&zwnj;ها، بزهای وحشی، قوچ&zwnj;ها، میش&zwnj;ها، آهوها و گوزن&zwnj;ها می&zwnj;شود. این در حالی است که مقایسه این وضعیت با وضعیتی که حدود پنجاه سال پیش در ایران وجود داشته نشان می&zwnj;دهد جمعیت این جانوران در بعضی مناطق به تنهایی بیش از رقم فعلی در کل ایران بوده است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">با این حال عدم وجود سرشماری دقیق و سالانه از حیات وحش ایران به تفکیک زیستگاه&zwnj;ها و با در دست داشتن ترکیب جنسی و سنی جانوران و عدم وجود یک برنامه منظم پایش و کنترل جمعیت آنها از مهمترین انتقادات فعالان این حوزه به سازمان محیط زیست ایران بوده است. آمارهای موجود اکثرا تقریبی، غیر دقیق و در بسیاری موارد نیز غیررسمی هستند. به اعتقاد کارشناسان محیط زیست، وجود سرشماری دقیق و مرتب برپایه اصول علمی، یکی از پایه&zwnj;ای&zwnj;ترین ابزارها برای حفاظت از جانوران و گونه&zwnj;های در معرض خطر است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">صدور مجوز شکار که در اختیار سازمان محیط زیست ایران قرار دارد نیز مورد انتقاد برخی از فعالان حفظ محیط زیست و حیات وحش در ایران قرار دارد. به گفته این فعالان درحالی که آمار دقیقی از تعداد جانوران در زیستگاه&zwnj;های مختلف وجود ندارد و در وضعیتی که حیات وحش ایران روند قهقرایی در پیش گرفته و بسیاری از گونه&zwnj;های آن در معرض خطر هستند، صدور مجوز شکار، حتا به صورت محدود، از سوی سازمان محیط زیست ایران قابل پذیرش نیست.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">محمد درویش از فعالان محیط زیست در ایران، در مطلبی انتقادی در روزنامه اعتماد به تاریخ ۱۵ بهمن ماه نوشته است که اخیرا و پس از حدود یک سال مقاومت از سوی سازمان محیط زیست کشور، موج جدید&nbsp; صدور مجوز یا پروانه شکار به تفکیک استان&zwnj;ها آعاز شده است. به نوشته آقای درویش، در حالی که آمار دقیقی از وضعیت نگران کننده جانورانی مانند قوچ و میش و آهو و جبیر در دست نیست، این سازمان اقدام به صدور مجوزهای جدید شکار کرده است اما صدور مجوز تنها زمانی قابل پذیرش است که در یک منطقه با مازاد دام رو به رو باشیم. به نوشته این فعال محیط زیست، به نظر می&zwnj;رسد سازمان محیط زیست ایران تحت فشار لابی&zwnj;های پرقدرت طرفدار شکار که اکثرا آدم&zwnj;های پرقدرت و ثروتمندی هستند قرار گرفته است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p><span dir="RTL">هوشنگ ضیایی، استاد حیات وحش در دانشگاه آزاد نیز پیش&zwnj;تر به خبرگزاری سبز پرس گفته بود صدور پروانه&zwnj;های شکار در ایران مبنای علمی ندارد و انتظار می&zwnj;رود سازمان محیط زیست با عدم صدور مجوز شکار و خلع سلاح شکارچیان به مدت حداقل سه سال، وضعیت حیات وحش در ایران را بهبود بخشد. به گفته این استاد دانشگاه، در گذشته و زمانی که جمعیت قوچ و میش و کل و بز در مناطقی مانند بختگان به ۱۶ هزار و در منطقه بیستون به ۱۰ هزار راس می&zwnj;رسید، پروانه شکار صادر می&zwnj;شد. اما اکنون که جمعیت این جانوران در بختگان تنها به ۲۰۰ راس رسیده و در بیستون نیز صفر است، صدور مجوز شکار آسیب زننده است.</span></p> https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/02/22/24745#comments بیژن روحانی سازمان محیط زیست ایران شکار شوکا شکار غیرقانونی شکار گوزن محمد درویش محیط زیست هوشنگ ضیایی Fri, 22 Feb 2013 02:46:25 +0000 arezoo 24745 at https://archive.radiozamaneh.com https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/01/04/23315 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/01/04/23315" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-nevisandeh"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> بیژن روحانی </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="400" height="300" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/sabz_press.jpg?1357327171" /> </div> </div> </div> <p>بیژن روحانی - با مسدود شدن یکی از پایگاه&zwnj;&zwnj;های اطلاع رسانی محیط زیستی در ایران، فعالان این حوزه اکنون با دشواری&zwnj;های بیشتری برای کسب خبر در زمینه محیط زیست روبه رو هستند. پایگاه &laquo;سبز پرس&raquo; که یکی از سایت&zwnj;های پر مخاطب در زمینه محیط زیست به شمار می&zwnj;آمد، به تازگی و با شکایت سازمان محیط زیست ایران و با دستور نهاد ناظر بر فعالیت سایت&zwnj;های خبری مسدود شده است.