حلب

حلب؛ چگونه سوریه ویران می‌شود

politics — Wed, 26 Dec 2012 23:17:32 +0000

چارلز گلاس

برگردان:

نعیمه دوستدار

چارلز گلاس - امسال حلب صابونی تولید نخواهد کرد. بازارهای قرون وسطایی این شهر که در آن صنعتگران قالب‌های مشهور صابون زیتونی را عرضه می‌کردند، تسلیم آتش جنگ تسلیم شده‌اند. کارخانه صابون‌سازی جبیلی از گزند جنگ در امان مانده، اما درگیری‌های بی‌رحمانه باعث شده که دیگر برای صاحبان و کارگران خود سودی نداشته باشد.

همیشه اواخر نوامبر، به دنبال برداشت محصول در غرب حلب، بقابای روغن زیتون در خمره‌ها سوزانده می‌شد تا روی کاغذهای مومی‌ ریخته شود که بر زمین سنگی پهن می‌شدند. بعد نوبت قالب‌های دو در سه اینچ می‌رسید که خشک شدن شان شش ماه طول می‌کشید. اکنون بر اثر جنگ، دیگر در منطقه صابون، غذاهای آماده و دارو تولید نمی‌شود. حلب بر ذخیره کالاهای اساسی، پول نقد و امید متمرکز شده که هر سه به سرعت رو به اتمام هستند.

یک دوست اهل حلب در بیروت به من گفت: «لازم نیست به حلب بروی. همه حلب همینجاست.» برخی پناهندگان اهل حلب، به خصوص کارخانه‌دارانی که بیشتر فرصت‌های شغلی منطقه را ایجاد می‌کردند، در کافه‌ها جمع شده‌اند. برخی هوادار رژیم‌اند و بقیه ضد رژیم. رفاقت‌شان را با وجود اختلافات سیاسی حفظ کرده‌اند و با هم بریج و تخته نرد بازی می‌کنند. آنها منتظر روزی هستند که امنیت برقرار شود و برگردند، البته اگر این اتفاق بیفتد.

سال قبل، زمانی که من در حلب بودم، این بازرگانان پناهنده و کارخانه‌هایشان هنوز مشغول کار بودند و صابون‌های حلب همچنان در بازارهایی با طاق سنگی نزدیک ارگ به فروش می‌رسید. بیشتر مردم خوشحال بودند که شهرشان به دور از خشونتی مانده که سراسر کشور را فراگرفته است. آنها فکر می‌کردند بین‌المللی بودن حلب آن را متفاوت کرده است. قبلا تنها کشتار اقلیت مسیحی در سال ۱۸۵۱ اتفاق افتاده بود که تعداد قربانیان آن اندک بود و هرگز هم تکرار نشد. رفاه نسبی، بیشتر مردم را با وجود محدودیت در ابراز عقاید سیاسی، راضی نگه داشته بود.

حلب، محل کار و تجارت سوریه بود. این منطقه ۶۵ درصد درآمد ملی را بدون احتساب نفت تامین می‌کرد. کارخانه‌های تولید پارچه از پنبه سوریه، در کنار کارخانه‌های دارو و مبلمان، در مناطق صنعتی خارج شهر قرار داشتند و برای هزاران نفر شغل ایجاد کرده بودند. رژیم حافظ اسد از ۱۹۷۰ و پسرش از سال ۲۰۰۰، مرکز شهر را به حال خود گذاشته بودند، هرچند روستاییان فقیر که بر اثر فقر و بیکاری و جاه طلبی به حومه‌های این شهر آمده بودند، از وجود ویلاهای لوکس در حاشیه رود قویق گلایه داشتند. بسیاری از اهالی حلب به یاد دارند که در سال ۱۹۷۹ در شهر شورش شد، اما نتایج آن باعث شد که امید چندانی به این خیزش‌ها نداشته باشند و فکر کنند که تکرار آن چیزی جز بدبختی و فاجعه نخواهد بود. اکنون شورش در حومه شهر به هر طرف گسترش یافته و شهر کهن جلب، تنها مکانی است برای فرار از آتش‌سوزی‌ در جنگل‌های اطراف.

حلب، محل کار و تجارت سوریه بود. این منطقه ۶۵ درصد درآمد ملی را بدون احتساب نفت تامین می‌کرد. کارخانه‌های تولید پارچه از پنبه سوریه، در کنار کارخانه‌های دارو و مبلمان، در مناطق صنعتی خارج شهر قرار داشتند و برای هزاران نفر شغل ایجاد کرده بودند. رژیم حافظ اسد از ۱۹۷۰ و پسرش از سال ۲۰۰۰، مرکز شهر را به حال خود گذاشته بودند، هرچند روستاییان فقیر که بر اثر فقر و بیکاری و جاه طلبی به حومه‌های این شهر آمده بودند، از وجود ویلاهای لوکس در حاشیه رود قویق گلایه داشتند.

در حالت عادی بهترین راه برای سفر از دمشق به حلب، جاده بود و می‌توانستی در باغ‌های حاشیه حما نهار بخوری. در ماه مه ‌۲۰۱۱ زمانی که شورش آغاز شد، از درعا در جنوب حمص، که بزرگراه دمشق – حلب را قطع می‌کرد، پرواز شیوه مطمئن‌تری بود. آوریل امسال، پرواز من بی‌حادثه اتفاق افتاد و تاکسی هم مرا به سلامت به هتلم رساند. شش ماه بعد، در زمان بازگشت، حلب تقریبا متروک شده بود. تاکسی‌ها بدون گرفتن کرایه سنگین، برای حرکت خطر نمی‌کردند و برای همین، دوستانم برایم راننده‌ای قابل اعتماد فرستادند. او کیفم را قاپید و توی ماشینش پرید، استارت زد و صلیب کشید.

حدود یک چهارم مایل مانده به فرودگاه، ناگهان سر یک پیچ ما را از اتوبان خارج کرد و به جاده‌ای متروک برد. چند ساختمان موجود درآنجا، همگی با مهمات شلیک شده آسیب دیده بودند. به جز یک انبار کالا که سربازان حکومتی از آن به عنوان مرکز فرماندهی استفاده می‌کردند و کیسه‌های شن و پرچم در اطرافش بود، همه بناها خالی بودند.

یک مایل که رفتیم، یک کامیون که ضدهوایی روی آن نصب شده بود، از روبرو هویدا شد. راننده به سمت اتوبان برگشت ولی ناگهان لاستیک‌های آتش زده، بلوک‌های سیمانی و آوار راه ما را بست.

پمپ‌بنزین‌ها خراب شده بودند و کامیون‌های گازوئیل سوخته، در حاشیه جاده رها شده بودند. خانه‌های سیمانی اطراف جاده، مورد اصابت توپخانه قرار گرفته بودند. چند مایل جلوتر، در حالی که تقریبا وارد شهر شده بودیم، راننده با دیدن عابران و چند ماشین آرام شد. مردم در یک بازارچه موقت، گوجه ‌فرنگی‌های سبز و قرمز، سیب زمینی، بادمجان، سیب و انار می‌فروختند. راننده به چرخ‌دستی‌ها اشاره کرد و گفت: «آنها آزادی می‌خواستند. این هم آزادی آنها! »

حالا شهر مرزهای داخلی دارد. در نخستین شب بازگشت، با دوستی در منطقه امن سلیمانیه قدم می‌زدیم؛ جایی که زمانی در آن با آرامش از سلیمانیه به قیده می‌رفتیم، بی آنکه متوجه هیچ تفاوتی بشویم. اما این بار قیده دنیای دیگری شده بود. ماشین‌ها برای بستن راه ورود به خیابان، پارک شده بودند و چراغ هایشان روشن نبود. چراغ‌های خیابان سلیمانیه، کافه‌های مدرنی را روشن می‌کرد که در آن زنان و مردان قهوه و شیرینی و نارگیل می‌خورند. اما تنها ۵۰ یارد آن طرف‌تر، کاملا خالی از سکنه بود. هرجا که شورشیان رفته بودند، ارتش به آنها حمله کرده بود و ساکنان فرار کرده بودند.

من می‌خواستم بازار را هنگام صبح ببینم، اما دوستم گفت به دلیل درگیری‌ها این کار غیرممکن است. پرسیدم: «چه کسی هفته قبل بازار را آتش زد؟ » دوستم گفت: «ارتش آزاد سوریه. ما بین دو نیروی بد گیر افتاده‌ایم. می‌دانی که من دیکتاتوری را دوست ندارم اما این مردم خودشان را بدتر نشان می‌دهند.»

دوست دیگری گفت که شورشی‌ها به منطقه مسکونی سوات وارد شده‌اند. ادامه داد که آنها خودشان وارد حلب شدند؛ حلب وارد درگیری‌ها نشد. او که تاجر است دوست ندارد من نامی از او ببرم. اعضای خانواده دوستم ربوده شده‌اند و و او مبلغ زیادی برای آزادی آنها پرداخته است. حلبی‌ها که زمانی از مخابرات و سیستم اطلاعاتی دولت سوریه می‌ترسیدند، حالا نگران ارتش آزاد و چریک‌های آن هستند. دوست دیگری گفت:«مخالفان فکر می‌کردند که حلب به آنها خوش‌آمد می‌گوید اما این اتفاق نیفتاد، مگر در حومه شهر و جایی که مردم فقیر و روستایی زندگی می‌کنند.»

نبرد بر سر حلب، نبرد بر سر سوریه است. یک شهروند دیگر اهل حلب می‌گوید: «اگر حلب سقوط کند، رژم سقوط می‌کند.» هم از نظر سیاسی و هم از نظر نظامی، پایتخت اقتصادی سوریه برای این کشور حیاتی است. تاکنون هم رژیم و هم مخالفان مسلح آن، عاملان تخریب اقتصاد حلب را محکوم کرده‌اند. یک نفر دیگر به من گفت: «انقلاب در حلب مرده است و آنها فکر می‌کنند که نبرد را می‌برند. آنها فقط فکر می‌کنند که مردم از آنها حمایت می‌کنند.» بیرون شهر، شورشیان به صنایعی که حلب را زنده نگه می‌داشت آسیب می‌زنند.

با وجود حمایت از انقلاب در برخی از فقیرترین مناطق، آنها هم به دنبال بیرون کردن شورشیان از مناطق خود بودند. در یکی از فقیرترین مناطق به نام بنی زید که اهالی آن برای امرار معاش زباله‌گردی می‌کنند، بزرگان منطقه نامه‌ای به ارتش آزاد نوشتند: «ما از ارتش آزاد حمایت می‌کنیم اما آنچه که دارد اتفاق می‌افتد جنابت علیه ساکنان مناطق اطراف ماست. در حالی که در این مناطق هیچ‌گونه اداره دولتی وجود ندارد، گروهی که قدرت را در این مناطق به دست گرفته‌اند نمی‌توانند از آن دفاع کنند. ما بزرگان بنی‌زید، مسئولیت داریم که این نامه را بنویسیم و بخواهیم شورشیان ارتش آزاد از این منطقه خارج شوند و به خط مقدم بپیوندند. این موضوع ضامن بازگشت آرامش به منطقه است و حمله توپخانه‌ای رژیم را به این مناطق محروم که هزاران نفر در آن زندگی می‌کنند، متوقف می‌کند.»

