مسکن

افزایش ۴۰ درصدی قیمت مسکن در تهران

news-zamaneh — Tue, 26 Feb 2013 06:00:52 +0000

رئیس سازمان نوسازی شهر تهران از افزایش ۴۰ درصدی قیمت مسکن در پایتخت ایران خبر داد و گفت تمایل مردم برای نوسازی بافت فرسوده کاهش یافته است.

خبرگزاری فارس روز دوشنبه به نقل از علی‌رضا جعفری، رئیس سازمان نوسازی شهر تهران نوشت، "حداقل ۴۰ درصد قیمت مسکن افزایش یافته است."

وی با اعلام این‌که "در شش ماهه سال ۹۱ شاهد روند نزولی در حوزه صدور پروانه در بافت فرسوده بوده‌ایم" افزود:” استقبال مردم برای نوسازی به شدت کاهش یافته است."

رئیس سازمان نوسازی تهران با اشاره به این‌که "از ابتدای سال ۹۱ شهرداری تهران بسته‌های تشویقی برای نوسازی بافت فرسوده در نظر گرفت"، گفت: "اما باز هم میزان مراجعه مردم کمتر شده و البته اگر این بسته‌های حمایتی نبود افت خیلی بیشتری داشتیم."

جعفری با تأکید بر این‌که اقشار پایین و کم درآمد جامعه ساکنان بافت فرسوده هستند، "مشکلات اقتصادی و مالی و عدم تحقق وعده وام‌های ارزان‌ قیمت در حوزه تسهیلات" را از جمله دلایل کاهش تمایل مردم برای نوسازی بافت فرسوده دانست.

مرکز آمار ایران دی‌ماه اعلام کرد متوسط قیمت خرید و فروش زمین یا زمین ساختمان مسکونی کلنگی معامله شده در بنگاه‌های معاملات ملکی شهر تهران نسبت به فصل قبل ۱/ ۱۷ درصد و نسبت به فصل مشابه سال قبل ۶/ ۳۳ درصد افزایش داشته است

این مقام مسئول توضیح داد: "به دلیل سرمایه‌گذاران بخش خصوصی تمایلی به سرمایه‌گذاری در بافت فرسوده ندارد و بیشتر در جاهایی که ارزش افزوده‌ بالاتری دارند سرمایه‌گذاری می‌کنند."

مصطفی قلی‌خسروی، رئیس اتحادیه مشاوران املاک بهمن‌ماه سال جاری با بیان این‌که "شایعه رشد قیمت مسکن در ماه‌های آینده دلیل اصلی افزایش در دو ماه گذشته بوده است"، نخستین علت اصلی افزایش قیمت مسکن در دو ماه گذشته را "نوسانات نرخ ارز و بالا رفتن دلار" عنوان کرد.

مرکز آمار ایران نیز دی‌ماه با انتشار چکیده نتایج طرح جمع‌آوری اطلاعات قیمت و اجاره مسکن در شهر تهران اعلام کرد "متوسط قیمت خرید و فروش زمین یا زمین ساختمان مسکونی کلنگی معامله شده در بنگاه‌های معاملات ملکی شهر تهران نسبت به فصل قبل ۱/ ۱۷ درصد و نسبت به فصل مشابه سال قبل ۶/ ۳۳ درصد افزایش داشته است."

به گفته فعالان بازار مسکن، افزایش قیمت برخی از کالا‌ها موجب شده که مالکان هم اجاره بها را گران کنند زیرا بخش اجاره بها ارتباط مستقیم با تورم موجود در کشور دارد.

آذرماه سال جاری خبرگزاری مهر گزارش داد "در دو سال گذشته مالکان مسکن در تهران تقاضای اجاره بهای بیشتری را نسبت به رهن دارند و در واقع تعداد آپارتمان‌هایی که با رهن کامل اجاره داده می‌شوند نسبت به آپارتمان‌هایی با رهن و اجاره کمتر است."

همچنین در ابلاغیه‌ای که وزارت راه و شهرسازی در‌‌ همان ماه ابلاغ کرد قیمت تمام شده انواع واحدهای مسکونی مهر بسته به میزان پیشرفت کار برای هر مترمربع بین ۱۵ هزار تومان تا ۴۰ هزار تومان افزایش یافت.

محمد سعیدی‌کیا، وزیر مسکن و شهرسازی پیش از این، سیاست اصلی دولت نهم را طرح مسکن مهر اعلام کرده بود. به موجب این طرح سالانه تعداد یک میلیون و ‪۵۰۰‬ هزار واحد مسکونی، زمین در سطح کشور واگذار می‌شود.

این طرح با مشکلات بسیاری چون توقف پرداخت وام توسط بانک‌های دولتی برای بیش از ۱۸ ماه روبه‌رو شد.

به دلیل تورم بالا همراه با رکود در اقتصاد، بازار مسکن در ایران دچار آشفتگی و افزایش قیمت شده است.

