مجتبی خامنه‌ای

چرخش ضد ایرانی دولت ترکیه

Thu, 14 Jun 2012 22:53:14 +0000

در گفت‌وگو با رضا شجاعی، وکیل دعاوی و عضو جمعیت حقوق بشر ترکیه در ازمیر

ایرج ادیب‌زاده

ایرج ادیب‌زاده - اسناد منتشرشده سایت "ویکی‌لیکس"، تصویری دوگانه از روابط ایران و ترکیه نشان می‌دهد. از یکسو، ترکیه از زمان روی کار آمدن "حزب اسلام‌گرای عدالت و توسعه" در سال ۱۳۸۱، روابط بسیار نزدیکی با تهران دارد و بخشی از اسناد یادشده، رابطه نزدیک دو کشور را به تصویر کشیده است، اما بخشی دیگر نیمه پنهان ماجرا و تبدیل شدن ترکیه به منبعی برای جمع‌آوری اطلاعات علیه ایران را نشان می‌دهد.

در یکی از اسناد ویکی‌لیکس که در روزنامه‌ "هارتص" چاپ اسراییل هم بازتاب داشته، آمده است که ترکیه با دور زدن تحریم‌های سازمان ملل متحد، به جمهموری اسلامی کمک کرده است. بخش دیگری از این سند به فعالیت‌های جمهوری اسلامی برای ارسال محموله‌های سلاح به سوریه از خاک ترکیه اختصاص دارد. براساس این سند، ترکیه چشم خود را به انتقال این محموله‌ها که به دست حزب‌الله می‌رسد، بسته است.

در یکی دیگر از اسناد منتشرشده سایت ویکی‌لیکس به معاملات تجارتی ایران و ترکیه پرداخته شده و ازجمله از یکی از بازرگانان ترک به نام اُزدمیر نام برده شده است که برای معاملات تجاری‌اش به طور مستقیم با آیت‌الله سید علی خامنه‌ای و فرزند او مجتبی تماس دارد.

برای بررسی بیشتر اسناد ویکی‌لیکس و روابط ایران و ترکیه، با رضا شجاعی، وکیل دعاوی، عضو جمعیت حقوق بشر ترکیه و کارشناس مسائل ایران و ترکیه گفت‌وگویی کرده‌ایم.

شما درباره‌ چهره‌ دوگانه‌ روابط ایران و ترکیه چه ارزیابی‌ای دارید؟

رضا شجاعی - فکر می‌کنم اگر با سوریه شروع کنیم، می‌توانیم تحلیل بهتری بدهیم. بعد از حاد شدن روابط میان ترکیه و سوریه، رابطه‌ دولت جمهوری ترکیه نسبت به ایران، چرخشی ضد ایرانی پیدا کرد. مثلاٌ بعد از مسافرت آقای طیب اردوغان به ایران و چند روز بعد از بازگشت او، وزیر انرژی ترکیه اعلام کرد که ۲۰ درصد از خرید نفت از ایران را کاهش خواهد داد. همین دیروز (چهارشنبه ۱۳ ژوئن) یکی از روزنامه‌های ترکیه از قول وزیر انرژی نوشته بود که این ۲۰درصد را از طریق عربستان سعودی جبران خواهد کرد.

رضا شجاعی: ویکی‌لیکس را زیاد جدی نمی‌گیرم؛ اسنادی که منتشر شده، به قبل از بحران سوریه برمی‌گردد.

امروز دیگر روابط ایران و ترکیه مانند گذشته نیست. روابط در ظاهر اداره می‌شود، اما در باطن، امروز دولت ترکیه دیگر روابط زیاد صمیمی‌ای با ایران ندارد. البته رابطه‌ها در برخی از جنبه‌های اقتصادی می‌تواند ادامه پیدا کند.

من مسئله‌ ویکی‌لیکس را زیاد جدی نمی‌گیرم، مخصوصاً اینکه اسنادی که منتشر شده، به قبل از مسئله سوریه برمی‌گردد. اسناد ویکی‌لیکس در ارتباط با روابط ایران و ترکیه را می‌توانیم تا قبل از حاد شدن مسئله‌ سوریه بپذیریم، ولی در یک سال اخیر، دولت ترکیه تقریباٌ سیاست‌های خصمانه‌ای نسبت به ایران در پیش گرفته است. روزنامه "زمان" به طور مرتب درباره‌ جمهوری اسلامی ایران و دولت ایران مقالات تندی منتشر می‌کند و حکومت ترکیه هم نسبت به آن هیچگونه واکنشی نشان نمی‌دهد.

