آثار تاريخی

بزرگ‌ترين نقش برجسته‌ ايران در آستانه فروپاشی است

news-zamaneh — Fri, 07 Sep 2012 13:08:18 +0000

نقش ‌برجسته‌ فيروزآباد، بزرگ‌ترين نقش ‌برجسته‌ ايران به‌خاطر فرسايش شديد در آستانه فروپاشی است.

علی‌رضا بهره‌مان، کارشناس مرمت آثار سنگی امروز جمعه ۱۷ شهريورماه به خبرگزاری دانشجويان ايران (ايسنا) گفت: "روند فرسايش در نقش ‌برجسته‌ فيروزآباد به‌شدت در حال افزايش يافتن است، به‌طوری که اين اثر درحال فروپاشی و ازبين رفتن است."

علی‌رضا بهره‌مان که سال گذشته درباره‌ نقش ‌برجسته‌ فيروزآباد پژوهشی انجام داده است، افزود: "اگر اين نقش ‌برجسته را ببينيد به‌طور کامل مشخص است که قسمت‌های نزديک به سطح زمين تا ارتفاع حدود دو و نيم متری به‌شکل ورقه‌شده درآمده و در حال از بين رفتن هستند."

اين کارشناس مرمت آثار سنگی با اشاره به انجام دقيق بررسی آسيب‌های واردشده بر روی اين نقش ‌برجسته تأکيد کرد: "برای اين اثر بايد به سرعت يک طرح حفاظتی دقيق در نظر گرفته شود."

وی با بيان اينکه نوع سنگ اين صخره که نقشی روی آن حکاکی شده، آهکی و رسی است ادامه داد: "به نظر می‌رسد سنگ‌تراش هنگام کار متوجه اين موضوع شده، شايد به دلايلی مجبور به انجام کار بوده، ولی بررسی اثر نشان می‌دهد حکاکی نقش‌ها به‌صورت نيمه‌تمام رها شده است."

اين سنگ برجسته‌ها بيشتر به‌دليل نبود رسيدگی و حفاظت جدی دچار روند فرسايشی شديد می‌شوند بستر نابودی کامل اين آثار برجسته تاريخی با دخالت عوامل بيرونی آسيب‌زا، فراهم شده است

به گفته اين کارشناس مرمت، تاکنون در تمام بررسی‌های قديمی، تصور می‌شد که اين مسئله به‌دليل فرسايش سنگ است، ولی در حقيقت سنگ‌تراش در آن زمان، کار را ادامه نداده است.

وی اضافه کرد: "حتی مشخص است که سنگ‌تراش ابتدا کادری را برای کار خود از پايين صخره انتخاب کرده، اما بعد مجبور شده آن را به بخش‌های بالاتر صخره منتقل کند و تمام اين تغييرات روی اثر مشخص است."

نقش ‌برجسته‌ فيروزآباد، بزرگ‌ترين نقش ‌برجسته‌ ايران، نخستين نقش‌ برجسته دوره‌ ساسانی در ميان ٣٨ نقش ‌برجسته‌ ديگر ساسانی است که در آن يک دوره‌ هزار ساله از تاريخ ايران باستان به تصوير کشيده شده است.

اين نقش ‌برجسته‌ که در تنگاب و بين قلعه‌دختر و کاخ اردشير اول واقع در فيروزآباد استان فارس قرار دارد روايتگر تصوير رويارويی قدرت بين دو حکومت باستانی اشکانيان و ساسانيان است.

افزون بر اين، نقش برجسته "کورانگون" در دو کيلومتری جنوب "بابا ميدان" در بخش "رستم" استان فارس که از آن به‌عنوان "کهن‌ترين" نقش برجسته ايران نام برده می‌شود نيز در آستانه ريزش قرار دارد.

نوروز رجبی، باستان‌شناس، خردادماه سال جاری در اين زمينه گفت: "بخشی از اين نقش‌ برجسته بر اثر رانش کوه در گذشته از قاب اصلی جدا شده و هر لحظه امکان دارد فرو بريزد."

از سوی ديگر، خبرگزاری ميراث‌ فرهنگی (سی‌اچ‌ان) ۲۲ فروردين ماه سال جاری نوشت، تصوير بزرگترين سنگ برجسته ساسانی اردشير بابکان و شاهپور يکم در رودخانه تنگاب فيروزآباد بدون هرگونه نگهبان و حصارکشی درحال محو شدن است در حالی که آغاز سدسازی در اين محوطه نيز سبب لرزش و ريزش اين صخره ساسانی شده است.