اهالی بنی زید به طور طبیعی حامی انقلابند اما این تعهد باعث نمی‌شود که خود را در معرض اقدامات تلافی‌جویانه رژیم قرار دهند. ناتوانی ارتش آزاد در دفاع از متصرفات خود باعث شده که حامیانش علیه آن موضع بگیرند. آنها می‌پرسند فایده‌اش چیست که رژیم را دعوت کنیم تا بیاید و منطقه‌ای را بمباران کند که نمی‌تواند بگیرد؟ در حلب، نسبت به این‌که شورشیان اواخر سپتامبر بازارها را ویران کردند خشم وجود دارد.

این بازارها نه تنها قطب تجاری شهر که روح آن بودند. گرچه شورشیان رژیم را متهم می‌کنند که حمله را آغاز کرده است، اما حتی حامیانشان هم آنها را سرزنش می‌کنند. ارتش آزاد روز سوم اکتبر با دو بمب ۱۰۰۰کیلویی و یک بمب ۵۰۰ کیلویی جاسازی شده در ماشین‌های پارک شده نزدیک ادارات و دفتر پست مرکزی در میدان سعدالله الجابری نزدیک پارک اصلی شهر، به بازارها حمله کرد.

یک رونامه‌نگار سوری که شاهد انفجار منجر به کشته شدن بیش از ۴۰ نفر و زخمی شدن ۱۲۵ نفر بود، به من گفت:« در میان ارتش آزاد شکاف وجود دارد، اگر تنها چند صد نفر بودند می‌توانستند شهر را بگیرند و حلب را یک شهر آزاد اعلام کنند.»

نبرد بر سر حلب، نبرد بر سر سوریه است. یک شهروند دیگر اهل حلب می‌گوید: «اگر حلب سقوط کند، رژم سقوط می‌کند.» هم از نظر سیاسی و هم از نظر نظامی، پایتخت اقتصادی سوریه برای این کشور حیاتی است. تاکنون هم رژیم و هم مخالفان مسلح آن، عاملان تخریب اقتصاد حلب را محکوم کرده‌اند. یک نفر دیگر به من گفت: «انقلاب در حلب مرده است و آنها فکر می‌کنند که نبرد را می‌برند. آنها فقط فکر می‌کنند که مردم از آنها حمایت می‌کنند.»

بیرون شهر، شورشیان به صنایعی که حلب را زنده نگه می‌داشت آسیب می‌زنند. این لطمه‌ای است به صاحبان آن صنایع که بسیاری از آنها در لبنان منتظر پایان جنگ هستند.

حلب محاصره شده است. سوخت‌رسانی به مردم برای تاب آوردن در زمستان کار خطرناکی شده است. قیمت مازوت، سوخت ارزانی که بیشتر خانه‌های حلب با آن گرم می‌شوند دو برابر شده آن هم اگر بتوانند پیدایش کنند. در مرکز حلب، جایی که ارتش سوریه کنترل را با مواضع مستحکم، موانع و گشت‌های منظم به دست دارد، تنها کالایی که بدون مانع می‌رسد، مواد غذایی است که عمدتا از مزارع محلی تولید می‌شوند و در بازارهای موقتی به فروش می رسند که جایگزین بازار سوخته میوه و سبزی حلب شده‌اند.

سیاست‌های اقتصادی نئولیبرال که بشار اسد پس از جانشینی پدرش ایجاد کرد، گرفتاری‌های آنان را تشدید کرد. مناقع به بانکداران اختصاص یافت و پسرخاله بشار اسد مجوز فروش تلفن‌های همراه را به دست آورد. این چیزی بود که من ۲۵ سال قبل متوجه شده بودم: «برای نخستین بار فهمیدم که روستاییان و بدویان، شهر را تا چه حد فاسد می‌یابند. سنت عرب می‌گوید که هر نسل موجی از اصلاح‌گران را با خود به همراه می‌آورد. متعصبان مذهبی از صحرا برای تهذیب شهر می‌آیند. این اتفاق بارها در عربستان سعودی افتاد تا زمانی که رفاه شهر، فرزندان این نسل را دچار فساد کرد. نمی‌دانم آیا این اتفاق در سوریه هم خواهد افتاد یا نه.»

سرکوب وحشیانه شورشیان توسط دولت، به ویژه در بمباران هوایی مناطق پرجمعیت شهری، برخی از حامیان رژیم را به آغوش اپوزیسیون فرستاده است. یک زن جوان در ماه آوریل به من گفت که بشار اسد را دوست داشته اما به خاطر بمباران شهرها از وی بیزار شده است. یک فیزیکدان هم که دیدگاه‌های ضدرژیم او به من شباهت زیادی داشت، می‌گوید: «اکثریت مردم سوریه بشار اسد را به خاطر آن‌چه در ۱۰ سال گذشته اتفاق افتاده نمی‌خواهند. ما تغییر می‌خواهیم اما نه به این شیوه.» این جنگ جنگی است که در آن وفاداری و دشمنی را دیگر نمی‌توان پیش‌بینی کرد.

مهاجرت، راهی است که از آوریل گذشته بین افرادی شایع شده که پول دارند، زبان بلدند یا تحصیل کرده هستند. یک مهندس شهرسازی که به دلیل انتقاداتش سال‌ها در زندان بوده می‌گوید:«مردم سوریه دارند همدیگر را نابود می‌کنند. این‌که چطور باید با هم زندگی کنیم، چیزی است که دارد از بین می‌رود. این را می‌توانید در اداره‌ها ببینید. رفتارها فرق کرده. مردمی که مذهبی نبودند، حتی کمونیست‌ها، دارند مذهبی‌تر می‌شوند.»

خیزشی که درمارس ۲۰۱۱ به امید تغییر در کشور ایجاد شد، به جنگ همه علیه همه تبدیل شده و انتخاب افراد به تجربه‌های آنها وابسته است. آن‌هایی که توسط نیروهای امنیتی رژیم شکنجه شده‌اند، به ارتش آزاد به عنوان راه رستگاری نگاه می‌کنند، در حالی که هرکس که پسر یا پدرش توسط ارتش آزاد ربوده شده، حمایت دولتی را طلب می‌کند.

در طول شش ماهی که از آخرین دیدار من از حلب می‌گذرد، عقاید افراد به شیوه‌ای غیرقابل باور تغییر کرده است. مسیحیان که بیشترین حامیان حکومت بودند امیدوارند که توجه طرف دیگر به آن‌هاجلب نشود. زمانی که شهر مسیحی‌نشین حلب را دیدم، گریگوری یوحنا ابراهیم، اسقف مسیحی با خنده به من گفت: «آیا من نگرانم؟ بله. آیا من می‌ترسم؟ نه.» در مقایسه با درگیری‌هایی که در سایر نقاط سوریه وجود داشت، حلب آرام بود. یوحنا می‌گوید:‌»اگر ما مشکلات داخلی‌مان را حل کنیم و بنشینیم و حرف بزنیم، آن وقت می‌توانیم گفت‌و‌گویی سازنده داشته باشیم. کم کم می‌توانیم جامعه‌مان را بسازیم.» او به عنوان اسقف اجتماع ۲۰۰هزار نفری مسیحیان سوریه ، معتقد است که رژیم از مسیحیان حفاظت کرده است.

حالا نگرانی او تبدیل به ترس شده است. شبی که من او را در شهر حلب دیدم، شوک جدیدی به او وارد شده بود. گفت: «من در هفته‌های گذشته خیلی خوش بین بودم. امروز به مدرسه‌ام رفتم و دیدم که از میان ۵۵۰ شاگردم، تنها ۵۰ نفر مانده‌اند.» او می‌گوید حالا مسئله این است که چطور باید جلوی رییس‌جمهور را گرفت. این نخستین باری بود که من می‌شنیدم یک اسقف مسیحی می‌گوید بشار اسد باید کناره گیری کند تا جنگ تمام شود.

مهاجرت، راهی است که از آوریل گذشته بین افرادی شایع شده که پول دارند، زبان بلدند یا تحصیل کرده هستند. یک مهندس شهرسازی که به دلیل انتقاداتش سال‌ها در زندان بوده می‌گوید:«مردم سوریه دارند همدیگر را نابود می‌کنند. این‌که چطور باید با هم زندگی کنیم، چیزی است که دارد از بین می‌رود. این را می‌توان در اداره‌ها دید. رفتارها فرق کرده و مردمی که مذهبی نبودند، حتی کمونیست‌ها، دارند مذهبی‌تر می‌شوند.»

اما آیا اسقف گریگوری از اخوان‌المسلمین می‌ترسد؟ خودش می‌گوید: «اگر دموکراسی باشد همه اقلیت‌ها حق دارند. من فکر نمی‌کنم که اخوان‌المسلمین و فناتیک‌ها بخواهند حکومت را به دست بگیرند. آنها می‌خواهند بخشی را به دست بگیرند.»

آن شب در راه برگشت به هتل، من صدای آتش مداوم توپخانه را از دوردست می‌شنیدم که دیگر هیچ‌کس در حلب نمی‌تواند وجود آن را انکار کند. حالا خطر نزدیک‌تر شده است، هرچند به نظر می‌رسد به حومه محدود است، اما همیشه هست؛ روز و شب.

یک کارشناس در وزات خانه‌ای دولتی به من گفت: «پنج یا شش نفر از دوستانم منتظر سقوط رژیم بودند. آنها می‌گفتند که در میدان سعادالله الجابری جشن خواهند گرفت. در ماه اخیر آنها نظرشان عوض شده است. یکی‌ که کاملا ضدرژیم بود، دکترای کشاورزی دارد. او پیش من آمد و گفت ارتش آزاد به محله او آمده و خانه‌اش را خراب کرده‌. چهار نفر از فامیل او را ربوده بودند. او همه داستان را به من گفت. حالا ما امیدواریم که مخابرات آنها را گرفته باشد نه ارتش آزاد. این تغییر بزرگی است.» یکی از فعالان به نام زیدن‌الزابی، که تا قبل از اخراج به دلایل سیاسی در فوریه گذشته استاد دانشگاه عربی اروپایی دمشق بود، با اظهار تاسف می‌گوید:«حلب ویران شده است. این شهر با رژیم بود اما حالا نیست. حالا رژیم دارد شکست می‌خورد. اما ما هم داریم می‌بازیم. کشور ویران شده است.»

یک تاجر سوری جوان که خانواده‌اش مدت طولانی در تقابل با رژیم بوده‌اند، مخالفان مسلح را به دلیل تلاش برای سرنگونی رژیم با زور سرزنش می‌کند:« شما نمی‌توانید رژیم را این طوری شکست دهید. این رژیم ساخته شده تا دوام بیاورد.» این رژیم در نخستین روزها خود را با دستگیر کردن افراد مظنون در ارتش و نظارت مستمر واکسینه کرد و در سال ۱۹۷۹ با استقامت در مقابل شورش حلب خود را ضد ضربه ساخت.

مقایسه شورش ۱۹۷۹ با شورش امروز بسیار آموزنده است. این قیام و واکنش اسد در گزارشی از یک آژانس اطلاعاتی آمریکایی با عنوان «سوریه: تشدید فشار اخوان‌المسلمین» در ماه مه ‌۱۹۸۲ چنین تحلیل شده است: « اوایل ۱۹۷۹ با الهام از انقلاب اسلامی ایران، اخوان‌المسلین در سوریه برنامه‌ای ریخت تا انقلاب مردمی مشابهی را برای سرنگونی اسد به راه اندازد.»

