مذاکرات مسکو

مقامات ایرانی درباره مذاکرات مسکو چه گفتند؟

Mon, 25 Jun 2012 22:05:59 +0000

نعیمه دوستدار

نعیمه دوستدار − "بی‌نتیجگی"، "شکست" یا "بن‌بست" در آخرین مذاکرات ایران با ۱+۵ در مسکو، چندان در سخنان مقامات ایرانی تکرار و پر‌رنگ نشد، اما سایه سنگین عدم تفاهم میان گروه‌های مذاکره‌کننده، بر سر این دور از مذاکرات افتاد.

بسیاری از مقامات ایرانی که معمولا پس از هر دور گفت‌و گو با تبلیغات گسترده بر نتایج مذاکرات تاکید می‌کردند، این بار ترجیح دادند سیاست سکوت را در پیش بگیرند یا دست‌کم تنها به قدردانی از تلاش‌های هیئت ایرانی در مسکو اکتفا کنند و به تکرار مواضع پیشین بپردازند.

از سوی دیگر هستند کسانی که بر بی‌فایده بودن روند گفت‌و‌گوها تاکید کرده‌اند و چاره کار را خروج ایران از مذاکرات و پافشاری بر توقف تحریم‌ها دانسته‌اند. هرچند بیشتر تحلیل‌گران معتقدند تعیین‌کننده اصلی سیاست‌های هسته‌ای ایران، رهبر این کشور است، اما او نیز تاکنون واکنشی به مذاکرات مسکو نشان نداده و معلوم نیست که آیا مانند مشاوران خود به ادامه روند مذاکرات امیدوار است یا نه.

مرز باریک خوش‌بینی و بدبینی

سعید جلیلی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران و مسئول تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای، زمانی که از مسکو بازگشت، در مجمع تشخیص مصلحت نظام حاضر شد تا گزارشی از روند مذاکرات اخیر تیم هستهای ایران و نتایج آن را به اعضای این مجمع بدهد.

درباره جزئیات این جلسه خبری منتشر نشده است، اما رسانه‌ها در ایران نوشتند که رئیس و اعضای مجمع تشخیص مصلحت نظام، بر ضرورت پایبندی ایران به حق استفاده مسالمت‌آمیز از انرژی هسته‌ای تاکید و حمایت خود را از مواضع تیم مذاکره‌کننده اعلام کرده‌اند.

هاشمی رفسنجانی، رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام نیز، در جلسه‌ای با طلاب حوزه علمیه قم، به پرونده‌ هسته‌ای و مذاکرات ایران با گروه ۱+۵ اشاره کرده و گفته ‌است: "این مذاکرات نشان داد که طرف‌‌های غربی اهل تعامل نیستند و صداقت ندارند و تنها زورگویی را مبنای کار خود قرار داده‌اند تا فرصت لازم را برای اهداف آینده به دست آورند."

اما در کنار این نشانه‌های بدبینی نسبت به روند مذاکرات، علی‌اکبر ولایتی، مشاور رهبر ایران در امور بین‌الملل، امیدوار است ادامه گفت‌و‌گوهای ایران و گروه ۱+۵ در سطح کار‌شناسان حقوقی، به شکل مناسب پیش برود و با نتایج مثبت همراه باشد.

ایرنا گزارش داده که علی‌اکبر ولایتی در ارزیابی مذاکرات اخیر ایران و گروه ۱+۵ در مسکو، گفته است: "آقای جلیلی و همراهان‌شان به عنوان نمایندگان جمهوری اسلامی ایران چه در مسکو، چه در بغداد و استانبول و چه هرجای دیگری که گفت‌و‌گو کرده‌اند، به صراحت مواضع جمهوری اسلامی را در ارتباط با استفاده ایران از تکنولوژی هسته‌ای برای مقاصد صلح‌آمیز بیان و تاکید کرده‌اند که آنچه ایران انجام می‌دهد در چارچوب مقررات بین‌المللی به خصوص ان.پی.تی است."

او تصریح کرده که این‌ها مواضع شناخته شده ایران است که از ابتدا به آن پایبند بوده و مذاکرات مسکو هم نشان داده که ایران همچنان از مواضع اصولی خود دفاع می‌کند و در عین حال آماده مذاکره هم هست. ولایتی درهای مذاکره ایران با غرب را باز دانسته و تاکید کرده که اگر طرف‌های مقابل در گروه ۱+۵ حقوق ایران را بر اساس معاهدات بین‌المللی بپذیرند، تهران آماده هرگونه مذاکره‌ای هست.

بیشتر تحلیل‌گران معتقدند تعیین‌کننده اصلی سیاست‌های هسته‌ای ایران، رهبر این کشور است، اما او نیز تاکنون واکنشی به مذاکرات مسکو نشان نداده و معلوم نیست که آیا مانند مشاوران خود به ادامه روند مذاکرات امیدوار است یا نه.

هر‌چند بعضی از مقامات ایران از اظهار‌نظر صریح درباره محتوای مذاکرات مسکو خودداری کردند، اما برخی هم مانند حیدر مصلحی، وزیر اطلاعات، از مذاکرات استفاده ابزاری کردند تا آن را به حاشیه برانند. مصلحی در نشستی با عنوان "حقوق بشر و امنیت ملی" از "یک حمله عظیم سایبری" سخن گفت که قرار بود بعد از نشست مسکو علیه تاسیسات هسته‌ای ایران انجام شود. او که بر ایستادگی در مقابل این حمله‌ها تاکید کرده، از ارتباط آن با مذاکرات مسکو حرفی نزده اما کوشیده است تا با بر‌سازی موضوعی که ارتباط مستقیمی با مذاکرات هسته‌ای ندارد و امکان اثبات صحت و سقم آن هم نیست، سیاست‌های تقابلی ایران را تقویت کند.