همچنين روزنامه شرق ۲۰ آذر ۱۳۹۰ نوشت بخشی از نقش برجسته بهرام دوم، پادشاه ساسانی، با "پتک" در شهرستان کازرون استان فارس تخريب شد. قسمت تخريب شده مربوط به گرزی بود که در دست بهرام دوم سنگ‌نگاری شده بود.

اين سنگ برجسته‌ها بيشتر به‌دليل نبود رسيدگی و حفاظت جدی دچار روند فرسايشی شديد می‌شوند بستر نابودی کامل اين آثار برجسته تاريخی با دخالت عوامل بيرونی آسيب‌زا، فراهم شده است.

احتمال حذف مسجد جامع اصفهان از فهرست جهانی يونسکو

Tue, 24 Jul 2012 15:19:44 +0000

کارشناسان احتمال داده‌اند به دليل از بين رفتن بناهای تاريخی و ساخت‌وسازهای بی‌رويه در حريم مسجد جامع عتيق اصفهان، اين اثر از فهرست ميراث جهانی يونسکو حذف شود.

خبرگزاری ميراث‌فرهنگی (سی‌اچ‌ان)، امروز سه‌شنبه سوم مردادماه گزارش داد، اگرچه مسجد جامع عتيق اصفهان روز ۱۰ تيرماه سال جاری در فهرست ميراث جهانی يونسکو ثبت شده است اما کارشناسان احتمال داده اند به دليل از بين رفتن بناهای تاريخی و ساخت‌وسازهای بی‌رويه در حريم اين اثر جهانی ازجمله اجرای طرح ساخت دانشگاه علوم قرآن و حديث، با مساحت ٣٠ هزار متر در شمال مسجد جامع عتيق بدون در نظر گرفتن ضوابط ميراث فرهنگی و يونسکو، اين اثر از فهرست ميراث جهانی يونسکو خارج شود.

به دستور مديران اجرايی شهر اصفهان و باهماهنگی سازمان مسکن و شهرسازی محدوده وسيعی از بافت تاريخی شمال مسجد جامع اصفهان شامل مجموعه خانه‌های تاريخی بافت شمالی مسجد عتيق، خانه امام جمعه و خانه بهرامی به "دانشگاه علوم قرآنی و حديث" تبديل می‌شوند.

محدوده وسيعی از بافت تاريخی شمال مسجد جامع اصفهان شامل مجموعه خانه‌های تاريخی بافت شمالی مسجد عتيق، خانه امام جمعه و خانه بهرامی به "دانشگاه علوم قرآنی و حديث" تبديل می‌شوند

هم‌اکنون طرح ساخت دانشگاه علوم قرآنی و حديث در حريم اين اثر جهانی اجرا می‌شود با اين وجود مسئولان سازمان ميراث فرهنگی از چگونگی اين طرح ابراز بی‌اطلاعی می‌کنند.

به گزارش خبرگزاری رسا، آيت‌الله يوسف طباطبائی‌نژاد، مدير حوزه علميه و امام جمعه اصفهان، بهمن‌ماه سال گذشته پيرامون ساخت اين دانشگاه گفته بود: "ساخت چنين دانشکده‌ای با وجود مفاخری چون علامه مجلسی در قلب اصفهان و نيز در کنار مسجد قديمی جامع، کار بسيار با ارزشی است."

وی با اشاره به تأکيد و حمايت‌های آيت‌الله مکارم شيرازی، يکی از مراجع تقليد شيعيان، برای ساخت اين دانشگاه گفته بود: "بايد در سفر آينده هيئت دولت به اصفهان اعتبار ساخت اين دانشکده مطرح و مصوبه آن از سوی استانداری از رئيس جمهور مطالبه شود."

ازسوی ديگر، کميته حفظ ميراث جهانی يونسکو با ثبت مسجد جامع اصفهان در فهرست ميراث جهانی از ايران خواسته بود برای مرمت و حفاظت محوطه شمالی ميدان عتيق در کنار مسجد جامع، پروژه‌ای طراحی کند.