کشتار ۸۳ علوی در ۱۶ ژوئن توسط اخوان‌المسلمین به دستگیری‌های گسترده و درگیری‌های مسلحانه در خیابان‌های حلب انجامید. در روزهای بعد، اسد پشت اخوان‌المسلمین را شکست و بر چالش فائق آمد.

اخوان‌المسلمینی که فرارکرده بودند، یک طرح دو جانبه را برای شورش و کودتا علیه اسد توسط هواداران خود در ارتش ریختند. این گزارش می‌افزاید: «در اوایل ۱۹۸۲، نیروهای امنیتی سوریه طرح کودتا را کشف کردند و عملیات خود را در برابر مخالفان در داخل کشور تشدید کردند. اخوان‌المسلمین که تحت فشار بودند، در دوم فوریه ۱۹۸۲ قیامی را در حما آغاز کردند. آنها امیدوار بودند که حلب، حمص و سایر شهرهای بزرگ از حما تقلید کنند و دوران جدیدی ایجاد شود. اما شهرهای دیگر به پا نخاستند و واحدهای برادر ظالم اسد، رفعت، اخوان‌المسلمین را در حما نابود کردند.»

این گزارش اعلام می‌کند که دو هزار نفر در این کشتار از بین رفتند اما بعدها عفو بین‌الملل این تعداد را ۲۵ هزار نفر اعلام کرد.

خیزشی که درمارس ۲۰۱۱ به امید تغییر در کشور ایجاد شد، به جنگ همه علیه همه تبدیل شده و انتخاب افراد به تجربه‌های آنها وابسته است. آن‌هایی که توسط نیروهای امنیتی رژیم شکنجه شده‌اند، به ارتش آزاد به عنوان راه رستگاری نگاه می‌کنند، در حالی که هرکس که پسر یا پدرش توسط ارتش آزاد ربوده شده، حمایت دولتی را طلب می‌کند. در طول شش ماهی که از آخرین دیدار من از حلب می‌گذرد، عقاید افراد به شیوه‌ای غیرقابل باور تغییر کرده است. مسیحیان که بیشترین حامیان حکومت بودند امیدوارند که توجه طرف دیگر به آن‌هاجلب نشود.

اگر چه سوریه ایران نبوده، اما تونس و مصر هم نیست. این خیزش جدید، سنی‌ها را در مقابل علویان و سایر اقلیت‌ها قرار داده اما مهم‌ترین جنبه آن خشم طبقاتی است که فقرا را در برابر پولدارها قرار می‌دهد. خشکسالی سال‌های ۲۰۰۷ تا ۲۰۱۱ و سخت شدن زندگی، بسیاری از مردم را به حلب کشاند. این موضوع تازه نبود. من در ۱۹۸۷، زمانی را میان دهقانان حاشیه شرقی حلب گذراندم. روستای آنها که یوسف پاشا نام داشت، برای ساخت یک سد آبی تخلیه شده بود. من به حلب برگشتم و دیدم که دهقانان در حال خشک کردن گندم در حاشیه پیاده روها هستند؛ همان کاری که در روستایشان انجام می‌دادند. آن زمان نوشتم: «پیش‌تر من شهر حلب را در امتداد تپه‌ها دیده بودم که حومه آن روستاها را در خود بلعیده بود. حالا فهمیده‌ام که روستا به شهر آمده است. خود را در خارج شهر کاشته و در داخلش می‌روید. کشاورزان فقیر سنت‌های خود را آورده بودند، شیوه زندگی خود را به حلب آورده بودند، همان طور که به دمشق و بیروت برده بودند. آنها آپارتمان‌ها را به گونه‌ای از خانه‌های روستایی خود تبدیل کرده بودند، اعضای خانواده در یک اتاق می‌خوابیدند، در اتاق دیگری غذا می‌پختند و جای دیگری حمام می‌کردند. هر اتاق شبیه همانی بود که در روستایشان داشتند. این فقر نبود، سنت بود که همه اعضای یک خانوده را در یک اتاق جمع می‌کرد. این تنها امنیتی بود که آنها در شهری داشتند که در آن غریبه و نامبارک بودند.»

بازگشت من به حلب در زمان درخشانی بود؛ زمانی که من شهر را به عنوان یک تازه وارد از روستا آمده دیدم. اگر حلب به آنها جا داده بود و به مرور آنها را در اقتصاد و فرهنگ خود پذیرفته بود، (همان طور که در قرن‌های گذشته این کار را کرده بود)، ‌آنها شاید شورشیان را که گذشته‌ای شبیه خودشان داشتند نمی‌پذیرفتند.

سیاست‌های اقتصادی نئولیبرال که بشار اسد پس از جانشینی پدرش ایجاد کرد، گرفتاری‌های آنان را تشدید کرد. مناقع به بانکداران اختصاص یافت و پسرخاله بشار اسد مجوز فروش تلفن‌های همراه را به دست آورد. این چیزی بود که من ۲۵ سال قبل متوجه شده بودم: «برای نخستین بار فهمیدم که روستاییان و بدویان، شهر را تا چه حد فاسد می‌یابند. سنت عرب می‌گوید که هر نسل موجی از اصلاح‌گران را با خود به همراه می‌آورد. متعصبان مذهبی از صحرا برای تهذیب شهر می‌آیند. این اتفاق بارها در عربستان سعودی افتاد تا زمانی که رفاه شهر، فرزندان این نسل را دچار فساد کرد. نمی‌دانم آیا این اتفاق در سوریه هم خواهد افتاد یا نه.»

۲۵ سال بعد، حالا این اتفاق دارد می‌افتد. تحمین زده می‌شود که ۴۰ هزار سوری بهای آن را با جان خود پرداخته‌ و دو میلیون نفر دیگر مهاجرت کرده‌ باشند و از آن میان ۴۰۰ هزار نفر در مرزها منتظر پذیرفته شدن به عنوان پناهنده‌اند. مخالفان مسلح اخیرا در قطر اعلام کردند که با حمایت غرب به اتحادی دست یافته‌اند که حتی در بهترین حالت هم شکننده است. کمی بعد از آن، تعدادی از افراد اسلامگرای این ائتلاف گفتند که که از آن خارج خواهند شد تا یک حکومت اسلامی ایحاد کنند. ۲۰ نوامبر، رییس حزب دموکرات کردستان ازائتلاف بیرون آمد. با بقای سرسختانه رژیم، به نظر می‌رسد که هر دو طرف باید به جنگی طولانی و ویرانگر ادامه دهند.

منبع:

The New York Review of Books

انتخاب نخست‌وزير جديد سوريه هم‌زمان با ادامه جنگ حلب

Thu, 09 Aug 2012 13:10:42 +0000

بشار اسد، رئيس جمهوری سوريه در حکمی وائل الحلقی، وزير بهداشت اين کشور را به سمت نخست‌وزيری برگزيد.

به گزارش خبرگزاری‌ها، اين حکم امروز، ۹ اوت (۱۹ مرداد) صادر شد در حالی که هنوز اخبار سوريه تحت‌الشعاع فرار رياض حجاب، نخست‌وزير پيشين اين کشور و پيوستن او به مخالفان بشار اسد قرار دارد.

رياض حجاب که چند روزی به همراه خانواده خود پنهان شده بود، روز گذشته (چهارشنبه) از مرز اردن گذشت و وارد اين کشور پادشاهی شد.

اين در حالی است که روز دوشنبه اعلام شده بود رياض حجاب وارد اردن شده تا به اين شيوه جست‌وجوی مأموران حکومت سوريه برای يافتن او متوقف شود.

احمد قاسم، سخنگوی شورشيان ارتش آزاد سوريه به آسوشيتدپرس گفت، رياض حجاب آن دو روز را در خاک سوريه به‌سر برد و منتظر بود که از مرز بگذرد.

روز دوشنبه اعلام شده بود رياض حجاب وارد اردن شده تا به اين شيوه جست‌وجوی مأموران حکومت سوريه برای يافتن او متوقف شود

او افزود، اطلاعيه زودهنگام شورشيان درباره فرار رياض حجاب برای گيج کردن حکومت سوريه بود تا نفهمند که او کجاست.

قاسم همچنين گفت: "در واقع ما کلک زديم و اين کلک گرفت. ارتش سوريه باور کرد که نخست‌وزير خاک سوريه را ترک کرده و بنابراين جست‌وجو برای يافتن او را متوقف کردند."

روز گذشته شبکه تلويزيونی العربيه نخستين فيلم ويدئويی از رياض حجاب پس از جدايی از حکومت اسد را نشان داد.

در اين ويدئو حجاب به همراه خانواده‌اش در کنار افراد ارتش آزاد سوريه نشان داده شد.

با اين وجود انتخاب نخست‌وزير جديد سوريه در اين فاصله به معنای ادامه تلاش‌های بشار اسد برای باقی ماندن در قدرت است.

وائل الحلقی، نخست‌وزير جديد سوريه متولد سال ۱۹۶۴ در استان جنوبی درعا است، جايی که در اين ۱۷ ماه اخير شاهد قيام گسترده‌ای عليه حکومت بشار اسد بوده ‌است.

ادامه نبرد حلب

در همين حال نبرد ميان شورشيان با قوای حکومتی در شهر حلب، قطب اقتصادی سوريه ادامه دارد.

رويترز امروز (پنج‌شنبه) گزارش داد، شورشيان می‌گويند کنترل برخی بخش‌های استراتژيک شهر حلب را دوباره به دست گرفته‌اند.

بر اساس اين گزارش، تانک‌های ارتش سوريه از بخش صلاح‌الدين عقب‌نشينی کرده‌اند. اين در حالی است که روز گذشته رسانه‌های دولتی سوريه ادعا کردند که اين منطقه از وجود شورشيان "پاکسازی" شده‌ است.

اسد برای ادامه حکومت خود ناگزير از پيروزی در جنگ حلب است. بسياری از تحليلگران اين جنگ را برای هر دو طرف حياتی می‌دانند که نتيجه آن می‌تواند سرنوشت سوريه را روشن کند.

ناظران سازمان ملل از حلب خارج شدند

Wed, 08 Aug 2012 07:14:24 +0000

ناظران صلح سازمان ملل متحد به دليل "افزايش نا امنی" در حلب، دومين شهر بزرگ سوريه از اين شهر خارج شدند.

به گزارش خبرگزاری فرانسه، در روزهای اخير درگيری بين نيروهای دولتی و نيروهای ارتش آزاد سوريه شدت يافته است.

۲۰ ناظر صلح سازمان ملل هفته جاری در پی وخيم شدن شرايط امنيتی در حلب اين شهر را ترک کردند و به دمشق، پايتخت سوريه منتقل شدند.

با اين حال يک سخنگوی ناظران صلح سازمان ملل گفته است با بهبود شرايط امنيتی حلب، ناظران به اين شهر بازخواهند گشت.