"طرف مقابل نمی‌خواهد همکاری شکل بگیرد"

صحبت‌های محمود احمدی‌نژاد در سفر به برزیل اما مفصل‌ترین واکنشی بود که پس از پایان نشست مسکو از سوی مقامات رسمی ایران ابراز شد.

رییس دولت ایران که در یک نشست خبری با خبرنگاران رسانه‌های برزیلی و رسانه‌های خارجی مقیم برزیل سخن می‌گفت، در بخش‌های مختلف صحبت‌هایش به موضوع نشست ایران با گروه ۱+۵ اشاره کرد.

احمدی‌نژاد برخورد سازمان‌های جهانی از جمله سازمان ملل و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را در قبال کشورهای مختلف دوگانه خواند و گفت: "مواجهه نظام حاکم بین‌المللی با موضوع هسته‌ای یکی از نشانه‌های بی‌عدالتی نظام حاکم در جهان است، زیرا کسانی که خودشان دارای سلاح اتمی بوده و از آن استفاده کرده‌اند، امروز به وسیله آن ملت‌ها را تهدید می‌کنند و همزمان شعار مبارزه با سلاح هسته‌ای سر می‌دهند."

احمدی‌نژاد با تکرار ادعاهای ایران در زمینه صلح‌آمیز بودن فعالیت‌های هسته‌ای این کشور، بار دیگر این پرسش را مطرح کرد که گر‌چه ایران اساسنامه آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را پذیرفته، چرا با وجود همکاری‌های گسترده، تحت فشار غرب قرار دارد؟

رییس دولت ایران به طور مشخص‌تر نیز به موانع و مشکلات موجود در مسیر گفت‌وگوهای ایران با کشورهای عضو گروه ۱+۵ اشاره کرد و موانع موجود را نظم ناعادلانه‌ حاکم بر جهان دانست.

او اعلام کرد که ایران همواره همکاری را به جای تقابل پیشنهاد داده است اما طرف مقابل نمی‌خواهد همکاری شکل بگیرد: "کشورهای غربی می‌خواهند خارج از قوانین آژانس بین‌المللی انرژی اتمی مواردی را به ایران تحمیل کنند اما ما معتقدیم که تمامی کارها باید در چارچوب قانون انجام شود."
احمدی‌نژاد درباره مذاکرات اخیر ایران با کشورهای ۱+۵ اظهار‌نظر مشخصی کرد و برخورد هیئت مذاکره‌کننده ایرانی را برخوردی حاکی از خویشتن‌داری و صبوری توصیف کرد و گفت که ایران دنبال ایجاد همکاری متقابل است اما مطمئنا از حقوق ملت خود به طور کامل دفاع خواهد کرد.

از تهدید تا قهر

سخنان احمد خاتمی، امام جمعه موقت تهران در خطبه‌‌های نماز جمعه روز دوم تیرماه درباره مذاکرات مسکو، چیزی جز تمجید از هیئت ایرانی شرکت‌کننده در این مذاکرات نبود. به گفته او، هیئت مذاکره‌کننده ایران در مسکو، سه راهبرد را مطرح کرده که شامل "اقتدار ایران اسلامی، برخورد منطقی و ابتکار عمل" بوده و به اعتقاد او، این هیئت شان نمایندگی ایران را حفظ کرده است. او در صحبت‌هایش به اثر فعالیت‌های اسرائیل بر این نشست اشاره کرده و گفته است:" آنها که دم از استقلال می‌زنند چطور اجازه می‌دهند پشت صحنه مذاکره یک تروریست باشد؟ آنها باید بدانند که این روش در مذاکرات بن‌بست ایجاد می‌کند و دود آن به چشم خودشان خواهد رفت؛ چرا که ایران می‌خواهد مذاکرات به نتیجه برسد."

احمد خاتمی اما در تحلیل موقعیت طرف مقابل، به نتیجه احتمالی ناشی از بی‌ثمر ماندن مذاکرات هم اشاره کرده و گفته است: "گروه ۱+۵ دو راه بیشتر پیش رو ندارد. راهی که مذاکرات به ثمر برسد و مذاکره برای مذاکره نباشد که این راه تنها با اعتراف به حقوق حقه ملت ایران میسر خواهد بود. راه دومی که پیش روی ۱+۵ است و به نظر می‌رسد آنها این راه را دنبال می‌کنند، راهبرد گفت‌وگو و تهدید است."

این بخش از سخنان احمد خاتمی، بی‌شباهت به گفته‌های حسین شریعتمداری، مدیر مسئول روزنامه کیهان نیست. او که منسوب رهبر ایران است، در سرمقاله‌ای با عنوان «این شتر به کوی لیلی نمی‌رود! »، نخست از پیش‌بینی‌های قبلی کیهان در زمینه چالش هسته‌ای ایران و غرب سخن گفته و وضعیت فعلی مذاکرات را مصداق آن پیش‌بینی‌ها توصیف کرده که بر مبنای آن، پرونده هسته‌ای ایران از بستر حقوقی و فنی به بستر سیاسی کشانده شده و به قطع‌نامه‌های شورای امنیت انجامیده است.

