محمدرضا رحیمی

صندوق تأمین اجتماعی و صندوق رأی

politics — Wed, 23 Jan 2013 10:25:48 +0000

احسان مهرابی

احسان مهرابی − محمدرضا رحیمی، معاون اول احمدی نژاد، اگر در زمان ریاستش بر دانشکده حقوق دانشگاه آزاد هیچ نیاموخته باشد، دورزدن‌های حقوقی را به خوبی آموخته و با همین دورزدن‌ها با تأیید و تشویق رئیس رحیمی بیش از ده ماه سعید مرتضوی درریاست سازمان تامین اجتماعی باقی مانده.

رحیمی که ازدادستانی به سمت‌های اجرایی رسیده، شاید همین راه را پیش روی مرتضوی می‌بیند، قاضی جوانی که روزگاری از سوی اصول‌گرایان «قاضی شجاع» خوانده می‌شد. شاید از همین رو احمدی نژاد در روزهای اول درخواست نمایندگان برای برکناری مرتضوی به آنان پیغام داد که: اگرمرتضوی در مقابل اصلاح طلبان نمی‌ایستاد و روزنامه‌های آنان را نمی‌بست، شما امروز درمجلس نبودید!

علیرضا زاکانی و محمد دهقان دو تن از پیگیرترین نمایندگان مخالف مرتضوی در مجلس در روزهایی که او مطبوعات را توقیف می‌کرد، عضو بسیج دانشجویی بودند و پس از توقیف فله‌ای مطبوعات تجمعی برای حمایت از او برگزار کردند. آنها اما دیگر به قاضی جوان اعتماد ندارند. قاضی جوان سالیانی است بزرگ شده و برای خود رفقایی جدید یافته است، از عبدالله جاسبی که مخالفان هاشمی رفسنجانی با هزار دردسر برکنارش کردند تا اسفندیار رحیم مشایی که «سرکرده جریان انحرافی» خوانده می‌شود.

از کهریزک تا سازمان تأمین اجتماعی

سعید مرتضوی عنوان دیگری هم دارد، متهم پرونده جنایت کهریزک. اما شاید برای خود نمایندگان مجلس هم این دلیل موجهی برای برکناری او نباشد، چرا که پس از انتخابات سال ۸۸ هزاران نفر بازداشت و براساس آمار مخالفان حداقل ۷۲ نفر کشته شده‌اند، پس اگر حکم شود که برای قتل‌های پس از انتخابات کسی برکنارشود باید بسیاری از مدیران کرسی ریاست خود را ترک کنند. همین روزها کمیته امنیت مجلس برای بازدید به زندان اوین رفته‌اند و برخی نمایندگان این زندان را هتل خوانده‌اند، پس شاید از نگاه آنان مرتضوی حق داشته بازداشت‌شدگان را به کهریزک بفرستد تا در هتل نباشند.

سعید مرتضوی: متهم پرونده جنایت کهریزک. اما شاید برای خود نمایندگان مجلس هم این اتهام دلیل موجهی برای برکناری او نباشد، چرا که پس از انتخابات سال ۸۸ هزاران نفر بازداشت و براساس آمار مخالفان حداقل ۷۲ نفر کشته شده‌اند، پس اگر حکم شود که برای قتل‌های پس از انتخابات کسی برکنارشود باید بسیاری از مدیران کرسی ریاست خود را ترک کنند. همین روزها کمیته امنیت مجلس برای بازدید به زندان اوین رفته‌اند و برخی نمایندگان این زندان را هتل خوانده‌اند، پس شاید از نگاه آنان مرتضوی حق داشته بازداشت‌شدگان را به کهریزک بفرستد تا در هتل نباشند.

نزدیک به یکسال است که مرتضوی کلید بزرگترین صندوق بیمه‌ای و اقتصادی کشور را در دست گرفته و تلاش‌های نمایندگان مجلس برای برکناری او ناکام مانده است. ساده‌ترین تعبیر برای درگیری دولت و مجلس درباره مرتضوی شاید همان عبارت «رو کم کنی »باشد. این دعوا از همان اول حیثیتی شد و احمدی نژاد هم ثابت کرده، دوست ندارد در این دعواهای حیثیتی دست پائین را داشته باشد.