افزايش ۱۷درصدی قيمت زمين و آپارتمان در تهران

news-zamaneh — Wed, 02 Jan 2013 10:40:37 +0000

مرکز آمار ايران اعلام کرد که متوسط قيمت خريد و فروش زمين يا زمين ساختمان مسکونی کلنگی معامله شده در بنگاه‌های معاملات ملکی شهر تهران نسبت به فصل قبل ۱۷.۱ درصد و نسبت به فصل مشابه سال قبل ۳۳.۶ درصد افزايش داشته است.

خبرگزاری فارس امروز چهارشنبه ۱۳ دی‌ماه گزارش داد، مرکز آمار ايران چکيده نتايج در طرح جمع‌آوری اطلاعات قيمت و اجاره مسکن در شهر تهران، برای دوره تابستان ۹۱ را منتشر کرد.

اين اطلاعات برگرفته از معاملات ثبت شده در سامانه اطلاعات مديريت معاملات املاک و مستغلات برای فصل تابستان سال ۱۳۹۱ در مناطق ۲۲ گانه شهرداری شهر تهران است.

بر اين اساس متوسط قيمت خريد و فروش هر متر مربع زمين يا زمين ساختمان‌های مسکونی کلنگی معامله شده از طريق بنگاه‌های معاملات ملکی در شهر تهران ۲۶ ميليون و ۲۹۰ هزار ريال بوده است که نسبت به فصل قبل ۱۷.۱ درصد و نسبت به فصل مشابه سال قبل ۳۳.۶ درصد افزايش داشته است.

همچنين بيش‌ترين متوسط قيمت يک متر مربع يا زمين ساختمان‌های مسکونی کلنگی معامله شده در ميان مناطق ۲۲ گانه شهرداری تهران، حدود ۳۹ ميليون و ۶۲۹ هزار ريال در منطقه سه و کمترين آن در حدود ۱۰ ميليون و ۴۲۶ هزار ريال در منطقه ۲۰ بوده است.

متوسط اجاره ماهانه به علاوه سه درصد وديعه پرداختی بابت اجاره يک مترمربع زيربنای مسکونی در تهران نسبت به فصل قبل ۱۱.۲ درصد و نسبت به فصل مشابه سال قبل ۳۶.۵ درصد افزايش داشته است

اين گزارش می‌افزايد، متوسط قيمت خريد و فروش هر مترمربع زيربنای مسکونی معامله شده از طريق بنگاه‌های معاملات ملکی در شهر تهران ۲۷ ميليون و ۵۷۶ هزار ريال بوده است که نسبت به فصل قبل ۹.۰ درصد و نسبت به فصل مشابه سال قبل ۳۲.۳ درصد افزايش داشت است.

متوسط اجاره ماهانه به علاوه سه درصد وديعه پرداختی بابت اجاره يک مترمربع زيربنای مسکونی معامله شده از طريق بنگاه‌های معاملات ملکی در شهر تهران ۱۵۰ هزار و ۱۵۷ ريال بوده است که نسبت به فصل قبل ۱۱.۲ درصد و نسبت به فصل مشابه سال قبل ۳۶.۵ درصد افزايش داشته است.

آذرماه سال جاری خبرگزاری مهر گزارش داد در دو سال گذشته مالکان مسکن در تهران تقاضای اجاره بهای بيشتری را نسبت به رهن دارند و در واقع تعداد آپارتمان‌هايی که با رهن کامل اجاره داده می شوند نسبت به آپارتمان‌هايی با رهن و اجاره کمتر است.

به گفته فعالان بازار مسکن، افزايش قيمت برخی از کالاها موجب شده که مالکان هم اجاره بها را گران کنند زيرا بخش اجاره بها ارتباط مستقيم با تورم موجود در کشور دارد.

همچنين در ابلاغيه‌ای که وزارت راه و شهرسازی در ۲۰ آذرماه ابلاغ کرد قيمت تمام شده انواع واحدهای مسکونی مهر بسته به ميزان پيشرفت کار برای هر مترمربع بين ۱۵ هزار تومان تا ۴۰ هزار تومان افزايش يافت.

محمد سعيدی‌کيا، وزير مسکن و شهرسازی سياست اصلی دولت نهم را طرح مسکن مهر اعلام کرده بود. به موجب اين طرح سالانه تعداد يک ميليون و ‪۵۰۰‬ هزار واحد مسکونی، زمين در سطح کشور واگذار می‌شود.

اين طرح با مشکلات بسياری چون توقف پرداخت وام توسط بانک‌های دولتی برای بيش از ۱۸ ماه روبه‌رو شد.

به دليل تورم بالا همراه با رکود در اقتصاد، بازار مسکن در ايران دچار آشفتگی و افزايش قيمت شده است.

اجاره‌نشین‌ها فقیرتر می‌شوند

society — Thu, 22 Nov 2012 19:56:45 +0000

نعیمه دوستدار - مالک یک خانه مسکونی بودن در ایران، به معنی یک سرمایه‌گذاری پرسود است، چون همیشه این امکان وجود دارد که قیمت آن خانه رشد کند و در طول زمان، با اجاره دادن آن، درآمد قابل قبولی به دست بیاید.