او در ادامه نوشته خود تلویحا به بی‌نتیجگی مذاکرات اشاره کرده و نوشته است: "اگرچه مذاکرات مسکو را به مفهوم رایج آن نمی‌توان شکست‌خورده ارزیابی کرد، ولی با‌جرات می‌توان گفت که اجلاس مسکو غیر از نمایش مقاومت و اقتدار ایران اسلامی و برخورد هوشمندانه و با‌صلابت تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای کشورمان، هیچ دستاورد قابل ملاحظه دیگری نداشته است."

او در ادامه پرسیده که چرا باید مذاکرات در سطح مقامات بلندپایه و در فاصله‌های کوتاه انجام شود و اقدام تیم ایرانی برای مذاکره در سطح کارشناسان را کافی ندانسته است. شریعتمداری میدان "مذاکره برای مذاکره" را میدانی دانسته که حریف گسترده است. او نوشته است: "آمریکا و متحدانش که می‌دانند این پرسش می‌تواند ایران را از ادامه مذاکرات باز دارد، برای پیشگیری به دو ترفند «تهدید نظامی»! و «تحریم‌های سخت‌تر»! متوسل شده‌اند."

پیامد‌های مذاکرات هسته‌ای بی‌نتیجه در مسکو

Sat, 23 Jun 2012 08:36:52 +0000

گفت‌وگوی ایرج ادیب‌زاده با حسین لاجوردی رئیس انجمن پژوهش‌گران ایران

ایرج ادیب زاده − از روز نخست ژوئیه، تحریم‌های نفتی ایران از سوی اتحادیه‌ی اروپا، به طورکامل اجرا خواهد شد. در پی شکست نشست مسکو که به عنوان آخرین مرحله‌ی گفت‌وگوها و راه‌حل دیپلماسی بین پنج قدرت بزرگ جهانی به اضافه‌ی آلمان با ایران توصیف می‌شد، وزیر امور خارجه‌ی جدید فرانسه، لوران فابیوس در بیانیه‌ی شدیدی خواستار تشدید فشار و تحریم کامل نفتی ایران شد که همتای بریتانیایی او نیز آن را تأیید کرد.

لوران فابیوس در بیانیه‌ی خود تاکید کرده: « پاسخ ایران به پیشنهاد ۵+۱ در مسکو، پیشنهادی که ماه گذشته در بغداد به هیأت نمایندگی ایران ارائه شد، نشان از شکاف عمیق بین دو طرف دارد». لوران فابیوس وزیر امور خارجه‌ی سوسیالیست فرانسه می‌گوید: «از این‌که تهران تاکنون اقدام ملموسی در راستای انتظارهای جامعه‌ی بین‌المللی و پایبندی به قطعنامه‌های شورای امنیت نشان نداده، ابراز تأسف می‌کنم».

• گفت‌وگو با حسین لاجوردی

ایرج ادیب‌زاده: از آقای دکتر حسین لاجوردی رئیس انجمن پژوهش‌گران ایران در پاریس می‌پرسم:

چرا نشست مسکو با وجود فشارهای روسیه و چین به جمهوری اسلامی و سفر وزیر خارجه‌ی روسیه به تهران برای متقاعد کردن ایران، نتیجه‌ای نداشت و به قول معروف جمهوری اسلامی ایران گوشش به درخواست‌های جامعه‌ی بین‌المللی بدهکار نبود؟

حسین لاجوردی: تصور من بر این است که امیدی که روسیه و چین از یک طرف و کشورهای غربی از طرف دیگر و جناح‌های متفاوت و متعدد داخل جمهوری اسلامی هرکدام به نشست مسکو داشتند، همه‌ی اینها امیدهای کاذبی بود که از قبل هم پیش‌بینی می‌شد و حتی از درون جمهوری اسلامی نیز این پیش‌بینی همیشه مطرح شده بود که این نشست به شکست می‌انجامد. دلیل آن بسیار روشن است. برای این‌که جمهوری اسلامی نمی‌تواند شرایط قدرت‌های جهانی را بپذیرد. چرا نمی‌تواند بپذیرد؟ برای این‌که راه بازگشتی برای او وجود ندارد.

حسین لاجوردی رئیس انجمن پژوهش‌گران ایران:
«امروز بحث، بحث مرگ و زندگی برای جمهوری اسلامی است. به همین دلیل جمهوری اسلامی، همان‌طوری که قدرت‌های غربی هم بعد از مسکو اعلام کردند، دیگر راهی را باید انتخاب کند که یا قبول کند غنی‌سازی تمام شود و فردو و پارچین تعطیل بشوند که نمی‌تواند این کار را بکند، برای این‌که با مرگش یکی است، یا این‌که تمام پیامدهای بعد را بپذیرد که آن هم ادامه‌ی جمهوری اسلامی ممکن نیست. تصور من بر این است که اگر بحث را به این ترتیب نگاه کنیم، دقیق‌تر می‌توانیم به آن برسیم.»

امروز خامنه‌ای تفاوت بسیاری با آقای خمینی دارد. آقای خمینی دارای یک مرجعیت مذهبی و یک کاریزمای شخصی بود. هم‌چنین در آن دوره ناآگاهی اجتماعی- سیاسی وجود داشت و جناح‌های حکومتی هم در مقابل خمینی قرار نداشتند. آقای خامنه‌ای فاقد همه‌ی این‌ها است. نه مرجعیت مذهبی دارد، نه کاریزمای شخصیتی دارد و نه مردم ناآگاهی آن زمان را دارند. جناح‌های حکومتی هم هیچ‌کدام، حرف آقای خامنه‌ای را نمی‌پذیرند. به همین دلیل، آن جام زهری را که خمینی توانست بنوشد، آقای خامنه‌ای نمی‌تواند. خاصه این‌که سرنوشت دیکتاتورهایی که صاحب انرژی اتمی بودند -مثل قذافی- هم جلوی آقای خامنه‌ای وجود دارد.