اینک پس از کش و قوس‌های فراوان با تغییر اساسنامه سازمان تامین اجتماعی و سپردن اختیارات وزیر تعاون به معاون ‌اول رئیس‌جمهوری، مرتضوی طی حکمی از سوی رحیمی به عنوان سرپرست سازمان تأمین اجتماعی منصوب شده. دولت پیش از این نیز یک بار این روش را آزموده اما به دربسته تطبیق مصوبات مجلس و اصل ۱۳۸ قانون اساسی خورده است.

پس از لغو حکم سعید مرتضوی توسط دیوان عدالت اداری هیات دولت در مصوبه‌ای شرایط رئیس صندوق تامین اجتماعی را به گونه‌ای تغییر داد که شامل حال مرتضوی هم بشود. پیش از مصوبه دولت او با مدرک تحصیلی و سوابق اجرایی خود شرایط ریاست بر صندوق تامین اجتماعی را نداشت اما دولت در مصوبه خود سمت دادستان را هم به سمت‌های واجد شرایط برای تصدی ریاست این صندوق افزود.علی لاریجانی رئیس مجلس هم از اختیارات خود استفاده و مصوبه دولت را لغو کرد. براساس اصل ۱۳۸ قانون اساسی «تصویب نامه‌ها و آئین نامه‌های دولت و مصوبات کمیسیون‌های مذکور در این اصل، ضمن ابلاغ برای اجرا به اطلاع رئیس مجلس شورای اسلامی می‌رسد، تا در صورتی که آن‌ها را بر خلاف قوانین بیابد با ذکر دلیل برای تجدید نظر به هیات وزیران بفرستد. »

این بار نیز علی لاریجانی، رئیس مجلس، می‌تواند از اختیار خود برای لغو مصوبه جدید دولت استفاده کند. البته لاریجانی حتی اگر از اختیارات خود براساس اصل ۱۳۸ قانون اساسی استفاده کند بازهم برای خروج مرتضوی از سازمان تامین اجتماعی باید دست به دامان دیوان عدالت اداری شود، چرا که دولت اعتنایی به نامه‌های او برای برکناری مرتضوی نخواهد کرد. احمدی نژاد و رحیمی البته شاید فکر این جای کار را هم کرده باشند چرا که مرتضوی این بار به سرپرستی سازمان تامین اجتماعی منصوب شده نه ریاست سازمان پس قوانین موجود درباره ریاست سازمان شامل حال او نمی‌شود. حتی اگر دوباره کار به دیوان عدالت اداری و برکناری مرتضوی بکشد برای دولتی که چند ماه از عمرش باقی نمانده جای نگرانی ندارد.

سرمایه عظیم تامین اجتماعی: غنیمتی بزرگ درانتخابات

مخالفان احمدی نژاد که این روزها همه اقدامات او را به حساب انتخابات آینده ریاست جمهوری می‌گذارند اما بابت همین چند ماه هم حق دارند نگران باشند، خصوصا درباره سازمانی که دارایی هایش شمارش نشده، ‌سازمانی که تنها ۳۵۰ هزار میلیارد تومان از دولت طلب دارد و پس از انتصاب مرتضوی ۳۵ هزار میلیارد تومان از این بدهی‌ها پرداخت شده. از نگاه مخالفان احمدی نژاد دولتی که با توزیع سیب زمینی رای می‌خرد، سرمایه عظیم تامین اجتماعی برایش غنیمتی بزرگ درانتخابات آینده است.

یک روز بعد از تغییر دوباره اساسنامه سازمان تامین اجتماعی و انتصاب مرتضوی به سرپرستی این سازمان استیضاح عبدالرضا شیخ الاسلامی، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، در مجلس اعلام وصول شده است، وزیری که به نمایندگان قول داده بود برای مرتضوی جانشین تعیین کند اما به جای این کار پیشنهاد کرد، اختیار عزل و نصب رئیس سازمان تامین اجتماعی از او گرفته شده و به معاون اول رئیس جمهور سپرده شود. استیضاح وزیر کار یک بار با وساطت حداد عادل و قول شرف مرتضوی برای استعفا منتفی شد. این روزها حداد عادل سرگرم فعالیت‌های کاندیداتوری انتخابات ریاست جمهوری است و وقتی برای قول دوباره گرفتن از مرتضوی ندارد.