ايران گفته است فردا نشست بررسی مسائل سوريه را با حضور ۱۲ کشور در تهران برگزار می‌کند

به گفته تحليلگران، نبرد در شهر حلب به "نبرد سرنوشت‌ساز"‌ تبديل شده است. هر يک از طرفين درگير در اين نبرد تلاش می‌کنند تا پيروزی در اين نبرد را پيروزی در نبرد ۱۷ ماه گذشته تفسير کنند.

در همين حال ايران نيز به تلاش‌های خود برای يافت راه‌حلی برای بحران سوريه شدت بخشيده است. در تازه‌ترين اقدام، سعيد جليلی، دبير شورای عالی امنيت ملی ايران در رابطه با بحران سوريه به اين کشور و لبنان سفر کرد.

جليلی در اين ديدار با مقامات لبنانی راه حل بحران سوريه را نه "ارسال اسلحه و خون‌ريزی" که "دمکراسی" و "برگزاری انتخابات" دانست.

بشار اسد در ديدار با سعيد جليلی از ديدگاه‌های جمهوری اسلامی ايران حمايت کرد و گفت دولت سوريه خواسته‌های مردم را از "راه‌های دموکراتيک" برآورده می‌کند.

سعيد جليلی در ادامه رايزنی‌های منطقه‌ای خود امروز به عراق نيز سفر خواهد کرد.

ايران در اقدامی ديگر گفته است فردا نشست بررسی مسائل سوريه را با حضور ۱۲ کشور در تهران برگزار می‌کند.

به‌نظر می‌رسد تهران اين نشست را در پی مخالفت آمريکا با حضور ايران در نشست‌های بين‌المللی مسائل سوريه برگزار خواهد کرد.

سوریه در آستانه ساعت صفر

Tue, 07 Aug 2012 07:34:34 +0000

اکبر فلاح‌زاده

اکبر فلاح‌زاده − رژیم سوریه هنوز به آخر خط و به آخرین ساعت عمرش نرسیده، اما پوسته امنیت ظاهری دمشق شکافته شده و این شکاف مدام بیشتر می‌شود. واکنشهای غلط و شتابزده رژیم نیز در مردم تردید و ترس ایجاد کرده‌اند. این توصیف فواز حدّاد، نویسنده سوری اهل دمشق، از اوضاع سوریه است.

از آغاز اعتراضات در تقریبا یک سال و نیم پیش، سوریه شاهد دگرگونی‌ها و چرخش‌های شگفت آور بوده است. این در حالی است که نه کشورهای عربی و نه کشورهای بزرگ هنوز نتوانسته‌اند راه حلی برای آن پیدا کنند. جامعه بین‌المللی وقت زیادی هدر داده اما در این مورد به هیچ جا نرسیده.

قیام، آرام و صلح آمیز شروع شد و مدتها به رغم همه کش و قوس‌ها خصلت صلح آمیز خود را حفظ کرد - هنوز هم هرجا فرصت مغتنم باشد، تظاهراتی برگزار می‌شود. به ویژه جمعه‌ها شلوغ می‌شود، به خصوص هنگام مراسم خاکسپاری کشته شدگان، که مردم سرود می‌خوانند و شعار سرنگونی سر می‌دهند.

تلاش حکومت برای آنکه با تک‌تیراندازی و دستگیری مردم جنبش را در هم بکوبد، شکست خورد. هر روز عده ای، گاهی صدها نفر از جمله زنها و بچه‌ها قربانی ‌شدند، اما باز حکومت به جایی نرسید. تا اینکه سرانجام استراتژی سرکوبگرانه حکومت منجر به نظامی شدن جنبش شد: برای حفاظت از تظاهرات "ارتش آزاد سوریه" تشکیل شد، سربازان فراری به آن پیوستند و رفته رفته علاوه بر سربازان، افسران رده‌های مختلف هم از ارتش دولت گریختند و به ارتش آزادی پیوستند. واحدها و گروهان‌های نظامی درشهرهای مختلف به ارتش آزاد سوریه ملحق شدند و وارد نبرد با ارتش حکومت شدند. در نتیجه شورشیان توانستند پایگاهها، روستاها و شهرهایی را زیر کنترل خود بگیرند و مقادیر چشمگیری سلاح نیز به غنیمت بگیرند.

اوضاع دمشق

هر چند درگیری در همه کشور جریان دارد، اما به نظر بسیاری از ناظران سرنوشت جنگ در دمشق تعیین می‌شود. هر چند که این کاری است کارستان. دمشق تقریبا دست حکومت خونریز اسد است. زرادخانه‌های امنیتی‌ها که با هزار چشم پاییده می‌شوند، همین جاست. اما با توجه به چندین در گیری و دست و پنجه نرم کردن با نیروهای دولتی، هیچ بعید نیست که ارتش آزاد سوریه تکلیف جنگ را در همین دمشق یک سره کند. به خصوص اینکه مردم حومه دمشق دل خوشی از رژیم ندارند و پشت و پناه مخالفین‌اند. آنها از همان آغاز قیام همراه آن بوده و به سربازان و افسران کمک کرده‌اند تا فرار کنند.

دمشق هم از همان آغاز قیام همانند شهرهای دیگر همراه آن بود. اینجا هم تظاهرات شد، هرچند که به نسبت بزرگی پایتخت ابعاد تظاهرات کوچک تر از جاهای دیگر بود. دمشقی‌ها در تظاهرات شهرهای حومه شرکت می‌کردند و هنگام دفن کشته شدگان به مراسم تشییع ملحق می‌شدند.

علاوه بر اینها زنان و مردان جوان تظاهرات سمبلیک برگزار می‌کردند. آنها شعار می‌دادند "بس کنید کشتن را، ما می‌خواهیم کشوری برای همه بسازیم" و پی دستگیری را هم به تن می‌مالیدند. با اسپری بر در و دیوارها شعار می‌نوشتند و تظاهرات پراکنده و برق آسا در خیابانها بر پا می‌کردند. بعد از اقامه نمازهای جمعه به رغم همه موانع، تظاهرات به پا می‌شد. در پی این تظاهرات در محلات مختلف شهر مرتب کار به در گیری با نیروهای دولتی می‌کشید.

شرکت کنندگان در تظاهرات مدام در خطر دستگیری و شکنجه تا حد مرگ هستند. خانه و محل کار فعالان هم مورد هجوم و غارت قرار می‌گیرد. تا کنون صدها دانشجو هم گرفتار وحشیگری امنیتی‌های شبیحه (لباس شخصی ها) شده‌اند. بعد از چند هفته و در مواردی چند ماه حبس، عده‌ای از سلول زندان یک راست به قبرستان منتقل شده‌اند. امروز شهر و حومه و روستایی در سوریه نیست که شهید نداده باشد.

به تازگی پایتخت هر چه بیشترمحل درگیری شده است. "دوما" (Duma) در حومه دمشق نقطه اوج درگیری بین ارتش و مخالفان مسلح است. نیروهای دولتی دوما را گلوله باران کردند و صدها نفر را کشتند. بیشتر مردم این ناحیه فرار کرده‌اند. دوما در نتیجه شدت جنگ به شهر ویران شده حمص شبیه شده. وضع دیگر نواحی حومه دمشق هم از این بهتر نیست.

نفوذ ارتش آزاد سوریه به قلب دمشق

روز بیستم ماه ژوییه در آستانه ماه رمضان، چندین واحد ارتش آزاد سوریه به دمشق نفوذ کردند. آنها در بعضی مناطق دمشق پنهان و در برخی دیگر آشکارند. در چند منطقه به دفاتر حزب بعث و نیروهای امنیتی حمله کردند. در محلات العدوي والتجارة هم به تازگی درگیری شده که تا نواحی اطراف بیمارستان ابن النفيس کشیده شده. خونین‌ترین این درگیری‌ها اما در الميدان روی داده که تقریبا بیست نفر کشته شدند. در خیابان بغداد نیز یک ساختمان حزب بعث مورد حمله قرار گرفت.

در نتیجه عملیات نظامی در پایتخت، مناطق "الميدان"، "بساتين"، "المزة"، "الحجر الأسود" و"التضامن" عملا به مناطق جنگی تبدیل شده‌اند.

نفوذ ارتش آزاد سوریه به قلب دمشق و در نزدیکی میادین امویان و عباسیان، ساختمانهای دولتی را در معرض آتش آنها قرار داده. در ساختمان امنیت ملی چندی پیش انفجاری روی داد که چهار افسر بلند پایه مرکز به اصطلاح بحران را از پای در آورد. این انفجار شکست مفتضحانه‌ای برای دستگاه امنیتی و تبلیغاتی رژیم بود.

در دمشق دل توی دل کسی نیست، چون هر لحظه ممکن است جایی منفجر شود. هنگامی که مرتب اخبار درگیری در نواحی العدوی پخش می‌شد، صدای گلوله‌ها از نواحی دیگر بازار حمیدیه، خیابان نصر و میدان عباسیان هم به گوش می‌رسید. چند تانک مورد حمله قرار گرفت و یک هلیکوپتر بر فراز منطقه القابون مورد اصابت قرار گرفت و سقوط کرد.نظامیان نیز به نوبه خود بی هدف اطراف و حومه دمشق را زیر گلوله گرفتند که منجر به فرار مردم از منطقه به سمت نواحی آرامتر شد.

رژیم که خود را مورد حمله می‌دید، می‌خواست به هر قیمتی شده هر گونه مخالفت مسلحانه را نابود کند. در این راه حکومت از کشتن غیر نظامیان نیز ابایی نداشت.

نبرد سرنوشت

برای مخالفان مسلح زنگ دور آخر نبرد نواخته شده است. این نبرد طولانی خواهد بود و بیم آن می‌رود که به جنگ داخلی خونینی تبدیل شود که قبلا نشانه‌های آن در قتل عام‌هایی مانند کشتار حمص دیده شده بود. جنگ میان اقوام و فرقه‌های دینی مختلف خطری جدی برای دمشق است.

البته هنوز ساعت صفر یا ساعت سقوط حکومت فرا نرسیده. اما حفاظ فریبنده امنیتی شکاف برداشته. احتمال بمباران دمشق، و این تهدید لباس شخصی‌ها که در صورت لزوم دمشق "ویرانه می‌شود" وحشت در دلها انداخته است.

رژیم و به همراه آن جامعه جهانی دارند زمان می‌خرند. رژیم زمان می‌خرد تا به اقدامی که لازم می‌داند دست بزند. اما آیا جامعه جهانی هم می‌داند چه می‌خواهد؟ خود سوریها دست کم می‌دانند. آنها کشته شدگان را دفن می‌کنند. مبارزان سوری از مرگ نمی‌هراسند. هرچند که مدتهاست که قربانیان از شدت کثرت، نه با نامشان که صرفا با تعدادشان یاد می‌شوند.

بسیج بیست هزار سرباز برای حمله به حلب

در این میان بنا به گزارش خبرگزاری‌ها ارتش سوریه بیش از ۲۰ هزار سرباز برای حمله به شهرحلب بسیج کرده است. آنها در روزهای اخیر چندین بار با سلاح‌های سنگین مواضع شورشیان از جمله پناهگاه آنها در محله "صلاح‌الدین" را کوبیده‌اند.

شهر تاریخی حلب واقع در ۳۵۰ کيلومتری شمال دمشق دو و نیم میلیون جمعیت دارد و از مراکز مهم سیاسی و اقتصادی آن کشور محسوب می‌شود. از همین رو بسیاری از تحلیلگران نبرد در این شهر را سرنوشت ساز می‌دانند.