امروز بحث، بحث مرگ و زندگی برای جمهوری اسلامی است. به همین دلیل جمهوری اسلامی، همان‌طوری که قدرت‌های غربی هم بعد از مسکو اعلام کردند، دیگر راهی را باید انتخاب کند که یا قبول کند غنی‌سازی تمام شود و فردو و پارچین تعطیل بشوند که نمی‌تواند این کار را بکند، برای این‌که با مرگش یکی است، یا این‌که تمام پیامدهای بعد را بپذیرد که آن هم ادامه‌ی جمهوری اسلامی ممکن نیست. تصور من بر این است که اگر بحث را به این ترتیب نگاه کنیم، دقیق‌تر می‌توانیم به آن برسیم.

شما از پیامدها صحبت کردید؛ پیامدهای شکست مذاکرات مسکو را در همین بیانیه‌ی شدید‌اللحن لوران فابیوس و بعد هم واکنش ویلیام هیگ می‌توان دید. ارزیابی شما از این بیانیه‌ چیست؟

همان‌طوری که اشاره کردید، به همراه آقای فابیوس و ویلیام هیگ، مقامات مختلف امریکایی هم همین کار را کرده‌اند و این هشدار را داده‌اند که بلافاصله شرایط تحریم بدتر و شدیدتر خواهد شد.

استحضار دارید که کاهش قیمت نفت و کاهش میزان تولید و صدور نفت در ایران هم بسیار مؤثر بوده در این قضیه و در طول کوتاه‌مدتی هنوز تا ۱۰ روز دیگر که تحریم قطعی نفت از طرف اتحادیه‌ی اروپا شروع بشود، نزدیک به یک میلیون صادرات ایران کم شده است.

در نتیجه اگر این شدت عمل و فشارهایی که از طرف امریکا و اتحادیه‌ی اروپا به ایران وارد می‌شود، بیشتر شود، باور من بر این است که جمهوری اسلامی در گوشه‌ی دیواری قرار دارد که می‌تواند به نهایت سرنگونی خودش از یک سو و شانسی برای مردم ایران از سوی دیگر بیانجامد.

آینده‌ی ایران در این صورت چه خواهد شد؟

برآورد من برای آینده‌ی ایران مثل همیشه بسیار روشن است. راه‌حل جمهوری اسلامی ارتباط با امریکا است و این هم خواسته‌ی تمامی جناح‌های داخل حکومت جمهوری اسلامی است، منتها هرکدام می‌خواهند خودشان این ارتباط را برقرار کند و این تاریخ قطعی را به نام خودشان رقم بزنند. چنین چیزی امکان ندارد.

بحثی که به نظر من به وجود می‌آید و امیدوارم چنین نشود، مسئله‌ی موقعیت امروز بین‌المللی و خاصه انتخابات امریکا است. همان‌طور که می‌دانید، آقای رامنی، رقیب جمهوری‌خواه آقای اوباما بزرگ‌ترین حمله‌اش به اوباما در رابطه با جمهوری اسلامی است و کم‌کاری آقای اوباما در این زمینه. در حالی که تلاش آقای اوباما در این چهار ماه و نیم باقی‌مانده بر این است که به هر صورت ممکن، این جنگ صورت نگیرد و جلوی اسراییل گرفته شود.

فشار اسراییل، فشار حزب جمهوری‌خواه امریکا برای انتخابات نوامبر آینده، از طرف دیگر سر رفتن حوصله‌ی اروپایی‌ها برای بازی جمهوری اسلامی، همه و همه سرنوشت محتوم جمهوری اسلامی است برای سرنگونی و شانسی برای ایران.

«راه‌حل جمهوری اسلامی ارتباط با امریکا است و این هم خواسته‌ی تمامی جناح‌های داخل حکومت جمهوری اسلامی است، منتها هرکدام می‌خواهند خودشان این ارتباط را برقرار کند و این تاریخ قطعی را به نام خودشان رقم بزنند. چنین چیزی امکان ندارد.»

من اجازه می‌خواهم به یک نکته اشاره کنم. این موقعیت حساس که پس از ۳۳ سال برای مردم ایران به وجود آمده، نه بدین معناست که ما نیاز به انرژی هسته‌ای نداریم، بلکه بحث اصلی ما در این است که اگر این انرژی وجود دارد و باید وجود داشته باشد، کلید استفاده‌اش نباید در اختیار حکومت سرکوب‌گر و تروریستی مثل جمهوری اسلامی باشد.

ولی واقعیت امر از سوی دیگر این است که سرنگونی جمهوری اسلامی جایگزینی را می‌خواهد که مورد تأیید مردم ایران باشد و از سوی دیگر قابلیت بین‌المللی داشته باشد و این پیش نمی‌آید، مگر این‌که ما به فکر بنشینیم و با فکر مسئله را جلو ببریم. آن دوره‌ای که ما مرتباً اعلام کنیم همه با هم باشیم، گذشته است. بهتر است با تفاوت‌های فکری‌مان به آینده‌ی مملکت‌مان بیندیشیم.

روسيه: مذاکرات مسکو نتيجه‌ای نداشت

Thu, 21 Jun 2012 16:17:02 +0000

الکساندر لوکاشويچ، سخنگوی وزارت امور خارجه روسيه گفت مذاکرات مسکو در مورد برنامه هسته‌ای ايران نتايجی در بر نداشت.