نمایندگان البته می‌دانند که استیضاح وزیر کار اگر به سرانجام هم برسد، دخلی به سرپرستی مرتضوی بر سازمان تامین اجتماعی ندارد، چه بسا ممکن است احمدی نژاد مرتضوی را به سمت وزارت کار منصوب کند.

محسنی اژه‌ای سخنگوی قوه قضائیه روز دوشنبه به خبرنگاران گفت که رسیدگی به پرونده قضات کهریزک هشتم اسفندماه انجام می‌شود. اینک نمایندگان مجلس می‌توانند امیدوار باشند که قوه قضائیه حکمی برای مرتضوی صادر کند و حداقل به واسطه آن حکم اودیگر نتواند سرپرست سازمان تامین اجتماعی باشد. سعید مرتضوی اما شاید مطمئن است که قوه قضائیه درآستانه انتخاباتی دیگر برای خونخواهی معترضان کشته شده در انتخابات گذشته حکمی برای دادستان سابق خود صادر نخواهد کرد.

عکس:

سعید مرتضوی و محمدرضا رحیمی

حکایت آردهایی که رحیمی را از سریش‌آباد به پاستور برد

society — Sat, 08 Sep 2012 10:53:15 +0000

احسان مهرابی

احسان مهرابی - «منشی من چند برگ کاغذ از بیت‌المال به دخترم داد، او را برکنار کردم.» عبدالله رمضانزاده، سخنگوی دولت سیدمحمد خاتمی، وقتی این جمله رحیمی را از زبان بهرامعلی ذیحساب نهاد ریاست جمهوری شنید، گفت: «به آقای رحیمی بگو، من فردی را می‌شناسم که می‌گوید یک میلیارد تومان آرد دزدیده‌ام و راست، راست راه می‌رود.»

این سخن عبدالله رمضانزاده، کنایه‌ای بود از آردهای یک میلیارد تومانی؛ یک میلیاردی که به گفته رمضانزاده با قیمت روز صد‌ها میلیارد می‌شد؛ آردهایی متعلق به کمیساریای عالی پناهندگان که برای توزیع در بین مهاجران افغان از طریق مرزهای استان کردستان تحویل شده بود تا به خراسان برسد. وقتی استانداری خراسان آرد‌ها را از عبدالله رمضانزاده، استاندار جدید مطالبه کرد مشخص شد، آرد‌ها در زمانی که محمدرضا رحیمی استاندار این منطقه بوده فروخته شده است. عبدالله رمضانزاده در جلسات خصوصی به خبرنگاران گفت در این کار علی کردان نیز سهیم بوده و پول آن هم درانتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۷۶ هزینه شده است.

"کنایه‌های آردی" تا چند سال بین نزدیکان رحیمی و رمضانزاده مبادله می‌شد. واسطه‌های رمضانزاده هم البته همشهری رحیمی بودند و از اهالی «سریش‌آباد»؛ روستایی در قروه که کرد‌هایش ترکی هم می‌دانستند.

همشهری‌های «سریش آبادی»‌، دکترای اکسفوردی‌

رحیمی علاوه بر همشهری‌های «سریش آبادی»‌اش، دکترای اکسفوردی‌اش را هم با خود به دیوان محاسبات برد، قاب گرفت و در اتاقش به نمایش گذاشت. سریش آبادی‌های نزدیک به رمضانزاده که از دکتر شدن ناگهانی رحیمی تعجب کرده بودند به تکاپو افتادند. مدرک دانشگاه آزاد هم نبود که جای «دررو» داشته باشد. در‌‌ نهایت نزدیکان رحیمی به زبان آمدند و به مرتضی حیدری، معاون سریش آبادی رمضانزاده پیشنهاد دادند در ازای ۲۰ میلیون تومان برایش مدرک دکترا بگیرند. معاون رمضانزاده اما باورش نشد و این پیشنهاد را دامی برای خود دانست.

انتخابات ریاست جمهوری سال ۸۸ عبدالله رمضانزاده را به زندان برد، اما رحیمی را معاون اول احمدی‌نژاد کرد تا سریش‌آبادی‌ها درتاریخ ایران یک معاون اول هم داشته باشند. رحیمی البته می‌دانست، جایگاه معاون اولی در اصل متعلق به چه کسی بوده است، پس هیچ ابایی از تمکین به معاون اول اصلی نداشت. ‌گاه محافظان و مراجعان دفتر مشایی تعجب می‌کردند وقتی رحیمی را با چندین کارتابل پشت در دفتر مشایی می‌دیدند؛ کارتابل‌هایی برای هماهنگی کار‌ها با مشایی.