</p> <!--break--><!--break--><p>&nbsp;</p> <p><a href="http://www.zamahang.com/podcast/2010/20130103_Environment_SabzPress_Rouhani.mp3"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/musicicon.jpg" style="width: 273px; height: 31px;" /></a></p> <p>&nbsp;</p> <p>سایت سبز پرس با رویکرد اطلاع&zwnj;رسانی و تحلیلی، از منتقدان برخی سیاست&zwnj;های جاری در مورد محیط زیست ایران بود. این سایت خبری درهفته اول دیماه با دریافت نمابری از سوی دبیرخانه کارگروه تشخیص مصادیق مجرمانه، مجبور به متوقف کردن فعالیت&zwnj;های خود شد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">پیش&zwnj;تر سازمان محیط زیست ایران از مژگان جمشیدی، مدیر مسئول سبز پرس، شکایت کرده و این خبرنگار و فعال محیط زیست برای ادای توضحیات به دادسرا احضار شده بود. احتمال داده می&zwnj;شود مسدود شدن این سایت خبری مرتبط با شکایت&zwnj;های پیشین این سازمان از خانم جمشیدی باشد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL">سایت سبز پرس با رویکرد اطلاع&zwnj;رسانی و تحلیلی، از منتقدان برخی سیاست&zwnj;های جاری در مورد محیط زیست ایران بود. این سایت خبری درهفته اول دیماه با دریافت نمابری از سوی دبیرخانه کارگروه تشخیص مصادیق مجرمانه، مجبور به متوقف کردن فعالیت&zwnj;های خود شد.</p> </blockquote> <p dir="RTL">در آذرماه سال ۱۳۹۱، سازمان محیط زیست از مژگان جمشیدی به دلیل درج خبری در خصوص کشته شدن یک پلنگ ماده توسط یکی از کارکنان اداره محیط زیست دماوند شکایت کرده بود. خانم جمشیدی در آن مطلب پرسش&zwnj;هایی را در خصوص علت کشته شدن پلنگ و احتمال باردار بودن آن مطرح کرده بود.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">&nbsp;سبز پرس در سال ۱۳۸۷ توسط یاسر انصاری کجوری یکی از فعالان محیط زیستی در ایران ایجاد شد و توانست به یکی از فراگیر&zwnj;ترین و پرمخاطب&zwnj;ترین پایگاه&zwnj;های اطلاع رسانی محیط زیستی تبدیل شود. با درگذشت ناگهانی آقای انصاری، همسر او ،مژگان جمشیدی، فعالیت این پایگاه اطلاع رسانی را ادامه داد. مژگان جمشیدی یکی از خبرنگاران و فعالان سرشناس در حوزه محیط زیست ایران است و با رسانه&zwnj;های متعددی همکاری داشته و تاکنون چند جایزه ملی و بین&zwnj;المللی را در حوزه محیط زیست به دست آورده است. سبز پرس در سال&zwnj;های اخیر به شدت با تنگناهای مالی نیز رو به رو شد، اما توانست با همکاری داوطلبانه خبرنگاران زیست محیطی همچنان به عنوان یکی از پرمخاطب&zwnj;ترین سایت&zwnj;های اطلاع&zwnj;رسانی در این زمینه فعالیت کند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>واکنش&zwnj;ها به مسدود شدن سبز پرس</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">مسدود شدن فعالیت این رسانه با واکنش بسیاری از خبرنگاران و فعالان زیست محیطی رو به رو شده است و آن&zwnj;ها با جمع&zwnj;آوری امضاء خواهان تداوم فعالیت این رسانه شده&zwnj;اند. (نگاه کنید به <strong><a href="http://animal.persianblog.ir/post/807/">اینجا</a></strong>)</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/animal-rights-watch-arw-5367.jpg" style="width: 180px; height: 107px;" />در آذرماه سال ۱۳۹۱، سازمان محیط زیست از&nbsp;&nbsp;مژگان جمشیدی، مدیر مسئول سبز پرس،&nbsp;به دلیل درج خبری در خصوص کشته شدن یک پلنگ ماده توسط یکی از کارکنان اداره محیط زیست دماوند شکایت کرده بود. خانم جمشیدی در آن مطلب پرسش&zwnj;هایی را در خصوص علت کشته شدن پلنگ و احتمال باردار بودن آن مطرح کرده بود.