به گزارش خبرگزاری ريا نووستی روسيه، الکساندر لوکاشويچ، سخنگوی وزارت امور خارجه روسيه امروز پنج‌شنبه يکم تيرماه (۲۱ ژوئن) گفت دور سوم مذاکرات در مورد برنامه هسته‌ای ايران که روزهای ۱۸ و ۱۹ ژوئن (۲۹ و ۳۰ خردادماه) در مسکو برگزار شد، تحولات جدی در روند حل اين مسئله به‌بار نياورد.

وی با اشاره به "وجود اراده سياسی در طرفين برای حل مسئله"، گفت: "متأسفانه مذاکرات مسکو باعث بروز تحول در اين راستا نشد."

سخنگوی وزارت امور خارجه روسيه در حالی از ناکامی مذاکرات مسکو سخن گفته است که پيش از اين رسانه‌های غربی نيز بر همين امر تأکيد داشتند.

روزنامه واشنگتن پست، پس از مذاکرات مسکو نوشت: "مذاکرات با ايران در مورد برنامه هسته‌ای به بن‌بست نزديک شده، نتيجه‌ای که نبايد تعجب‌آور باشد."

مذاکرات مسکو در حالی بدون نتيجه پايان يافت که چند روز بيشتر به آغاز تحريم نفتی ايران از سوی اتحاديه اروپا باقی نمانده است

واشنگتن پست همچنين نوشت کاترين اشتون بسته پيشنهادی خود مبنی بر توقف غنی‌سازی ۲۰ درصدی، تعطيلی سايت فردو و خروج ذخاير اورانيوم ايران به خارج از کشور را ارائه داده و اکنون زمان تصميم‌گيری ايران است.

شش قدرت جهانی از ايران می‌خواهند غنی سازی ۲۰ درصدی اورانيوم را متوقف سازد و در قبال آن سوخت هسته‌ای دريافت کند. آن‌ها همچنين می‌گويند نگران ماهيت برنامه اتمی ايران هستند و بر همين اساس برای متوقف کردن برنامه هسته‌ای تهران، تحريم‌هايی را برقرار کرده‌اند.

روزنامه کريستين ساينس مانيتور نيز نوشت: "دور سخت و پرتنش مذاکرات هسته‌ای ايران در مسکو بدون توافق به پايان رسيد اما قدرت‌های جهانی با ترس از پيامدهای شکست در مذاکرات و بدون آن‌که قادر باشند توافقی اندک با ايران کسب کنند برای برگزاری دور جديدی از مذاکرات در ماه ژوئيه برنامه‌ريزی کردند."

گاردين، روزنامه بريتانيايی نيز طی گزارشی نوشت: "ايران و شش کشور برای حل اختلافات در مورد آينده برنامه هسته‌ای ايران شکست خوردند و حال روابط به سطح کارشناسان تنزل ‌يافته و مشخص نيست که چه حدودی از بحث فنی می‌تواند به بهبود اين شکاف سياسی قابل توجه کمک کند."

آسوشيتدپرس نيز گزارش داد: "مذاکرات مقامات ارشد ايران و شش کشور با شکست روبه‌رو شد و همين امر فرصت اسرائيل برای استفاده از اين شرايط و مطرح کردن اين مطلب که گزينه نظامی تنها راه متوقف کردن ايران از دستيابی به تسليحات هسته‌ای است را افزايش می‌دهد."

روزنامه لس آنجلس تايمز نيز در اين‌باره نوشت: "مذاکرات ايران و شش کشور در کاهش اختلافات ناکام ماند. هيچ جلسه‌ای در سطح مقامات ارشد برنامه‌ريزی نشد."

با اين‌که رسانه‌های غربی اين روند را شکست و بن‌بست توصيف کردند، رسانه‌های داخلی ايران به استواری ايران بر مواضع پيشين خود و حمايت روس‌ها از اين کشور پرداختند.

مذاکرات مسکو در حالی بدون نتيجه پايان يافت که چند روز بيشتر به آغاز تحريم نفتی ايران از سوی اتحاديه اروپا باقی نمانده است. اين تصميم قرار است از يکم ژوئيه (۱۱ تير ۱۳۹۱) عملی شود.

روسيه اعلام کرده است که مخالف تحريم‌های نفتی اتحاديه اروپا عليه ايران است و از تعويق اجرای اين تحريم‌ها استقبال خواهد کرد.

غروب دور جدید مذاکرات هسته‌ای

nikfar — Thu, 21 Jun 2012 15:29:40 +0000

علی افشاری

علی افشاری − مذاکرات اتمی در مسکو همان گونه که پیش‌بینی می‌شد بدون نتیجه مشخصی به پایان رسید. اما سیر صحبت‌ها در پنج دور از گفت‌وگو‌ها آنقدر کشش داشت که رشته مذاکرات به صورت کامل پاره نشود.

اکنون ابهام و سردرگمی بر سر پرونده‌ هسته حکومت ایران از استانبول به بعد، به بیشترین زمان خود رسیده است و مسیر آینده معلوم نیست. خوش‌بینی‌های پس از نشست استانبول کاملا زایل شده و به جایش بدبینی روز افرونی حاکم گشته است. امید‌ها برای حل دیپلماتیک دوئل طولانی و پر پیچ و خم هسته‌ای بحث حمله نظامی احتمالی اسرائیل و یا غرب را کاملا به حاشیه برد. اما اکنون با افول امید‌ها دوباره گمانه زنی یپرامون تغییر مسیر منازعه از دیپلماسی به نظامی مطرح شده است.