انتخابات ریاست جمهوری سال ۸۴ رحیمی را برای نخستین بار در کنار رمضانزاده قرار داد و هر دو مدافع هاشمی شدند. پس از انتخابات رمضانزاده به دانشگاه برگشت، اما رحیمی که راه و چاه ماندن در قدرت را می‌دانست، در مدح احمدی‌نژاد پای یک سوری را به میان کشید و به نقل از او گفت: «اگر بنا بود بعد از پیامبر، پیامبری دیگر بیاید، آن فرد احمدی‌نژاد است.»

همین کافی بود تا رحیمی معاون پارلمانی احمدی‌نژاد شود و حتی با رسوایی رشوه پنج میلیونی برای پس گرفتن استیضاح کردان برسرکار بماند. انتخابات ریاست جمهوری سال ۸۸ عبدالله رمضانزاده را به زندان برد، اما رحیمی را معاون اول احمدی‌نژاد کرد تا سریش‌آبادی‌ها درتاریخ ایران یک معاون اول هم داشته باشند.

رحیمی البته می‌دانست، جایگاه معاون اولی در اصل متعلق به چه کسی بوده است، پس هیچ ابایی از تمکین به معاون اول اصلی نداشت. ‌گاه محافظان و مراجعان دفتر مشایی تعجب می‌کردند وقتی رحیمی را با چندین کارتابل پشت در دفتر مشایی می‌دیدند؛ کارتابل‌هایی برای هماهنگی کار‌ها با مشایی.

پیش از آن نزدیکان مشایی رحیمی را به واسطه دخترش می‌شناختند؛ دختری که پس از ازدواج دوم پدر به طرفداری از مادر برخاسته بود و همین دلیل کافی بود تا تنها خبرنگاری در سایت سازمان میراث فرهنگی نصیبش شود.

رفته رفته رحیمی باورش شد که جایگاه‌های از دست رفته مشایی سهم او می‌شود. پس وقتی ریاست جمهوری مشایی در نطفه خفه شده بود، برای ریاست جمهوری خودش به صرافت افتاد؛ وقت ملاقات با رهبری امیدوارترش کرد. رهبری به مشایی وقت نداده بود، اما او را پذیرفت. پس می‌شد امیدوار بود که حامیان رهبری پرونده‌های مالی را به روی او نخواهند آورد.

مخالفان سمج

کار‌ها آنطور که باید پیش نرفت. رحیمی مخالفان سمجی یافت که پرونده بیمه ایران و کرسنت را هر از گاهی به رویش می‌آوردند. پس حالا که نمی‌توانست رئیس جمهور شود باید به ماندن در دولت بعد قناعت می‌کرد، چرا که بعید نبود مخالفان دق و دلی احمدی‌نژاد را بر سر او خالی کنند. از نگاه او غرب کشوری‌ها با مرام‌تر بودند. پس طرح کاندیداتوری حمیدرضا حاجی بابایی، وزیر آموزش و پرورش را با محمدرضا باهنر درمیان گذاشت، اما معامله‌شان نشد؛ چرا که باهنر در رای داوری حاجی بابایی تردید داشت.

بلندپروازی‌های رحیمی اینک فروکش کرده اما مخالفان منتظر پایان ریاست جمهوری احمدی‌نژاد هستند تا به تعبیر رایج پنبه‌اش را بزنند. رئیس قوه قضائیه هم گفته است که در این مسئله کوتاه نمی‌آید، اما فعلاً که رحیمی در پرونده اختلاس بیمه هم جسته است. وقتی نام او را به عنوان متهم بردند شایع شد، احمدی‌نژاد به رهبری پیام داده است: «این پول‌ها در انتخاباتی هزینه شده که شما پشت آن ایستادید.»

بلندپروازی‌های رحیمی اینک فروکش کرده اما مخالفان منتظر پایان ریاست جمهوری احمدی‌نژاد هستند تا به تعبیر رایج پنبه‌اش را بزنند. رئیس قوه قضائیه هم گفته است که در این مسئله کوتاه نمی‌آید، اما فعلاً که رحیمی در پرونده اختلاس بیمه هم جسته است.