به همین دلیل است که خیلی از ایرانی‌ها تمایلی به فروختن خانه خود ندارند و ترجیح می‌دهند با اجاره دادن خانه، درآمد مطمئنی به دست بیاورند. صاحبخانه بودن شغلی است که در سال‌های اخیر همزمان با افزایش قیمت‌ها، بر درآمدش افزوده شده و از آن سو کسی که خانه‌ ندارد، روز به روز فقیرتر می‌شود. کوچک‌ترین تغییر در شرایط اقتصادی و سیاسی، بر قیمت مسکن در ایران اثر می‌گذارد و مستاجرها بیش از همه متضرر می‌شوند.

هفته گذشته، گروه اقتصادی خبرگزاری مهر گزارش داد که با وجود رکود نسبی در بخش خرید و فروش مسکن، اجاره بها با کاهش قیمت مواجه نشده است و مالکان حاضر به تعدیل قیمت‌ها در این بخش نیستند.

بر اساس این گزارش، بازار مسکن در ایران از تابستان در رکود نسبی فرو رفته است، اما قیمت‌ها به خصوص در بخش اجاره، نه تنها کاهشی نداشته است، بلکه مالکان در برخی از قراردادها پیشنهاد افزایش قیمت هم می‌دهند.

خبرنگار مهر نوشته است: "این موضوع به این معناست که مستاجرانی که در این موقع از سال باید قرارداد خود را تمدید کنند، با مالکانی مواجه شده‌اند که بهانه گرانی برخی از کالاها، برای تمدید قرارداد ملک‌شان، رقم‌های بالاتری را مطرح می‌کنند و حتی برخی از آنها که در سال‌های گذشته اجاره را چندان افزایش نداده بودند، این بار یک‌باره قیمت‌ها را افزایش داده‌اند."

البته مسئولان وزارت راه و شهرسازی معتقدند با افتتاح واحدهای مسکن مهر در اواخر امسال و سال آینده، بازار اجاره بها در تهران تا حدود زیادی کنترل می‌شود و سال ۹۲، تغییرات زیادی در بخش اجاره‌نشینی به همراه خواهد داشت. انتشار این اخبار اما تاثیر چندانی در وضعیت امروز مستاجران ایران ندارد.

قیمت‌های سرسام‌آور

قیمت اجاره در تهران و بسیاری از شهرهای ایران، بر اساس منطقه، متراژ و امکانات ساختمان متنوع است. آپارتمان‌هایی وجود دارند که اجاره‌شان چند میلیون تومان است به اضافه مبلغ زیادی بابت رهن.

خیلی از ایرانی‌ها تمایلی به فروختن خانه خود ندارند و ترجیح می‌دهند با اجاره دادن خانه، درآمد مطمئنی به دست بیاورند. صاحبخانه بودن شغلی است که در سال‌های اخیر همزمان با افزایش قیمت‌ها، بر درآمدش افزوده شده و از آن سو کسی که خانه‌ ندارد، روز به روز فقیرتر می‌شود. کوچک‌ترین تغییر در شرایط اقتصادی و سیاسی، بر قیمت مسکن در ایران اثر می‌گذارد و مستاجرها بیش از همه متضرر می‌شوند.

برای رهن کامل برخی خانه‌ها در تهران رقم‌های صد میلیونی هم پیشنهاد می‌شود، اما حالا دیگر حداقل قیمت‌ها در تهران و شهرهای بزرگ، رقم‌های کوچکی نیست. خبرنگار مهر از قیمت آپارتمان‌ها در تهران، یک گزارش میدانی تهیه کرده است که عمدتاً درباره محله‌های متوسط روبه پایین و متراژهای خیلی کم است و قیمت آپارتمان‌های بزرگ‌تر را که برای خانواده‌های پرجمعیت‌تر مناسب‌ هستند دربر نمی‌گیرد.

بر اساس این گزارش، یک واحد ۳۶ متری و یک خوابه در رسالت کرمان جنوبی، در طبقه دوم با آسانسور و انباری، ۲۸ میلیون تومان رهن کامل اجاره داده می‌شود و برای واحد دیگری به مساحت ۳۷ متر و یک‌خوابه در میدان شکوفه با عمر ۹ ساله، ۱۰ میلیون تومان رهن و ۳۰۰ هزار تومان اجاره، تعیین شده است. مالک آپارتمانی ۳۵ متری در ظفر هم برای ملک خود ۱۸ میلیون تومان رهن و ۵۰۰ هزار تومان اجاره تعیین کرده است و یک واحد ۳۸ متری در خیابان ایران، با انباری با ۱۵ میلیون تومان رهن و ۱۵۰ هزار تومان، اجاره داده می‌شود. برای یک آپارتمان ۴۰ متری در آزادی اول کارون که پارکینگ هم دارد، ۲۵ میلیون تومان رهن کامل تعیین شده است و همین متراژ در خیابان جیحون با ۱۰ میلیون تومان رهن و ۲۸۰ هزار تومان، اجاره داده می‌شود. یک سوئیت ۴۱ متری با پارکینگ در بزرگراه رسالت، ۲۵ میلیون تومان رهن داده می‌شود و برای واحد ۴۱ متری و نوساز با پارکینگ ۲۳ میلیون تومان رهن کامل تعیین شده است.