عمليات احيای ميدان عتيق (ميدان امام علی) هم‌اکنون با شتاب پيش می‌رود اما با اجرای اين پروژه که به پروژه ميدان امام علی معروف شده و به‌گونه‌ای مدعی ارتقابخشی به بناهای تاريخی پيرامون شده بود، اکنون اين بافت تاريخی و حريم جنوبی مسجد جامع اصفهان را درگير ساخت‌وسازهای تجاری به همراه ايجاد پاساژها و پارکينگ‌ها کرده است.

برپايه نقشه ميدان امام علی که از سوی سازمان نوسازی و بهسازی شهرداری اصفهان در برابر ديد شهروندان اصفهانی قرار گرفته، بخش‌هايی از اين محوطه به "بازار امام علی" تبديل می‌شود.

از سوی ديگر، به‌تازگی، اين سازمان به بهانه کف‌سازی، کف گذر هارونيه را با وجود بناهای تاريخی برجسته هارونيه، از جمله مسجد و مناره علی، مدرسه حاج‌حسن، خانه‌های تاريخی وصيق انصاری و چرمی که در آن قرار داشتند، کنده است.

همچنين هم‌اکنون بخش جنوبی حريم مسجد جامع عتيق تبديل به ميدان، پارکينگ و زيرگذر شده و تغيير کاربری تجاری يافته است.

روز جمعه ۹ تيرماه سال جاری يک روز پيش از ثبت مسجد جامع اصفهان در فهرست ميراث جهانی يونسکو، شهرداری اصفهان، خانه و حمامی را که احتمالاً متعلق به دوره قاجار بود از بين برد.

ساختمان تاريخی به کارگاه متروی شيراز تبديل شد

Wed, 11 Jul 2012 07:44:11 +0000

يک ساختمان تاريخی در شيراز به کارگاه متروی اين شهر تبديل شده است.

به گزارش خبرگزاری ميراث فرهنگی (سی‌اچ‌ان)، اين ساختمان تاريخی که در چهارراه زند شيراز قرار دارد، اکنون به انبار مصالح و تجهيزات متروی شيراز از جمله يک باسکول ۱۰۰ تنی تبديل شده است.

بر پايه اين گزارش "تردد شبانه‌روزی و لحظه به لحظه ماشين‌های سنگين اعم از لودر و بيل مکانيکی و همچنين کاميون‌های ۱۰ تن و برپايی يک سيلوی بزرگ سيمان در داخل محوطه موجب شده است اين اثر تاريخی آسيب‌های بسيار جدی ببيند."

بنای تاريخی "گاراژ ايران‌پيما" در سال ۱۳۱۰ خورشيدی با سبک معماری دوره اول پهلوی ساخته شده و جزو آثار ملی ايران نيز ثبت شده است.

بنای تاريخی "گاراژ ايران‌پيما" در سال ۱۳۱۰ خورشيدی با سبک معماری دوره اول پهلوی ساخته شده و جزو آثار ملی ايران نيز ثبت شده است

اين ساختمان ترکيبی از عناصر معماری ايرانی و الگو‌های رايج در سال ۱۳۱۰ است که با استفاده از آجر، سنگ، چوب و فلز ساخته شده است.

اين بنا در ابتدا به "گاراژ رهايی" معروف بود. با اين حال در سال ۱۳۴۵ خورشيدی با تأسيس شرکت ايران‌پيما در تهران، گاراژ رهايی به‌ نام گاراژ ايران‌پيما معروف شد.

اين اثر در سال‌های ۸۶ و ۸۷ با اختصاص اعتباری به مبلغ ۹۰ ميليون تومان مرمت و بهسازی شد، اين عمليات شامل مرمت، استحکام‌بخشی ديوارها، جمع‌آوری و اجرای مجدد سقف‌های (کاذب)‌ چوبی، پاکسازی و دوده‌زدايی از نمای بنا و جمع‌آوری تابلو‌های ناهمگون بود.

اما به مرور زمان بيش از ۷۰ درصد از اين ساختمان تخريب و جای آن را مغازه‌های تجاری گرفته است.

به گزارش سی‌اچ‌ان، "کف بنا در حال حاضر با پوشش آسفالت فرش شده و احتمالاً کف اصلی در زير وضع موجود قرار گرفته و برای دستيابی به آن نياز به حفر چند گمانه در نقاط مختلف حياط است."