وقتی نام او را به عنوان متهم بردند شایع شد، احمدی‌نژاد به رهبری پیام داده است: «این پول‌ها در انتخاباتی هزینه شده که شما پشت آن ایستادید.» پرونده جواد لاریجانی هم گویا تا مدت‌ها برای بستن دهان برادران لاریجانی کافی است. پس رحیمی همچنان امیدوار است که از این ماجرا نیز به سلامت عبور کند. اگر ملاک تجربه‌های گذشته باشد امیدواری او چندان هم بی‌ربط نیست.

او از دادستانی شهر به نمایندگی مجلس رسید و توانست خود را در دل ناطق نوری و هاشمی رفسنجانی جا کند تا در میانه نمایندگی استاندار شود. از تمامی پرونده‌های مالی فروش آرد و زمین خواری دانشگاه آزاد به راحتی عبور کرد و رئیس دیوانی شد که بنا بود مراقب تخلفات مالی دولتمردان باشد. درحالی که هیچگاه چهره سیاسی موثری نبود به جایگاه معاون اولی رسید و همه مخالفان خود را ناکام گذاشت. نه تنها اصلاح‌طلبان بلکه اصولگرایان منتقد نیز تاکنون در زمین زدن رحیمی ناکام مانده‌اند.

رحیمی هیچگاه مشهور به سخنوری نبوده، اما بیشتر از همه نان سخنانش را خورده است. او مصداق کامل نفی این ضرب‌المثل قدیمی‌هاست که حرف را به چله کمان تشبیه می‌کنند که تیر در رفته را یارای بازگشتن نیست. حرف‌های او هیچگاه برایش کنتور نینداخته و تیرهای‌‌ رها شده را به راحتی به کمان بازگردانده است. رئیس دیوان محاسبات معاون دولتی شده که خود نامه تخلف هزارمیلیارد تومانی‌اش را امضا کرده بود تا به همه ثابت کند می‌توان هم چندین هزار میلیارد تومان را فراموش کرد و هم حرف‌های گفته شده را.

او هاشمی را «یوسف انقلاب» نامید و برایش شعر نوشت. حداد عادل را «شیر بیدار بیشه اسلام» خواند و احمدی‌نژاد برایش پیامبر ثانی شد. اینک باید منتظر تمثیل بعدی رحیمی ماند؛ تمثیلی که می‌تواند آینده او را بین پاستور و سریش‌آباد جابه جا کند.

پرواز مرغ از سفره ایرانیان

Sat, 21 Jul 2012 16:54:14 +0000

نعیمه دوستدار

نعیمه دوستدار - می‌گفتند غذای عروسی و عزاست. خانواده‌های ایرانی به بودن آن روی سفره حساس بودند. هر وقت می‌خواستند به میهمان به اصطلاح «عزت» بگذارند، پلو و مرغ روی سفره می‌گذاشتند.

از زمانی که گوشت قرمز گران و گران‌تر شد، خیلی‌ها آن را از سبد غذایی‌شان حذف کردند و به مرغ رضایت دادند. با گوشت قرمز کیلویی ۱۵، ۱۶ هزار تومان، خیلی‌ها بوی کباب فراموش‌شان شد و بعد که به کیلویی ۲۰ هزار تومان و بالا‌تر رسید، مرغ تنها منبع پروتئین بسیاری از خانواده‌های ایرانی باقی ماند.

گرانی که با افزایش تحریم‌ها و برداشتن یارانه‌های دولتی به زندگی مردم حمله کرده بود، محدود به کرایه تاکسی و قیمت شیر و لبنیات و گوشت قرمز نماند و خیلی زود به گوشت مرغ هم رسید؛ ماده غذایی مهمی‌ که گران شدن آن دل بسیاری از خانواده‌ها را لرزاند. خبر گران شدن مرغ مانند خبرهای گرانی دلار و سکه، با دقت و حساسیت از سمت مردم پیگیری می‌شد. زمانی که قیمت به هشت هزار تومان رسید، آه از نهاد خیلی‌ها بر آمد.

مرغ هشت هزار تومانی

در روزهای گذشته، با وجود وعده مسئولان برای کاهش قیمت‌ها، قیمت هر کیلو مرغ از مرز هفت‌هزار تومان عبور کرد و به هشت‌هزار تومان رسید. براساس گزارش‌های منتشر شده در خبرگزاری‌های داخل ایران، در بازار خرده‌فروشی تهران، هر کیلو مرغ بین هفت هزار و ۸۰۰ تا هشت هزار تومان فروخته می‌شود و این دومین بار در یک ماه گذشته است که قیمت مرغ از مرز هفت هزار و ۵۰۰ تومان عبور کرده است.