</p> </blockquote> <p dir="RTL">به اعتقاد امضاء کنندگان این نامه، تعطیلی سبز پرس، برخلاف مصالح محیط زیست ایران است. به تاکید این فعالان محیط زیست، &laquo;در سال&zwnj;های اخیر بسیاری از سازمان&zwnj;های غیردولتی زیست محیطی تعطیل و کم رمق شده&zwnj;اند&raquo; و اکنون نیز &laquo;تعطیلی یک رسانه پرمخاطب مردمی آن هم به دلیل شکایت سازمان حفاظت محیط زیست ایران&raquo;، قدمی دیگر در جهت تضیعف اطلاع&zwnj;رسانی در این حوزه است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در همین حال فراکسیون محیط زیست مجلس شورای اسلامی نیز به مسدود شدن این سایت خبری واکنش نشان داده و از مسئولان سازمان محیط زیست خواسته است تا اجازه دهند این پایگاه به فعالیت خود ادامه دهد. کمال&zwnj;الدین پیر&zwnj;موذن، نماینده مجلس و عضو این فراکسیون به خبرگزاری &laquo;میراث فرهنگی&raquo; در ایران گفته است اگر مسئولان سازمان محیط زیست همچنان مانع از فعالیت سبز پرس بشوند، فراکسیون محیط زیست مجلس همکاری خود را با این سازمان کاهش خواهد داد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">تعطیلی یک رسانه پرمخاطب غیردولتی با شکایت سازمان محیط زیست ایران در حالی است که این سازمان پیش&zwnj;تر خبر داده بود قرار است با مشارکت صدا و سیما و با الگوبرداری از برنامه ورزشی و انتقادی نود با اجرای عادل فردوسی&zwnj;پور، برنامه&zwnj;ای در زمینه مسائل محیط زیستی و با نام &laquo;برنامه نود محیط زیست&raquo; تولید کند. محمد محمدی&zwnj;زاده، رییس سازمان محیط زیست ایران، در مهرماه این خبر را در حاشیه امضاء تفاهم&zwnj;نامه برای ایجاد دانشکده محیط زیست در اصفهان اعلام کرده بود. به گفته فعالان زیست محیطی، تولید برنامه&zwnj;ای با رویکرد انتقادی و با مخاطبان گسترده نیازمند داشتن روحیه&zwnj;ای انتقاد&zwnj;پذیر است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>محیط زیست در رسانه&zwnj;های فارسی</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/hamshahri_tehran_pollution.jpg" style="width: 180px; height: 131px;" />توجه به مسائل زیست محیطی در رسانه&zwnj;ها و مطبوعات ایران بعد از پایان جنگ آرام آرام جایگاه ویژه&zwnj;ای پیدا کرد. روزنامه همشهری که از آذرماه سال ۱۳۷۱ منتشر شد، در کنار توجه به مسائل شهری به مسائل محیط زیست نیز توجه نشان می&zwnj;داد که این رویکرد تاکنون نیز ادامه دارد.</p> </blockquote> <p dir="RTL">توجه به مسائل زیست محیطی در رسانه&zwnj;ها و مطبوعات ایران بعد از پایان جنگ آرام آرام جایگاه ویژه&zwnj;ای پیدا کرد. روزنامه همشهری که از آذرماه سال ۱۳۷۱ منتشر شد، در کنار توجه به مسائل شهری به مسائل محیط زیست نیز توجه نشان می&zwnj;داد که این رویکرد تاکنون نیز ادامه دارد. از میانه دهه هفتاد، بسیاری از روزنامه&zwnj;&zwnj;ها دارای صفحه یا ستونی مختص مطالب محیط زیستی شدند و اکنون کمتر روزنامه&zwnj;ای است که در طول هفته به این موضوع مهم نپردازد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">با آغاز موج وبلاگ&zwnj;نویسی در میان فارسی زبانان، وبلاگ&zwnj;های محیط زیستی نیز پا به عرصه گذاشتند و بعضی از آنها از جمله <strong><a href="http://darvish100.blogfa.com/">وبلاگ مهار بیان&zwnj;زایی</a></strong> و <strong><a href="http://jamshidi6.blogfa.com/">دیده&zwnj;بان محیط زیست ایران</a></strong> از اقبال گسترده نیز برخوردار شدند. وبلاگ&zwnj;های محیط زیستی به طور عمده منعکس کننده صدای جامعه مدنی و فعالان و نهادهای غیردولتی بودند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">با افزایش فعالیت خبرنگاران و نویسندگان حوزه محیط زیست و همچنین توجه بیشتر مطبوعات به مسائل زیست محیطی، نیاز به راه اندازی خبرگزاری&zwnj;هایی با رویکرد تخصصی زیست محیطی احساس می&zwnj;شد. تولد &laquo;سبز پرس&raquo; و همچنین <strong><a href="http://www.iren.ir/">خبرگزاری ایرن</a></strong> یا خبرگزاری مستقل محیط زیست ایران در پاسخ به چنین نیازی بود.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">رسانه&zwnj;های فارسی زبان خارج از ایران نیز در سال&zwnj;های اخیر به پوشش مسائل زیست محیطی توجه نشان داده&zwnj;&zwnj;اند. در این میان رادیو زمانه به طور ثابت و هفتگی پرداختن به مساله محیط زیست را هم در رادیو و هم در وب&zwnj;سایت خود دنبال می&zwnj;کند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">فعالان محیط زیست در ایران اکنون امیدوارند با حمایت از این پایگاه اطلاع رسانی مسدود شده، دوباره شاهد فعالیت سبز پرس باشند.