محسن نامجو

«پریود»، آلبوم مشترک محسن نامجو و شاهین نجفی

hosseinn — Sat, 16 Feb 2013 08:11:34 +0000

آلبوم مشترک محسن نامجو و شاهین نجفی با عنوان «پریود» منتشر شد.

شاهین نجفی ترانه‌‌های این آلبوم را سروده و آهنگسازی این مجموعه را به عهده داشته است. مجید کاظمی هم گیتار و باس و برنامه‌ریزی و تدوین ترانه‌ها را انجام داده است. روی جلد آلبوم کاری‌ست از مانا نیستانی، کارتونیست برجسته کشورمان.

کاربران دقایقی پس از انتشار ترانه «پریود» در کانال رسمی شاهین نجفی در یوتیوب، آن را در شبکه‌های اجتماعی مانند فیسبوک به اشتراک گذاشتند. گروهی مضمون و اجرای ترانه را پسندیدند، اما عده‌ای هم بر برهنه‌گویی و به‌کارگیری نشانه‌های جنسی در این ترانه خرده گرفتند.

«پریود» در مجموع بر معنای شعرش استوار است، از «ناکامی» سخن می‌گوید و این مضمون را با نشانه‌هایی نامتعارف بیان می‌کند. صدای محسن نامجو بر کل اثر تسلط دارد و با این‌حال این ترانه بیشتر به ترانه‌های شاهین نجفی شباهت دارد.

ویدیویی که می‌بینید «تیزر» آلبوم «پریود» کار مشترک محسن نامجو و شاهین نجفی‌ست.

ترانه «پریود» را می‌توانید در اینجا بشنوید.

«خط بکش»: پرتره‌ محسن نامجو

hosseinn — Sun, 07 Oct 2012 15:10:30 +0000

خطی که محسن نامجو دور ایران می‌کشد

محسن نامجو

عباس پیرنیا - ترانه‌ «خط بکش»، اثر تازه محسن نامجو را می‌توان خودزندگی‌نامه یا «پرتره‌ هنرمند» نامید. شرح هجرتی از دیار شرق به سرزمین غرب. خودزندگی‌نامه به جای تصویر بیرونی فرد، تصویری درونی را از زاویه‌ نگاه هنرمند توصیف می‌کند.

«پرتره‌ هنرمند» همیشه نشان‌دهنده‌ تصور هنرمند از چهره‌ خویش است و ممکن است با تصویر او به روایت دوربین عکاسی ارتباطی نداشته باشد. شرح‌حالی که ما در «خط بکش» پیش رو داریم به جای زبان رایج روایت از زبان نشانه‌ها بهره می‌گیرد. کلیدهای زیادی در شعر، موسیقی و تصاویر این اثر وجود دارد که به فهم این نشانه‌ها کمک می‌کند.

تصویر طلوع نمای آغاز است. موسیقی با صدای سه‌تار در دستگاه سه‌گاه آغاز می‌شود. سه‌تار (در مقایسه با ویلون یا پیانو) سازی کاملاً ایرانی است و دستگاه سه‌گاه نیز (در مقایسه با ماهور یا بیات اصفهان) یکی از بارز‌ترین مقام‌های ایرانی به شمار می‌رود. نمای طلوع خورشید، مفهوم شرق را به ذهن متبادر می‌کند. اشیایی که در ادامه نشان داده می‌شوند کاملاً شرقی هستند. کلمه‌ «اشراق» در عبارت آغازین ترانه یعنی «ندیدم هیچ اشراق» با کلمه‌ «شرق» جناس دارد. اما کلمات «هیچ» و «ندیدم» مخاطب را آماده‌ یک نفی بزرگ می‌کند؛ نفی بزرگی که با تأکید بر عدم وجود هرگونه پاسخی در اشراق شروع می‌شود.

«ما که راه رفته‌ایم، باد است که می‌گذرد»

موسیقی «خط بکش» به سرعت به نقطه‌ عطف خود می‌رسد: «ما که راه رفته‌ایم، باد است که می‌گذرد» در «گوشه مویه» که نقطه‌ عطفی از از دستگاه سه‌گاه است خوانده می‌شود. گوشه‌ مویه علاوه بر ایجاد فضای تعلیق مقدمه‌ای‌ست برای تغییر تونالیته (معمولاً حرکت به مخالف سه‌گاه یا شور). اما نامجو نه به مخالف سه‌گاه می‌رود و نه اساساً به هیچ دستگاه ایرانی دیگر. او به یکباره موسیقی ایرانی را قطع کرده و با برشی ناگهانی گام «ر مینور» را شروع می‌کند. با قطع گام ایرانی و آغاز یک گام موسیقی غربی و هم‌زمانی آن با بیت «دور ایران رو تو خط بکش» به تعلیق داستان پایان داده، آب پاکی را روی دست مخاطب می‌ریزد. به نظر می‌رسد تکلیف اینجا روشن می‌شود: پایان مقام ایرانی در عنصر موسیقی، «خط کشیدن دور ایران» در شعر، و هم‌زمانی این‌دو با هجرت زنی که انگار همه‌ ریشه‌ها و گذشته‌ها را در چمدانی با خود می‌برد، تصویر منسجم و محکمی از درد هنرمند از هجرت به دست می‌دهد؛ تصویری که تقریباً هم‌زمان با تمام تکرارهای «دور ایران رو تو خط بکش» تکرار می‌شود.

نامجو در این پرتره، وطن را در حال هجرت از هنرمند نشان می‌دهد، و نه هنرمند را در حال هجرت از وطن. نگاه دلسرد هنرمند هنگام گفتن مونولوگ «خط بکش» از سر سرخوردگی است؛ سرخوردگی ناشی از تلاش‌های مکرر و ناموفق برای منصرف کردن طرف مقابل از متارکه. متارکه‌‌ ناگزیر که سرنوشت محتوم به هنرمند تحمیل می‌کند با نگاه و صدایی بغض‌آلود زمزمه می‌شود.

اما دوباره به مقام ایرانی سه‌گاه برمی‌گردیم تا بازگویی داستان را از ابتدا بشنویم. در تکرار دوم پس از مقدمه‌ سه‌گاه، به جای بریدن ناگهانی از سهتار و سه‌گاه و ایران، قصه در فضای ایرانی ادامه پیدا می‌کند. اینبار با تمام دلسردی‌ها. به جای قهر و قطع و متارکه کار به گلایه و شکوه در بیات اصفهان (بسیار نزدیک به مخالف سه‌گاه) می‌رسد. اگرچه گلایه‌ها بی‌شمار است و تلخی‌ها بسیار، با این وجود (علیهذا) جدایی از ایران برای هنرمند همچون رفتن جان از بدن است (آوخ چه کنم جانم رفت.) گلایه‌ها نیز به‌‌ همان نتیجه‌ تکراری هرباره می‌انجامد: «دور ایران رو تو خط بکش»؛ و این‌بار سرخورده‌تر از بار پیش، همچون کسی که آخرین تلاشش نیز بی‌ثمر مانده.