شورشیان گفته‌اند که تا کنون حملات سنگین نیروهای دولتی را دفع و از مواضع خود دفاع کرده‌اند.

آنها در دو هفته گذشته چند منطقه اين شهر را تحت کنترل گرفته‌اند و برای فتح قلعه تاريخی اين شهر که آن را استراتژيک می‌دانند، تلاش می‌کنند.

انفجار در ساختمان رادیو و تلویزیون دولتی

همچنین روز دوشنبه (ششم ژوئیه) تلویزیون سوریه از انفجار یک بمب در طبقه سوم ساختمان رادیو و تلویزیون دولتی واقع در میدان امویه در مرکز دمشق خبر داده که خساراتی به ساختمان وارد کرده و چند نفر را نیز مجروح کرده است. ماه گذشته نیز دفتر تلویزیونی الاخباریه در جنوب دمشق مورد حمله قرار گرفت که چند کشته و مجروح به جای گذشت. ناظران این حملات را ناشی از نفوذ ارتش آزاد سوریه به شهر دمشق می‌دانند. کنترل مناطقی از دمشق در هفته‌های اخیر چند بار بین شورشیان و نیروهای دولتی دست به دست شده است.

دولت از جمله مدعی شده که منطقه التضامن در جنوب دمشق از وجود" تروریست‌ها" پاکسازی شده. اما بنا به گزارش‌های دیگر نبرد‌های پراکنده در نقاط دیگر این شهر ادامه دارد. به علت نابرابر بودن قوا، شورشیان در بعضی نواحی متناسب با شرایط محیطی به جنگ چریکی دست می‌زنند. از جمله در شهر حلب که تانک‌های ارتش سوریه به علت بافت قدیمی و تنگی کوچه‌ها از حرکت باز می‌مانند و مورد حمله شورشیان قرار می‌گیرند.

نخست وزیر در برابر رئیس جمهور. ریاض حجاب اکنون به رئیسش پشت کرده است.

پیوستن نخست وزیر به مخالفان

طولانی شدن نبرد و مقاومتی که شورشیان از خود نشان می‌دهند، پایه‌های حکومت اسد را لرزانده و موجب ریزش نیروها از جمله سران رژیم شده است. به دنبال پناهندگی چند افسر عالی رتبه امنیتی به کشورهای مجاور، روز دوشنبه )۶ ژوئیه) ریاض حجاب، نخست وزیر سوریه نیز از رژیم روی گرداند وبا خانواده‌اش به اردن پناهنده شد. بنا به پاره‌ای گزارش‌ها او از اردن راهی قطر شده است.

در حالی که دولت سوریه در تلاش برای حفظ وجهه خود، ریاض حجاب را "برکنار" شده اعلام کرده، سخنگوی نخست‌وزیر فراری، از قول او به تلویزیون الجزیره گفته است که حجاب "به رژیم وحشت و کشتار پشت کرده و به صفوف قیام پیوسته‌" است. او در بیانیه خود سرکوب مخالفان به دست نیروهای دولتی را" جنایت جنگی، نسل‌کشی و کشتار وحشیانه" دانسته است.

ریزش نیروها تا حد بالاترین مقامات اجرایی علامت آشکار تزلزل رژیم اسد در مهار اوضاع است. وضع کشور هر روز متشنج تر می‌شود. به گزارش العربیه روز دوشنبه ششم ژوئیه سرهنگ عبدالناصر الشبیر سخنگوی گردان البراء وابسته به ارتش آزاد سوریه، اعلام کرد ۳ تن از ۴۸ گروگان ایرانی، در اثر بمباران هوایی گسترده و بی هدف ارتش بشار اسد، کشته شده‌اند.
وی افزود چنانچه رژیم اسد به حملات هوایی خود ادامه دهد جان همه این گروگان‌ها به خطر خواهد افتاد و احتمالا آنها کشته خواهند شد. جمهوری اسلامی گروگانها را زائر می‌داند، اما بنا به گفته شورشیان سوری بیشتر آنها عضو سپاه پاسداران هستند.

در این میان رژیم اسد با از دست دادن پایگاه خود در میان مردم، به خارج متوسل شده و از روسیه تقاضای کمک اقتصادی کرده است.

نشست‌های "فوق العاده" در مورد آینده سوریه

به علت شدت گرفتن جنگ داخلی و آشفته تر شدن اوضاع سوریه، رایزنی‌های "فوق العاده" برای آینده سوریه به جریان افتاده است.

از جمله سعید جلیلی به لبنان رفته و با میشل سلیمان دیدار کرده. هر چند ظاهرا محور این دیدار دعوت به اجلاس سران جنبش عدم تعهد در تهران بوده، اما به عقیده ناظران قطعا موضوع سوریه نیز مورد گفتگو قرار گرفته است.

همچنین قرار است محمود احمدی نژاد در اجلاس كنفرانس سازمان همكاری‌های اسلامی در روزهای ۲۴ و ۲۵ مرداد در عربستان شرکت کند. این اجلاس برای بررسی تحولات كشورهای اسلامی به صورت فوق العاده برگزار می‌شود.

علاوه بر اینها دولت جمهوری اسلامی قصد دارد روز پنج‌شنبه (۱۹ مرداد) نشستی برای بررسی بحران سوریه برگزار کند.

به گفته یک مقام وزارت خارجه هدف اين نشست "کمک به مردم سوريه، یافتن راه برون رفت از بحران کنونی و بازگشت ثبات و آرامش به اين کشور و نيز حمايت از تمام تلاش‌های سازنده منطقه‌ای و بين المللی" است. به گفته وی "از کشورهایی که دارای مواضع اصولی و واقع‌بینانه در قبال تحولات سوریه هستند" دعوت به عمل آمده است.

با توجه به حمایت قاطع جمهوری اسلامی از رژیم بشار اسد، به نظر می‌رسد که این نشست به طور دربست به حامیان رژیم سوریه اختصاص یابد.

نبرد سنگين در حلب ادامه دارد

Mon, 30 Jul 2012 14:22:32 +0000

انفجارهای توپخانه و خمپاره سراسر شهر حلب را به لرزه درآورده و صدای هليکوپترهای نظامی شنيده می‌شود که به طرف مناطقی که ارتش سوريه می‌گويد از شورشيان بازپس گرفته‌ است، در رفت و آمدند.

به گزارش روز دوشنبه، ۳۰ ژوئيه (نهم مردادماه) خبرگزاری رويترز، بيمارستان‌ها و کلينيک‌های موقت در مناطق شرقی شهر حلب که دست شورشيان است، از زخمی‌ها و کشته شدگان يک هفته نبرد در قطب اقتصادی سوريه پر شده‌است.

دکتری جوان در يک کلينيک گفت: "بعضی روزها ما ۳۰ تا ۴۰ مجروح داريم، فارغ از کشته‌شدگان."

او افزود: "چند روز قبل ما ۳۰ مجروح و شايد ۲۰ جنازه تحويل گرفتيم. اجساد نيمی از کشته‌شدگان قطعه قطعه شده بود و ما نمی‌توانستيم مشخص کنيم که آن‌ها چه کسانی هستند."

بر اساس گزارش ديده‌بان حقوق بشر در سوريه روز گذشته (يکشنبه) در شهر حلب ۱۸ تن کشته شدند. در اين روز در کل سوريه بيش از ۱۵۰ تن جان باختند که دو سوم آنان غيرنظامی بوده‌اند."

بر اساس گزارش سازمان ملل تنها طی دو روز ۲۰۰ هزار تن از ساکنان حلب از اين شهر گريخته‌اند

شورشيانی که پيروزی‌هايی کسب کرده‌اند سوار بر کاميون‌ها که با پرچم سه رنگ سبز، سفيد، سياه مزين شده‌ است در برخی مناطق شهر گشت می‌زنند. آن‌ها می‌گويند علی‌رغم حملات ويران‌کننده ارتش هنوز محله صلاح‌الدين را در اختيار دارند.

با اين حال دولت سوريه گفته ‌است که آن‌ها شورشيان را از محله صلاح‌الدين بيرون رانده‌اند و اکنون جنگ در منطقه جنوب غرب شهر ادامه دارد.

يک افسر ارتش شب گذشته (يکشنبه) در گفت‌وگو با تلويزيون دولتی سوريه اظهار داشت: "منطقه صلاح‌الدين را به طور کامل از مزدوران مسلح بازپس گرفته‌ايم و به کنترل خود درآورده‌ايم. ظرف چند روز دوباره امنيت به شهر حلب بازمی‌گردد."

به نظر می‌رسد تاکتيک ارتش سوريه در حمله به صلاح‌الدين شبيه به حملات روزهای گذشته آنان به دمشق باشد، وقتی که ارتش سوريه شورشيان را منطقه به منطقه زير آتش سنگين گرفت.

نيروهای سوريه مصمم هستند که نگذارند شهر حلب از دست برود چرا که شکست در اين جبهه از نظر استراتژيک و روانی بسيار سنگين خواهد بود. کارشناسان نظامی نيز می‌گويند که شورشيان از نظر تجهيزات نظامی و فرماندهی ضعيف‌تر از آن هستند که بتوانند بر ارتش غلبه کنند.

خبرنگاران رويترز در حلب پس از حملات يکشنبه شب نتوانسته‌اند به منطقه صلاح‌الدين وارد شوند تا تأييد کنند که اين منطقه در اختيار کدام گروه است. با اين حال ديده‌بان حقوق بشر در سوريه می‌گويد نبرد هنوز در جريان است.

بر اساس گزارش سازمان ملل تنها طی دو روز ۲۰۰ هزار تن از ساکنان حلب از اين شهر گريخته‌اند.

به گفته والريا آموس از مقامات سازمان ملل، بسياری از مردم به طور موقت در مدرسه‌ها و ديگر ساختمان‌های عمومی در مناطق امن‌تر پناه گرفته‌اند. آن‌ها نياز فوری به غذا، آب آشاميدنی، تشک، ملافه و وسايل بهداشتی دارند.

در همين حال، وزير امور خارجه سوريه اعلام پيروزی در دمشق کرده ‌است.

وليد معلم، روز گذشته در ديدار با مقامات ايران، متحد اصلی بشار اسد، گفت: "امروز من به شما می‌گويم که سوريه قوی‌تر است. در کمتر از يک هفته [شورشيان در دمشق] شکست خوردند و جنگ مغلوبه شد."

حکومت سوريه و اطرافيان بشار اسد را اقليت علوی سوريه تشکيل می‌دهد در حالی که مخالفان آن اغلب سنی مذهب هستند. از اين رو درگيری‌های فرقه‌ای ميان اين دو گروه اين ترس را افزايش داده ‌است که تنش‌ها ميان شيعيان و سنی‌ها در همه جا و به‌طور خاص عراق، لبنان، بحرين و عربستان سعودی بالا بگيرد.