اجاره‌نشینی و سر خوردن در سراشیبی فقر

اجاره‌نشینی در ایران، این روزها مسیری بی‌بازگشت به سوی فقر است. بحران اقتصادی و بالا رفتن قیمت ارز و تحریم‌ها، قیمت خانه را بالا برده است و به همین نسبت بی‌خانه‌ها فقیرتر شده‌اند.

ارزش پولی که به عنوان رهن به صاحبان املاک داده می‌شود روز به روز پایین‌تر می‌آید و کسانی که زمانی با سرمایه‌های ۱۰ و ۲۰میلیون تومانی خود می‌توانستند خانه‌ای مناسب اجاره کنند، حالا می‌بینند که ارزش پول‌شان پایین آمده و دیگر قادر نیستند با همان مبلغ خانه‌ای با شرایط قبل اجاره کنند.

ارزش پولی که به عنوان رهن به صاحبان املاک داده می‌شود روز به روز پایین‌تر می‌آید و کسانی که زمانی با سرمایه‌های ۱۰ و ۲۰میلیون تومانی خود می‌توانستند خانه‌ای مناسب اجاره کنند، حالا می‌بینند که ارزش پول‌شان پایین آمده و دیگر قادر نیستند با همان مبلغ خانه‌ای با شرایط قبل اجاره کنند.

محسن، ۴۵ ساله و ساکن تهران است. سه سال پیش، خانه‌ای ۱۱۰ متری را با مبلغ ۲۰ میلیون تومان ودیعه و ۳۰۰هزارتومان اجاره در یکی از محله‌های غرب تهران اجاره کرده بود. سال قبل مجبور شد ۱۰ میلیون تومان به پول پیش اضافه کند و ۱۵۰ هزار تومان به اجاره، اما امسال، دیگر نتوانسته قراردادش را تمدید کند. او به زمانه می‌گوید: " صاحبخانه می‌خواهد برای همین خانه ۷۰۰هزار تومان اجاره بگیرد. در این مدت تنها ۱۵۰ هزار تومان به درآمد من اضافه شده و اگر قرار باشد ۷۰۰هزار تومان اجاره بدهم، باید گرسنگی بکشیم. تنها چاره‌مان این است که از این محله برویم یک جای پایین‌تر."

او خودش وضعیت محله‌هایی را که تا به حال در آن زندگی کرده این طور توصیف می‌کند: "۱۵سال است ازدواج کرده‌ام. اولین خانه‌ام با همسرم را حوالی میدان ونک اجاره کردیم. کم کم مجبور شدیم بیاییم سمت غرب تهران. الان هم باید برویم به سمت مرکز و جنوب شهر."

محسن هرگز به فکر خرید خانه هم نمی‌تواند باشد؛ تنها سرمایه او، همین پول پیش خانه بود که آن هم به مرور زمان از ارزشش کاسته شده است.

مهاجرت به شهرهای کوچک‌تر

روند فقیرتر شدن اجاره‌نشین‌ها، به رفتن به مناطق پایین‌تر و ارزان‌تر ختم نمی‌شود. در این میانه کسانی هم بوده‌اند که مجبور شده‌اند بار و بساط‌‌‌‌شان را ببندند و عطای زندگی در شهرهای بزرگ را به لقایش ببخشند.

از بین رفتن طبقه متوسط در ایران و تبدیل شدن آن به طبقه فقیر را این روزها می‌توان با بررسی شاخص مسکن آنها به وضوح مشاهده کرد. بر این اساس، ایرانیانی که تا چندسال قبل خود را جزو افراد طبقه متوسط ارزیابی می‌کردند و امید داشتند زندگی‌شان رشد کند، حالا در روندی تدریجی اما نه چندان کند، ضعیف‌تر شده‌اند.

در جست‌وجوی خانه‌های ارزان‌تر، حالا خیلی‌ها تصمیم می‌گیرند به حاشیه شهرها بروند یا در شهرهای کوچک‌تر اقامت کنند. نمونه‌اش روزنامه‌نگاری که در گفت و گو با زمانه می‌گوید: "تا همین چندماه پیش مقاومت کردیم، اما امسال دیگر نتوانستم در تهران جایی را اجاره کنم. سه تا بچه دارم و اگر قرار بود از خانه ۹۰ متری برویم یک جای ۶۰ متری واقعا بچه‌ها اذیت می‌شدند. این بود که رفتیم کرج. حالا هر روز دو سه ساعت در ترافیک می‌مانم، اما تنها توانستیم آنجا یک جای مناسب پیدا کنیم." او مثال‌هایی هم از همکارانش دارد: "چندنفر از مجردها رفتند شهریار و فشم. من حتی کسی را می‌شناسم که خانواده‌اش را برده شهرستان و خودش اینجا با کسی همخانه شده."