دیگر موسیقی به مقام ایرانی و تصاویر به نماهای پر آب و رنگ ایرانی برنمی‌گردند. موتیف اصلی موسیقی‌‌ همان موتیف وام‌گرفته از ترانه‌ «کوئین سرا» باقی می‌ماند. تصاویر چیزی جز نماهای خاکستری غربت نشان نمی‌دهد. سه‌تاری که موسیقی را شروع کرده بود به‌دست رهگذری غریبه سپرده می‌شود و هنرمند در فضایی غریب راه خود را با اکراه ادامه می‌دهد و تصویر غروب هم نمای پایان است.

نقطه‌ قوت «خط بکش» شعر منسجم و یکدستش است.

اهمیت «خط بکش» بیشتر شاید به جهت تصویری است که از یک برهه‌ مهم از زندگی هنری نامجو ارائه می‌کند. نقطه‌ قوت این اثر را می‌توان شعر منسجم و یکدست آن دانست. بیان ساده‌ مفاهیم پیچیده و دغدغه‌های بزرگ در قالب کلمات شاعرانه از مهارت‌های انکارناشدنی نامجو است. ایده‌های موسیقی کار نیز به اهمیت این اثر می‌افزاید، اگر چه اجرای نه چندان درخشان این ایده‌ها چیزی به این ارزش‌ها اضافه نمی‌کند. در واقع نامجو تاکنون در عرصه‌ نوازندگی هیچ‌گاه در ابعاد یک نوازنده‌ برجسته ظاهر نشده است. اما توانایی‌های او در خوانندگی، خلاقیت موسیقی و شعری، و مهم‌تر از همه درک عمیق نامجو از موسیقی، او را در جایگاه یکی از مهم‌ترین چهره‌های خلاق عرصه‌ موسیقی قرار می‌دهند. «خط بکش» اگر چه از نظر از نظر تکنیکی و زیبایی‌شناسی در حد بهترین کارهای نامجو قرار نمی‌گیرد، اما در مقایسه با ترانه‌هایی که به زبان فارسی در مثلاً یک سال اخیر تولید شده اثری گرانبها به‌شمار می‌رود.

ویدئو: «خط بکش» کار تازه‌ای از محسن نامجو

نمايش تازه بهرام بيضايی با شرکت محسن نامجو

Fri, 18 May 2012 17:33:35 +0000

بهرام بيضايی، کارگردان و پژوهشگر مطرح تئاتر و سينمای ايران به‌زودی نمايش تازه خود را با حضور مژده شمسايی و محسن نامجو در آمريکا روی صحنه می‌برد.

تارنمای نمايشگر امروز جمعه ۲۹ ارديبهشت‌ماه گزارش داد نمايش تازه بهرام بيضايی "جانا و بلا دور" نام دارد و با استفاده از تکنيک "سايه‌بازی" اجرا خواهد شد.

بنا به اين گزارش بيضايی در نمايش تازه خود بار ديگر به سنت‌های نمايشی ايران و استفاده از مضامين اسطوره‌ای که به تعبيری سبک وی تلقی می‌شود، بازمی‌گردد.

در اين نمايش از شعر، موسيقی، عروسک و مضامين اسطوره‌ای استفاده شده است.

"جانا و بلا دور" از ستيز و پيکار ميان چهار عنصر آب، باد، خاک و آتش روايت می‌کند که در نهايت به آفرينش جهانی تازه منتهی می‌شود.

حضور محسن نامجو، خوانند و نوازنده مشهور ايرانی در اين نمايش از نکات ويژه آن به‌شمار می‌رود.

"جانا و بلا دور" برای نخستين بار به‌زبان فارسی (به‌همراه بالانويس انگليسی) از ۲۷ تا ۳۰ ژوئن (هفتم تا دهم تيرماه) در سالن Cubberley Community Center در کاليفرنيا روی صحنه می‌رود

محسن نامجو به‌همراه مژده شمسايی، همسر بيضايی، روايت داستان نمايش و زندگی بخشيدن به دنيای سايه‌ها را با شعر و موسيقی بر عهده خواهد داشت.

"جانا و بلا دور" برای نخستين بار به‌زبان فارسی (به‌همراه بالانويس انگليسی) از ۲۷ تا ۳۰ ژوئن (هفتم تا دهم تيرماه) در سالن Cubberley Community Center در کاليفرنيا روی صحنه می‌رود و پيش‌فروش بليت‌های نمايش از هم‌اکنون آغاز شده است.

بهرام بيضايی مدتی است که به‌دعوت دانشگاه استنفورد برای تدريس در زمينه سينما و تئاتر ايران در آمريکا اقامت دارد.

وی اسفندماه سال گذشته در دانشگاه استنفورد هنگام دريافت جايزه ادبی بيتا گفت: امروز ۳۰۰ سال دارم. نيم قرن نوشته‌ام، نيم قرن در کار نمايش بوده‌ام، نيم قرن در کار سينما از قلم‌زدن تا ساختن، نيم قرن در کار ريشه‌يابی و پژوهش و يک قرن پشت درهای بسته در انتظار يا شنوده يک طرفه گفت‌وگوهای پرسش و تهديد. آری کسانی هستند که بيش از سال‌های تقويمی عمرشان زندگی می‌کنند."

تازه‌ترين اثر پژوهشی بهرام بيضايی با نام "هزار افسان کجاست؟" به‌تازگی از سوی انتشارات روشنگران و مطالعات زنان به بازار کتاب راه يافته است.

شیرین نشاط و نمایش "اعتراض وارد نیست"

Sat, 26 Nov 2011 10:22:37 +0000

اجرای نمایش "اعتراض وارد است" در نیویورک در گفت‌وگو با شیرین نشاط، شجاع آذری و محمد غفاری

پانته‌آ بهرامی

پانته‌آ بهرامی - کابوس محاکمه هنرمندان در مقابل قاضی سفیدپوش با ۱۵ نفر از دستیارانش که مرتب در حال تهیه مدارک علیه هنرمندان هستند. در دو سمت راست و چپ نوازندگان قرمزپوش که نماد شیطان هستند قرار دارند. کمی پایین‌تر باز هم در مقابل تماشاگران در هر دو سمت راست و چپ دو هنرمند مشکی‌پوش و بالاخره در هر دو طرف سالن هر طرف ۱۰ مرد جوان سبزپوش که نماد توده‌هایی هستند که آگاهانه یا ناآگاهانه در تأیید محاکمه هنرمندان شعار سر می‌دهند.

این محاکمه خیالی که تقریباً در جامعه امروز ایران به واقعیت تبدیل شده، ورای زمان و مکان خاصی در این نمایشنامه تصویر گشته است و می‌تواند به همه دوران استبدادزده برگردد. در جایی که دروغ جای عشق و استبداد مذهبی جای آزادی را گرفته است.