امروز دولت ترکیه وکالت‌نامه‌ اتحادیه اروپا و آمریکا را در رابطه با سوریه در دست دارد و خیلی مایل است در سوریه مداخله کند و اگر این مداخله دیر انجام بشود، به این خاطر است که آمریکا به او اجازه نمی‌دهد. البته این را هم باید در نظر بگیریم که دولت ترکیه این ریسک را هم قبول نمی‌کند. چون ممکن است دولت ایران هم دست به یک عمل متقابل در رابطه با ترکیه بزند.

طبیعتاً روابط اقتصادی ایران و ترکیه تحت تأثیر این مسائل قرار گرفته‌اند. کما اینکه روزنامه‌های ترکیه هفته‌ گذشته اعلام کرده بودند در آینده‌ نزدیک، بازهم حجم مبادلات بازرگانی ایران و ترکیه کاهش پیدا خواهد کرد. یعنی همانطوری که گفتم، این مسائل با تحریم‌های آمریکا هیچ ارتباطی ندارد و به مسئله سوریه ربط پیدا می‌کند.

به درگیری ایران و ترکیه پیرامون سوریه اشاره کردید و اینکه از یکسو جمهوری اسلامی به شدت از سوریه حمایت می‌کند و از سوی دیگر، ترکیه حامی مخالفان حکومت بشار اسد است. چطور شد که این روابط به اینجا رسید که حالا دولت ترکیه تلاش می‌کند رژیم بشار اسد را سرنگون کند؟

مسئله‌ای که اینجا خیلی مهم است، تشکیل یک جبهه‌ سنی‌ مذهب در مقابل مذهب شیعه است. امروز عراق، سوریه، لبنان و ایران یک جبهه‌ مذهب شیعه را در منطقه تشکیل می‌دهند. آمریکا برای مقابله با این جبهه، یک محور سنی مذهب قدرت را تشکیل می‌دهد که سردمداری آن را به ترکیه داده است.

رضا شجاعی: امروز ترکیه درست مسائل و گفتار آمریکا را در منطقه پیاده می‌کند.

امروز ترکیه درست مسائل و گفتار آمریکا را در منطقه پیاده می‌کند. تا یک سال پیش بشار اسد از دوستان صمیمی آقای اردوان بود. آن‌ها خانوادگی تعطیلات‌شان را باهم می‌گذراندند. مگر آقای اردوغان نمی‌دانست که دولت سوریه، دولت ضد دمکراتیکی است؟ جنایتی که بشار اسد در مقابل مردم، به خصوص در مقابل کردها مرتکب شد، فقط مربوط به امروز و دیروز نیست. پس در نتیجه، مخالفت امروز دولت ترکیه به خاطر سیاست‌های ملی ترکیه نیست، به خاطر سیاست آمریکا و اتحادیه‌ اروپا است.

اشاره کردید که ترکیه دارد به نوعی امپراتوری عثمانی را زنده می‌کند و از سوی دیگر رقابتش با امپراتوری شیعه در جریان است. اصولاً این مسئله چقدر واقعیت دارد؟

اگر امروز یکی به شما بگوید که در روسیه تزارها به قدرت رسیده‌اند یا در ایران سلطنت حاکم شده است، من باور می‌کنم که عثمانی‌ها هم در ترکیه احیا خواهند شد. آبی که از پل رد شد، دیگر برنمی‌گردد. اینها برای گول زدن افکار عمومی ترکیه است. چون ترک‌ها بسیار ناسیونالیست هستند و دولت امروز ترکیه بسیار از این موضع ناسیونالیستی استفاده می‌کند.

مسئله این است: محوری که دارند تشکیل می‌دهند، برای ترکیه خیلی مهم است. دولت آقای اردوغان به این وسیله می‌تواند پرستیژ بیشتری برای خودش در بین مردم به وجود بیاورد. به خاطر اینکه در رسانه‌ها به صورت بارز اعلام نمی‌کنند که چرا با دولت سوریه مخالف‌ هستند. غیر دمکراتیک بودن سوریه که یک شبه به وجود نیامد. امروز چرا دولت ترکیه درباره سیاست‌های غیر دمکراتیک در ایران صحبت نمی‌کند؟ اگر فردا آمریکا به او اجازه بدهد، شروع می‌کند درباره‌ ایران هم صحبت کردن. در نتیجه، این مقداری سیاست دورویی دولت ترکیه است.

