زنان معتاد

آمار دولتی: ۲۷۰ هزار زن در ایران معتاد هستند

news-zamaneh — Sun, 17 Feb 2013 16:46:50 +0000

برپایه آمارهای دولتی نزدیک به ۲۷۰ هزار زن در ایران معتاد هستند در حالی که گزارش‌های غیررسمی از رقمی بیش از این تعداد و نیز رشد مصرف مواد مخدر در بین زنان تحصیلکرده وآرایشگاه‌های زنانه خبر می‌دهند.

روزنامه قانون در شماره امروز خود یکشنبه ۲۹ بهمن‌ماه از روند رو به رشد مصرف شیشه میان زنان در ایران خبر داد و نوشت: "با استناد به گزارش‌های ستاد مبارزه با مواد مخدر از یک میلیون و ۳۲۵ هزار معتاد رسمی در ایران، نزدیک به ۲۷۰ هزار تن زن هستند این در حالی است که آمارهای غیررسمی بیش از این رقم تخمین زده می‌شوند."

گزارش‌های غیررسمی ‌از خوابگاه‌های دانشجویی دختران و آرایشگاه‌های زنانه، بیانگر رشد مصرف مواد مخدر به ویژه شیشه در میان زنان است.

مهرماه سال گذشته خبرگزاری مهر با اشاره به آمارهای رسمی ستاد مبارزه با مواد مخدر، شمار معتادان به شیشه در ایران را ۲۷ هزار تن اعلام کرده بود.

به گفته محمدحسین غلامی، پژوهشگر حوزه اعتیاد، "۳۵ درصد زنان از طریق دوستان در مهمانی‌ها و ۶۵ درصد نیز از طریق همسران معتاد خود شیشه مصرف می‌کنند."

محمدحسین غلامی، پژوهشگر حوزه اعتیاد: زنان معتاد به شیشه در گروه سنی ۲۴ تا ۳۵ سال قرار دارند

وی با اعلام این‌که "زنان معتاد به شیشه در گروه سنی ۲۴ تا ۳۵ سال قرار دارند"، افزود: "در برخی از آرایشگاه‌های زنانه این ماده اعتیادآور به‌عنوان داروی لاغری پیشنهاد و توزیع می‌شود."

غلامی گفت "زنان شیشه‌ای دچار جنون، حالت‌های شدید روانی و خودکشی می‌شوند" و توضیح داد: "بسیاری از زنان با تحصیلات بالای دانشگاهی نیز نمی‌دانند که در حال مصرف شیشه هستند، چرا که فکر می‌کنند در حال استفاده کپسول لاغری هستند."

حمید صارمی، مدیر دفتر امور فرهنگی و پیشگیری ستاد مبارزه با مواد مخدر نیز در روزهای میانی دی‌ماه با اعلام این‌که "شیشه، شش سال پیش جزو مواد مخدر بسیار پر مصرف نبود" گفته بود: "این ماده حالا به جایگاه دوم رسیده است و این یعنی بیشترین شمار معتادان یا تریاکی هستند یا شیشه مصرف می‌کنند."

ابراهیم رفیعی٬ عضو آکادمی روان‌پزشکان اعتیاد آمریکا نیز بهمن‌ماه سال جاری به خبرگزاری کار ایران (ایلنا) گفته بود: "پیش از این ۸۵ درصد از معتادان مرد و ۱۵ درصد زن بودند، اما اکنون آمار اعتیاد زنان در حال افزایش است."

در همین حال، حسین مؤیدی، رئیس پلیس مبارزه با مواد مخدر دی‌ماه سال گذشته در سخنانی گفته بود: "در هر دقیقه دوکیلو مواد مخدر در ایران کشف می‌شود و در هر ساعت، ۳۰ فروشنده مواد مخدر و معتاد دستگیر می‌شوند."

با این وجود، قیمت مواد مخدر هم روز به روز در ایران ارزان‌تر می‌شود.

مجید ابهری، استاد دانشگاه بهشتی ايران اردیبهشت‌ماه سال جاری در این زمینه به تارنمای خبرآنلاین گفته بود: "سال ۱۳۸۸ قیمت شیشه در ایران کیلویی ۹۰ میلیون تومان و کراک ۱۴۰ میلیون تومان قیمت بود. سال ۱۳۹۰ قیمت شیشه ایرانی که در حمام‌ها و زیر راه‌پله‌های تهران تولید می‌شود هفت میلیون تومان و کراک ۱۱ میلیون تومان شد."

به نوشته تارنمای همشهری‌آنلاین، ستاد مبارزه با مواد‌مخدر سال‌هاست که بودجه مورد نیازش در بخش پیشگیری را چیزی حدود ۱۳۰ میلیارد تومان اعلام می‌کند ولی در ‌‌نهایت حدود یک‌ ششم آن را تصویب می‌کنند و نصف مبلغ تصویب شده پرداخت می‌شود.

"۳۵ درصد معتادان ايران زن هستند"

news-zamaneh — Tue, 29 Jan 2013 12:32:21 +0000

يک روان‌شناس و کارشناس مشاوره در ايران گفت اعتياد زنان در اين کشور به رقم ۳۵ درصد رسيده است.