صحنه‌ای را که برایتان تصویر کردم، نام اجرای هنری "اعتراض وارد نیست"، به کارگردانی شیرین نشاط و نوشته‌ شجاع و بهرنگ آذری است که شنبه ۱۲ نوامبر در نیویورک در چارچوب جشنواره "پرفورما" روی صحنه رفت.

شیرین نشاط در مورد این جشنواره می‌گوید:

شیرین نشاط - پرفورما برنامه‌ای است که فکر می‌کنم این چهارمین بار است در نیویورک برگزار می‌شود. هر دو سال. به خصوص برنامه‌ای است برای هنرمندان هنرهای تصویری که تا حالا کار تئا‌تر و کار زنده نکرده‌اند. بنابراین این‌ها نمی‌روند سراغ کارگردانان هنرهای نمایشی. برعکس، می‌روند دنبال هنرمندانی که واقعاً کار تصویری می‌کنند و برای اولین بار کارهای تجربی و تئا‌تر انجام داده‌اند. این نیز اولین تجربه من در هنرهای نمایشی زنده است.

کارگردان، اجرای "اعتراض وارد نیست" را بر اساس دو ایده ویدئویی خود بنا نهاده است که بر مبنای نوعی تضاد ساخته شده بود. یکی از آن‌ها که "کلام آخر نام دارد" در سال ۲۰۰۴ ساخته شده و در مورد کابوس یک شاعر است. در این کابوس زن مورد بازجویی قرار می‌گیرد و زمانی که از خودش دفاع می‌کند تنها با شعر پاسخ بازجو را می‌دهد. شیرین نشاط می‌گوید:

فکر کردم که خیلی جالب می‌شد اگر دوباره چنین موقعیتی پیش بیاید، یک فضایی که در یک‌طرف میز یک دادگاهی باشد که دوباره خیلی انتزاعی و تخیلی باشد و واقعی نیست. در این کار از یک سو یک قاضی و همکارانش که پشت سر او کار می‌کنند، از سوی دیگر هنرمندان و آدم‌هایی که با هنر خودشان از خودشان دفاع می‌کنند.

موضوع نمایش

نویسندگان این اجرا شجاع آذری فیلمساز و پسرش بهرنگ آذری نویسنده و موزیسین مقیم نیویورک هستند. موضوع نمایش هر چند به ایران مربوط می‌شود ولی روندی جهانی دارد و برای هر کشور استبدادزده‌ای قابل تعمیم است. نویسنده در این محاکمه خیالی از عناصری چون محاکمه سقراط، اسطوره سیاوش، محاکمه و کشتن حلاج، بحث شیطان و اینکه اساساً گناه چیست، نیز استفاده کرده است. شجاع آذری درباره روند همکاری‌اش با بهرنگ و محتوای کار می‌گوید:

شجاع آذری - من داستانش را نوشتم با طرح اصلی و با دیالوگ‌هایش. بعد بهرنگ کار اصلی‌ را که عبارت بود از تک‌گویی‌هایی زیبا، نوشت. آن تک‌گویی‌ها همه کار بهرنگ بود که با یک زبان شاعرانه و خوب انگلیسی توانست آن‌ها را بنویسد و بعد یک مقدار هم با همدیگر روی ساختارش کار کردیم. اولاً کار بسیار تصویرگراست و از نظر فرم هم مخلوطی‌ست از هنرهای نمایشی و تصویری. یعنی سویه نمایشی کار به جنبه بصری‌اش نزدیک شد و با آن مخلوط شد.

موضوع نمایش هم این است که چند تا هنرمند تحت محاکمه هستند. این موضوع به مسائل ایران که محاکمه هنر و فرهنگ است ربط دارد و دادگاهی که در حقیقت دادگاه تهیه مدارک است. منتها قاضی زیر مدارکی که برایش تهیه می‌کنند دفن می‌شود. یعنی ما یک لحظه می‌بینیم که آن قدر مدارک می‌آورند و می‌گذارند روی میز این آقای قاضی، که این قاضی زیر مدارک خودش دفن می‌شود. این موضوع کلی، آن پشت بود. و بعد آن جریان‌های بغلی هم، آن سکوهای بغلی هم، خُب نماینده قدرت بود که یک چنین دادگاهی با چنین قضاوتی احتیاج به یک‌سری آدم‌هایی دارد که اهرم‌های قدرت را حفظ کنند. درست در همین دوره که مشغول نوشتن این نمایشنامه بودم موضرع آب‌بازی بچه‌ها در پارک در ایران اتفاق می‌افتد که حکومت شروع به دستگیری این نوجوانان کرد. به خود گفتم، برای چیز پیش‌پاافتاده‌ای مثل خوشحالی و سرور، این جوانان تحت قضاوت "نمایندگان خدا" قرار می‌گیرند، این موضوع توانست مرا به مسئله‌ای خیلی جدید‌تر، عمیق‌تر و فلسفی که ریشه‌ها و پایه‌های قضاوت مذهبی و مذهب‌گرایی و حکومت مذهبی است، ببرد.

نماد‌ها و نشانه ها

در صحنه گشایش نمایش، نوری همگون روی تماشاگران تابیده می‌شود. دو نفر از همه می‌خواهند که به‌پا خیزند، همه بر می‌خیزند و در حقیقت از نظر روانی تماشاگران با محکومان همذات‌پنداری می‌کنند. در طول نمایش از سوی کارخانه مدرک‌سازی قاضی، مرتب مدارکی علیه هنرمندان ساخته می‌شود. علاوه بر آن در طول کار گاهی پلاکارت‌هایی از سوی آنان به قاضی ارائه می‌گردد. این پلاکاردها مثل دایره‌های تودرتو و یا حروف عربی هستند. شجاع آذری این نماد‌ها و نشانه‌ها را این‌گونه توضیح می‌دهد:

شجاع آذری - تقریباً تمام علائم و نشانه‌ها از طراحی‌هایی است که حلاج برای بحث‌های فلسفی وعرفانی کشیده. چالشی که ذهن مرا به خود مشغول کرده و هنوز هم مشغول می‌کند، خصوصیات استبداد مذهبی است. این بحث هم در آن دوره و هم در دوره ما یک ماهیت را دارد. اینکه حقیقت از تجربه شخصی می‌آید. یعنی کسی حق ادعای حقیقت مطلق را ندارد و کسی هم از طرف خدا نیآمده اینجا که به آدم‌ها دستور دهد و به آدم‌ها راه و چاه نشان دهد و این حقیقت‌ها، حقیقت‌های شخصی است. من به دنبال نشان دادن این تداوم بودم. یعنی حتی در ۹۰۰ سال پیش هم همین مسائل که حالا به شکل لائیک مطرح می‌شود، به شکل مبارزه با استبداد مذهبی وجود داشت.