برگردیم به موضوع اسناد منتشر شده‌ سایت ویکی‌لیکس که در آن از یک بازرگان معروف ترکیه‌ای نام برده شده است که با رهبر جمهوری اسلامی ایران تماس مستقیم دارد و به ویژه یکی از شرکای ایرانی او از نزدیکان مجتبی، فرزند آیت‌الله خامنه‌ای است.

رضا شجاعی: دولت امروز ترکیه بسیار از

موضع ناسیونالیستی استفاده می‌کند.

این آقایی که می‌گویید، آقای اُزدمیر است. ولی امروز در مطبوعات ترکیه چیزی در این زمینه منتشر نشده و دولت ترکیه هم آن را هنوز تأیید نکرده است.

همانطور که گفتم، روابط اقتصادی در رده‌های بالا همیشه ادامه داشته است. امروز ممکن است داماد آقای طیب اردوغان هم با دولت ایران روابط اقتصادی داشته باشد. این مسئله از نظر روابط ایران و ترکیه زیاد مهم نیست. بلکه مسئله بعد اقتصادی آن است که در کدام روند انجام می‌شود.

روابط اقتصادی با رده‌های بالای جمهوری اسلامی ایران وجود دارد، ولی در ترکیه تأیید نشده است، نه از طرف دولت تأیید شده و نه در روزنامه‌های دو روز گذشته به این مسئله اشاره‌ای شده است. من روزنامه‌های دیروز و امروز را به دقت مطالعه کردم و چیزی ندیدم.

نگاه خود شما نسبت به روابط آینده‌ ایران و ترکیه است؟

من زمانی که در ترکیه دانشجو بودم، دوستی داشتم که در "سنتو" کار می‌کرد. او می‌گفت دولت ایران و ترکیه همانقدر که به هم نزدیک‌ هستند، همانقدر هم از هم دورند. دولت‌های این دو کشور همیشه باهم در منطقه قدرت‌نمایی و رقابت داشتند. اگر بخواهیم بگوییم که ما به ترکیه خیلی نزدیکیم، در عین حال می‌توانیم بگوییم که همانقدر هم دور هستیم.

مسئله ولی این است که این دو کشور همسایه هستند و همسایه‌ها به هم احتیاج دارند. امروز اتحادیه اروپا با ترکیه همسایه نیست؛ از یک بعد هست، ولی در منطقه نیست. یا ترکیه با آمریکا همسایه نیست. این است که به عقیده‌ من، دولت ترکیه دارد با آتش بازی می‌کند و این خیلی خطرناک است. ادامه روابط و دوستی با ایران، به نفع ترکیه است؛ چه از لحاظ اقتصادی و چه از نظر ثبات منطقه.

آیا کسی می‌تواند ادعا کند که رابطه‌ ترکیه با اسراییل بد است؟ اصلاً چنین چیزی وجود ندارد. چطور می‌تواند بد باشد؟ سیاست امروز ضد سوریه‌‌ای دولت ترکیه، خواسته‌ اصلی دولت اسراییل نیست؟

سپاه چرا و چگونه در انتخابات دخالت کرد

Mon, 04 Jun 2012 09:31:01 +0000

گفت‌وگو با مراد ویسی

سراج‌الدین میردامادی - به تازگی فایل صوتی سخنرانی سردار سراج، رئیس مرکز آینده پژوهی و مطالعات راهبردی تابان و از سرداران به‌‌نام سپاه پاسداران در آستانه‌‌ مرحله‌ دوم انتخابات مجلس شورای اسلامی و در جمع هادیان سیاسی سپاه در شهر ری بر روی سایت‌ها و رسانه‌ها منتشر شده است.