هشدارهای جهانی برای آثار فرهنگی حلب

Mon, 30 Jul 2012 06:58:50 +0000

نگرانی شورای بین‌المللی بناها و محوطه‌ها از وضعیت میراث فرهنگی در شهر تاریخی «حلب» در سوریه

بیژن روحانی

بیژن روحانی - نبردها در سوریه به نقطه‌ی بسیار حساسی رسیده و اکنون یکی از مهم‌ترین شهرهای سوریه به صحنه‌ی جنگی تمام‌عیار تبدیل شده است. شهر حلب که دومین شهر مهم سوریه پس از دمشق است در روزهای گذشته شاهد درگیری‌های سنگین میان ارتش این کشور و مخالفان مسلح بود و اکنون نیز این درگیری‌ها ادامه دارد.

اما شهر حلب به‌جز اهمیت اقتصادی و سیاسی‌اش، در فهرست میراث جهانی یونسکو نیز به ثبت رسیده است. شهر قدیم حلب و ارگ باستانی آن اکنون در وسط شهر جدید واقع شده است و این نگرانی وجود دارد که نبردهای سنگین میان دو طرف، علاوه بر تلفات انسانی، به این مناطق تاریخی نیز آسیب وارد کند.

سازمان‌های جهانی در همین مورد بیانیه‌‌ها‌یی صادر کرده و از تمام طرف‌های درگیر در سوریه خواسته‌اند به میراث فرهنگی احترام گذاشته و در حفظ آن در میان درگیری بکوشند و از هیچ‌کدام از این مناطق استفاده نظامی نکنند.

«ایکوموس» یا شورای بین‌المللی بناها و محوطه‌ها روز جمعه ۲۷ ژوييه برابر با ششم مرداد، نگرانی خود را نسبت به سرنوشت آثار فرهنگی در این شهر اعلام کرد. ایکوموس در بیانیه خود هشدار داد بیم آن می‌رود که درگیری‌های سنگین در این شهر به میراث جهانی و دیگر آثار ارزشمند حلب آسیب وارد کند. همچنین مدیر کل سازمان یونسکو نیز با انتشار بیانیه‌ای نسبت به وضعیت میراث جهانی در حلب هشدار داده است.

میراث جهانی حلب

شهر تاریخی حلب از سال ۱۹۸۶ در فهرست میراث جهانی سازمان یونسکو به ثبت رسیده است. حلب از زمان باستان و از حدود چهار هزار سال پیش بر سر یکی از مهم‌ترین راه‌های تجاری قرار داشته و در دوران بعدی در تسلط اقوام و تمدن‌های مختلفی همچون هیتی‌، آشوری‌، عرب‌، مغول‌، مملوک و عثمانی‌ بوده است. اقوام دیگری همچون رومی‌ها، یونانیان و یا سلسله‌های مهمی همچون امویان و عباسی‌ها نیز در این شهر حضور داشته و در آن حکومت کرده‌‌اند. از آن دوران باشکوه، ارگ، مسجد، حمام، کاروانسرا، مدرسه و خانه‌هایی تاریخی باقی‌ مانده است.

ارگ باستانی حلب که بر فراز سوق یا بازار تاریخی، مسجدها و همچنین شهر محصور تاریخی قرار دارد، شاهدی است بر تدابیر نظامی و استحکاماتی که عرب‌ها در سده‌های دوازدهم تا چهاردهم میلادی در این منطقه به‌وجود آورده بودند. درون ارگ بقایای قصر، مساجد و حمام‌های تاریخی وجود دارد. شهر قدیم نیز که در میان دیوارهایش محصور بود، در اطراف ارگ یا قلعه رشد کرد و توسعه یافت. در خیابان‌های شهر قدیم هنوز می‌توان رد خیابان‌‌بندی‌ها و شبکه شهرسازی دوران حضور یونانی‌ها و رومی‌ها را تشخیص داد.

دو دلیل عمده باعث شد تا در سال ۱۹۸۶ این مجموعه بزرگ در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت برسد. اول آن‌که شهر قدیم حلب بازتابی است از فرهنگ‌های مختلفی که در طول تاریخ در این مکان حضور داشته‌اند. دوره‌های مختلف تاریخی هر کدام اثر ویژه خود را در گوشه گوشه‌ی این شهر برجای گذاشته است و تأثیر آن‌ها را می‌توان در معماری و آثار هنری شهر دید. ترکیب تمام این سبک‌ها و دوره‌‌های مختلف را می‌توان در ارگ یا قلعه حلب مشاهده کرد.

ساختمان‌های دیگری مانند مسجد جامع که در دوران بنی‌امیه ساخته شد و یا مدرسه اسلامی «حلاویه» با قدمت ۸۰۰ ساله که در ابتدا یک کلیسای مسیحی بوده است، و همچنین کاروانسراها و سوق‌ها و خانه‌ها، بخشی از ثروت‌های فرهنگی و تاریخی این شهر است.

اما اهمیت دوم شهر حلب در آن است که این شهر علاوه بر تمام یادگاری‌های تاریخی، شواهد بسیار مهمی از دوران ایوبی‌ها را نیز در خود دارد. در این دوران و پس از پیروزی‌های صلاح‌الدین ایوبی در جنگ‌ برابر صلیبی‌ها، دژ‌، استحکامات دفاعی، خندق و برج و بارو و همچنین دروازه‌ای رفیع با جایگاه‌هایی برای تیراندازان و سنگ‌اندازان بر فراز آن ساخته شد. این استحکامات دفاعی یکی از نمونه‌های برجسته در معماری دوران اسلامی است.

تهدید آثار تاریخی دیگر در سوریه

اکنون تمام این میراث تاریخی در معرض خطر جدی دارد. به جز شهر حلب، چند مکان دیگر نیز در سوریه در فهرست میراث جهانی ثبت شده‌‌اند. اما وضعیت آن‌ها نیز نامشخص است و گزارش‌های متفاوتی از آسیب به آن‌ها یا غارت برخی محوطه‌های باستانی مخابره شده است. در حال حاضر تماس با متخصصان، معماران، حفاظت‌گران و باستان‌شناسان سوری به دلیل وجود درگیری‌های شدید قطع شده است و همین به نگرانی‌ها در این مورد دامن زده است.

دژ شهسواران، شهر باستانی پالمیر، منطقه باستانی آپامیا و روستاهای باستانی در شمال سوریه از جمله محوطه‌هایی هستند که در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار دارند و گزارش‌هایی نیز در مورد آسیب به آنها ارسال شده است. اما به‌جز این آثار جهانی، در بسیاری از شهرهای سوریه مانند حمص، دیر الزور، حماء و نقاط دیگر، آثاری با ارزش ملی و محلی نیز به شدت آسیب دیده‌اند. در حمص تعدادی کلیسا، مسجد، خانه‌ی تاریخی و بازار تخریب شده است. با این حال تا برقرار شدن آتش‌بس و به وجود آمدن وضعیت با ثبات، برآورد دقیق از میزان خسارت‌های وارد شده به آثار تاریخی و فرهنگی سوریه امکان‌پذیر نیست.

در همین زمینه:

میراث فرهنگی سوریه در خطر تخریب است

جنگ در حلب و وضعیت دو طرف

Sun, 29 Jul 2012 13:24:48 +0000

گفت‌وگوی سراج الدین میردامادی با ایلیا جزایری، روزنامه‌نگار و کارشناس دنیای عرب و خاورمیانه

سراج الدین میردامادی − رژیم بشار اسد در حال ریزش است. مدام خبر می‌رسد که چهره‌هایی از آن جدا شده‌اند. کانون قدرت اما با تمام توان می‌کوشد تا خود را حفظ کند. حلب اکنون مظهر تلاش رژیم برای حفظ خود تبدیل شده، تلاشی که به قیمت خونریزی‌های بسیار و ویرانی شهر تمام می‌شود.

ایلیا جزایری، روزنامه‌نگار و کارشناس کشورهای عربی و خاورمیانه، در گفت‌وگویی با "زمانه" در مورد وضعیت حلب می‌گوید: «حلب با این که الان به یک بحث حیثیتی تبدیل شده است برای دو طرف، اما پایان‌دهنده آنچه در سوریه پیش می‌آید نیست. آن طرفی که دارد سعی می‌کند حلب را به‌عنوان فصل‌الاخطاب این تنش معرفی کند، دولت سوریه است. چون معتقد است با سلاح‌های سنگین می‌تواند مخالفان را از شهر خارج کند و این را به‌عنوان پیروزی حتمی خودش بر مخالفان اعلام کند.»

● گفت‌وگو با ایلیا جزایری

گفت‌وگو با ایلیا جزایری را با پرسش در مورد روند جداشدن مقامات رژیم سوریه آغاز می‌کنیم:

آیا این جدا‌شدن‌ها نشانگر سرعت یافتن سقوط حکومت بشار اسد است؟

ایلیا جزایری: من می‌خواهم در این زمینه کمک بگیرم از صحبت‌های آقای رابرت مود رئیس سابق هیئت ناظران سازمان ملل در سوریه. آقای رابرت مود در صحبت‌های اخیری که در نروژ داشته، گفته است نظام بشار اسد سرنگون خواهد شد، اما این سرنگونی ممکن است احتیاج به زمان داشته باشد. دلیل وی برای این صحبت‌ها این است که هرچه نظام بشار اسد بر خشونت‌های خودش می‌افزاید، شمار جداشدگان از نظامش بیشتر می‌شود و این جداشدگان شماری‌شان افراد مسلح هستند. این روندی که دارد در سوریه پیش می‌رود، به‌هرحال یکسری از سیاستمداران اتفاقاتی که در کشورهای دیگر ازجمله لیبی افتاده است را دیده‌اند و بیم آن دارند که هرآنچه قرار است بر سر نظام آید، بر سر آن‌ها هم بیآید.

مسئله‌ی دیگر این که بعضی‌هاشان وابستگی‌هایی دارند در شهرها و روستاها و می‌بینند کسانی که دوستان و خانواده‌شان هستند، در معرض تهاجم قرار می‌گیرند. روند جداشدن‌ها هم همین طور شروع شد. از ارتش شروع شد و الان به سیاستمداران بلندپایه رسیده است. می‌خواهم مثال بزنم از خانم اخلاص بدوی. اولین نماینده مجلس که چند روز پیش جدا شد و به ترکیه پناهنده شد. باید اشاره کنم خانم بدوی که یکی از مسئولین حزب بعث در شهر حلب بود و مسئول شاخه‌ی زنان در این شهر و در پنج کمیسیون مجلس عضو است.

اما مناف طلاس یکی از فرماندهان گارد ریاست جمهوری سوریه که جداشده، مسائلی هست در رابطه با جداشدنش. ازجمله یکی از دلایل جداشدنش حمله‌ی نیروهای دولتی به زادگاهش شهر الرستن بود. آقای وقتی در سوریه حضور داشت، خیلی سعی کرد که میانجی‌گری کند میان دولت و مخالفان و باعث آزادی شمار زیادی از دستگیرشدگان تظاهرات بود و سعی کرد جلوی حمله به الرستن را بگیرد، اما ماهر اسد برادر بشار اسد فرماندهی حمله به این شهر را برعهده گرفت و اینجا بود که وی به طور کامل از نظام جدا شد.

سه دیپلمات دیگر هم جدا شده‌اند. سفرای سوریه در عراق، امارات متحده عربی و قبرس. این روند آغاز شده و هرچه حملات ارتش سوریه به مناطق دیگر افزایش پیدا کند و در مقابل ارتش آزاد سوریه، یعنی گروه مخالفان، عملیات خودش را برای آزادی‌سازی شهرها ادامه دهد، ما شاهد ادامه‌ی این روند و جداشدن شمار بیشتری از مسئولان نظام خواهیم بود.