خبرگزاری کار ايران (ايلنا) امروز سه‌شنبه ۱۰ بهمن‌ماه به‌نقل از ابراهيم رفيعی، روان‌شناس و کارشناس مشاوره، از افزايش اعتياد در ميان زنان ايران خبر داد.

رفيعی گفت: "يک زمانی ۸۵ درصد از معتادان؛ مرد و ۱۵ درصد زن بودند اما اکنون اعتياد خانم‌ها به ۳۵ درصد رسيده است."

به‌گفته وی زنان معتاد به دليل انگ اجتماعی اعتياد، حاضر به درمان نيستند به نحوی که به ازای هر ۱۰ کمپ ترک اعتياد برای مردان يک کمپ برای زنان وجود دارد.

اين در حالی است که مرضيه وحيد دستجردی وزير پيشين بهداشت ايران، تيرماه سال جاری گفته بود: "نزديک به ۹۴ و هشت دهم درصد از جمعيت معتادان را مردان و پنج و دو دهم درصد را زنان تشکيل می‌دهند."

ابراهيم رفيعی، روان‌شناس و کارشناس مشاوره: اگر مردم در يک جامعه‌ای غمگين باشند اعتياد در جامعه بالا می‌رود اين در حالی است که شادمانگی در جامعه اعتياد را کاهش می‌دهد

همچنين طا‌ها طاهری٬ قائم مقام ستاد مبارزه با مواد مخدر نيز اعلام کرده بود به‌طور رسمی يک ميليون و ۸۰۰ هزار نفر به‌طور دائم و تفننی در کشور اعتياد دارند که سه و ۹ دهم درصد آنان زنان هستند.

ابراهيم رفيعی در ادامه سخنان خود با بيان اين‌که سن اعتياد در ايران کاهش يافته و به ۱۳ سال رسيده است، افزود: "گروه بزرگی شامل دانش‌آموزان راهنمايی و دبيرستانی در معرض خطر اعتياد هستند از همين رو بايد آموزش‌های پيش‌گيرانه در اين ارتباط انجام شود."

اين عضو آکادمی روان‌پزشکان اعتياد آمريکا شادمانگی و اعتياد را دو عنصر به هم مرتبط عنوان کرد و افزود: "اگر مردم در يک جامعه‌ای غمگين باشند اعتياد در جامعه بالا می‌رود اين در حالی است که شادمانگی در جامعه اعتياد را کاهش می‌دهد."

وی تأکيد کرد: "اقداماتی بايد انجام شود تا شادمانی در جامعه افزايش يابد زيرا در پيش‌گيری از بروز اعتياد بسيار مؤثر است."

اين روان‌شناس در مورد ميزان موفقيت درمان معتادان در ايران گفت: "در خوش بينانه‌ترين حالت ۲۵ تا ۳۰ درصد درمان معتادان با موفقيت روبه‌رو بوده است."

پليس ايران در آخرين آماری که ۲۳ دی‌ماه سال جاری منتشر کرد گفت روزانه ۶۵۲ پرونده مواد مخدر تشکيل می‌شود و هر ساعت ۳۰ فروشنده مواد مخدر و معتاد در کشور دستگير می‌شوند.

پليس ايران همچنين گفت در ۹ ماه نخست سال جاری هر روز به‌طور ميانگين شش باند و در مجموع هزار و ۷۰۰ باند شناسايی و متلاشی شده است.

در کنار اين آمار، قوه قضائيه ايران نيز علی‌رغم هشدارهای مدافعان حقوق بشر در جهان به برخوردهای شديد خود با قاچاقچيان مواد مخدر ادامه می‌دهد و آمار اعدام‌ مجرمان مواد مخدر در سال‌های اخير به‌شکل بی‌سابقه‌ای افزايش يافته است.

با اين حال به‌نظر می‌رسد هيچ‌کدام از اين برخوردها در کاهش پديده اعتياد در ايران کارساز نبوده است.

فصل سرما و افزایش زنان کارتن‌خواب در ایران

society — Thu, 25 Oct 2012 22:18:00 +0000

آیدا قجر

آیدا قجر ـ آمار زنان بی‌خانمان و کارتن‌خواب در شرایطی رو به افزایش است که بنا به گفته حسین زارع‌صفت، مدیرعامل سازمان رفاه، خدمات و مشارکت‌های اجتماعی شهرداری تهران، متوسط سن آنها نیز بسیار پایین آمده است.

وی با اشاره به اینکه سن زنان کارتن‌خواب به ۲۰ سال رسیده است، ضمن "پدیده" شمردن آن گفت: "پدیده کارتن‌خوابی پیشتر مختص آقایان بود، اما هم‌اکنون در میان زنان نیز این پدیده مشاهده می‌شود که آنان معتاد هستند."

بیماری اعتیاد ماحصل فشارهای اقتصادی، بیکاری، بحران‌های خانواده و محیط زندگی افراد است. به گفته سعید پیوندی، جامعه‌شناس و استاد دانشگاه در پاریس، "بیکاری و نتایج روانی ناشی از آن می‌تواند جوانان را به سوی اعتیاد به عنوان راه‌ حل تسکین سوق دهد، اما برعکس آن هم صادق است؛ به طوری که معتادان در پیدا کردن کار، دشواری بیشتری از دیگران خواهند داشت".