او در صحبت‌هایش به اثر منفی این جابه‌جایی‌ها در روح و روان خودش و خانواده‌اش اشاره می‌کند: "این روند آدم را فرسوده می‌کند. من در تمام این سال‌ها سخت کار کرده‌ام، اما پیشرفت اقتصادی نداشته‌ام. خودم دارم پسرفتم را به چشم می‌بینم. همسر و بچه‌هایم هم ضربه خورده‌اند. بچه‌ها مجبور شده‌اند مدرسه‌شان را عوض کنند. خانه کوچک‌تر شده است و من هم از خانواده‌ام دورتر شده‌ام. در عمل آنها را نمی‌بینم. با اینکه بیشتر کار می‌کنم، اما حالا زندگی‌مان بدتر شده. این روی روحیه همه ما اثر گذاشته. چندوقت دیگر معلوم نیست که بتوانیم همین جا هم خانه‌ای اجاره کنیم."

از بین رفتن طبقه متوسط در ایران و تبدیل شدن آن به طبقه فقیر را این روزها می‌توان با بررسی شاخص مسکن آنها به وضوح مشاهده کرد. بر این اساس، ایرانیانی که تا چندسال قبل خود را جزو افراد طبقه متوسط ارزیابی می‌کردند و امید داشتند زندگی‌شان رشد کند، حالا در روندی تدریجی اما نه چندان کند، ضعیف‌تر شده‌اند. با این روند، برخی مانند ابراهیم که مجرد است و در تهران کار می‌کند، نگرانند وضع از این هم بدتر شود. ابراهیم سال قبل خانه‌ای در یکی از محله‌های قدیمی شمال تهران اجاره کرده بود، اما در ماه‌های آینده می‌خواهد به بومهن برود: "مجبورم بخشی از پول پیش خانه را صرف کاری ضروری کنم. با پول باقیمانده یک زیرپله هم نمی‌توانم اجاره کنم. مشکلم این است که نمی‌دانم چطور باید هر روز برای کار به تهران بیایم. این وسط فقط مانده کارم را هم از دست بدهم. اینطوری دیگر کاملا فقیر خواهم شد."

افزايش قيمت پروژه‌های نيمه‌تمام مسکن مهر

news-zamaneh — Sun, 28 Oct 2012 10:22:12 +0000

رئيس کانون سراسری انبوه‌سازان از افزايش قيمت مسکن‌های نيمه‌تمام طرح "مسکن مهر" خبر داد.

ايرج رهبر، رئيس کانون سراسری انبوه‌سازان بامداد امروز در گفت‌وگو با خبرگزاری کار ايران (ايلنا) با اعلام اينکه "افزايش قيمت مسکن مهر در حدود دو هفته است که در دستور کار قرار دارد"، از مذاکره اين کانون با دولت برای افزايش قيمت مسکن مهر خبر داد.

ايرج رهبر، ادامه روند تکميل پروژه‌های مسکن مهر را "کند" خواند و گفت: "برای ادامه ساخت‌وساز و جبران هزينه‌هايی که به تبع افزايش قيمت مصالح ساختمانی، فکری کرد."

رئيس کانون سراسری انبوه‌سازان با اشاره به اينکه "افزايش قيمت مسکن مهر مشمول پروژه‌های در حال ساخت نيز می‌‎شود"، می‌گويد: "قيمت جديد ساخت مسکن مهر را نمی‌توانيم يک قيمت ثابت تعيين کنيم به دليل اينکه قيمت ساخت مسکن مهر بستگی به شرايط مختلف کشور متفاوت خواهد بود."

با گذشت چند سال از اعلام اجرای طرح مسکن مهر در شهرهای مختلف ايران، به سبب عدم تأمين اعتبارات لازم برای اجرای آن، هنوز گروه زيادی از متقاضيان، خانه‌های خود را تحويل نگرفته‌اند و بسياری نيز از خانه‌دار شدن منصرف شده‌اند

رهبر در پايان با بيان اينکه ۷۰ درصد از هزينه ساخت مسکن مهر مربوط به مصالح ساختمانی و ساخت‌وساز و ۳۰ درصد نيز مربوط به افزايش دستمزد نيروی انسانی است، از افزايش قيمت در هر دو بخش خبر داد و گفت: "با توجه به اين پارامترها افزايش قيمت مسکن مهر انجام می‌گيرد."

در سال ۱۳۸۶ و هم‌زمان با افزايش بی‌سابقه قيمت خريد مسکن در سراسر کشور به‌ويژه در تهران، محمد سعيدی‌کيا، وزير وقت مسکن و شهرسازی دولت نهم، طرحی موسوم به "مسکن مهر" را پيشنهاد و وعده داد تا دولت با اجرای آن ابتدا "قيمت مسکن را کنترل می‌کند" و سپس "آرزوی همه مستأجرها را برآورده کرده و آن‌ها را صاحب‌خانه خواهد کرد."

در اين طرح، دولت، زمين را در اختيار مردم قرار می‌دهد تا از طريق شرکت‌های تعاونی و با کمک تسهيلات بانکی خانه‌هايی ارزان قيمت داشته باشند.