قیمت مرغ حدوداً دو برابر شده است؛ در حالی که سرپرست معاونت بازرگانی داخلی وزارت صنعت ایران ادعا می‌کند: «در حال حاضر متوسط قیمت هر کیلوگرم مرغ گرم در بازار، به پنج هزار و ۳۰۰ تومان کاهش یافته و بر اساس پیش‌بینی‌ها این روند تا مرز چهار هزار و ۷۰۰ تومان ادامه خواهد داشت.»

به این ترتیب، قیمت مرغ حدوداً دو برابر شده است؛ در حالی که سرپرست معاونت بازرگانی داخلی وزارت صنعت ایران ادعا می‌کند: «در حال حاضر متوسط قیمت هر کیلوگرم مرغ گرم در بازار، به پنج هزار و ۳۰۰ تومان کاهش یافته و بر اساس پیش‌بینی‌ها این روند تا مرز چهار هزار و ۷۰۰ تومان ادامه خواهد داشت.»

صف‌های طولانی در مقابل مرغ فروشی‌ها و روایت‌های مردم اما این گفته را تائید نمی‌کند. حسن رادمرد همچنین گفته است: «در حال حاضر روزانه یک هزار و ۷۰۰ تن مرغ گرم به قیمت چهار هزار و ۷۰۰ تومان توزیع می‌شود»، ‌در حالی که از ایران گزارش می‌رسد که در برخی میدان‌های میوه و تره‌بار، مردم برای دریافت مرغ با قیمت مصوب دولتی ساعت‌های طولانی در صف می‌ایستند و در عین حال باهم درگیر می‌شوند تا فروشندگان مرغ در قبال دریافت کارت ملی، گوشت مرغ را با قیمت چهار هزار و ۷۰۰ تومان به آن‌ها بفروشند.

هجوم به مرغ‌فروشی و صف‌های طولانی

عده‌ای از مردم که از بالارفتن قیمت مرغ شوکه شده‌اند، چاره کار را در هجوم به مغازه‌ها برای خرید مرغ دولتی یافته‌اند؛ تصاویری که به تصویر مردم در آخرین شب عرضه بنزین صدتومانی بی‌شباهت نیست. آن شب هم مردم با شیشه‌ نوشابه و گالن‌های چندلیتری به پمپ بنزین‌ها حمله کرده بودند تا چند لیتر بیشتر بنزین گیرشان بیاید. غافل از اینکه این چند لیتر بنزین و این چند کیلو گوشت مرغ، تنها کفاف چند روز و چند هفته را خواهد داد.

باور این داستان چندان سخت نیست. شمار زیادی از ایرانیان تهیدست سال‌هاست در فروشگاه‌های گوشت و مرغ، خریدار استخوان ازجمله استخوان مرغ، پوست مرغ، پای مرغ و چربی‌های اضافه‌اند و با آن برای اعضای خانواده خود غذا درست می‌کنند.(عکس از داریوش سالاری)

چهارشنبه ۲۸ تیرماه، خبرگزاری مهر با انتشار مجموعه عکسی از شروع طرح ضیافت که به مناسبت ماه رمضان برگزار شده و در آن مواد غذایی به مردم عرضه می‌شود، پرده‌ای دیگر از این ماجرا را به نمایش گذاشت. مردم در گروه‌های انبوه و در صف‌های طولانی، می‌خواهند مواد غذایی ارزان‌تر بگیرند؛ حتی اگر این مواد غذایی فقط چند روز یخچال خانه‌شان را پر کند.

هر‌چند معاون بازرگانی وزارت صنعت و معدن، حسن رادمرد، در گفت‌وگویی با رادیو اقتصاد در ایران، با تکذیب خبر توزیع مرغ با کارت ملی، از اصحاب رسانه خواسته «آب به آسیاب دشمن نریزند و بدانند که مسائل تولید گوشت مرغ با تأمین و توزیع نهاده‌های تولیدی به ویژه سویا و کنجاله ساماندهی شده است»، اما داستان مرغ این روز‌ها روایت‌های فرعی دیگری هم دارد.