ولی به نظر می‌رسد که ارتش آزاد سوریه از سلاح‌های سبک استفاده می‌کند و ارتش حکومت سوریه از هواپیما و تانک و سلاح‌های سنگین استفاده می‌کند. در این نابرابری تسلیحات به نظر می‌رسد که بیشتر برنده حکومت سوریه خواهد بود. چگونه این روند با این شکل می‌تواند ادامه پیدا کند؟

همان طور که گفتید ارتش آزاد سوریه سلاح سنگین ندارد. هلیکوپتر، هواپیما یا تانک ندارد، مگر آن‌هایی که توانسته است غنیمت گیرد از ارتش دولتی. این روش جنگ ارتش آزاد سوریه روش جنگ چریکی و خیابانی‌ست، طوری که نیروهای دولتی را خسته می‌کنند. این دستاوردهایی که تا الان داشته‌اند، با این روش بوده. این که حمله می‌کنند به یک منطقه، دستاوردهایی آنجا دارند، یکسری از نیروهای دولتی را می‌کشند، بعضی از مناطق را به تصرف درمی‌آورند، غنیمت می‌گیرند و بعد از این که نظام مجبور می‌شود نیروهای خودش را به آن منطقه منتقل کند، این‌ها هم منتقل می‌شوند به منطقه‌ی دیگری و عملیات‌شان را آنجا انجام می‌دهند.

ارتش آزاد سوریه ‌به‌علاوه‌ی این روش‌ها و به‌علاوه‌ی ادامه‌ی جداشدن‌ها از ارتش سوریه و پیوستن به ارتش آزاد، از کمک‌های اطلاعاتی سازمان‌های اطلاعاتی جهان برخوردار هستند. بنا به خبری که خبرگزاری رویترز منتشر کرده، یک پایگاه سری نظامی در ترکیه تأسیس شده است. این پایگاه نظامی مشترک است بین ترکیه و عربستان سعودی برای کمک اطلاعاتی و کمک در تماس‌ها برای ارتش آزاد سوریه. قطر هم در این پایگاه شریک است. این‌ها نقطه‌ی قوت است برای ارتش آزاد سوریه، به‌علاوه‌ی پشتیبانی مردمی. الان جنگ نابرابر است. ارتش آزاد وقتی منطقه‌ای را تصرف می‌کند، خیلی نمی‌تواند آن را نگه دارد. به خاطر حمله‌ی نیروهای دولتی با سلاح‌های سنگین. اما همین مسئله ارتش دولتی سوریه را خسته می‌کند، باعث فرسایش این ارتش می‌شود و جنگ حالت فرسایشی پیدا می‌کند. باید ببینیم که آیا سلاح‌هایشان در روزهای آینده بیشتر می‌شود یا همین طور می‌خواهند ادامه دهند.

آقای جزایری از جلب شهری که درگیری‌ها در آن به اوج خودش رسیده و دولت هم قوای زیادی را به آنجا سرازیر کرده، چه خبرهایی دارید؟ فکر می‌کنید نتیجه در آنجا آیا می‌تواند در کل سرنوشت حکومت بشار اسد تأثیری بگذارد یا نه؟

شهر حلب پایتخت اقتصادی سوریه است. هم مخالفان نیروهای خودشان را مستقر کرده‌اند در این شهر و هم ارتش دولتی دارد سعی می‌کند بازپس بگیرد این مناطق تحت کنترل مخالفان را. حمله‌ی شدیدی به شهر حلب با استفاده از تانک‌ها، خودروهای زرهی و هلیکوپتر شروع شده است. اما اگر حتی نیروهای دولتی شهر حلب را بازپس بگیرند، این پایان کار نیست. من داشتم با یک خبرنگار سوری صحبت می‌کردم که مرتبط است با معترضان در داخل. تا جایی که من شنیده‌ام به‌خاطر حجم زیاد نیروهای دولتی در شهر حلب، مناطق دیگری خالی شده از حضور نیروهای دولتی. بنابراین ارتش آزاد دارد سعی می‌کند همین روش جنگ چریکی و فرسایشی را ادامه دهد و شاید در حین حمله به شهر حلب شاهد عملیات جدید ارتش آزاد سوریه در دمشق پایتخت باشیم.

وضعیت حلب از لحاظ انسانی نگران‌کننده است، به خاطر حملات ارتش دولتی با سلاح‌های سنگین. معلوم نیست چه قدر از غیرنظامیان ممکن است آسیب ببینند. مناطق مسکونی در حال گلوله‌باران شدن است. حلب با این که الان به یک بحث حیثیتی تبدیل شده است برای دو طرف، اما پایان‌دهنده آنچه در سوریه پیش می‌آید نیست. آن طرفی که دارد سعی می‌کند حلب را به‌عنوان فصل‌الاخطاب این تنش معرفی کند، دولت سوریه است. چون معتقد است با سلاح‌های سنگین می‌تواند مخالفان را از شهر خارج کند و این را به‌عنوان پیروزی حتمی خودش بر مخالفان اعلام کند.

آقای جزایری به نظر می‌رسد که در مناطق همجوار سوریه با ترکیه، دولت سوریه هوشمندانه عمل کرده و مناطقی که تحت اختیار کردهاست، موجب تحریک دولت ترکیه شده. در خصوص این مسئله چه اطلاعاتی دارید؟

حزب کارگران کردستان ترکیه یا همان پ‌.کا.کا مسئله‌شان مسئله‌ی ترکیه است و با نظام بشار اسد مشکلی ندارد. از ابتدای آغاز اعتراض‌ها، به‌ویژه این که در آغاز اعتراض‌ها در شهرهای کرد شکل کرد، دولت سوریه سعی کرد به‌گونه‌ای با کردها معامله کند. اما معامله‌اش با تشکل‌های غیردولتی و مردمی نبود، معامله‌اش با نیروهای مسلح کرد بود، با گروه‌های مسلح، ازجمله پ.کا.کا طبق اطلاعاتی که روزنامه‌ی الشرق الاوسط منتشر کرده، اطلاعات امنیتی، چندی پیش سران پ‌.کا.کا، بعضی از فرماندهان پ.کا.کا از آلمان به دمشق فراخوانده شدند و با مقام‌های دولتی سوریه تشکیل جلسه دادند و توافق‌هایی انجام شد.

به نظر می‌رسد به طور موقت ارتش سوریه بعضی مناطق کردستان سوریه را تخلیه کرده و آن‌ها را در اختیار نیروهای پ.کا.کا و شاخه‌اش در سوریه قرار داده است، برای این که بتواند بخشی از این تنشی را که الان وجود دارد، منعطف کند به تنش میان کردها و ترکیه و مداخله‌ی احتمالی نظامی ترکیه در سوریه علیه کردها به‌هیچ وجه به نفع انقلاب سوریه نیست. این را دولت سوریه درک می‌کند و برای همین دست به چنین اقدامی زده و این ابتکار عملی‌ست برای انحراف افکارعمومی از آنچه در سوریه پیش می‌آید.

صحبت‌هایی از تشکیل دولت انتقالی هم شده. آیا خبرهایی در اختیار دارید که این دولت چگونه خواهد بود و ارتش آزاد سوریه و شورای ملی انتقالی چه نقشی در آن خواهند داشت؟

مسئله‌ی دولت انتقالی مسئله‌ای‌ست که چندی پیش مطرح شده از سوی اتحادیه عرب. ببینید، طبق اطلاعات موجود هم آمریکا، هم اتحادیه عرب، هم متحدین این‌ها و غرب از اول پیش‌بینی می‌کردند که روسیه مانع صدور قطعنامه‌های جدی علیه بشار اسد در شورای امنیت خواهد شد. برای همین دست به عملیات اطلاعاتی بزرگی در سوریه در حمایت از معترضان زدند. انفجار دمشق که در آن چهار تن از سران امنیتی و نظامی سوریه کشته شدند، انفجار ساختمان سازمان امنیت ملی، یک عملیات پیچیده‌ای بود. عملیاتی نبود که چند داوطلب یا جداشده از ارتش سوریه بتواند آن را به‌راحتی انجام دهند. عملیاتی بود که احتمال دارد طرف‌هایی در آن دخیل بودند و اطلاعاتی را در اختیار مخالفان قرار دادند که توانستند دست به چنین عملیاتی بزنند.

از همین روی به نظر می‌رسد هرچه داریم جلوتر می‌رویم و تلاش‌های معترضان با پشتیبانی غرب بیشتر می‌شود برای سرنگونی بشار اسد، کیفیت‌اش هم تغییر می‌کند. این باعث می‌شود که نظام بشار اسد کنترل مناطق را از دست بدهد و این از دست دادن کنترل مناطق سوریه را در آستانه‌ی یک فروپاشی سیاسی و اجتماعی قرار می‌دهد. از همین روی غرب و اتحادیه عرب در تلاش‌اند که اپوزیسیون سوریه را متحد کنند تا هرچه زودتر دولت انتقالی تشکیل دهد. این دولت انتقالی بحث‌اش هست. اما اختلاف‌ها میان سران اپوزیسیون تا حالا منجر به تشکیل‌اش نشده است.

الان مناف طلاس با خارج‌شدنش از سوریه دارد سعی می‌‌کند با طرف‌های اپوزیسیون گفت‌وگو کند تا آن‌ها را متحد کند. هنوز بحثی نیست که چه کسی در رأس این دولت می‌خواهد قرار گیرد. نام‌های مختلفی مطرح هست. اما اگر دولتی بخواهد تشکیل شود، به‌هرحال رضایت ارتش آزاد سوریه و شخص آقای ریاض‌الاسد فرمانده این ارتش شرط است، برای این که بازوی نظامی این دولت باشد ارتش آزاد سوریه. مشورت‌های خیلی زیادی در این زمینه، رایزنی‌های گسترده‌ای دارد صورت می‌گیرد. فکر می‌کنم تا یکی دو هفته دیگر باید خبرهای جدیدی از تشکیل این دولت بشنویم.

عکس‌ها:

شهر حلب در روزهای اخیر

ادامه تلاش‌های بین‌المللی برای توقف کشتار در سوریه

Maryam — Sun, 29 Jul 2012 13:11:13 +0000

تلاش‌های بین‌المللی برای متوقف‌کردن درگیری‌های خونین در سوریه ادامه دارد و در تازه‌ترین واکنش‌ها فرانسوا اولاند، رئیس جمهوری فرانسه از سازمان ملل متحد خواست تا هر چه سریع‌تر برای متوقف‌کردن خونریزی‌ها در سوریه مداخله کند.

به گزارش خبرگزاری فرانسه، رئیس جمهوری فرانسه روز شنبه، ۲۸ ژوئیه در کنفرانسی خبری در گفت‌وگو با خبرنگاران خواستار مداخله سازمان ملل متحد برای جلوگیری از درگیری‌های خون‌بار در سوریه شد.

اولاند هم‌چنین از تلاش دوباره خود برای متقاعدکردن روسیه و چین برای تایید تشدید تحریم‌ها علیه دولت سوریه خبر داد و گفت که دولت‌های روسیه و چین باید به منظور عبور از چالش دیپلماتیک موجود و جلوگیری از ادامه خونریزی‌ها در این کشور، با اعضای سازمان ملل متحد همکاری کنند.