بازیگران "اعتراض وارد نیست"

در مجموع بیش از ۴۰ نفر در نمایش "اعتراض وارد نیست" حضور داشتند. بار اصلی این نمایشنامه را موسیقی به‌ویژه کار محسن نامجو برعهده داشت که خودش یکی از هنرمندان مورد محاکمه بود. از دیگر بازیگران که نقش‌های کلیدی داشتند، ملودی صفوی از گروه موسیقی آبجیز، شادی یوسف‌پور عکاس و خواننده و کامبیز حسینی نویسنده و مجری برنامه پارازیت بودند. طراحی چید‌مان صحنه نیز بر عهده شهرام کریمی بود. هر دو زن در هنگام اجرا، لباس مشکلی بر تن داشتند. شیرین نشاط درباره رنگ لباس بازیگران می‌گوید:

شیرین نشاط - چهارتا محکوم بودند که همه سیاه پوشیده بودند. یک‌مقدار تصمیم‌ها بر اساس تصاویر بنا شده بود. پشت قاضی مردهایی بودند که بلوز سفید پوشیده بودند. آن‌ها همکار قاضی بودند. بعد موزیسین‌ها قرار داشتند که نماینده شیطان بودند و قرمز پوشیده بودند. سرباز‌ها که البته سبز پوشیده بودند و این محکوم‌ها هم سیاه پوشیده بودند. البته من در انتخاب رنگ‌ها پرچم ایران را هم در نظر داشتم. قرمز و سبز و سفید.

محمد غفاری از کارگردانان ایرانی است که اکنون در نیویورک زندگی می‌کند. او در سال ۱۹۷۷ ایران را ترک کرد و اکنون با گروه‌های تئا‌تر آمریکایی کار می‌کند. وی همچنین نمایشنامه‌های مختلفی را کارگردانی کرده است. غفارین قش قاضی را در اجرای هنری "اعتراض وارد است" به عهده داشت. محمد غفاری درباره تجربه بازی در این نمایش می‌گوید:

محمد غفاری - محور نمایشنامه انسان‌هایی است که دنبال آزادی می‌گردند، اما نمی‌توانند آن را به دست آورند. به‌نظرم همه کارهای هنری در حقیقت در مورد همین مسئله است که آدم می‌خواهد بهتر زندگی کند، راحت‌تر زندگی کند، آزاد باشد، بتواند عقایدش را بیان کند، کسی نباشد که جلو عقایدش را بگیرد. این چیزهایی‌ست که آدم‌های همه جای دنیا می‌خواهند. حالا فرق نمی‌کند کجا باشد. غرب باشد، شرق باشد؛ موضوع جهانی است.

نقش محوری محسن نامجو

زبان اجرای کار انگلیسی بود و در عین حال قطعات موسیقی محسن نامجو به زبان فارسی اجرا شد. کارگردان علت این دوگانگی را در داشتن تماشاگران غیر ایرانی می‌داند که اگر زبان نمایشنامه فارسی بود، غیر ایرانیان درگیر زیرنویس می‌شدند و عملاً از تمرکز بر روی جنبه‌های دیگر نمایش باز می‌ماندند. شاید بتوان گفت که سه چهارم نمایشنامه را موسیقی تشکیل می‌داد. به‌جز موسیقی محسن نامجو دو گروه دیگر موسیقی نیز این اجرا را همراهی می‌کردند. در هنگام اجرا هم از موسیقی غربی و هم از موسیقی کلاسیک ایرانی استفاده شد. شیرین نشاط درباره محسن نامجو می‌گوید:

شیرین نشاط - موزیک ایشان (محسن نامجو] را بی‌اندازه دوست دارم و فکر می‌کنم هم صدا، هم ساخت کارش و هم حتی شعرهایی که استفاده کرده، کاملاً با موضوع داستان ما هماهنگ بود. از ابتدا با ما همکاری کرد و پا به پای هم جلو رفتیم و به نظر من خیلی زیبا کار کرد. چون آنجایی که می‌بایست محکم باشد، محکم بود و آنجایی که می‌بایست لطیف باشد، لطیف بود و آنجایی که می‌بایست سنتی باشد، سنتی بود و آنجایی که باید با دیگر همکاری می‌کرد این کار را کرد و واقعاً ما را یک‌دفعه وارد موزیک مدرن و خارج از فضای ایرانی کرد. محسن نامجو اما تنها خواننده در این برنامه نبود. ایشان برای تمام برنامه موزیک ساخت. مثلاً برای من این برنامه یک حالتی شبیه برنامه تعزیه دارد. اینجا موزیک داستانگویی می‌کند. یعنی به نوعی به ما کمک کند که داستان همان‌گونه که اوج پیدا می‌کند و بالا و پایین می‌رود، این موزیک با تماشاگر داستان را دنبال کند."

همواره در میان تماشاگران نظرات مختلفی در مورد کارهای هنری وجود دارد. تماشاگران نمایش "اعتراض وارد نیست" دارای دو نظر بسیار متفاوت بودند. بعضی‌ها آن را بسیار مثبت دریافت کرده بودند و معتقد بودند که در این نمایش تضاد در جامعه استبدادزده مذهبی بین هنرمند، شعر و موسیقی از یکسو، و از سوی دیگر فشار اهرم قدرت به‌خوبی نمایان بوده. گروه دوم ضمن انتقاد از سکون و چید‌مان در اجرا براین باور بودند که این کار بیشتر اجرای کنسرت محسن نامجو بود که بسیار آن را ستودند. ولی از زاویه اجرای ارزش‌های هنری، "اعتراض وارد نیست" حرف تازه‌ای برای گفتن نداشت. شجاع آذری در مورد نقش محسن نامجو که خواننده، نوازنده و سازنده قطعات موسیقی این نمایش بود می‌گوید:

شجاع آذری - طرح اصلی که کارگردان (شیرین نشاط) داشت، این بود که می‌خواست نمایش آمیزه‌ای باشد از دو کاری که قبلاً انجام شده بود. یکی به اصطلاح تعارض موسیقیایی است بین دو زن و یک مرد و بعد کار دیگری به اسم "کلام آخر" که باز دادگاهی است که یک شاعر در آن محکوم شده و به او اتهام زده می‌شود. البته آقای نامجو که واقعاً آن قدر این کار را خوب درک کردند و ساختار خوبی درآوردند که اساساً این نمایش را از یک‌جا به جای دیگری برد. ما انتظارش را نداشتیم.