یکی از مشکلات بزرگ معتادان، نه به دوره اعتیاد که به پس از بهبودی آنها بازمی‌گردد. کارفرمایان در صورت آگاهی از پیشینه اعتیاد متقاضیان، آنها را به دشواری می‌پذیرند. در اکثر اوقات و حتی در صورت استخدام، بی‌اعتمادی همکاران، فضای کار و فعالیت را برای فرد آسیب‌دیده دشوار می‌کند. این در حالی است که سرخوردگی از جامعه، می‌تواند چنین فردی را دوباره به سوی اعتیاد و در پی آن بی‌خانمانی و کارتون‌خوابی بازگرداند.

بازگشت به جامعه

سازمان غیر دولتی "تولدی دوباره" که در سال ۱۳۸۲ تاسیس شده، ارائه خدمات به معتادان برای کاهش اعتیاد به مواد مخدر و آماده کردن آن‌ها برای بازگشت به جامعه را از جمله وظایف خود نام می‌برد.

حسین زارع‌صفت،‌ مدیرعامل سازمان رفاه، خدمات و مشارکت‌های اجتماعی شهرداری تهران نیز از طرح کمک به بی‌خانمان‌ها به عنوان "غربالگری" یاد کرده و معتقد است: "وظیفه ما تنها غربالگری و جمع‌آوری است و نمی‌توانیم آن‌ها را در خیابان رها کنیم و به این سرویس‌دهی افتخار می‌کنیم، اما وظیفه دستگاه‌های همکار است که بیایند و در غربالگری شرکت کنند."

عباس دیلمی‌زاده، مدیر این سازمان معتقد است بازگشت زنان به اعتیاد بیشتر از آقایان است؛ زیرا "آن‌ها ناچار به بازگشت به همان محیط‌ها و خانواده‌های نابسامان هستند و این امر احتمال بازگشت به اعتیاد را در‌ ‌آن‌ها افزایش می‌دهد. برچسب اعتیاد در زنان بهبودیافته پررنگ‌تر است، زیرا جامعه اعتیاد را مشکل اخلاقی می‌پندارد و این امر مهم‌ترین مشکل زنان بهبود‌یافته از اعتیاد است".

در جامعه ایران به معتاد به عنوان یک مجرم نگاه می‌کنند، در حالیکه به عقیده بسیاری از جامعه‌شناسان و آسیب‌شناسان اجتماعی، اعتیاد یک بیماری است و نه یک جرم. تابوهای فرهنگی نسبت به این بیماری باعث می‌شود تا فرد معتاد نتواند به راحتی خود را از گردونه بحران و آسیب‌های اجتماعی خارج کند.

در بسیاری از اخباری که توسط رسانه‌ها منتشر می‌شود، بی‌توجه به این زیرساخت‌های اجتماعی، از زنان معتاد کارتن خواب به عنوان "معتادان پرخطر" یاد می‌شود که باید از "سطح خیابان‌ها ‌جمع‌آوری شوند". گویی آنها آفتی هستند که باید دور از باقی مردم بمانند.

حسین زارع‌صفت،‌ مدیرعامل سازمان رفاه، خدمات و مشارکت‌های اجتماعی شهرداری تهران نیز از طرح کمک به بی‌خانمان‌ها به عنوان "غربالگری" یاد کرده و معتقد است: "وظیفه ما تنها غربالگری و جمع‌آوری است و نمی‌توانیم آن‌ها را در خیابان رها کنیم و به این سرویس‌دهی افتخار می‌کنیم، اما وظیفه دستگاه‌های همکار است که بیایند و در غربالگری شرکت کنند. زیرا وظیفه ما از غربالگری تنها تفکیک معتادان، افراد نیازمند به امداد، اعزام به شهرستان و بیماران خاص است، اما به هیچ عنوان ما زنان خیابانی را جمع‌آوری نمی‌کنیم و این وظیفه سازمان بهزیستی است."

گرمخانه، پناهگاه‌، بیمه و اعتیاد

اولین محل جمع‌آوری زنان کارتن‌خواب، در سال ۱۳۸۶ تحت عنوان گرمخانه در خیابان مولودی تهران، توسط سازمان غیر دولتی "تولدی دوباره" و با همکاری بهزیستی راه‌اندازی شد.

برخی از اساس مسئله زنان بی‌خانمان را انکار می‌کنند یا سعی در وارونه نشان دادن آمار رو به رشد آنان دارند. تعدادی از سازمان‌ها نیز مسئولیت ساماندهی به زنان بی‌خانمان، معتاد و کارتن‌خواب را برعهده دیگری می‌دانند و آن دیگری نیز از خود سلب مسئولیت می‌کند و یکی دیگر را مقصر می‌خواند.

براساس گفته عباس دیلمی، جانشین مدیرعامل جمعیت "تولد دوباره" گنجایش اولین گرمخانه "سی نفر" و "مخصوص زنان معتاد خیابانی" بود؛ به طوری که از ساعت هفت شب پذیرش افراد آغاز می‌شد و ساعت هفت صبح مراجعه‌کنندگان به مراکز DIC و دیگر مراکز ترک اعتیاد منتقل می‌شدند.