از آقای مراد ویسی، روزنامه‌نگار در رادیو فردا پرسیدم، مهم‌ترین نکاتی که سردار سراج در این سخنرانی مطرح کرده چیست و به طور مشخص از کدام بخش از صحبت‌های سردار سراج دخالت سپاه در سیاست و انتخابات برداشت می‌شود؟

مراد ویسی: مهم‌ترین نکته صحبت‌های سردار سراج که می‌توان از آن تعبیر به دخالت سپاه در اوضاع سیاسی کشور و انتخابات کرد، این است که او تأکید می‌کند ما باید کاری کنیم که آقای حداد عادل رئیس مجلس شود و آقای ایکس که منظورش آقای لاریجانی‌ست، رئیس مجلس نشود. به طور طبیعی موقعی که او تحلیل می‌کند در مجلس و در انتخابات باید جناح و فردی پیروز و رئيس مجلس شود و جناح و فرد دیگری نشود، این می‌تواند عالی‌ترین نماد دخالت سپاه در انتخابات باشد، با توجه به این که آقای سراج پیش از این رئیس سازمان بسیج دانشجویی بود که مهم‌ترین تشکل دانشجویی در حوزه دانشگاه‌ها است.

از طرف دیگر آقای سراج معتقد به یک تحلیل راهبردی از طرف سپاه است. در هر حال او سردار سپاه هست و نمی‌تواند بدون اجازه‌ مقامات مافوق خود چنین صحبت‌هایی کند و اصلاً این سخنرانی در حضور یکی از نمایندگان ولی فقیه در سپاه انجام شده، فردی که قبلاً نماینده ولی فقیه در تیپ حفاظت انصار مجلس بوده است. آقای سراج آنجا به شنونده‌ها و مخاطبانش که هادیان سیاسی سپاه هستند، یک تحلیل ارائه می‌کند که می‌تواند تحلیل استراتژیک سپاه باشد و آن تحلیل این است که آقای هاشمی به‌عنوان جریان نزدیک به فتنه، آقای احمدی‌نژاد به‌عنوان رأس جریان انحرافی و آقای ایکس در ریاست مجلس که منظورش آقای لاریجانی‌ست، مثلثی هستند که می‌خواهند مذاکره و رابطه با آمریکا را بر مقام معظم رهبری به قول او تحمیل کنند و به این ترتیب انقلاب را به انحراف بکشانند. به یک معنا آقای سراج تحلیل راهبردی سپاه و سازمان اطلاعات سپاه را علیه مخالفین یا منتقدین وضع موجود که به قول او آقای رفسنجانی، آقای لاریجانی و آقای احمدی‌نژاد هستند، اعلام می‌کند.

به نظر می‌رسد تا حدی ابهام هم در این نوار وجود دارد. از طرفی سردار سراج مواضعی در برابر دولت یا به تعبیر او «جریان انحرافی» می‌گیرد و از طرفی هم به آقای لاریجانی به دلیل این که ریاست مجلسی را بر عهده داشته که با دولت کشمکش‌های بسیاری داشته‌اند، انتقاد می‌کند. موضع سپاه در کدام سمت این جغرافیای جناح‌بندی‌های سیاسی وجود دارد؟

ابهامی که در این نوار وجود دارد بیش از این است که شما گفتید. ابهامی که وجود دارد این است که آیا این موضع کل سپاه یا موضع بعضی از جریان‌های سپاه است. از آنجا که آقای زاکانی که قبلاً رئیس آقای سراج در بسیج دانشجویی بوده و الان در مجلس نزدیک‌ترین فرد به آقای حداد عادل و جریان تحت رهبری آقای حداد عادل است، این تحلیل وجود دارد که آقای سراج دارد تحلیل آقای زاکانی و آقای حداد را مطرح می‌کند. یعنی بخشی از سپاه که عمدتاً در بسیج دانشجویی‌ست، مایل نیست که آقای لاریجانی رئیس مجلس شود و برای این که آقای لاریجانی رئیس مجلس نشود، او را متهم می‌کند به همکاری با آقای احمدی‌نژاد و آقای رفسنجانی و از آن طرف برای این که آقای رفسنجانی را بزند، او را متهم می‌کند به همکاری با جریان انحرافی.

مراد ویسی: در میان سه نهاد اصلی اطلاعاتی کشور، یعنی سازمان اطلاعات سپاه به ریاست آقای طائب، وزارت اطلاعات به ریاست آقای مصلحی و اطلاعات ناجا، اکنون سپاه از همه قوی‌تر است و این اراده آقای خامنه‌ای بوده

من مطمئن نیستم که این تحلیل کل سپاه باشد. می‌تواند تحلیل بخشی از سپاه یعنی، بسیج دانشجویی و جریان آقای زاکانی و آقای طائب باشد، ولی می‌تواند تحلیل کل سپاه هم تلقی شود. ما چون خبر دقیقی نداریم، نمی‌دانیم که آیا این تحلیل جریان تحت نظر آقای زاکانی، آقای طائب و آقای رضا سراج است یا جریانی‌ست که کل سپاه را دارد فرماندهی می‌کند.