یک هفته پیش، روزنامه خراسان در گزارشی روایتی از یک دادگاه حل اختلاف نقل کرد که در آن صاحبخانه‌ای از بوی کباب مستاجر که فرزندانش را آزار می‌داد، شکایت کرده بود. قاضی پرونده با احضار مستاجر داستان را از زبان او شنیده بود: «چندی قبل، وقتی به همراه خانواده‌ام از مقابل یک کباب فروشی عبور می‌کردیم فرزندانم از من تقاضای خرید کباب کردند، اما چون پولی برای خرید نداشتم به آن‌ها قول دادم که برایشان کباب درست می‌کنم.

این قول باعث شد تا آن‌ها هر روز که از سر کار برمی‌گردم شادی کنان خود را در آغوشم بیفکنند، به این امید که من برایشان کباب درست کنم، اما من توان خرید گوشت را نداشتم. یک روز که کنار مغازه مرغ‌فروشی ایستاده بودم مردی چند عدد مرغ خرید و از فروشنده خواست تا مرغ‌ها را خرد کرده و پوست آن‌ها را نیز جدا کند.

به‌‌ همان مرغ‌فروشی رفتم و به او گفتم اگر کسی پوست مرغ‌هایش را نخواست آن‌ها را به من بدهد. روز بعد از‌‌ همان مرغ‌فروشی مقداری پوست مرغ پرچربی گرفتم و آن‌ها را به سیخ کشیدم. فرزندانم با لذت وصف ناشدنی آن‌ها را می‌خوردند و من از دیدن این صحنه لذت می‌بردم. برای شاد کردن فرزندانم تصمیم گرفتم هر چندروز یک بار از این کباب‌ها به آن‌ها بدهم اما نمی‌دانستم که ممکن است این کار من موجب آزار صاحبخانه‌ام شود.»

باور این داستان چندان سخت نیست. شمار زیادی از ایرانیان تهیدست سال‌هاست در فروشگاه‌های گوشت و مرغ، خریدار استخوان ازجمله استخوان مرغ، پوست مرغ، پای مرغ و چربی‌های اضافه‌اند و با آن برای اعضای خانواده خود غذا درست می‌کنند.

دشمن و مردم، مقصر گرانی

گرانی مرغ از سوی مردم یک ماجرا دارد، از سوی مسئولان ماجراهایی دیگر. اختلاف بین نهادهای دولتی و تولیدکنندگان مرغ، این روز‌ها عامل اصلی گرانی‌ها معرفی می‌شود.

مدیر عامل اتحادیه سراسری مرغداران گوشتی ایران، از عملکرد شرکت پشتیبانی امور دام در توزیع نهاده‌های تولید انتقاد کرده است. حسین مقدم‌نیا گفته که از ۲۰۰ هزار تن کنجاله سویایی که شرکت پشتیبانی امور دام اعلام کرده که آن را بین تولیدکنندگان توزیع کرده، حتی یک کیلوگرم هم به این اتحادیه نرسیده است.

خبر‌ها و گزارش‌های متعددی درباره کشف محموله‌های قاچاق مرغ در استان‌های مختلف منتشر می‌شود که بر اساس آن‌ها، عده‌ای که قصد خارج کردن ده‌ها تن گوشت مرغ را داشته‌اند، به اداره تعزیرات حکومتی معرفی شده‌اند و محموله‌ها هم در شهرهای مختلف با قیمت دولتی بین مردم توزیع شده است.

او به خبرگزاری مهر گفته است: «اکنون قیمت هر کیلوگرم نهاده کنجاله سویا در بازار هزار و ۹۰۰ تومان است. این مسئله روی قیمت مرغ تاثیر گذاشته است؛ به‌طوری‌که هم‌اکنون هر کیلوگرم مرغ زنده در مرغداری ۴۵۰۰ تومان عرضه می‌شود.»

مسئله کمبود ارز هم که به عنوان یکی دیگر از دلایل گران‌شدن مرغ مطرح می‌شود، با واکنش مسئولان بانک مرکزی روبه‌رو شده است که ادعا می‌کنند مشکلی در تأمین ارز مورد نیاز برای واردات کالاهای اساسی و اقلام ضروری وجود ندارد. با این حال، مدیر عامل اتحادیه سراسری مرغداران ایران گفته است: «قرار بود برای واردات نهاده‌های دامی ‌۱۶۳ میلیون دلار ارز با نرخ مرجع هزار و ۲۲۶ تومان در اختیار اتحادیه قرار بگیرد که متاسفانه به‌رغم پیگیری‌های انجام شده توسط وزارت صنعت، معدن و تجارت، این ارز هنوز اختصاص نیافته است.»