روسیه و چین تاکنون سه‌بار قطع‌نامه ارائه شده از سوی غرب در محکومیت خشونت‌های دولت بشار اسد علیه مخالفان خود و افزایش تحریم‌های بین‌المللی علیه دولت وی را وتو کرده‌اند.

رئیس جمهوری فرانسه در کنفرانسی خبری خواستار مداخله سازمان ملل متحد برای جلوگیری از درگیری‌های خون‌بار در سوریه شد

با این حال سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه این‌گونه اظهارنظرها را "فتنه‌انگیزی" خوانده و با اشاره به انتقادهای مطرح شده از سوی غرب به دلیل وتوی قطعنامه‌های شورای امنیت درباره سوریه به خبرگزاری رویترز گفته که "آن‌هایی که می‌خواهند ما یا چین را مسوول هر آن‌چه که در سوریه رخ می‌دهد معرفی کنند، فتنه انگیزی می‌کنند."

لاوروف هم‌چنین گفته‌است: «ما نزدیک‌ترین دوستان نظام سوریه نیستیم و هیچ‌گاه چنین نبودیم. بهترین دوستانش در اروپا هستند."

به گزارش خبرگزاری رویترز سرگئی لاوروف که سوار بر هواپیمایی از استراحت‌گاه تابستانی "سوچی" به سمت مسکو در حرکت بوده، در پاسخ به سئوالی درباره اخباری که از آمادگی روسیه برای دادن پناهندگی به بشار اسد حکایت می‌کند نیز گفته است: "بارها اعلام کردیم که ما در اندیشه چنین چیزی هم نیستیم."

نگرانی کوفی عنان از احتمال "درگیری قریب‌الوقوع" در شهر حلب

هم‌زمان منابع خبری سوری بامداد امروز گزارش داده‌اند که نیروهای ارتش دولتی سوریه در ورودی‌های شهر حلب مستقر شده و احتمال دارد عملیات گسترده این ارتش برای باز پس‌گیری مناطق تحت کنترل مخالفان در این شهر شدت بیشتری یابد.

کوفی عنان فرستاده ویژه سازمان ملل متحد و اتحادیه عرب به سوریه درباره احتمال "درگیری قریب‌الوقوع" در شهر حلب ابراز نگرانی کرده و با دعوت دو طرف تنش سوریه به خویشتن‌داری تاکید کرده که "این وضعیت نشان می‌دهد جامعه جهانی باید متحد شود تا دو طرف را به سمت تلاش برای انتقالی سیاسی سوق دهد."

یروهای ارتش دولتی سوریه در ورودی‌های شهر حلب مستقر شده و احتمال دارد عملیات گسترده این ارتش برای باز پس‌گیری مناطق تحت کنترل مخالفان در این شهر شدت بیشتری یابد

پیش‌تر دولت ایالات متحده امریکا با انتشار بیانیه‌ای نسبت به آن‌چه که در حلب رخ خواهد داد هشدار داده بود.

ناوی پیلای مسوول کمیساریای عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد نیز با دعوت نیروهای دولتی و مخالفان به خویشتن‌داری از آن‌ها خواست منازل مسکونی، بیمارستان‌ها، عبادتگاه‌ها و مدارس را در عملیات‌شان برپایه معاهده‌های بین‌المللی مصون نگاه دارند.

روز گذشته دیده‌بان حقوق بشر سوریه خبر داد که نیروهای دولتی این کشور حملات اولیه خود علیه شورشیان را به منظور بازپس گیری مناطق تحت کنترل مخالفان در شهر حلب آغاز کرده که به موجب آن درگیری‌های شدیدی میان نیروهای دولتی و مخالفان رخ داده که طی آن، دست‌کم ۵۲ نفر در این شهر کشته شدند.

شبکه خبری الجزيره نیز به نقل از ديده‌بان حقوق بشر سوريه، اعلام کرده بود که از روز چهارشنبه دست‌کم ۱۱۸ نفر در جريان درگيری ميان نيروهای دولتی اين کشور و مخالفان در مناطق مختلف کشته شدند.

رامی عبدالرحمن مدیر دیده‌بان حقوق بشر سوریه، درگیری‌های شنبه حلب را "شدید‌ترین درگیری‌ها" از زمان آغاز اعتراض‌های سوریه در ۱۶ ماه گذشته توصیف کرد.

عبد الرحمن همچنین اصابت چند خمپاره به منطقه السکری خبر داد که پس از آن هزاران نفر از اهالی این منطقه، خانه‌هایشان را ترک کردند.

با این حال مدیر دیده‌بان حقوق بشر سوریه معتقد است که تاکنون وضعیت در حلب به سود مخالفان است زیرا به گفته او با وجود این‌که ارتش دولتی از تانک در حملات خود استفاده کرده، اما پیشرفتی نداشته و پنج تانک توسط مخالفان منهدم شد.

مخالفان سوری: "حلب صحنه شدیدترین درگیری‌ها در بحران سوریه است"

Maryam — Sat, 28 Jul 2012 11:23:44 +0000

به گفته مخالفان دولت در سوریه، بخش‌هایی از شهر حلب روز شنبه ۲۸ ژوئیه شاهد خشونت‌بارترین سرکوب‌ها در طول ۱۶ماه بحران سوریه بوده است.

شبکه سی‌ان‌ان به نقل از کمیته‌های محلی هماهنگ‌کننده اعتراض‌ها در سوریه گزارش داد که ارتش حکومتی، با به رگبار بستن بی‌وقفه شهر حلب دست کم دو تن را در این شهر به قتل رساند.

طبق این گزارش، در ساعات اولیه بامداد امروز در سراسر سوریه دست کم ۹ نفر کشته شده‌اند.

برخی فعالان مخالفان دولت همچنین می‌گویند که با شدت یافتن جنگ در حلب، نیروهای حکومتی از ارسال سوخت و غذا به مناطق اطراف این شهر که در اختیار مبارزان شورشی است، جلوگیری کرده‌اند.

برخی فعالان مخالفان دولت سوریه می‌گویند که با شدت یافتن جنگ در حلب، نیروهای حکومتی از ارسال سوخت و غذا به مناطق اطراف این شهر که در اختیار مبارزان شورشی است، جلوگیری کرده‌اند

ابو عمر، از ساکنان منطقه صلاح‌الدین حلب در این باره گفت: "آنها در حال محاصره منطقه ما هستند. برق بخش‌هایی از این منطقه قطع و غذا نیز در آنجا کمیاب شده است."

مقابله نیروهای حکومتی و شورشیان بیش از یک هفته است که در شهر حلب که پایتخت تجاری سوریه محسوب می‌شود، آغاز شده است. اما مالک کردی، معاون فرمانده ارتش آزادیخواه سوریه روز گذشته اظهار داشت که طرفین در حال تدارک رودررویی بزرگ‌تری هستند که حکومت آن را "مادر تمام جنگ‌ها" نامیده است.

به گفته کردی، شهر بزرگ حلب در روزهای اخیر در بسیاری از مناطق به "شهر ارواح" شباهت پیدا کرده است چرا که فقط نیروهای مبارز طرفین در خیابان‌های آن به چشم می‌خورند.

او افزود: "مردم از شهر به حومه‌ها فرار می‌کنند. فکر می‌کنم آنها حس کرده‌اند که یک جنگ بزرگ در حال وقوع است، یک جنگ قطعی."

رئیس سابق ناظران سازمان ملل متحد در سوریه نیز در این باره به سی‌ان‌ان گفت: "اکنون لحظه‌ای مهم پیش از سقوط حکومت سوریه است و زمان به نفع شورشیان می‌گذرد."

ژنرال رابرت مود همچنین گفت: "ممکن است که این امر زمانی طولانی به درازا بکشد یا این‌که همه چیز سریع اتفاق بیفتد. نمی‌توان دراین‌باره نظر داد. این یک چرخه خشونت است. اما دیر یا زود ما به اوجی می‌رسیم که پس از آن سقوط رژیم است."

رهبران جهان از بشار اسد خواسته‌اند حملات را متوقف کند، اما نشانی از توقف خشونت‌ها یا سازش میان طرفین دیده نمی‌شود.

آمريکا نگران قتل عام در حلب است

Fri, 27 Jul 2012 11:07:40 +0000

با آغاز بمباران هوايی حلب و شدت گرفتن حملات زمينی نيروهای بشار اسد، رئيس جمهوری سوريه به اين شهر، دولت آمريکا درباره احتمال رخ دادن قتل‌عام در پايتخت اقتصادی سوريه ابراز نگرانی کرد.

رويترز در گزارش خود از رويدادهای حلب نوشته ‌است، شورشيان نيز بيکار ننشسته‌اند. آن‌ها جاده‌ها را مسدود کرده‌اند و همچنين تأسيسات امنيتی ارتش را هدف قرار داده‌اند.

بر اساس اين گزارش، هر دو طرف تا به اين لحظه از نبرد تن‌به‌تن در اين شهر که ۵/۲ ميليون نفر جمعيت دارد و دومين شهر بزرگ سوريه بعد از دمشق به‌شمار می‌آيد، پرهيز کرده‌اند.‌

وزارت امور خارجه آمريکا اعلام کرد که گزارشات معتبر از حضور تانک‌ها در حلب و حملات هوايی هلی‌کوپترها و هواپيماها به اين شهر، حاکی از افزايش جدی تلاش‌های اسد برای سرکوب شورشی است که از ۱۶ ماه پيش آغاز شده است.

ويکتوريا نولاند، سخنگوی وزارت امور خارجه آمريکا: حکومت سوريه در حال تدارک قتل عام در حلب است

ويکتوريا نولاند، سخنگوی وزارت امور خارجه آمريکا در اين‌باره اظهار داشت: "نگرانی ما از اين است که شاهد قتل عامی در حلب باشيم و اين چيزی است که به نظر می‌رسد حکومت سوريه در حال تدارک آن باشد."

فعالان مخالف از شهر حلب گزارش داده‌اند که سربازان مستقر در حومه اين شهر، مناطق غربی آن مانند صلاح‌الدين، السکری و الفردوس را به رگبار گلوله بسته‌اند و با هلی‌کوپترهای آتشبار MI-25 که ساخت روسيه است، منطقه الصاخور در شرق حلب را موشک‌باران کرده‌اند.

جنگ سنگينی که هم‌اکنون در حوالی شهر حلب در جريان است در پی انفجار بمبی در دمشق در روز هجدهم ژوئيه که منجر به کشته شدن چهار تن از افراد بسيار نزديک به اسد شد، آغاز شده است.
نخستين گزارش تلفات امروز، جمعه ۲۷ ژوئيه از حلب، از کشته شدن مردی در حدود ۶۰ ساله که جامه سفيد سنتی مخصوص نماز خواندن به تن دارد در نزديکی پارکی در منطقه صلاح‌الدين خبر می‌دهد. پيکر او را تا زمانی که هويتش مشخص شود، در يک مسجد گذاشته‌اند.
فعالان مخالف همچنين از کشته شدن ۳۴ نفر در روز گذشته در حلب و حوالی آن خبر داده‌اند.