در این فایل صوتی به مسئله‌ انتخابات مرحله‌ی دوم هم خیلی پرداخته شده و اسامی‌ خاصی هم به میان آمده. هم انتقادات تندی متوجه آقای حسینیان شده و هم انتقادات تندی علیه آقای علی مطهری. به نظر شما سپاه در مرحله‌ دوم انتخابات در برابر لیست‌های متنوع اصول‌گراها بیشتر به کدام لیست توجه داشت و تلاش می‌کرد که آن لیست را برنده کند؟

من فکر می‌کنم جریان‌های مختلف سپاه موضع‌گیری‌های مختلفی داشتند. یک جریان از سپاه که «جمعیت ره پویان» و «جمعیت ایثارگران» است، مثل حسین فدایی، پرویز سروری، علیرضا زاکانی و الیاس نادران، در جبهه‌ متحد بود و زیر چتر جبهه‌ متحد در انتخابات حاضر شد. در حالی که پس از انتخابات این جریان از جبهه‌ متحد تا حدودی فاصله گرفت و در مسئله‌ ریاست آقای حداد به جبهه‌ پایداری نزدیک شد. بعضی از افراد سپاه هم مثل آقای زارعی، آقای صفار هرندی از همان ابتدا چه به شکل رسمی و چه غیررسمی با جبهه‌ی پایداری بودند. به اعتقاد من سپاه در مورد جبهه‌ متحد و جریان جبهه‌ پایداری به دو دسته تقسیم شده بود. نکته‌ دیگری که می‌شود گفت این است که بعضی از افرادی که نزدیک به سپاه بودند، در انتخابات رأی نیاوردند. مثلا در قم آقای ذوالنور که جانشین نماینده ولی فقیه در سپاه بود رأی نیاورد. یا در حوزه‌های دیگر حدود ۲۰ سردار سپاه کاندیدا شده بودند که رأی نیآورده بودند. در برابر ۱۱ سردار سپاه رأی آوردند و وارد مجلس شدند. من فکر می‌کنم حالا که اصلاح‌طلب‌ها از عرصه‌ حکومت‌داری حذف شده‌اند و حتی نزدیکان آقای هاشمی رفسنجانی هم حذف شده‌اند، عملاً سپاه به‌عنوان مهم‌ترین نهاد کشور بعد از آیت‌الله خمینی خودش به دساه‌ها و جریان‌های مختلفی تقسیم شده است.

اگر ما مواضع سردار سراج را مواضع بخشی از سپاه بدانیم، آیا می‌شود به گونه‌ای مواضع او را مواضع رأس حاکمیت نظام، آیت‌الله خامنه‌ای، هم دانست؟

تا حدی بله و تا حدی نه. من فکر می‌کنم این جریان طیف آقای طائب را در سپاه نمایندگی می‌کند، یعنی طیفی که نزدیک به مجتبی خامنه‌ای است. طیف مجتبی خامنه‌ای در این انتخابات تلاش کرد از طریق آقای طائب و از طریق بسیج دانشجویی و افرادی مثل سراج و زاکانی، اهداف انتخاباتی خودش را پیش ببرد و دنبال ریاست آقای حداد عادل هم بود. ولی من مطمئن نیستم که آقای خامنه‌ای خودش هم به چنین جمع‌بندی رسیده بود. من فکر می‌کنم با وجود این که طیف مجتبی خامنه‌ای و حداد عادل و طائب با سرعت بیشتری برای حذف جریان راست سنتی و از جمله جریان علی لاریجانی جلو رفتند، ولی خود آقای خامنه‌ای یا به این تحلیل نرسیده بود، یا به این تحلیل رسیده بود و مصلحت نمی‌دانست که خیلی آشکار دخالت کند.