اما با گذشت چند سال از اعلام اجرای طرح مسکن مهر در شهرهای مختلف ايران، به سبب عدم تأمين اعتبارات لازم برای اجرای آن، هنوز گروه زيادی از متقاضيان، خانه‌های خود را تحويل نگرفته‌اند و بسياری نيز از خانه‌دار شدن منصرف شده‌اند.

برخی نمايندگان مجلس نيز در مردادماه گذشته با اشاره به شتاب‌زدگی دولت در پيش‌بينی هشت هزار ميليارد تومان اعتبار برای مسکن اعلام کردند که "به دليل عدم تأمين اعتبارات لازم، اجرای طرح مسکن مهر متوقف شده است."

همچنين ايرج رهبر نيز در گفت‌وگويی اعلام کرده بود: "پرداخت تسهيلات به طرح مسکن مهر متوقف شده است" و رکود حاکم بر طرح مسکن مهر را به دليل "عدم نقدينگی" دانسته بود.

بازار آشفته در اقتصادی نابسامان

Thu, 02 Aug 2012 05:49:55 +0000

طرح ۹ ماده‌ای مجلس برای خروج از بحران، گرانی طلا، سقوط بازار سهام و گرانی مواد غذایی و افزایش قیمت مسکن

سعید بیانی

سعید بیانی - با گذشت زمان گویا تحریم‌های بین‌المللی توان و رمق اقتصاد از نفس‌افتاده ایران را به‌تدریج از کالبد بیمار آن خارج می‌سازد و در این میان، بازار ارز و کالاهای اساسی هم روزهای آشفته‌ای را سپری می‌کنند. این آشفتگی مقامات جمهوری اسلامی و به‌خصوص مجلس و کمسیون اقتصادی آن را به فکر چاره‌ای انداخته تا مگر با درمان کوتاه‌مدت از وخامت بیشتر حال این بیمار (اقتصاد دولتی) جلوگیری کنند.

در هفته‌ای که گذشت ارزش دلار به کف کانال ۱۹۰۰ ‌تومان سقوط کرده بود. اما به‌دنبال هیجان ناشی از حذف ارز مسافرتی به‌یکباره قیمت‌ها در بازار آزاد بالا رفت و از روز چهارشنبه (۴ مرداد) به رشد صعودی خود به سرعت افزود و یکشنبه ۸ مردادماه تا‌ مرز ۱۹۷۵ تومان نیز رسید. در همین روز هر دلار آمریکا در چهارراه استانبول‌ ۱۹۶۲ تومان خریداری شد و ۱۹۷۰ تومان به‌فروش ‌رفت. این در حالی بود که پوند ۳۱۰۰ تومان در هنگام فروش قیمت خورد. یورو هم در این روز از سوی صراف‌ها ۲۴۳۷ تومان خریداری می‌شد و در هنگام فروش هم ۲۴۴۷ تومان ارزش داشت.

طرح ۹ ماده‌ای برای خروج از بحران

در تازه‌ترین اقدام، مجلس شورای اسلامی طرحی ۹ ماده‌ای را تنظیم و ارائه کرده است تا نیازهای ارزی غیر ضروری از جمله واردات کالاهای تجملی و ارز مسافرتی را مشمول دریافت ارز دولتی نکند. مجلس، ساماندهی نظام ارزی کشور را در راستای حمایت از تولید داخل می‌داند و بر این بارو است که با چنین طرح‌های موقتی می‌توان ایران را به خودکفایی برساند و واردات را کاهش دهد. در حالی‌که تصمیم‌گیرندگان ارشد اقتصادی جمهوری اسلامی بر اساس توافقی از پیش تعیین‌شده، تخصیص ارز به کالاهای اساسی و نهاد‌ها را در اولویت قرار داده بودند اما به‌نظر می‌رسد با این طرح بخش اعظم ارز دولتی به‌وسیله گروه مواد غذایی جذب شده و تولید بار دیگر قربانی سیاست‌های کوتاه‌‌مدت و تسکینی تنظیم بازار خواهد شد.

Switch to plain text editor

بر اساس ماده یک این طرح که در کمیسیون اقتصادی مجلس مطرح شده است آمده: « به منظور استفاده بهینه از ظرفیت‌های اقتصادی کشور و کاهش نیازهای ارزی و تکیه بر توانایی‌های تولید داخل و حذف نیازهای غیر ضروری ارزی از جمله واردات کالاهای تجملی، ارز مسافرتی و نظایر آن دولت مکلف به تشکیل و فعال‌سازی کمیته‌های تخصیص ارز است.»

در ماده سه نیز آمده است: «دولت مکلف است تأمین ارز برای واردات با نرخ مرجع را صرفاً به کالاهای اساسی و استراتژیک راهبردی محدود کند.»

●در اثر طرح ۹ ماده‌ای مجلس برای خروج از بحران بخش اعظم ارز دولتی به‌وسیله گروه مواد غذایی جذب می‌شود و تولید بار دیگر قربانی سیاست‌های کوتاه‌‌مدت و تسکینی تنظیم بازار می‌گردد.
●چنین طرح‌هایی در نهایت به ایجاد انحصار، رانت‌خواری دولتی برخی افراد نزدیک به حلقه قدرت و ثروت و غیر پاسخگو منجر خواهد ‌شد.