</p> https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/01/04/23315#comments اطلاع‌رسانی محیط زیستی بیژن روحانی رسانه‌های محیط زیستی سازمان محیط زیست ایران سبز پرس محیط زیست Fri, 04 Jan 2013 18:56:08 +0000 arezoo 23315 at https://archive.radiozamaneh.com https://archive.radiozamaneh.com/science/2012/11/09/21509 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/science/2012/11/09/21509" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-nevisandeh"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> بیژن روحانی </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="317" height="200" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/rohaniurumiyyalakedryingup1.jpg?1352431898" /> </div> </div> </div> <p>بیژن روحانی - کارشناسان محیط زیست بر سر چگونگی مقابله با بحران دریاچه ارومیه با یکدگیر هم&zwnj;نظر نیستند. در حالی&zwnj;که به اعتقاد بسیاری، بازگرداندن حق&zwnj;آبه دریاچه ارومیه می&zwnj;تواند آن را از خشک شدن نجات دهد، اما این نظر مخالف نیز ابراز شده است که برای ارومیه دیگر نمی&zwnj;توان کاری کرد، و نباید منابع آبی را در آن به هدر داد.</p> <!--break--><!--break--><p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><a href="http://www.zamahang.com/podcast/2010/20121108_Environment_Urmia_Rouhani.mp3"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/musicicon.jpg" style="width: 273px; height: 31px;" /></a></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">دریاچه ارومیه که بزرگت&zwnj;ترین دریاچه درون سرزمینی در ایران است، چند سالی است که دچار بحران شده و روز به روز از وسعت آن کاسته می&zwnj;شود. خشک شدن دریاچه ارومیه به تایید سازمان محیط زیست ایران و اقلیم&zwnj;شناسان متعدد می&zwnj;تواند تبعاتی بسیار منفی بر زندگی انسان و همچنین محیط زیست مناطق اطراف دریاچه داشته باشد. ایجاد سونامی نمک، تاثیرات منفی بر سلامت انسان و همچنین زمین&zwnj;های کشاورزی، و از بین رفتن زیستگاه جانداران مختلف جزو عوارض منفی خشک شدن این دریاچه است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">&nbsp;تاکنون دلایل مختلفی برای خشک شدن تدریجی دریاچه ارومیه ذکر شده است. به جز وجود خشکسالی&zwnj;های پی در پی و بارش کم در سال&zwnj;های اخیر، عوامل انسانی نیز در این میان مقصر قلمداد شده&zwnj;&zwnj;اند. حفر چاه&zwnj;های غیر مجاز و برداشت بیش از ظرفیت از آب&zwnj;های زیرزمینی و همچنین ساختن سد روی رودخانه&zwnj;هایی که پیش&zwnj;تر به دریاچه وارد می&zwnj;شدند، باعث شده است تا منابع آبی دریاچه به شدت کاهش پیدا کند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>راه&zwnj;حل&zwnj;های مختلف</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در این میان سازمان محیط زیست و بسیاری از کارشناسان معتقد هستند با بازگرداندن آب و دادن حق&zwnj;آبه دریاچه ارومیه، می&zwnj;توان امید داشت این دریاچه از خشک شدن نجات پیدا کند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/rohaniurumiyyalakedryingup2.jpg" style="width: 180px; height: 111px;" /></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">پرویز کردوانی، متخصص کویرشناس معتقد است تنها راه حل ممکن استخراج &nbsp;و برداشت هرچه سریع&zwnj;تر نمک&zwnj;های موجود در دریاچه ارومیه است تا بیش از این به آب&zwnj;های زیرزمینی و محیط اطراف آسیب نزند. او همچنین پیشنهاد داده است پس از استخراج نمک، در قسمت&zwnj;های خشک شده و از میان رفته فضای سبز ایجاد شود تا از ایجاد گرد و غبار جلوگیری شود.</p> </blockquote> <p dir="RTL">به گفته مسئولان وزارت نیرو نیز این وزارتخانه طرح&zwnj;هایی برای مقابله با خشک شدن دریاچه تهیه کرده است. از جمله مقابله با چاه&zwnj;هایی که به طور غیر مجاز در منطقه حفر شده&zwnj;&zwnj;اند، و همچنین آمادگی داشتن برای بازگرداندن بخشی از آب&zwnj;های پشت سدها به داخل دریاچه ارومیه.