در حاشیه این اظهارنظر‌ها، برخی هم موضوع گرانی مرغ را به عوامل خارجی نسبت می‌دهند. معاون اول رئیس‌جمهور ایران این مسئله را چنین توجیه کرده است: «وقتی حواله‌ها دو روز دیر جابه‌جا شد، این پول‌پرست‌های بی‌غیرت چنان هجوم می‌برند که یک دفعه قیمت را بالا می‌برند و از بازار ارز تهیه می‌کنند که در نتیجه قیمت‌ها افزایش می‌یابد و این‌ها یک تعدادی معدود از دلالان و کسانی‌اند که با خارجی‌ها هم‌پیمان هستند.»

سرپرست معاونت توسعه بازرگانی وزارت صنعت هم در حاشیه افتتاح نمایشگاه عرضه مستقیم محصولات غذایی، موضوع را به گردن مردم انداخته است که با احتکار و تهیه مرغ مازاد بر مصرف‌شان، باعث دامن زدن به گرانی می‌شوند.

همه این‌ها در حالی اتفاق می‌افتد که خبر‌ها و گزارش‌های متعددی درباره کشف محموله‌های قاچاق مرغ در استان‌های مختلف منتشر می‌شود که بر اساس آن‌ها، عده‌ای که قصد خارج کردن ده‌ها تن گوشت مرغ را داشته‌اند، به اداره تعزیرات حکومتی معرفی شده‌اند و محموله‌ها هم در شهرهای مختلف با قیمت دولتی بین مردم توزیع شده است.

تصویر ممنوع مرغ در تلویزیون

همچنان که تعداد زیادی از مردم با دغدغه تهیه مرغ، از این مغازه به آن مغازه می‌روند، اظهارن ظرهای مقام‌های حکومتی و برخورد نامتعادل مردم با این مسئله دستمایه طنز و انتقاد شده است.

اسماعیل احمدی مقدم، فرمانده نیروی انتظامی ایران: «در فیلم‌ها خوردن مرغ را نشان می‌دهند، در صورتی که فردی شاید نتواند آن را بخرد... برخی افراد با دیدن این فاصله طبقاتی می‌گویند که خودمان چاقو دست می‌گیریم و حق‌مان را از این پولدار‌ها خواهیم گرفت.»

در یکی از این اظهار نظر‌ها، اسماعیل احمدی مقدم، فرمانده نیروی انتظامی ایران که در یک همایش صحبت می‌کرد گفته است: «در فیلم‌ها خوردن مرغ را نشان می‌دهند، در صورتی که فردی شاید نتواند آن را بخرد.

فیلم‌ها امروز ویترین جامعه هستند و برخی افراد با دیدن این فاصله طبقاتی می‌گویند که خودمان چاقو دست می‌گیریم و حق‌مان را از این پولدار‌ها خواهیم گرفت. صدا و سیما امروز ویترین نشان دادن همه امور در دسترس نیست.»

عده‌ای نیز به سکوت مردم در برابر گرانی‌ها و هجومشان به فروشگاه‌ها برای خرید بیشتر انتقاد می‌کنند و معتقدند مردم انبارکردن و خرید بیشتر را ترجیح می‌دهند و راهکار دیگری برای مقابله با گرانی‌ها ندارند.

این روزها تصویر مرغ‌فروشی که با پاشیدن آب بر مردم قصد پراکنده کردن آنها را از جلوی مغازه‌اش دارد، دست به دست می‌شود. با انتشار کاریکاتورهایی که پرواز مرغ را از سفره ایرانیان نشان می‌دهد و عکس‌هایی که از ازدحام مردم برای خرید مرغ حکایت می‌کند، به نظر می‌رسد مردم ایران باید از این به بعد مرغ را یک غذای اشرافی به حساب بیاورند؛ بحرانی که اثر روانی و اقتصادی آن همانند بحران‌های دهه‌های گذشته تا مدت‌ها پایدار خواهد ماند.