کالاهایی که در ماده سه این طرح از آنها یاد شده، می‌بایست در عرض یک ماه پس از تصویب این قانون توسط دولت تهیه و به تصویب هیأت وزیران برسد و به منظور به‌روز بودن این فهرست در مدت یک‌ماهه توسط دولت مورد بررسی دوباره قرار گرفته و تغییرات آن به اطلاع کمیسیون‌های اقتصادی، صنایع و کشاورزی مجلس ابلاغ شود. این طرح همچنین تسهیلات ویژه گمرکی را نیز برای دو گروه یادشده تعیین و گمرک را مکلف کرده است تا تشریفات ترخیص کالاهای اساسی موضوع این ماده را طی آیین‌نامه‌ای به حداکثر ۴۸ ساعت برساند.

بر همین اساس بانک مرکزی نیز موظف شده تا با همکاری وزارتخانه مرتبط نسبت به تخصیص فوری و خارج از نوبت ارز مورد نیاز برای واردات اقدام کند. این طرح ماده‌ای نیز برای متولیان تنظیم بازار دارد. آنها بر اساس ماده پنج وزارت صنعت، معدن و تجارت و وزارت جهاد کشاورزی موظف خواهند شد تأمین کالاهای اساسی در بازار را به‌گونه‌ای ساماندهی کنند که میانگین قیمت این کالاها در طول یک هفته نسبت به میانگین هفته قبل بیش از سه‌درصد افزایش پیدا نکند و در غیر این صورت نسبت به ایجاد تعادل در بازار اقدام کنند.

بر اساس این گزارش در ماده هفت نیز تبصره‌ای تنبیهی برای متخلفان نیز گنجانده شده است، بر این مبنی که اگر واردکنندگان، ارز دریافتی از دولت را در محلی غیر از محل مصرفی اصلی در نظام بانکی هزینه کنند، به میزان دو برابر ارز دریافتی جریمه خواهند شد و در صورت سر باز زدن از پرداخت جریمه طبق قوانین مجازات اسلامی به مجازات‌های همانند ابطال کارت بازرگانی و محرومیت از فعالیت‌های تجاری محکوم خواهند شد و متخلفان دولتی را نیز به جریمه‌های همانند تذکر، درج در پرونده، تعلیق و انفصال دایم از خدمات دولتی تهدید کرده‌اند.

با این حال تجربه نشان داده است که چنین طرح‌هایی در نهایت به ایجاد انحصار، رانت‌خواری دولتی برخی افراد نزدیک به حلقه قدرت و ثروت و غیر پاسخگو منجر خواهد ‌شد، زیرا هیچ دستگاه اجرایی و اداری در کشور وجود ندارد تا اعمال پیشگیرانه و تنبیهی را در مورد این افراد و گروه‌ها نزدیک به اجرا گذارد و دست آخر نیز باید منتظر اختلاس‌های میلیادی و محاکمه‌های نمایشی عاملان دون‌پایه در غیاب دانه‌درشت‌ها بود.

سکه همچنان در تب و تاب

همزمان با رشد قیمت دلار در بازار ارز، سکه هم‌ گران شد و به پیشروی در مرز ۷۰۰‌هزار‌‌تومان ادامه داد. این در حالی بود که بازارهای جهانی هم هفته کاری خود را با رشد سریع قیمت‌ها به پایان رساند. هفته گذشته برای بازار جهانی روزهای احیای طلای۱۶۰۰ دلاری بود. روز جمعه یعنی در آخرین روز کاری هفته (۶ مرداد)، ارزش هر اونس طلا به ‌۱۶۲۷ دلار رسید.

در این میان می‌توان کاهش شدید ارزش دلار را عامل اصلی گرانی طلا دانست، به عبارت دیگر کاهش ارزش دلار در برابر یورو دلیل اصلی افزایش امیدواری‌ها نسبت به بهبود وضعیت اقتصادی منطقه یورو و مهم‌ترین علت افزایش قیمت طلا طی روزهای اخیر بوده است. ارزش یورو پس از آن افزایش یافت که رییس بانک مرکزی اروپا تأکید کرد که این بانک و دولت‌های عضو منطقه یورو آماده‌اند تا در اقدامی هماهنگ هزینه‌های استقراض اسپانیا و ایتالیا را کاهش دهند. اولین روز کاری بازار داخلی، ارزش هر سکه بهار آزادی به ۷۴۲‌ هزار‌‌تومان رسید. هر سکه بهار آزادی طرح جدید هم ۷۳۹‌ هزار‌‌تومان قیمت خورد. این رشد البته در مقابل پرتاب قیمت دلار و طلا چندان چشمگیر نیست.