&nbsp;</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در این بین طرح&zwnj;&zwnj;های دیگری از جمله طرح انتقال آب به دریاچه ارومیه نیز مطرح شده است. پیش&zwnj;تر دولت ایران از طرحی خبر داده بود که مطابق آن آب رودخانه ارس می&zwnj;بایست به دریاچه ارومیه انتقال می&zwnj;یافت. در تابستان سال ۱۳۹۱، مدیرعامل شرکت آب منطقه&zwnj;ای آذربایجان اعلام کرد اقدامات اولیه برای انتقال آب رودخانه ارس به دریاچه ارومیه انجام و اکنون مسیر نهایی انتقال آب مشخص است و می&zwnj;توان سالانه حدود یک میلیارد مترمکعب آب را به این دریاچه انتقال داد. به گفته&zwnj; این مقام مسئول، دریاچه ارومیه با ۲۰ میلیارد مترمکعب کمبود آب رو به روست. در آن زمان کارشناسانی با این طرح مخالفت کردند و اجرای آن را باعث فشار به منابع آبی رودخانه ارس و مناطق همجوار آن دانستند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">اما غیر از تردید برخی کارشناسان ایرانی در مورد مفید بودن این طرح، جمهوری آذربایجان نیز با انتقال آب از رودخانه ارس مخالفت کرده است. ۴۷۵ کیلومتر از رودخانه ارس مرز مشترک میان ایران با جمهوری&zwnj;های آذربایجان و ارمنستان تشکیل است. به گفته استاندار آذربایجان غربی، طرح انتقال آب ارس با مخالفت شدید جمهوری آذربایجان رو به رو شده است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>آنها که از ارومیه قطع امید کرده&zwnj;&zwnj;اند</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">به جز مشکلات حقوقی که بر سر راه زنده کردن دریاچه ارومیه وجود دارد، برخی دیگر از کارشناسان به طور کلی هرگونه طرحی در این زمینه را دیگر بی&zwnj;فایده دانسته و باعث اتلاف منابع آبی می&zwnj;دانند. به اعتقاد این دسته از کارشناسان، به دلایل بسیاری از جمله پایین رفتن سطح آب&zwnj;های زیرزمینی، امکان زنده کردن این دریاچه دیگر وجود ندارد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/rohaniurumiyyalakedryingup3.jpg" style="width: 180px; height: 132px;" /></p> <p dir="RTL">در این بین طرح&zwnj;&zwnj;های دیگری از جمله طرح انتقال آب به دریاچه ارومیه نیز مطرح شده است. پیش&zwnj;تر دولت ایران از طرحی خبر داده بود که مطابق آن آب رودخانه ارس می&zwnj;بایست به دریاچه ارومیه انتقال می&zwnj;یافت. اما ۴۷۵ کیلومتر از رودخانه ارس مرز مشترک میان ایران با جمهوری&zwnj;های آذربایجان و ارمنستان تشکیل است. به گفته استاندار آذربایجان غربی، طرح انتقال آب ارس با مخالفت شدید جمهوری آذربایجان رو به رو شده است.</p> </blockquote> <p dir="RTL">پرویز کردوانی، متخصص کویرشناس، در همین زمینه به تازگی اعلام کرده است تمامی راه&zwnj;ها برای زنده کردن دریاچه ارومیه منتفی است و مسئولان باید میان زنده کردن موقت دریاچه و یا نجات هزاران هکتار از زمین&zwnj;های کشاورزی یکی را انتخاب کنند. به اعتقاد این پژوهشگر، تمام راه&zwnj;هایی که اکنون امتحان می&zwnj;شود، راه&zwnj; حل&zwnj;های موقتی است و اگر قرار باشد این دریاچه را فقط برای مدتی کوتاه و به صورت ظاهری زنده نگاه داشت به کشاورزی و محیط زیست خیانت کرده&zwnj;ایم.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">پرویز کردوانی در گفت&zwnj;وگویی با خبرگزاری ایسنا در ۱۶ آبان ۱۳۹۱ گفته است به دلیل پایین رفتن بیش از حد سطح آب&zwnj;های زیرزمینی، اگر آب از رودخانه&zwnj;ها به دریاچه ارومیه انتقال پیدا کند، باعث شور شدن آب&zwnj;های زیرزمینی در مناطق اطراف می&zwnj;شود که به نفع محیط زیست و کشاورزی نیست. به اعتقاد این کارشناس، تنها راه حل ممکن استخراج &nbsp;و برداشت هرچه سریع&zwnj;تر نمک&zwnj;های موجود در دریاچه است تا بیش از این به آب&zwnj;های زیرزمینی و محیط اطراف آسیب نزند. او همچنین پیشنهاد داده است پس از استخراج نمک، در قسمت&zwnj;های خشک شده و از میان رفته فضای سبز ایجاد شود تا از ایجاد گرد و غبار جلوگیری شود.