احداث گرمخانه و رسیدگی به زنان کارتن‌خواب یا معتاد اقدامی موثر برای نگهداری آنان خصوصا در فصل‌های سرماست، اما معضل اصلی به دوران پس از بهبودی آنان تعلق دارد؛ در این شرایط، مددجو به جامعه باز می‌گردد، اما مشکلاتی که از روز نخست او را روانه خیابان یا اعتیاد کرده همچنان بر جای خود باقی مانده است و در چنین شرایطی این حرکت‌های فرعی و پراکنده دردی را دوا نمی‌کند.

روند رسیدگی به زنان کارتن‌خواب در مرکز لویزان – از دیگر مراکز رسیدگی به زنان کارتن‌خواب و معتاد - پس از "جمع‌آوری از سطح شهر تهران" به این شکل است: "افراد در مرکز ساماندهی اسلامشهر غربال شده و زنان بی‌خانمان و متکدی و کارتن‌خواب تا زمان تعیین تکلیف از اسلامشهر به لویزان منتقل می‌شوند".

استحمام، پوشاک تمیز و سپس تحویل آنان به مسئولان آسایشگاه در مراحل بعدی قرار دارد؛ به طوری که مورد معاینه پزشک و مشاوره قرار می‌گیرند.

بنا به گفته فاطمه یوسلیانی، رئیس مرکز لویزان - مرکز ساماندهی زنان بی‌خانمان - ۹۰ درصد افراد حاضر در این مرکز معتاد هستند. وی گفته است: "ابتدا زنان بی‌خانمان از سطح شهر جمع‌آوری می‌شوند، سپس تمامی این افراد در مرکز ساماندهی اسلامشهر غربال شده و زنان بی‌خانمان و کارتن‌خواب تا زمان تعیین تکلیف از این مرکز به لویزان منتقل می‌شوند."

سخنان ضد و نقیض‌ مسئولان درباره زنان معتاد و بی‌خانمان

فرید سده براتی، مدیرکل پیشگیری و درمان اعتیاد سازمان بهزیستی که معتقد است، "سیستم درمان اعتیاد در کشور از ریل خارج شده است"، مدتی پیش اعلام کرد: "اغلب این بیماران علاوه بر علائم روان‌پریشی از جمله توهم و هذیان، برخی مشکلات جسمی را نیز به همراه دارند و این درحالی است که تیم غربالگری وزارت بهداشت که قرار بود معتادان جمع‌آوری شده را غربال کند به وظیفه خود در این رابطه عمل نکرد."

مدتی پیش روزنامه کیهان از قول رضا جاگیری، معاون اجتماعی سازمان رفاه و مشارکت‌های اجتماعی شهر تهران با اشاره به احداث کمپ بازپروری زنان معتاد خیابانی نوشت: "برای اولین‌بار توسط شهرداری کمپ بازپروری بانوان معتاد خیابانی در تهرانسر احداث شده است."

این مسئول سازمان رفاه و مشارکت‌های اجتماعی شهر تهران اما در ادامه وظیفه رسیدگی به معتادان مرد را برعهده سازمان دیگری دانسته و گفته است: "برای آقایان هنوز کمپی راه‌اندازی نشده است، زیرا راه‌اندازی کمپ‌های بازپروری برای معتادان وظیفه ستاد مبارزه با مواد مخدر است." او در این سخنان اصلاً اشاره نکرده است که چرا رسیدگی به زنان معتاد در حیطه وظایف ستاد مبارزه با مواد مخدر نیست.

مدتی پیش مرضیه وحید دستجردی، وزیر بهداشت با اشاره به زنانی که پس از درمان و رهایی از بیماری اعتیاد از بیمارستان‌ها خارج نمی‌شوند خاطرنشان کرد: "بیمارستان محل نگهداری معتادان نیست."

فرید براتی سده نیز در پاسخ به سخنان وی گفت: "نهادهای حمایتی هم مسئول ساختن هتل برای معتادان نیستند."

علی هاشمی، رئیس کمیته مستقل مبارزه با مواد مخدر در مجمع تشخیص مصلحت نظام قرار دهید که گفته بود: "در شش سال اخیر شمار زنان معتاد در ایران صد در صد افزایش یافته است که این امر تهدیدی بزرگ علیه نهاد خانواده به شمار می‌رود. شمار معتادان کشور بیش از سه میلیون و ۱۵۰ هزار نفر است که بیش از پنج درصد جمعیت بالای پانزده سال کشور و درصد قابل توجهی از جمعیت ۱۵ تا ۳۰ سال کشور را تشکیل می‌دهند."

این بی‌اعتنایی در حالی است که مسئولان کشور از ضرورت رسیدگی به مسئله بی‌اطلاع نیستند. در بهمن ماه سال گذشته (۱۳۹۰)، معاون اجتماعی سازمان رفاه و مشارکت‌های اجتماعی در گفت‌وگو با خبرگزاری ایلنا مدعی شده بود: "موضوع بی‌خانمانی در زنان در حال افزایش است."

وی با اشاره به اینکه به دلیل گرمی و سردی هوا نمی‌توان آمار ثابتی از معتادان در سطح شهر ارائه داد تاکید کرده بود که بسیاری از این زنان معتاد بی‌خانمان هستند و بی‌خانمانی آنها "عمدتاً به دلیل اعتیاد آن‌هاست زیرا این افراد با ابتلا به اعتیاد از خانواده طرد می‌شوند؛ چراکه خانواده توانایی نگهداری از آنان را ندارد".