بازار بورس بر روی مدار منفی

یکشنبه، ۸ مردادماه، شاخص بورس تهران بعد از رشد کم ۱۴ واحدی که نشان از بهبود اوضاع در اولین ساعات معاملات می‌داد، به یکباره در پی کاهش بهای سهام شرکت‌های خودرو و سپس پتروشیمی و فلزی و تک‌سهم‌های بزرگ، ارقام مثبت شاخص از ساعت ۹ و ۴۵ دقیقه بر روی مدار منفی قرار گرفت تا باز هم این متغیر با سقوط آزاد با سر به زمین بخورد و به منفی تبدیل شود. این مسیر نزولی اولین روز کاری تا پایان ادامه یافت تا رکود نزولی دیگری را به نام خود رقم زند. به این ترتیب در همین روز شاخص بورس باز هم به دلیل کاهش قیمت سهام اغلب شرکت‌ها از ارقام مثبت به منفی تغییر جهت داد و با ۶۵ واحد افت به ۲۳ قدمی نزول به کانال ۲۴‌هزارتایی رسید.

در نتیجه شروع دومین هفته از مردادماه هم برای بازار بورس روز تلخ دیگری رقم خورد و سرمایه‌گذاران را برای خرید دچار ترس و تردید کرد و بار دیگر تجربه کاهش قیمت سهام اغلب شرکت‌های بزرگ، شاخص بورس، رشد سایر بازار‌ها و عدم پیاده‌سازی حمایت‌های عملی دولت تکرار شد.

بر اساس آمار در اولین روز کاری هفته سرمایه‌گذاری غدیر، فولاد خوزستان، گروه بهمن، ایران‌خودرو، فولاد آلیاژی ایران و حفاری شمال بیشترین تأثیر منفی را بر شاخص ثبت کرد و باعث شد شاخص کل ۶۵ پله نزول کند و به رقم ۲۵هزار و ۲۳ واحد برسد.

حذف مرغ از سبد کالای کارمندان

به گزارش ایسنا معاون توسعه بازرگانی داخلی وزارت صنعت، معدن و تجارت گفته است: "مرغ از سبد کالای ماه رمضان کارمندان حذف شد." حسن رادمرد افزود است: " متأسفانه بودجه لازم برای گنجاندن مرغ در سبد کالای ماه رمضان تأمین نشد و به همین دلیل فقط روغن، شکر و برنج در سبد کالای کارمندان گنجانده شد. وی خاطر نشان ساخته است: "بودجه خرید مرغ به اندازه کافی نیست، بنابراین اگر این بودجه به‌طور کامل تأمین شود، مرغ نیز در فرصت مناسب به کارمندان تحویل داده خواهد شد و در غیر این صورت این کالا حذف می‌شود". لازم به ذکر است بحران در زمینه عرضه مرغ همچنان در کشور رشدی صعودی داشته است و قیمت آن در برخی مواقع حتی به کیلویی ۹۰۰۰ تومان نیز رسیده است.

کاهش قدرت خرید، افزایش تقاضا برای برنج خارجی

در خبری دیگر، دبیر انجمن شالیکاران در گفت‌وگو با ایلنا اظهار داشته است: "عرضه برنج ایرانی با قیمت مناسب و پایین به مصرف‌کننده، نیازمند تخصیص یارانه‌ای از سوی دولت به این بخش است". وی با اشاره به قیمت پایین برنج خارجی موجود در بازار تصریح کرد است: "در حال حاضر قیمت برنج خارجی که وارد بازار ایران می‌شود بسیار پایین است که این محصول با توجه به قدرت خرید پایین خانوارها، مورد استقبال مصرف‌کننده ایرانی قرار می‌گیرد. عده‌ای نیز از این شرایط به نفع خود سوءاستفاده می‌کنند".

در حال حاضر قیمت بهترین و باکیفیت‌ترین برنج ایرانی در شمال کشور حدود ۳۵۰۰ تا ۳۶۰۰ تومان است. حال آنکه وقتی همین محصول به بازار تهران می‌رسد، با حداقل قیمت ۵۵۰۰ تومان عرضه می‌شود.

افزایش قیمت مسکن

خبرگزاری مهر به نقل از مرکز آمار ایران از افزایش ۲۴/۱ درصدی قیمت هر متر مربع زیربنای مسکونی در نقاط شهری کشور در نیمه اول سال ۹۰ نسبت به نیمه اول سال ۸۹ خبر داد. براساس گزارش مرکز آمار ایران، بررسی معاملات ثبت شده در سامانه اطلاعات مدیریت معاملات املاک و مستغلات کشور در نیمه اول ۱۳۹۰ برای تمام شهرهای کشور که توسط مرکز آمار ایران انجام شده است نشان می‌دهد، متوسط قیمت خرید و فروش هر مترمربع زیربنای مسکونی معامله شده از طریق بنگاه‌های معاملات ملکی در کل کشور هشت‌میلیون و ۶۷۵‌هزار ریال بوده است که رشد ۲۴/۱ درصدی را نشان می‌دهد و همچنین بنا بر آخرین آمار، متوسط اجاره ماهانه به علاوه سه‌درصد ودیعه پرداختی بابت اجاره یک مترمربع زیربنای مسکونی معامله شده از طریق بنگاه‌های معاملات ملکی در کل کشور ۴۱‌ هزار و ۶۷۸ ریال بوده که نسبت به دوره قبل ۲۴/۴ ‌درصد افزایش داشته است.