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">روند آسیب وارد شدن به دریاچه ارومیه از حدود چهار دهه پیش و براثر حفر چاه&zwnj;های عمیق و نیمه عمیق آغاز شد. بر اثر حفر این چاه&zwnj;ها، سطح آب&zwnj;های زیرزمینی پایین رفته و این آب&zwnj;ها بسیار شور شده است. آب دریاچه در گذشته از طریق بارندگی، آب&zwnj;های زیرزمینی و رودخانه&zwnj;ها تامین می&zwnj;شده، اما اکنون این تعادل به دلیل وجود چاه&zwnj;های فراوان و همچنین سدسازی برهم خورده است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">گرچه کارشناسانی مانند پرویز کردوانی عملا نجات دریاچه ارومیه را ناممکن می&zwnj;دانند و معتقدند باید دست از زنده کردن آن برداشت و آن را از بین رفته فرض کرد، اما گروهی دیگر معتقدند به هر وسیله باید جلو نابود شدن دریاچه را گرفت، زیرا مشخص نیست تبعات زیست محیطی نابود شدن دریاچه چه خواهد بود. این دسته از کارشناسان همچنین می&zwnj;گویند میزان نمک دریاچه ارومیه حدود ۱۰ میلیارد تن است که عملا فرآیندی بسیار سخت و طولانی را برای استخراج و جا به جایی نیاز دارد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">دریاچه ارومیه مدت&zwnj;هاست به یکی از معضلات مهم در محیط زیست ایران تبدیل شده &nbsp;و هنوز راه&zwnj;کاری اساسی برای مقابله با این بحران ارائه نشده است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>در همین زمینه:</strong></p> <p dir="RTL"><a href="http://radiozamaneh.com/environment/2011/04/21/3423">سالی دشوار برای دریاچه ارومیه</a></p> <p dir="RTL"><a href="http://zamaaneh.com/rohani/2008/11/post_29.html">تاثیرات زیست محیطی میان&zwnj;گذر دریاچه ارومیه</a></p> <p dir="RTL"><a href="http://www.radiozamaneh.co.uk/environment/2011/05/20/4117?page=1">گاوخونی خشک شد، ارومیه نصف</a></p> https://archive.radiozamaneh.com/science/2012/11/09/21509#comments بیژن روحانی خشک شدن دریاچه ارومیه دریاچه ارومیه سازمان محیط زیست ایران محیط زیست پرویز کردوانی Fri, 09 Nov 2012 03:17:11 +0000 arezoo 21509 at https://archive.radiozamaneh.com https://archive.radiozamaneh.com/science/2012/08/24/18702 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/science/2012/08/24/18702" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-nevisandeh"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> بیژن روحانی </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="343" height="200" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/01_oil_spill_anzali.jpeg?1345762850" /> </div> </div> </div> <p>بیژن روحانی &ndash; وجود لکه&zwnj;های نفتی در ساحل بندر انزلی در ایران ممکن است به درخواست خسارت و جریمه از جمهوری آذربایجان منجر شود. سازمان محیط زیست ایران با تایید وجود آلودگی&zwnj;های گسترده&zwnj;ی نفتی در سواحل انزلی و در منطقه سنگاچین اعلام کرده است بر اساس شواهد این لکه&zwnj;ها بر اثر فعالیت دکل&zwnj;های فرسوده&zwnj;ی نفتی متعلق به جمهوری آذربایجان ایجاد شده و همراه با طوفان به سواحل ایران رسیده است.</p> <!--break--><!--break--><div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL"><a href="http://www.zamahang.com/podcast/2010/20120823_Environment_CaspianConvention_Rouhani.mp3"><img src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/musicicon.jpg" alt="" /></a></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">عبدالرضا کرباسی، معاون دریایی سازمان محیط زیست ایران، روز چهارشنبه یکم شهریور ماه به خبرگزاری ایرنا گفت آزمایش&zwnj;هایی روی این لکه&zwnj;ها برای تجزیه شیمیایی و مشخص شدن منشاء و مبداء آن&zwnj;ها در حال انجام است. پس از دریافت نتیجه و برآورد هزینه&zwnj;های پاکسازی و خسارتی که به محیط زیست ایران وارد شده است، مراتب از طریق وزارت امورخارجه برای دریافت جریمه از جمهوری آذربایجان پیگیری خواهد شد. به گفته&zwnj; این مقام مسئول در سازمان محیط زیست ایران، جمهوری آذربایجان نسبت به مسائل زیست محیطی بی&zwnj;توجه است و بدون در نظر گرفتن توان خود برای پالایش دریای خزر به فعالیت با وسایل و امکانات فرسوده در آن&zwnj; ادامه می&zwnj;دهد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">به گفته&zwnj; کرباسی، کارشناسان سازمان محیط زیست، پس از دریافت گزارش&zwnj;های فروان مردمی مبنی بر وجود لکه&zwnj;های نفتی چندین بار از منطقه بازدید کردند که نتیجه آن تایید وجود این آلودگی&zwnj;هاست.