بن بست این دور از مذاکرات بیش از هر زمان دیگری فاصله بین گزینه توسل به حمله نظامی با گزینه مفاهمه را کاهش می‌دهد. چه بسا همین مسئله دلیل ادامه دادن مذاکرات بدون وجود چشم انداز امیدوار کننده است. طرفین هر دو منافعی در تداوم مذاکرات دارند البته این تمایل دستکم از سوی غرب نا محدود نیست.

موضوع تحریم‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها

با توجه به سیاست‌های جدید چین و روسیه و همچنین بالا گرفتن تنش بین آمریکا و چین و همچنین رویارویی‌های قدرت‌های جهانی پیرامون تغییر موازنه قوا در منطقه خاور میانه بعید به نظر می‌رسد امکان تصویب تحریم‌های شدیدتر در شورای امنیت سازمان ملل وجود داشته باشد. به عبارت دیگر تحریم‌های بین المللی موجود به سقف تحریم‌های سازمان ملل نزدیک است. لذا غرب مجبور است به تحریم‌های یکجانبه آمریکا و اروپا متوسل شود. لازمه کاربست درست این تحریم‌ها مدیریت فضا برای مهار تاثیر گذاری منفی در بازار انرژی و اقتصاد بحرانی غرب است. این محدودیت‌ها باعث می‌شود تا افزایش برخورد‌های تنبیهی با ایران با احتیاط و تدریجی صورت می‌پذیرد.

اما تضمینی وجود ندارد که تحریم‌های کمرشکن با موفقیت همراه شود. د راین صورت گزینه بعدی رویکرد نظامی خواهد بود که ریسک‌های زیادی دارد .در پایان ماه ژوئن تحریم‌های نفتی امریکا شروع می‌شود. همچنین کاهش خرید نفت اروپا نیز در نیمه ماه ژوئیه آغاز شروع می گردد . آمریکا موفقت نسبی در اقناع هند ، ژاپن و ترکیه در کم کردن سهم ایران در سبد وارداتی انرژی این کشور‌ها داشته است.

تضمینی وجود ندارد که تحریم‌های کمرشکن با موفقیت همراه شود. د راین صورت گزینه بعدی رویکرد نظامی خواهد بود که ریسک‌های زیادی دارد .در پایان ماه ژوئن تحریم‌های نفتی امریکا شروع می‌شود. همچنین کاهش خرید نفت اروپا نیز در نیمه ماه ژوئیه آغاز می گردد . آمریکا موفقت نسبی در اقناع هند ، ژاپن و ترکیه در کم کردن سهم ایران در سبد وارداتی انرژی این کشور‌ها داشته است.

عدم مستثنی کردن چین نیز چالشی جدی برای شرکت‌های تجاری چینی ایجاد می‌کند. در این شرایط تداوم گفت‌وگو با ایران با راهبرد دو مسیره غرب تعارضی ندارد و این فرصت را به آنها می‌دهد تا ارزیابی مستقیمی داشته باشند که رفتار حکومت ایران در موقعیت تازه تغییر پیدا کرده است یا نه ؟ همچنین کش دادن مذاکرات حتی اگر بی فایده به نظر برسد در مهار اسرائیل و جلوگیری از برخورد نظامی یکجانبه آن موثر است.

بررسی الگوی رفتاری تیم مذاکره کننده هسته‌ای ایران و دیگر بازیگران اصلی حکومت نشان می‌دهد که آنها نیز نسبت به تداوم مذاکرات نظر مثبتی دارند و خرید زمان کماکان یکی از اهداف اصلی آنها را تشکیل می‌دهد.

محتوای مذاکرات

در مذاکرات مسکو حکومت برای نخستین بار پس از قطع مذاکرات ۱۶ ماه پیش در ژنو حاضر شده است تا وارد بحث‌های محتوایی بر سر چگونگی برخورد با تقاضای توقف غنی سازی اورانیوم با غلظت بالا گردد. البته آنها تاکید دارند که حق نا مشروط ایران برای غنی سازی اورانیوم باید پذیرفته شود. سپس موضوع غنی سازی بیست درصدی قابل مذاکره است.

آنها همچنین بحث مشارکت ایران در فرایند خلع سلاح جهانی سلاح‌های اتمی و همچنین چگونگی حل و فصل درگیری‌ها در بحرین و سوریه را نیز در بسته پیشنهادی مطرح کرده‌اند.

آنگونه که کاترین اشتون مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا اعلام کرده است بین مواضع طرفین به لحاظ محتوایی فاصله زیادی وجود دارد.

۱+۵ و به طور مشخص تر غرب روی سه خواست تعطیلی سایت زیر زمینی فردو ، توقف غنی سازی بیست درصدی اورانیوم و انتقال ذخیره ۱۵۰ کیلوگرمی سوخت هسته‌ای با غلظت بالا پافشاری می‌کند و هر گونه مصالحه‌ای را مشروط به این موارد کرده است.

وضعیت نظام سیاسی و بالا گرفتن رقابت‌ها در درون حکومت هزینه انجام مصالحه از سوی تیم مذاکره کننده را افزایش داده است. کسانی که هدایت مذاکره و مصالحه احتمالی را در دست دارند نگران هستند که مبادا از سوی رقبای داخلی به خیانت و بی اعتنایی به مصالح نظام و حقوق ملت متهم شوند. لذا این فاکتور نقشی بازدارنده در اقدامات بی باکانه و مبتکرانه در شکست بن بست مذاکرات از سوی تصمیم گیران هسته‌ای ایران ایفا می‌کند.