رسانه‌ها نیز مدام خبر از رشد زنان کارتن‌خواب و معتاد می‌دهند و در میان اینهمه اطلاعات، تکذیب مسئولی چون محمد نفریه، معاون امور اجتماعی و پیشگیری از آسیب‌های سازمان بهزیستی که تمام اخبار موجود در این زمینه را "جوسازی" و "فاقد سندیت" می‌داند، به یک شوخی تلخ بیشتر نزدیک است.

وی گفته است: "گزارش‌هایی که ادعا می‌کنند آمار زنان خیابانی و کارتن‌خواب با رشد قابل توجهی همراه بوده، بر پایه کدام تحقیق و پژوهش علمی و اجتماعی صورت گرفته است و نباید بر اساس اطلاعات بی‌پایه و غیرواقعی، جوسازی کرد."

وی در حالیکه آمار به دست آمده از زنان بی‌خانمان را راضی‌کننده اعلام کرده ادامه داده است: "در راستای ساماندهی زنان خیابانی جلساتی با نیروی انتظامی و شهرداری برگزار و آماری پیش‌بینی شد که نمی‌توان این آمار را ارائه داد، اما براساس تحقیقات به این نتیجه رسیدیم که حتی آماری که پیش‌بینی کرده بودیم نیز محقق نشد و به مراتب آمار زنان خیابانی و کارتن‌خواب در کشور پایین است."

حال این ادعا را در کنار سخنان علی هاشمی، رئیس کمیته مستقل مبارزه با مواد مخدر در مجمع تشخیص مصلحت نظام قرار دهید که گفته بود: "در شش سال اخیر شمار زنان معتاد در ایران صد در صد افزایش یافته است که این امر تهدیدی بزرگ علیه نهاد خانواده به شمار می‌رود. شمار معتادان کشور بیش از سه میلیون و ۱۵۰ هزار نفر است که بیش از پنج درصد جمعیت بالای پانزده سال کشور و درصد قابل توجهی از جمعیت ۱۵ تا ۳۰ سال کشور را تشکیل می‌دهند."

کارتن‌خواب‌ها و سرمای زمستانی

ریشه بحث و جدل میان سازمان بهزیستی و وزارت بهداشت به سال ۸۶ و ۸۷ باز می‌گردد؛ زمانی‌ که مسئله نصب دستگاه‌های خودپرداز سرنگ برای کاهش عوارض تزریق مورد بحث قرار گرفته و وزارت بهداشت از مخالفان این طرح بود و دلیل مخالفت خود را "تشویق به اعتیاد" عنوان می‌کرد.

درگیری میان نهادها، مسئولان، سازمان‌ها و وزارتخانه‌ها در شرایطی تداوم می‌یابد که با شروع فصل سرما، بالا رفتن شمار زنان بی‌خانمان و کارتن‌خواب و کاهش سن آن‌ها شاهد تعداد بیشتری از آوارگان خیابانی خواهیم بود و در این میان بحث بر سر "بودجه" و از سر باز کردن مسئولیت‌ها بزرگترین دغدغه مسئولان است.

درگیری میان نهادها، مسئولان، سازمان‌ها و وزارتخانه‌ها در شرایطی تداوم می‌یابد که با شروع فصل سرما، بالا رفتن شمار زنان بی‌خانمان و کارتن‌خواب و کاهش سن آن‌ها شاهد تعداد بیشتری از آوارگان خیابانی خواهیم بود و در این میان بحث بر سر "بودجه" و از سر باز کردن مسئولیت‌ها بزرگترین دغدغه مسئولان است.

بی‌خانمانی و کارتن‌خوابی ماحصل مشکلات اقتصادی کشور و خود مولد معضلات دیگری است. بیکاری و اعتیاد اگرچه می‌توانند رابطه عکس با یکدیگر داشته باشند و به عبارتی بیکاری باعث اعتیاد می‌شود، اما شخص معتاد حتی بعد از درمان هم در بازار کار جایی ندارد. در برخی موارد بی‌خانمان‌ها پس از طردشدن از سوی خانواده و جامعه به کارتن‌خوابی می‌رسند. بی‌خانمانی اما پایان ماجرا نیست و می‌تواند عاملی برای شیوع بیماری‌های بسیار مانند ایدز باشد که براساس اخبار و آمار موجود، میزان مبتلایان به این بیماری نیز رو به افزایش است.

مسئولان کشور ایران اما اقدامی برای رفع ریشه مشکلات نمی‌کنند و تنها صورت مسائل را روی کاغذها و رسانه‌ها پاک می‌کنند. جمع‌آوری زنان کارتن‌خواب می‌تواند قدم مثبتی باشد، اما نه ریشه‌ بیکاری و مشکلات اقتصادی را برطرف می‌کند و نه اقدامی برای ارائه خدمات پس از بهبودی آنان صورت می‌دهد.

افزايش مراجعه زنان ايرانی به مراکز ترک اعتياد

news-zamaneh — Wed, 05 Sep 2012 16:47:29 +0000

رئيس انجمن مددکاران اجتماعی ايران از افزايش ميزان مراجعه زنان به مراکز درمان و ترک اعتياد به مواد مخدر خبر داد.