در همین زمینه:
::گزارش‌های پانته‌آ بهرامی در رادیو زمانه::

محسن نامجو، جهان یک یاغی

Sat, 24 Sep 2011 08:19:39 +0000

نقدی بر کنسرت محسن نامجو در تالار باربیکنِ لندن

محمد عبدی

محمد عبدی - کنسرت تازه محسن نامجو که در ۲۷ شهریور ۱۳۹۰ (۱۸ سپتامبر ۲۰۱۱) در تالار باربیکن، به همت مؤسسه «برعکس» برگزار شد، ادامه دنیای هنرمندی است که فارغ از هیاهوی اطرافش، به‌‌ همان سبک و سیاق همیشگی به کارش ادامه می‌‌دهد و به رغم همه انتقاد‌ها درباره عدم تنوع ملودی‌ها، این قدرت را دارد که تک نفره با یک ساز، بیش از هزار تماشاگر را در تالار باشکوه باربیکن میخکوب کند.

نخستین کنسرت محسن نامجو در لندن که با استقبال گسترده هوادارانش همراه بود، باز به سبک کنسرت‌های اخیرش- البته به جز کنسرت ونیز- به صورت تک‌نفره اجرا شد و نامجو با نواختن سه‌تار و گیتار

به طور متناوب، تعدادی از آثار شناخته‌شده‌اش را در کنار آثاری تازه و ضبط‌نشده، برای تماشاگران مشتاقش اجرا کرد.

در فضایی که به سادگی با نورهای آبی آراسته شده بود، نامجو روی صحنه آمد و کنسرتش را با کار تازه‌ای که بر اساس شعری از ناصر خسرو ساخته است، آغاز کرد. سپس او با اجرای «کاروان» که از معروف‌ترین آثارش به‌شمار می‌آید، شنوندگان را به شوق آورد. تفاوت اجرای کاروان و دیگر آثار پخش‌شده قبلی محسن نامجو با اجرای باربیکن را باید در ریتم آن‌ها جست‌و‌جو کرد. نامجو این بار مکث‌های بیشتری را به کار برد و با تغییر صدا، در واقع شکل نسبتاً متفاوتی را از غالب آثار شناخته شده‌اش ارائه کرد.

اولین باری که نامجو در این کنسرت گیتار به دست گرفت بهترین قطعه این اجرا را پدید آورد: «صنما جفا‌‌ رها کن» با ترکیب شعر حافظ و جامی. جدا از قدرت او در نواختن گیتار که در این اجرا در مجموع قوی‌تر از سه‌تار بود، و همچنین استفاده درست و بجا از مکث‌ها و حتی کوبیدن بر روی گیتار، باید به تغییر لحن صدا و تکرار بیت‌ها اشاره کرد که ویژگی خاص کار نامجوست و همه این ویژگی به تمام معنی در این قطعه خلاصه می‌شد. نامجو ده‌ها بار مصرع «صنما جفا ر‌ها» را با لحن‌های گوناگون و حتی طنزآلود تکرار کرد و با این ترفند از سویی امکانات صدایی خود را به نمایش گذاشت، از سویی دیگر به سنت‌های تثبیت‌شده موسیقی ایرانی لگد زد و از همه مهم‌تر به هماهنگی شگفت‌انگیزی از فرم و محتوا دست یافت: او به لحن‌های مختلف از معشوق می‌خواهد جفا‌‌ رها کند؛ گویی که خواننده مجبور است این جمله را با لحن‌های مختلف بار‌ها و بار‌ها تکرار کند تا شاید دل معشوقه‌اش را به دست بیاورد!

قطعه بعدی با شعر رضا براهنی هم در مصرع‌هایی از جمله با مصرع «هنگامه منی» تکرار می‌شد. نامجو سعی داشت با استفاده از سکوت و مکث‌های به موقع، به ویژه در مصرع آخر «از هوش می‌روی»، به هماهنگی فرم و محتوا برسد و نوعی از هوش رفتن را تداعی کند.

محمد عبدی: تفاوت اجرای کاروان و دیگر آثار پخش‌شده قبلی محسن نامجو با اجرای باربیکن را باید در ریتم آن‌ها جست‌و‌جو کرد. نامجو این بار مکث‌های بیشتری را به کار برد و با تغییر صدا، در واقع شکل نسبتاً متفاوتی را از غالب آثار شناخته شده‌اش ارائه کرد.

«زلف بر باد مده»، اثر معروف بعدی بود که با مکث‌های بیشتر از معمول اجرا شد و البته زمانی که نامجو سعی داشت با صدای بالا بخواند، به قوت اجرای ضبط شده‌اش نبود. اما لحن آرام او به همراه صدای سوت زدن و شروع خوب («دل، دلی، دلی، دلی») در مجموع حال و هوای خوبی ایجاد کرد.

بخش اول با قطعه‌ای به پایان رسید که شعر ترکیبی فارسی و انگلیسی داشت. این قطعه که به گفته نامجو توسط یکی از دوستانش در ایران که نخواسته نامش فاش شود سروده شده، با تکرار « «Hello، I love you»»، به قطعه‌ای ریتمیک اما سبک بدل شد. زمانی که نامجو سعی دارد جملاتی را به انگلیسی بخواند اساساً به اندازه دیگر آثارش موفق نیست و به نظر می‌رسد تلاش عبثی است برای جلب مخاطب خارجی، و‌گاه به مانند معروف‌ترین اثرش به انگلیسی، نتیجه فاجعه‌باری دارد.

بخش دوم با یک شعر اجتماعی آغاز شد که در آن هیچ تعجبی وجود نداشت که در آن از پول آب و برق و پول نفت تا شهید و واجبین حرف زده شود. این نوع آثار نامجو که در واقع بخش قابل توجهی از آثارش را در برمی‌گیرند، ضمن نقد اجتماعی اوضاع و احوال جامعه امروز ایران، حالتی نوستالژیک دارند و در واقع خاطره‌های یک نسل با انقلاب و جنگ و مشکلات اجتماعی را یک‌جا با هم قسمت می‌کنند. خوشبختانه این نوع آثار نامجو با آنکه بر لبه به شعار غلتیدن قرار گرفته‌اند، از شعاری شدن مصون مانده‌اند، و چه در شعر و چه موسیقی با آثار بی‌ارزش و در واقع بی‌جهت ستایش‌شده‌ای چون آثار «کیوسک» تفاوت فاحشی دارند.

دو قطعه بعدی، «راهی بزن که آهی» و «رو سر بنه به بالین»، باز بازگشت موفقیت‌آمیزی بود به شعر کهن و تلاش برای ارائه شکل تازه‌ای از موسیقی تلفیقی. نامجو در اینگونه آثار تلاش می‌کند از شعرهای شناخته‌شده و موسیقی سنتی ایرانی آشنایی‌زدایی کند، و در همان حال ابایی ندارد که برای رسیدن به این هدف حتی از روضه خوانی وام بگیرد و در عین حال تحریرهای بسیار بلندی داشته باشد که قدرت او در خوانندگی کلاسیک را به نمایش می‌گذارد.