دولت ایران بعید است همه این شرایط را بپذیرد. رفتار حکومت نشان می‌دهد هنوز استراتژی تقابل تغییر پیدا نکرده است. در راستای بی اعتنایی به تحریم‌های سازمان ملل ، برنامه هسته‌ای ایران در حال تداوم است و رشدی کمی و کیفی را دنبال می‌کند. هر لحظه بر حجم ذخیره سوخت هسته‌ای ایران افزوده می‌شود و مرز بین کسب قابلیت فنی هسته‌ای و امکان استفاده از برای مقاصد نظامی کمتر می‌گردد.

اما همزمان فضای جدیدی برای مذاکره و مصالحه باز شده است. این مسیر موازی هنوز معلوم نیست حالت تاکتیکی و فریبنده دارد یا بعنوان راه حل بدیل در صورت به بن بست خوردن استراتژی موجود تعبیه شده است. در مسیر جدید اعتماد سازی برای ایران اولویت دارد. در صدر این اعتماد سازی اذعان جامعه جهانی بر حق ایران در غنی سازی اورانیوم است. امری که تصمیم گیران جهانی و دولت‌ها در مواضع رسمی شان با آن مشکلی نداشته و این حق ر ا به صورت کلی پذیرفته‌اند. اما به دلیل پاره‌ای ابهامات و تخلفاتی که حکومت ایران از معاهدات جهانی داشته است خواستار تعلیق فعالیت‌ها تا روشن شدن تکلیف بررسی فعالیت‌های نظامی اتمی احتمالی هستند.

حال در شرایطی که مشکلات بین ایران و آژانس در حال افزایش است و حکومت تا کنون از پذیرش درخواست آژانس با بازرسی از مرکز نظامی پارچین سر باز زده است ، بعید به نظر می‌رسد غرب با چنین درخواستی موافقت نماید. روسیه نیز در ابتدا بر روی تعلیق غنی سازی اورانیوم تاکید دارد و مجاز دانستن آن را به عنوان نتیجه توافقات می‌پذیرد نه اینکه مذاکرات با این شرط آغاز شود.

البته ممکن است ایران این موضوع را به صورت دو فاکتو مطرح می‌کند و بعد از گرفتن این امتیاز آنگاه امتیاز متقابل برای متوقف کردن غنی سازی اورانیوم بیست درصدی را به حساب طرف مقابل واریز می‌کند. گرفتن امتیاز فوق به لحاظ حیثیتی و بخصوص مانور تبلیغاتی در داخل و عقب نشینی آبرومندانه برای حکومت مهم است.

عامل رقابت‌ها در درون حکومت

همچنین وضعیت نظام سیاسی و بالا گرفتن رقابت‌ها در درون حکومت هزینه انجام مصالحه از سوی تیم مذاکره کننده را افزایش داده است. کسانی که هدایت مذاکره و مصالحه احتمالی را در دست دارند نگران هستند که مبادا از سوی رقبای داخلی به خیانت و بی اعتنایی به مصالح نظام و حقوق ملت متهم شوند. لذا این فاکتور نقشی بازدارنده در اقدامات بی باکانه و مبتکرانه در شکست بن بست مذاکرات از سوی تصمیم گیران هسته‌ای ایران ایفا می‌کند. از سوی دیگر در ساختار تصمیم گیری حکومت اختلال‌هایی ایجاد شده و امکان تصمیم گیری‌های استراتژیک و بزرگ را با مشکل مواجه کرده است.

در مجموع به نظر می‌رسد ماراتون هسته‌ای باز در مسیر تشدید بحران ادامه یابد و از مقصد مصالحه دور تر می‌گردد. اما بن بست مذاکرات پس از پایان مشخص شدن رئیس جمهور بعدی آمریکا احتمال به پایان رسیدن ظرفیت دیپلماسی برای حل منازعه اتمی را افزایش می‌دهد.

اگرچه تا کنون بین جناح‌های اصلی حکومت (اصول گرایان) در خصوص برنامه هسته‌ای و جلو بردن راهبرد ایستادگی و تقابل اشتراک نظر وجود داشته است اما گسترش پیدا کردن شکاف‌ها بعد از انتخابات مجلس ممکن است در این خصوص نیز تاثیر گزار باشد و اختلاف در بلوک قدرت را گسترش بخشد امری که یکی از اهداف غرب از تشدید تحریم‌ها است.

ماراتون هسته‌ای در مسیر تشدید بحران

کسب امتیاز در منازعات منطقه و بخصوص سوریه دیگر هدفی است که تیم مذاکره کننده دنبال می‌کنند. در اصل آنها به دنبال سنجش میزان آمادگی غرب و انعطاف آن برای اعطاء امتیاز هستند. گفت‌وگوی تیم‌های فنی طرفین کمک می‌کند تا به صورت عینی مشخص شود غرب تا کجا می‌تواند با خواست تیم ایران کنار بیاید.

ایران اگر مسیر مصالحه را انتخاب کند انتظار دارد مصالحه پس از برداشتن حداقل تحریم‌های یکطرفه غرب صورت بپذیرد و عمل متقابل مکمل اعتماد سازی شود.

غرب نیز از فرصت مذاکرات برای بررسی تاثیر نتایج تحریم‌ها و بخصوص تحریم‌های جدید نفتی استفاده می‌کند.