تحلیل من این است که اگر آقای خامنه‌ای در مسئله‌ ریاست مجلس دخالت می‌کرد، علی لاریجانی نمی‌توانست به ریاست مجلس انتخاب شود. آقای خامنه‌ای یا آقای حداد عادل را برای ریاست مجلس در این مقطع قبول نداشت و یا مصلحت نمی‌دید که ورود کند که من به دومی قائلم. یعنی آقای خامنه‌ای آقای حداد را خیلی قبول دارد و یکی از سیاستمدارانی‌ست که بسیار آقای خامنه‌ای به وی علاقه دارد، چون عیناً نظرات آقای خامنه‌ای را مثل ضبط صوت تکرار می‌کند. ولی آقای خامنه‌ای مصلحت ندید که بین لاریجانی و حداد عادل به طور رسمی دست به انتخاب بزند و به همین خاطر علی لاریجانی به دلیل قدرت لابی که خودش و اطرافیانش مثل باهنر دارند و به دلیل قدرت زیاد راست سنتی و یک دلیل هم این که زودتر دست جنباند و یک فراکسیون راهروان ولایت را تشکیل داد و دلیل دیگر به دلیل بدنامی کسانی مثل حسینیان که پشت سر حداد عادل بودند، در مجموع توانست آقای حداد عادل را شکست دهد.

در انتخابات مجلس نهم جریان‌های مختلف سپاه موضع‌گیری‌های مختلفی داشتند. بخشی از آنها زیر چتر جبهه‌ متحد در انتخابات حاضر شدند و برخی هم زیر چتر جبهه پایداری

من فکر می‌کنم این تحلیل که سپاه و آقای طائب و مجتبی خامنه‌ای دنبال حداد عادل بودند و دخالت صریح در انتخابات درست است، ولی آقای خامنه‌ای به هر ملاحظه‌ای بود، دخالت مستقیم نکرد و اگر دخالت مستقیم می‌کرد، طبق تجارب گذشته آقای علی لاریجانی یا هر کسی دیگر نمی‌توانست خلاف نظر آقای خامنه‌ای در مجلس عمل کند.

در این نوار به موارد و اطلاعاتی اشاره می‌شود که هرگز در اخبار رسمی نیامده ازجمله تلاش‌هایی برای انفجارها و حرکت‌های تروریستی در سطح کشور که ظاهراً بر اساس ادعای او خنثی شده. چه‌قدر فکر می‌کنید که این اطلاعات درست باشد یا به گونه‌ای فضاسازی و جنگ روانی باشد؟

اتفاقاً همین اطلاعات که آقای سراج می‌گوید، نشان می‌دهد که آقای سراج خیلی به آقای طائب نزدیک است، چون آقای طائب مسئول اطلاعات سپاه است و این اطلاعاتی که او ارائه می‌دهد به طور منطقی مربوط به سازمان اطلاعات سپاه می‌شود. در هر حال این اراده از طرف آقای خامنه‌ای وجود داشته که سپاه به قوی‌ترین نهاد اطلاعاتی کشور تبدیل شود.

الان سپاه در میان سه نهاد اصلی اطلاعاتی که در کشور وجود دارد، قوی‌ترین است. یعنی سازمان اطلاعات سپاه به ریاست آقای طائب، وزارت اطلاعات به ریاست آقای مصلحی و اطلاعات ناجا. صرف‌نظر از اطلاعات رکن دو ارتش. در بین این سه سازمان اطلاعاتی سازمان اطلاعات سپاه قوی‌تر است، چرا که الان بر وزارت اطلاعات هم ریاست می‌کند. آقای مصلحی، نماینده سابق آقای خامنه‌ای در نیروی زمینی سپاه بوده. در واقع به نیابت از سپاه آقای مصلحی دارد وزارت اطلاعات را اداره می‌کند و الان این سازمان اطلاعات سپاه است که هم بر وزارت اطلاعات و هم بر دستگاه قضایی و امنیتی سایه انداخته است. من فکر می‌کنم این اطلاعاتی که اعلام شده نشانگر این است که سازمان اطلاعات سپاه مثل اوایل دهه ۶۰ دارد تبدیل به نهاد اول اطلاعاتی در کشور می‌شود. ولی این به معنای حذف بقیه نهادهای اطلاعاتی نیست، چون هیچ وقت در نظام‌های استبدادی و دیکتاتوری فردی که در رأس حاکمیت است، نهادهای اطلاعاتی را یکپارچه نمی‌کند، به این دلیل که آنها بتوانند علیه همدیگر رقابت کنند و علیه همدیگر فعالیت کنند و امکان همکاری مشترک علیه فردی را که در رأس نظام هست نداشته باشند.