&zwnj; معاون سازمان محیط زیست تاکید کرد که بیشترین آلودگی&zwnj;ها اکنون در منطقه کپورچای وجود دارد و سازمان بنادر و دریانوردی در حال پاکسازی این منطقه است. در روزهای اخیر همچنین گلوله&zwnj;های نفتی در ساحل دریای خزر و به خصوص در استان گیلان مشاهده شده&zwnj;اند. این گلوله&zwnj;ها ناشی از فشرده شدن آلودگی&zwnj;های نفتی است که به ساحل رسیده&zwnj;اند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">پیشتر نیز مقامات سازمان محیط زیست ایران نسبت به آلودگی&zwnj;های نفتی در دریای خزر هشدار داده و از کشورهای همسایه به خصوص جمهوری آذربایجان و روسیه به عنوان منابع اصلی این آلودگی&zwnj;ها نام برده بودند. به گفته&zwnj; پژوهشکده&zwnj; اکولوژی دریای خزر، ۹۵ درصد از آلودگی&zwnj;های این دریا از سوی کشورهای شمالی و شمال غربی، به خصوص روسیه و جمهوری آذربایجان ایجاد می&zwnj;شود. به تازگی پژوهشگران این پژوهشکده اعلام کردند سالانه بیش از ۱۲۲ هزار تن مواد نفتی آلوده کننده وارد دریای خزر می&zwnj;شود و با ادامه یافتن این روند، خزر در سال&zwnj;های آینده از بین خواهد رفت.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL"><b>معاهده&zwnj; محیط زیست دریای خزر</b></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <blockquote><div dir="RTL"><img src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/caspianoilspillbijanrohani2.jpeg" width="190" height="135" align="middle" alt="" /></div> <div dir="RTL">گلوله&zwnj;های نفتی در ساحل دریای خزر ناشی از فشرده شدن آلودگی&zwnj;های نفتی است که به ساحل رسیده&zwnj;اند.</div> </blockquote> <div dir="RTL">پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و به وجود آمدن همسایگانی جدید در ساحل شمالی دریای خزر، بحث&zwnj;های&nbsp; فراوانی در مورد نظام حقوقی دریای خزر و همچنین چگونگی استفاده و حفاظت از این دریا پیش آمد. در زمینه محیط زیست، کشورهای ساحلی دریای خزر برنامه&zwnj;ای مشترک را با عنوان &laquo;برنامه محیط زیست دریای خزر&raquo; با یکدیگر آغاز کردند که این برنامه سرانجام به تهیه و امضای یک معاهده یا کنوانسیون منجر شد. &laquo;معاهده&zwnj;ی محیط زیست دریای خزر&raquo; یا &laquo;کنوانسیون تهران&raquo; در سال ۱۳۸۲ توسط پنج کشور اطراف این دریا شامل ایران، روسیه، جمهوری آذربایجان، قزاقستان و ترکمنستان در نشستی در شهر تهران امضاء شد. هدف این معاهده حفاظت از محیط زیست خزر در برابر کلیه منابع آلوده کننده و حفاظت، نگهداری، احیاء و استفاده منطقی و پایدار از منابع زنده آن است.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">مطابق اصول کلی این معاهده، هزینه&zwnj;های آلودگی شامل جلوگیری، کنترل و کاهش آن بر عهده کشور آلوده کننده است. همچنین در بخش مربوط به جلوگیری، کاهش و کنترل آلودگی&zwnj;، این آلودگی&zwnj;ها به چند دسته تقسیم شده&zwnj;اند از جمله: آلودگی ناشی از منابع واقع در خشکی، آلودگی ناشی از فعالیت در بستر، آلودگی ناشی از شناورها، آلودگی ناشی از مواد زائد و همچنین آلودگی ناشی از سایر فعالیت&zwnj;های انسانی. مطابق تعاریف موجود در این معاهده، سکوها و سایر سازه&zwnj;های دریایی نیز جزو شناورها محسوب می&zwnj;شوند. بنابراین به نظر می&zwnj;رسد مطابق شواهد موجود، آلودگی&zwnj;های تولید شده از سوی جمهوری آذربایجان بر اثر فعالیت در بستر دریا و همچنین آلودگی&zwnj;&zwnj;های ناشی از شناورها بوده است.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL"><b>جبران خسارت، فرآیندی نامشخص در معاهده</b></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">ماده ۲۹ این معاهده در خصوص &laquo;مسئولیت و جبران خسارت&zwnj;&laquo; می&zwnj;گوید، &laquo;هریک از طرف&zwnj;های متعهد با در نظر گرفتن اصول مربوطه و ضوابط حقوق بین&zwnj;الملل، متعهد به گسترش قوانین مناسب در ارتباط با مسئولیت و جبران خسارت وارده به محیط زیست دریای خزر ناشی از نقض مفاد این معاهده و پروتکل&zwnj;ها آن خواهد بود&raquo;.