حسن موسوی چلک، رئيس انجمن مددکاران اجتماعی ايران امروز چهارشنبه ۱۵ شهريور در گفت‌و‌گو با خبرگزاری کار ايران (ايلنا) گفت: "ميزان مراجعه زنان به مراکز درمان و ترک اعتياد به مواد مخدر افزايش يافته است البته آماری در اين رابطه موجود نيست ولی ميزان مراجعه به کلينيک‌ها به مراتب بيشتر از گذشته شده است."

وی افزود:" گرايش زنان به مواد مخدر و اهميت رسيدگی به اين معضل باعث شد که ما شلتر (پناهگاه شبانه) زنان را راه‌اندازی کنيم."

وی با تأکيد بر اينکه هنوز ميزان زنان مصرف‌کننده مواد مخدر نسبت به مردان کمتر است افزود: "پيش از اين در مصرف مواد مخدر و دخانيات مردان تنها مصرف‌کننده بودند اما امروز گرايش زنان به مصرف مواد مخدر و مصرف سيگار را شاهديم."

مرضيه وحيد دستجردی، وزير بهداشت ايران، گفته بود نزديک به ۹۴ و هشت دهم درصد از جمعيت معتادان را مردان و پنج و دو دهم درصد را زنان تشکيل می‌دهند‌

موسوی چلک، بيشترين علت مصرف مواد مخدر و سيگار را ناشی از مشکلات اجتماعی و روحی و روانی دانست.

اين در حالی است که حميدرضا صرامی، مديرکل فرهنگی و پيش‌گيری ستاد مبارزه با مواد مخدر ايران گفته بود يکی از دلايل اصلی افزايش مصرف مواد مخدری مثل شيشه در بين زنان و دختران، "تبليغات لاغری و شب بيداری" است.

خردادماه سال جاری، فرید براتی سده، مديرکل دفتر پيش‌گيری و درمان اعتياد سازمان بهزيستی کشور پيرامون افزايش تعداد زنان معتاد در ايران گفته بود: "٨١ درصد از تماس‌گيرندگان با خط ملی مشاوره اعتياد را زنان و فقط ١٩ درصد را مردان تشکيل می‌دهند."

برپايه آخرين آمار اعلام‌شده از سوی "ستاد مبارزه با مواد مخدر"، هشت درصد از معتادان ايران زن هستند.

مرضيه وحيد دستجردی، وزير بهداشت ايران، ششم تيرماه سال جاری در مراسم سالروز جهانی مبارزه با مواد مخدر، در اين زمينه گفته بود: "هم‌اکنون، نزديک به ۹۴ و هشت دهم درصد از جمعيت معتادان را مردان و پنج و دو دهم درصد را زنان تشکيل می‌دهند‌."

وی افزوده بود: "۲۵ و هفت دهم درصد از جمعيت معتادان در گروه سنی ۲۵ تا ۲۹ سال قرار دارند."

محمد صادق فتح اللهی، مديرکل دفتر توسعه مشارکت‌های مردمی و سازمان‌های مردم‌نهاد ستاد مبارزه با مواد مخدر مردادماه سال جاری با بيان اينکه شمار زيادی از "زنان خيابانی" معتاد هستند، از تصميم‌هايی برای "اقدام فوری در زمينه ساماندهی زنان خيابانی" و پرداختن به اين مسئله در عرصه‌های درمانی و حمايتی خبر داده بود.

تفکیک جنسیتی و افزایش آسیب‌های اجتماعی

Sat, 16 Jun 2012 10:28:14 +0000

دیدبان زنان: ۲۰- ۲۶ خرداد ۱۳۹۱

مریم حسین‌خواه

مریم حسین‌خواه - در هفته گذشته از سویی شش واحد از نظریه‌های فمینیستی در رشته مطالعات زنان دانشگاه تهران حذف شد و از سوی دیگر سخت‌گیری‌ها نسبت به پوشش زنان به شیوه‌های مختلف ادامه داشت.

بازداشت گسترده زنان در کنسرت موسیقی به خاطر "بدحجابی" و هشدار نیروی انتظامی نسبت به پوشش هنرمندان زن سینمای ایران در جشنواره‌های بین‌المللی ازجمله سخت‌گیری‌ها نسبت به پوشش زنان بود. در کنار همه اینها، مواردی همچون دستورالعمل پوشش دانشجویان و بحث درباره چادر مشکی در صدر اخبار این حوزه به چشم می‌خورد و اهتمام دستگاه‌های دولتی به تفکیک‌های جنسیتی و افزایش جمعیت نیز همچنان در رسانه‌های مختلف بازتاب داشت.

در هفت روز گذشته علاوه بر این اخبار تکراری که در ماه‌های اخیر بارها منتشر شده است، دو طرح مربوط به حوزه زنان از سوی شورای نگهبان رد شد و کارشناسان و مسئولان حوزه اعتیاد نسبت به تغییرات ایجاد شده در آمار و شیوه اعتیاد زنان هشدار دادند.

چادر مشکی، آری یا نه؟

در حالی که سخت‌گیری‌ها نسبت به پوشش زنان هر روز بیشتر می‌شود، طهورا نوروزی، دبیر کارگروه حجاب و عفاف وزارت کشور در همایشی با عنوان "چادر، بایدها و نبایدها" گفت در شرایط کنونی با خلاء نوع پوشش ایرانی و اسلامی در جامعه مواجه هستیم و کارگروه مد و لباس نتوانسته است الگوی قابل قبولی در بخش پوشش‌های ایرانی- اسلامی به جامعه و بازار ارائه کند.