محمد عبدی: نامجو در آثار تلفیقی‌اش تلاش می‌کند از شعرهای شناخته‌شده و موسیقی سنتی ایرانی آشنایی‌زدایی کند، و در همان حال ابایی ندارد که برای رسیدن به این هدف حتی از روضه خوانی وام بگیرد و در عین حال تحریرهای بسیار بلندی داشته باشد که قدرت او در خوانندگی کلاسیک را به نمایش می‌گذارد.

قطعه «سگ» شکل دیگری از به سیم آخر زدن نامجوست. او ضمن بهره‌گیری از تم‌های آشنایش، در طول خواندن واق واق می‌کند و درد‌ها و دغدغه‌های خود را به عنوان یک سگ («من سگ ولگرد هدایتم») با موسیقی‌ای زنده و پرتحرک با شنونده‌اش قسمت می‌کند.

اوج به سیم آخر زدن نامجو را در «یک مرد جان به لب‌رسیده» می‌شد شاهد بود. این قطعه ریتمیک و زنده، سرشار از طنزی است که در تار و پود اجرا - چه در فرم و چه در محتوا - تنیده شده و در واقع شکل اجرا شدیداً متناسب با شعر است. چه آنجا که لحن خواندن با حرف زدن درباره حضرت محمد تغییر می‌کند، و چه آنجا که شعر به جای هفت سوار سرنوشت، از «هفت سوار چرند بر لب اروند» می‌گوید، با خواننده جسوری روبرو هستیم که از محافظه‌کاری قبلی دست شسته و ترسی از به سخره کشیدن جهان اطرافش ندارد و به عنوان «یک مرد جان به لب‌رسیده» (عنوان این قطعه) فریاد برمی‌آورد و اعتراض می‌کند. اعتراض او اما به ورطه شعار نمی‌غلتد و در دل موسیقی جای می‌گیرد.

قطعه نوستالژیک بعدی از خاطرات کودکی و مدرسه و جنگ می‌گوید و عوض شدن دوران (که در آن کرک داگلاس جایش را به مایکل داگلاس داده!)، که در موسیقی به اندازه غالب دیگر قطعه‌ها قوی نیست، اما کماکان به دلیل شعر‌ها و نحوه خواندن آن‌ها، یک نسل را با خاطرات مشترک از «واتو واتو» تا کیف مدرسه با خود همراه می‌کند و در عین حال طعنه‌های سیاسی و اجتماعی‌اش را درباره انقلاب به‌روشنی بر زبان می‌آورد.

پس از «گل در میان خار» که کشیدن صدای بیشتری در ادای کلمات را نسبت به اجراهای شناخته‌شده به همراه داشت، باز نوبت به نوستالژی کیف و مدرسه رسید که البته به اندازه قطعه قبلی تأثیرگذار نبود. بعد «همه‌اش دلم می‌گیره» را این‌بار بدون همراهی گلشیفته فراهانی اجرا کرد.

تماشاگران آهنگ‌های درخواستی زیادی را فریاد می‌زدند (از جمله «ترنج» که نامجو با انتشار آن شناخته شد)، اما او اشاره کرد که اجرای آن‌ها نیاز به گروه نوازندگان دارد و وعده کنسرت بعدی با همراهی گروه نوازندگان را به تماشگران لندنی داد.

قطعه آخر خلاصه‌ای بود از جهان یک یاغی که می‌خواهد به همه چیز پشت پا بزند. این قطعه تازه که تا دو ماه دیگر منتشر می‌شود، «الکی» نام داشت و در آن زمین و زمان به سخره گرفته می‌شود؛ از روشنفکران تا حتی خود خواننده! طنز خوب این قطعه در تمسخر «دشمن‌های الکی» تا «نیت‌های الکی»، از «توهم‌های الکی» تا حتی «سرفه‌های الکی» (سرفه‌های خودش) پایان مناسبی بود برای کنسرت موسیقی یک یاغی که راه نویی می‌جوید و امیدوارم که به تکرار نرسد.

عکس: محمد عبدی از کنسرت محسن نامجو در لندن

در همین زمینه:

::مقالات هنری محمد عبدی در رادیو زمانه::

پیوندهای مرکب

Babak M — Thu, 28 Apr 2011 10:02:02 +0000

آخرین بخش مجموعه ترانه‌های اعتراض در رادیو زمانه

محمود خوشنام

yes

gise.mp3

محمود خوشنام - پیش از این به اشاره از موسیقی زیرزمینی در ایران به عنوان جلوه‌ی تمامنمایی از ترانه‌های اعتراض سخن گفتیم و در آینده باید آن را در فضایی مستقل و جداگانه، زیر نگاه برد و شیوه‌های گونه‌گون بیانی آن را ژرف‌تر بررسی کرد. با این همه بد نیست در پایان مجموعه ترانه‌های اعتراض، به یکی از شهره‌ترین زیرزمینی‌های سابق که حالا در برونمرز «روزمینی» شده است، بپردازیم. چرا که به گمان ما او چیزی یا چیزهائی بیشتر از زیرزمینی‌های دیگر دارد.‌‌ همان چیزی که در پی، شهرت شتابنده‌ای را برای او به ارمغان آورده است: «محسن نامجو».

نامجو با شیوه‌ی کار خود گواه صادقی بر سانسور تمام‌عیار فرهنگی- وبه‌ویژه موسیقائی- در ایران امروز است. او برای آنکه این سانسور همه‌جانبه را بشکند، دیگر تنها به نماد و تمثیل بسنده نمی‌کند، از هر وسیله‌ی ممکن دیگر نیز بهره می‌گیرد. واقعاً حرفی برای گفتن دارد که به شیوه‌ی معمول و زبان متعارف نمی‌تواند بگوید. در ایران امروز دیگر هیچ حرفی را راست و پوست کنده نمی‌توان گفت؛ برای بیان هر حرفی باید راهی پیدا کرد، باید در پرده‌های نُه‌توی استعاره سخن گفت. تازه همین استعاره را هم وقتی فهم نکنند- که غالباً نمی‌کنند- پیراهن عثمان می‌کنند و دمار از روزگارت درمی‌آورند.

نامجو، همه‌ی حرف‌ها و صدا‌ها را با هم تلفیق می‌کند. شعر کهن را به شعر نو می‌چسباند، موسیقی سنتی را به تکه‌ای از موسیقی پاپ یا کوچه‌بازار پیوند می‌زند، حتی‌گاه به «جیغ و فریاد بنفش» آن را می‌آراید. صدای برخورد اشیاء، صدای شکستن شیشه، صدای دد و دام و جانوران اهلی و وحشی، نیز در بعضی از کارهای او مورد استفاده قرار می‌گیرد. اگر صدا کم بیاورد، از سرفه و عطسه و.... هم مدد می‌گیرد. ولی این‌همه صداهای ناهمگون و نامأنوس را به شیوه‌ای کنار هم می‌چیند که با همه‌ی ناهنجاری‌ها به گوش شنونده «سنتی» ناهنجار نمی‌آید. خون خشم و اعتراض را نیز در رگ‌های او جریان می‌دهد.