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <blockquote><div dir="RTL"><img src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/caspianoilspillbijanrohani3.jpeg" width="190" height="117" align="middle" alt="" /></div> <div dir="RTL">برای آن که ایران بتواند خسارت&zwnj;های وارد شده به محیط زیست دریای خزر را، بر اثر فعالیت&zwnj;های نفتی هماسیگان شمالی، جبران کند ابتدا باید بتواند با گزارش&zwnj;های دقیق و همراه با اسناد و مدارک کافی، منشاء آلودگی&zwnj;های نفتی را مستند نشان دهد. سپس با استناد به معاهده&zwnj; مشترک و بهره بردن از ابزارهای دیپلماتیک، کشور آلوده کننده را راضی به جبران کردن خسارت&zwnj;های زیست محیطی و یا مشارکت در پاکسازی و کنترل آلودگی&zwnj;ها کند.</div> </blockquote> <div dir="RTL">با آن که جبران خسارت&zwnj;های زیست محیطی برعهده طرف آلوده کننده است، اما خود معاهده راه حل روشنی برای اقامه دعوا و یا طلب خسارت از یکی از طرف&zwnj;های امضاء کننده را پیش بینی نکرده است و آن را به قوانین بین&zwnj;المللی ارجاع داده است. همچنین معاهده برای حل اختلاف می&zwnj;گوید در صورت بروز اختلاف بین طرف&zwnj;های امضاء کننده در ارتباط با اجرا یا تفسیر این معاهده، طرف&zwnj;های معاهده باید از راه مذاکره و یا سایر راه&zwnj;های مسالمت آمیز دیگر، به انتخاب خود برای رفع اختلاف اقدام کنند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">به این ترتیب مشخص نیست در صورتی که یک طرف نقش خود را در آلوده کردن دریای خزر نپذیرد، یا زیر بار پرداخت خسارت نرود و مذاکرات نیز به نتیجه نرسد، آن&zwnj;گاه کدام مرجع قادر به داوری و حل اختلاف و همچنین پرداخت خسارت به کشور زیان&zwnj;دیده خواهد بود. در نظام حقوقی بین&zwnj;الملل نیز دشواری&zwnj;های فراوانی در مورد چگونگی جبران خسارت&zwnj;های زیست محیطی وجود دار؛ به خصوص زمانی که طرف آلوده کننده مسئولیت خود را در مورد وارد کردن خسارت به محیط زیست نپذیرد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">به نظر می&zwnj;رسد ایران برای آن که بتواند خسارت&zwnj;های وارد شده به محیط زیست دریای خزر را، بر اثر فعالیت&zwnj;های نفتی هماسیگان شمالی، جبران کند ابتدا باید بتواند با گزارش&zwnj;های دقیق و همراه با اسناد و مدارک کافی، منشاء آلودگی&zwnj;های نفتی را مستند نشان دهد. سپس با استناد به معاهده&zwnj; مشترک و بهره بردن از ابزارهای دیپلماتیک، کشور آلوده کننده را راضی به جبران کردن خسارت&zwnj;های زیست محیطی و یا مشارکت در پاکسازی و کنترل آلودگی&zwnj;ها کند. گرچه بخش اول قضیه، یعنی تهیه اسناد و مدارک علمی در دست کارشناسان محیط زیست است، اما استفاده از ابزارهای دیپلماتیک و موثر واقع شدن آن به عوامل متعددی از جمله سیاست&zwnj;های منطقه&zwnj;ای بستگی دارد و چندان در دایره توانایی&zwnj;های حافظان محیط زیست قرار نمی&zwnj;گیرد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">با این&zwnj;حال، وجود معاهده&zwnj; مشترک میان ایران و کشورهای اطراف دریای خزر این امیدواری را ایجاد می&zwnj;کند که با توسل حقوقی به آن، کشورهای آلوده کننده موظف به رعایت بیشتر موارد زیست محیطی برای حفاظت از این زیستگاه دریایی مشترک شوند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL"><b>در همین زمینه</b>:</div> <div dir="RTL"><a href="http://www.radiozamaneh.com/science/2012/08/09/18124">نگرانی از آلودگی&zwnj;های نفتی دریای خزر</a></div> <div dir="RTL"><a href="http://www.radiozamaneh.com/science/2012/03/08/11799">ایران و جزیره&zwnj;های مصنوعی همسایگانش</a>&nbsp;</div> https://archive.radiozamaneh.com/science/2012/08/24/18702#comments آلودگی‌های نفتی بیژن روحانی جمهوری آذربایجان حفاری نفتی حقوق بین‌الملل دریای خزر سازمان محیط زیست ایران عبدالرضا کرباسی محیط زیست معاهده‌ محیط زیست دریای خزر کنوانسیون تهران Thu, 23 Aug 2012 22:11:37 +0000 arezoo 18702 at https://archive.radiozamaneh.com