مدیر مرکز فعالیت‌های دینی شهرداری تهران در همان همایش پوشش چادر را "تضمین کننده سلامت زن در جامعه" عنوان کرد و گفت: "ما باید با ترویج استفاده از چادر اسلامی سلامت را دوباره به بانوان کشور بازگردانیم. چادر می‌تواند زن را از تمام خطرهای موجود در جامعه مصون نگهدارد."

به گزارش خبرگزاری ایرنا، وی همچنین پرداختن به مسئله استفاده از چادر، آن هم با رنگ مشکی را در شرایط فعلی مسئله‌ای "با اهمیت" ندانست و گفت اکنون نیازمند ترویج فرهنگ عفاف و حجاب در جامعه هستیم.

از سوی دیگر علی خان‌پور، مدیر مرکز فعالیت‌های دینی شهرداری تهران در همان همایش پوشش چادر را "تضمین کننده سلامت زن در جامعه" عنوان کرد و گفت: "ما باید با ترویج استفاده از چادر اسلامی سلامت را دوباره به بانوان کشور بازگردانیم. چادر می‌تواند زن را از تمام خطرهای موجود در جامعه مصون نگهدارد."

در ادامه همین سیاست‌ها محمد ابراهیم محمدی، مدیرکل فرهنگی، هنری وزارت آموزش و پرورش با بیان اینکه ترویج و تعمیق "فرهنگ حیا، عفاف و حجاب"، از اهداف و راهکارهای سند تحول بنیادین آموزش و پرورش جمهوری اسلامی ایران است از اجرای آیین نامه عفاف و حجاب در مدارس کشور از سال تحصیلی آینده خبر داد.

به گزارش واحد مرکزی خبر، وی گفت: "در این برنامه عملیاتی، بازنگری و بازتولید برنامه‌ها و محتوای آموزشی و روش‌های تربیتی برای درونی‌سازی و تعمیق و ترویج فرهنگ حیا، عفاف و حجاب و اتخاذ تدابیر مناسب به منظور جذب، تربیت و به کارگیری نیروی انسانی شایسته و متعهد و عامل به رعایت حیا، عفاف و پوشش مناسب در مراکز اداری و آموزشی کشور پیش‌بینی شده است."

"ایجاد ساز و کارهای لازم برای هماهنگی رسانه‌ها و تولیدکنندگان کتاب و مواد آموزشی، لوازم‌التحریر و تجهیزات آموزشی و تربیتی به منظور ترویج فرهنگ حیا، عفاف و حجاب مناسب در دانش‌آموزان" از دیگر برنامه‌های پیش‌بینی شده در این طرح است.

آنچه از سوی مسئولان، ترویج فرهنگ عفاف نامیده می‌شود، محدود به آموزش و پروش نیست و مرکز امور خانواده مرکز امور زنان و خانواده ریاست جمهوری نیز در همین راستا بیش از ۳۰ هزار جلد کتاب منتشر کرده است.

تغییر ساختار شغلی زنان برای افزایش جمعیت

مرکز امور خانواده و زنان، به غیر از مسئله حجاب، "بازنگری سیاست‌ها و برنامه‌های كنترل جمعیت" را نیز در دستور کار خود قرار داده است.

زهرا سجادی، معاون این مرکز به ایسنا می‌گوید جایگزینی دو واحد درسی "دانش خانواده" به جای درس "جمعیت و تنظیم خانواده" و تدوین كتاب "روانشناسی ازدواج و شكوه همسرداری" در راستای "تحكیم و تثبیت خانواده ایرانی به معنای تداوم فرهنگی جامعه و در نهایت حفظ جامعه اسلامی" است.

رئیس دانشگاه اصفهان در گفت‌گو با خبرگزاری مهر از تک جنسیتی کردن ۱۵رشته در این دانشگاه خبر داد و گفت در سال تحصیلی جاری در مقطع کار‌شناسی رشته‌هایی که ۹۰ درصد متقاضی آن از یک جنسیت باشد، ظرفیت پذیرش آن تک جنسیتی می‌شود.

رئیس دانشگاه اصفهان در گفت‌گو با خبرگزاری مهر از تک جنسیتی کردن ۱۵رشته در این دانشگاه خبر داد و گفت در سال تحصیلی جاری در مقطع کار‌شناسی رشته‌هایی که ۹۰ درصد متقاضی آن از یک جنسیت باشد، ظرفیت پذیرش آن تک جنسیتی می‌شود.

وی همچنین اصلاح ساختار اشتغال زنان و ایجاد تسهیلات شغلی در راستای توجه به خانواده و امر فرزندآوری، تدوین برنامه‌های گسترده فرهنگی و تشویقی برای بالا بردن انگیزه جوانان در تشكیل خانواده و توجه به فرزندآوری را از دیگر برنامه‌های مركز امور زنان در راستای تحكیم بنیان خانواده و تنظیم جمعیت عنوان کرد و گفت در پی ارائه بسته‌های آموزشی برای تشویق زوج‌های جوان به فرزندآوری هستند که حداکثر پنج سال از زندگی مشترک‌شان می‌گذرد.