همان خاکم که هستم!

حرف‌های نامجو در ترانه‌هایش اگر چه در هم و بر هم بیان می‌شود ولی نقش اعتراضی خود را آشکار می‌کند. خود همین در هم و برهمی هم تصویر آینه‌ای‌ست که او در برابر دنیا- و ایران- در هم و بر هم می‌گیرد.

آه که این‌طور، آه که این‌طور؟
دست به قنداق نمی‌رود
تفنگ غلاف نمی‌شود
جهان اصلاً نمی‌چرخد
.... روز به شب نمی‌نشیند
آه که این‌طور؟...
بهرام گور از پله بالا نمی‌رود
... غزل در کوچه روان نیست
مغز نیست یک مخابرات متروکه
عقل یک لاستیک فرسوده نیست
گیر کرده در گل و لای...
آه که این‌طور؟

دستکاری‌های عمدی نامجو در وزن و محتوای شعرهای کلاسیک، آشفتگی‌های فرهنگی را در وطن او می‌نمایاند:

یک روز به شیدائی در زلف تو آویزم
خود را چو فرو ریزم
با خاک درآمیزم
وگرنه من‌‌ همان خاکم که هستم!

و اما در ترانه‌های نامجو، تنها خشم و خروش نیست که خانه کرده، یأس و سرخوردگی نیز هست؛ سرخوردگی از محیطی که زندگی ‌آدمی در آن در امان نیست:

یک روز که از خواب چشم باز می‌کنی
می‌بینی که بر باد رفته‌ای
تنهای تنهایی
می‌بینی که لنگ در هوایی
و صبحونه‌ت شده سیگار و چایی!
...‌ای عرش کبریایی
کی با ما راه می‌آیی
جون مادرت
چی هست تو سرت؟
کی با ما راه می‌آیی...

نامجو در ترانه دیگری می‌گوید:

» همش دلم می‌گیره
همش تنم اسیره
خنجر زدم خوب نشد
بل بل زدم جور نشد!...

عده‌ای می‌گویند، شکل کار محسن نامجو پسامدرنیستی است. ولی به گمان ما هنوز زود است که او را زیر یکی از ایسم‌ها بنشانیم، به ویژه ایسم‌هایی که هنوز تکلیف خودشان روشن نشده است!

موسیقی نامجو در ایران سنت‌زده و حتی در برونمرز با واکنش تند و تیز «ریش و سبیل‌داران» فرهنگی روبرو شده است. ولی گمان نمی‌کنیم به شکست او بینجامد. زیرا که او گویای زمانه خویش است.

ترانه‌ی این هفته:

::گیس، محسن نامجو، از آلبوم عدد::
(این ترانه را می‌توانید با پلیر زمانه بشنوید)

چه کسی در مالزی حکومت می‌کند؟

Wed, 23 Feb 2011 09:43:19 +0000

التهاب و تنش در کنسرت محسن یگانه و لغو کنسرت محسن نامجو در مالزی

هوشنگ رضوانی

mohsen_yegane_-hafezeye_zaeef.mp3

هوشنگ رضوانی- هم‌زمان با سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی، بخش فرهنگی سفارت ایران در مالزی به این مناسبت مراسمی برگزار کرد. این مراسم در تاریخ ۲۴ بهمن ماه در سالن همایش‌های کوالالامپور در KLCC برگزار شد.

سفارت ایران برای جذب ایرانیان مقیم مالزی به این برنامه، از خواننده‌ی جوان و پرطرفدار ایرانی، «محسن یگانه» دعوت کرد. همچنین برای استقبال بیشتر از این کنسرت، سفارت ایران اعلام کرده بود که کنسرت یگانه به صورت رایگان برگزار می‌شود.

التهاب و تنش در کنسرت یگانه

از دیگر سو هوادران جنبش سبز در کشور مالزی که خود را برای برگزاری فراخوان تظاهرات ۲۵ بهمن ماه و شرکت در مراسم حمایت از مردم مصر و تونس آماده می‌کردند، این برنامه را فرصتی مناسب برای نشان دادن اعتراض‌های خود به سیاست‌های دولت ایران دانسته و با نمادهای سبز (بادکنک، دستبند، تی شرت) در محل اجرای مراسم حضور یافتند و پس از دقایقی به سر دادن شعارهایی در حمایت از رهبران جنبش سبز و محکوم کردن مواضع دولت جمهوری اسلامی پرداختند.
با به‌وجود آمدن فضای ملتهب و درگیری میان نیروهای سفارت و شعاردهندگان، محسن یگانه توانست فقط سه آهنگ اجرا کند و بعد از اجرای این سه ترانه فضای متشنج به وجود آمده را ترک کرد.
اگرچه مأموران سفارت چند نفر از شعاردهندگان را به پلیس مالزی تحویل دادند اما پس از گذشت چند ساعت همه‌‌ی معترضان آزاد شدند.

خبر اجرای کنسرت محسن نامجو در مالزی

چندی قبل خبرگزاری‌های رسمی دولت مالزی اعلام کردند که قراراست، «محسن نامجو» خواننده‌ی نوگرای ایرانی که تاکنون کنسرتی در آسیا برگزار نکرده است، در تاریخ ۲۹ بهمن (۱۸ فوریه) در کوالالامپور به روی صحنه برود. دولت مالزی هم ظاهراً مجوز کنسرت نامجو را صادر کرده بود. اما چند روز پیش از برگزاری این کنسرت، در روز ۲۵ بهمن در حالی‌که بنا به گفته‌ی مدیران اجرایی کنسرت نامجو، همه‌ی بلیط‌ها به فروش رفته بود، دولت مالزی مجوز برگزاری کنسرت نامجو را لغو کرد.

شایعه‌پراکنی‌ها و موضع‌گیری‌ها علیه نامجو

حدود سه هفته پیش از اعلام خبر برگزاری کنسرت نامجو در مالزی، یک گروه تندرو اسلامی در این کشور با به راه انداختن شایعاتی مبنی بر توهین‌آمیز بودن آهنگ‌های محسن نامجو و فحاشی او نسبت به قرآن و مقدسات اسلامی دست به اعتراض زدند.

این حاشیه‌‌سازی‌ها و اعتراضات زمانی به اوج خود رسید که یک نویسنده‌ی مسلمان به نام «فیصل تهرانی» اعتراض شدید خود را علیه تفکر محسن نامجو که به گفته‌ی وی قرآن‌ستیز و اسلام‌ستیز است، اعلام کرد. او در وبلاگش هم‌زمان با انتشار نامه‌ای از رییس یک گروه اسلامی در استان پینانگ که یک روحانی اهل تسنن است، از خوانندگان خواست تا برای جلوگیری از برگزاری این کنسرت تلاش کنند. این نامه در دستگاه‌‌های دولتی مالزی بازتاب‌ گسترده‌ای داشت.

«داتوک ذوالکفلی نوردین» نماینده‌ی مجلس مالزی نامه‌ای به وزارت فرهنگ این کشور نوشت و خواستار لغو برگزاری کنسرت نامجو و دقت نظر بیشتر دست‌اندرکاران در صدور این‌گونه مجوز‌ها شد.
تبلیغات علیه نامجو تا آنجا پیش رفت که وزارت فرهنگ مالزی به‌خاطر نامه‌ای که مستقیماً از طرف مرکز توسعه اسلامی مالزی (جاکیم) به این وزارت‌خانه ارسال شده بود، جلسه‌ای اضطراری برگزار کرد و در‌‌ آن جلسه دستور ملغی کردن کنسرت نامجو صادر شد.

«رئیس یتیم» وزیر ارتباطات و فرهنگ مالزی درباره‌ی لغو کنسرت نامجو گفت: «درخواست شرکت برگزارکننده‌ی این کنسرت در کمیته مرکزی بررسیِ درخواست برگزاری فیلم‌ها و کنسرت‌های هنرمندان خارجی رد شد.»

او در ادامه افزود: «حضور این خواننده مخالفت‌های زیادی را از سوی مالایی‌ها در پی داشت چرا که برخی از آهنگ‌های وی برخلاف موازین اسلامی است.»

کنسرت محسن نامجو در حالی لغو شد که برگزارکنندگان و مدیران اجرایی آن در مقابل این سؤال که چه کسانی اطلاعات آهنگ‌های یک خواننده‌ی خارجی را در اختیار یک گروه تندروی اسلامی و یک وبلاگ‌نویس قرار داده‌اند، اظهار تعجب و بی‌اطلاعی کردند.

موضع‌گیری‌های ایدئولوژیک در مقابل نامجو در حالی آغاز شد و به اوج خود رسید که بسیاری از دانشجویان و دانش‌آموزان بی‌طرف، از هجوم تبلیغات سوئی که علیه محسن نامجو صورت گرفت، اظهار تعجب کردند.

بنا به گفته‌های برگزارکنندگان کنسرت نامجو، بلیط‌های فروخته‌شده، لزوماً توسط یک قشر خاص با اندیشه‌ی ضددینی خریداری نشده بل‌که برعکس، اکثر بلیط‌های این کنسرت را ایرانی‌هایی خریده بودند که در ایران زندگی می‌کنند و این امر طبیعتاً پیش‌فرض گروه تندروی اسلام‌گرا در مالزی مبنی بر اینکه مخاطبان محسن نامجو اشخاص سکولار و بی‌دین هستند را منتفی می‌کند.

منبع شایعات چه کسی یا چه نهادی بود؟

بیش از آن‌که لغو کنسرت نامجو، آن‌هم پس از این هیاهوها تعجب‌آور باشد، این مسأله اهمیت دارد و قابل بحث است که چه کسی یا کسانی و به‌خاطر به‌دست آوردن چه منافعی، مفاهیمی نادرست و مخدوش را به اشعار و ترانه‌های نامجو نسبت دادند. در هر حال واقعیت این است که این اشخاص توانستند با به‌وجود آوردن بحران برای دولت مالزی بسترسازی مناسب را انجام دهند و بر ضد برگزاری کنسرت نامجو هیاهوی تبلیغاتی به‌راه بیندازند.

حتی اگر اظهارات نامجو را در رد توهین‌آمیز بودن اشعارش نسبت به یک جریان تفکر مذهبی کنار بگذاریم و این را نیز بپذیریم که انتخاب اشعار ارتباط نزدیکی با اندیشه‌ی خواننده‌ای دارد که اشعار ترانه‌‌هایش را در اغلب مواقع خودش می‌سراید، اما، با این‌حال دانستن این نکنه ضروری‌ست که در پس ظاهر کنایی و طعنه‌آمیز اشعار نامجو ممکن است حقیقتی نهفته باشد و برای رسیدن به آن حقیقت در وهله‌ی نخست می‌بایست بدون جانب‌داری و تعصبات مذهبی و فرقه‌ای و بدون غرض‌ورزی ترانه‌های او را شنید.

مرکز توسعه اسلامی (جاکیم) در مالزی

مالزی به لحاظ ساختار تجاری و توسعه‌‌ی اقتصادی‌اش در چند سال اخیر، سعی می‌کند با قدرت‌های اقتصادی جهان دارای مبادلات حداکثری باشد و در همان‌حال همواره در برابر تحریم‌های اقتصادی ایران سیاست‌های به‌دور از تنش اتخاذ کرده و تلاش داشته یکی از هم‌پیمانان فرهنگی ایران به‌شمار آید.
مرکز توسعه اسلامی در مالزی، مرکزی است که برای گسترش و پیشرفت مسلمانان این کشور فعالیت می‌کند. از لحاظ میزان اهمیت و تأثیر آن در مناسبات دولتی مالزی باید به این نکته اشاره کرد که مدتی‌ست افرادی از درون دولت مالزی پیشنهاد داده‌اند که این مرکز به یک وزارتخانه تبدیل شود و هم‌اکنون این پیشنهاد در دست بررسی است.

دولت جمهوری اسلامی ایران نیز با توجه به اهداف مشترکش با این نهاد که در رأس آن‌ها توجه به سویه‌ی توسعه شیعه‌گری و مبارزه با مواضع اسرائیل قرار دارد، اقدام به برگزاری همایش‌ها، جلسات و برنامه‌های مشترک بسیاری با این نهاد کرده است. از برنامه‌های مشترک جاکیم و جمهوری اسلامی ایران می‌توان به سمینار دو روزه‌ی بیت‌المقدس، پیشنهاد تشکیل کمیته‌ی وحدت اسلامی ایران و مالزی در دیدار رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران با رئیس مرکز امور اسلامی مالزی و پیشنهاد تأسیس مسجد ایرانیان در مالزی توسط رایزن فرهنگی ایران و... را نام برد.

نقش جاکیم در لغو برگزاری کنسرت نامجو و آگاهی گروه تندروی مذهبی از جزئیات اشعاری که قرار بود در کنسرت خوانده شود، تعبیرها و تفسیرهایی را به ذهن می‌آورد که من در اینجا از آن‌ها می‌گذرم و فقط سعی کردم ماجرا را چنان که بود شرح دهم و نتیجه‌گیری را به خوانندگان و شنوندگان مجله‌ی موسیقی رادیو زمانه می‌سپرم.

ترانه امروز به شکل فایل ام پی تری:
محسن یگانه، رگ خواب، حافظه

در همین زمینه:
::نگاهی به حاشیه‌های کنسرت محسن یگانه در مالزی::
::خبر جهت‌دار خبرگزاری فارس درباره‌ی لغو کنسرت محسن نامجو در مالزی::