از سوی دیگر این مرکز برای "جلوگیری از اختلاط زن و مرد در محیط کار" نیز برنامه‌ریزی کرده است. زهرا سجادی در گفت‌وگو با مهر، ضمن انتقاد از "حساس" نبودن محیط‌های خصوصی به این مسئله می‌گوید: "اختلاط بیش از حد میان زن و مرد در محیط‌های کار خصوصی در حال گسترش است و امنیت زنان در این محیط‌ها با مشکل مواجه است."

البته به نظر می‌رسد اهتمام به عدم اختلاط زن و مرد، محدود به محل کار نیست و در حال گسترش به دانشگاه نیز هست.

در همین زمینه، رئیس دانشگاه اصفهان در گفت‌گو با خبرگزاری مهر از تک جنسیتی کردن ۱۵رشته در این دانشگاه خبر داد و گفت در سال تحصیلی جاری در مقطع کار‌شناسی رشته‌هایی که ۹۰ درصد متقاضی آن از یک جنسیت باشد، ظرفیت پذیرش آن تک جنسیتی می‌شود.

به گفته وی از آنجا که پسرها اکثریت متقاضیان رشته‌هایی مانند نقشه‌کشی یا زمین‌شناسی را تشکیل می‌دهند در این رشته‌ها فقط دانشجوی پسر پذیرش می‌شود و در رشته‌هایی مانند عربی و الهیات که تقاضا از طرف دختران بیشتر است، دانشجوی پسر پذیرفته نمی‌شود.

گرایش زنان معتاد به شیشه و اکستازی

در حالیکه مدیر دفتر امور فرهنگی و پیشگیری ستاد مبارزه با مواد مخدر از افزایش آمار اعتیاد زنان از پنج درصد ‌به ۸.۵ درصد خبر داده است، خبرگزاری زنان ایران در گزارشی به نقل از کارشناسان می‌گوید که ۶۵ درصد زنان معتاد از طریق همسران معتاد خود به مصرف مواد مخدر روی می‌آورند.

با وجود افزایش آمار زنان معتاد، تعداد مراکز ترک اعتیاد زنان همچنان محدود است و به گفته فرهاد اقطار، سرپرست سابق دفتر بازتوانی سازمان بهزیستی کشور فقط ۱۵ مرکز ترک اعتیاد ویژه زنان در ایران وجود دارد.

بر اساس این گزارش بیشترین زنان معتاد در گروه سنی ۲۵ تا ۳۴ سال قرار دارند و شیشه و قرص‌های روانگردان از جمله اکستازی بیشترین مصرف را در بین زنان دارد. ستاد مبارزه با مواد مخدر، آمار رسمی زنان معتاد را ۶۰ هزار نفر اعلام کرده است.

آذرخش مکری، معاون مرکز مطالعات ملی اعتیاد نیز با بیان اینکه در سال‌های اخیر زنان گرایش بیشتری به مصرف شیشه دارند، می‌گوید: "مواد مخدر سنتی مثل هرویین و تریاک از قدیم انگ مردانه داشته، ولی مواد افیونی مانند شیشه چون نوظهور است، انگ مردانه ندارد و زنان بیشتر به سمت مصرف این مواد گرایش دارند."

احساس شادی، پیشگیری از غم و اندوه، افزایش اعتماد به نفس، جسور شدن و لاغری از جمله مهم‌ترین دلایل روی آوردن زنان به اعتیاد و به ویژه مصرف موادی همچون شیشه است. با وجود افزایش آمار زنان معتاد، تعداد مراکز ترک اعتیاد زنان همچنان محدود است و به گفته فرهاد اقطار، سرپرست سابق دفتر بازتوانی سازمان بهزیستی کشور فقط ۱۵ مرکز ترک اعتیاد ویژه زنان در ایران وجود دارد.

شورای نگهبان، لایحه حمایت از خانواده را تایید نکرد

آخرین خبرها در حوزه قانونگذاری‌های مربوط به زنان نیز حاکی از رد طرح تابعیت فرزندان زنان ایرانی از مردان خارجی از سوی شورای نگهبان و بازگشت لایحه حمایت از خانواده به مجلس شورای اسلامی است.

در حالی که انتظار می‌رفت با پایان کار مجلس هشتم، سرنوشت این دو طرح جنجالی نیز به نتیجه برسد، شورای نگهبان با رد طرح اصلاح قانون تعیین تکلیف تابعیت فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانی با مردان خارجی مصوب جلسه مورخ هفدهم اردیبهشت ‌ماه ۱۳۹۱، اعلام کرد که تبصره سه الحاقی این طرح از این حیث که به افزایش هزینه عمومی می‌انجامد، مغایر اصل ۷۵ قانون اساسی است.

سخنگوی شورای نگهبان همچنین در جلسه روز شنبه، بیستم خردادماه جاری به خبرنگاران گفت که دو ماده قانون حمایت از خانواده نیز برخلاف شرع است و از همین رو این طرح بار دیگر به مجلس عودت داده شده است.

در همین زمینه:

دیدبان زنان: ۱۳- ۱۹ خرداد ۱۳۹۱

دیدبان زنان: ۶ -۱۲خردادماه ۱۳۹۱