بعید است نتایج مذاکرات تیم‌های فنی در هفته نخست ماه آینده میلادی به جایی برسد. اما تمایل طرفین حداقل تا انتخابات ریاست جمهوری امریکا در حفظ فضای مذاکرات است.

حکومت ایران فعلا تداوم سیاست تقابل را در دستور کار دارد و بنا ندارد امتیازی بدهد. غرب نیز اگر چه در خصوص کنار گذاشتن منع غنی سازی ۵ درصدی عقب نشینی کرده است اما چشم انداز روشنی را برای برداشتن تحریم‌های غیر سازمان ملل و یا تعلیق آنها در صورت اقدام عملی حکومت ایران ترسیم نمی‌کند. این مسئله چون مانعی برای حرکت ایران به سمت تفاهم عمل می‌کند و یا حداقل موضع جناح‌های تند رو را تقویت می‌نماید.

در مجموع به نظر می‌رسد ماراتون هسته‌ای باز در مسیر تشدید بحران ادامه یابد و از مقصد مصالحه دور تر می‌گردد. اما بن بست مذاکرات پس از پایان مشخص شدن رئیس جمهور بعدی آمریکا احتمال به پایان رسیدن ظرفیت دیپلماسی برای حل منازعه اتمی را افزایش می‌دهد.

اتم، امر دولت‌هاست. امر ملت ایران معیشت است

Thu, 21 Jun 2012 05:45:24 +0000

گزارشی فراهم‌آمده از گفت‌وگو با مردم − به مناسبت مذاکرات اتمی در مسکو

حمید رضایی

حمید رضایی − وقتی از حق مسلم هسته‌ای «مردم ایران» صحبت می‌شود از «کدام مردم» صحبت می‌شود؟

حق هسته‌ای ملت ایران دقیقا یعنی چه چیز مردم ایران؟

حق مگر ناشی از خواست و اراده نیست؟

کسی که حقی را طلب می‌کند مگر نه‌ این است که به ‌این حق آگاهی دارد و وقتی برای این حق هزینه گزافی پرداخت می‌کند مگر نه ‌این است که ‌این حق برای او اولویت حیاتی و اساسی باید داشته باشد؟

آیا به واقع غنی سازی اورانیوم نیاز اساسی و حیاتی مردم ایران است؟

چرا حکومت ایران به خواسته‌های دیگر مردم به ‌اندازه غنی کردن اورانیوم اهمیت نمی‌دهد؟ ...

بنابراین شاید سوال اصلی این باشد: مردم از نظر جمهوری اسلامی و اپوزیسیون آن یعنی چه کسانی»؟

این نوشته به هیچ وجه دغدغه "مردم"‌شناسی ندارد. در آن "تعدادی" از نظرات مردم ایران درباره انرژی هسته‌ای بازتاب داده می‌شود. نوشته همچنین برای پیدا کردن "مردم" خود را محدود به هیچ تعریفی نمی‌کند. کار ‌سپرده می‌شود به یک حس عمومی هدایتگر و گزارشگر می‌رود به میان مردم، آن هم نه در نماز جمعه، دانشگاه و اینترنت، بلکه درون خیابان ها.

گفت‌وگو با نانوای محل

− سعید جلیلی را می‌شناسی؟

− کی؟

− سعید جلیلی؟

− پسر شهناز خانم؟

− نه بابا سعید جلیلی‌ای که برای حکومت کار می‌کند. مگر اخبار نگاه نمی‌کنی؟ عینکی است و ریش و موی جو-گندمی دارد. در عکسش نهایتا ۴۰ ساله می‌زند. دیروز ۱۰۰ بار تلویزیون نشانش داد.

− نه نمی‌شناسم

− مسئول تیم مذاکر کننده هسته‌ای...

− آها! خوب زودتر بگو. من چه می‌دونم اسمش چیه. آره اینکه هر روز میره مذاکره می‌کنه با این زنه از اروپا! حالا چرا از من می‌پرسی؟

− هیچی بابا همینطوری. راستی نان گرون نشده؟

− نه. تا مرحله دوم هدفمندی یارانه‌ها را اجرا کنند دوباره گران نمی‌شود.

− تو از کجا می‌دانی؟

− محمد رضا فرزین گفت.

− کی؟

− فرزین. رئیس ستاد هدفمندی یارانه‌ها توی اخبار گفت.

− تو از کجا می‌دونی رئیس ستاد هدفمندی یارانه‌ها کیه؟

− توی اخبار وقتی حرف می‌زنه خوب گوش می‌کنم...

گفت‌وگو در سوپرمارکت

نفر دوم صاحب یک سوپرمارکت است. سی ساله است و علاقه‌مند به اخبار. معمولاً تلویزیون مغازه اش روی شبکه خبر است.

− سعید جلیلی را می‌شناسی؟

− کی؟

− دبیر شورای عالی امنیت ملی.

− اینکه مسئول مذاکرات هسته‌ای است؟ آره. چطور؟

− نتیجه جلسه ‌اینها توی مسکو چی‌شد؟

− معلوم نیست. فکر کنم کنار نیامدن. قبلش حرف این بود که تحریم‌ها را بر می‌دارند اما خبری نیست.

− بالاخره یعنی چی؟

− قرار شده جلسه را ببرند کارشناسی..

− کارشناسیِ چی؟

− نمی‌دونم ولی دفعه بعد رئیس و روسا نیستند. مثل وقتی قوه قضائیه ملک را کارشناسی می‌کنه پرونده را دادند دست وکیل‌هاشون...

در اتوبوس

با نفر سوم در اتوبوس شرکت واحد هم‌صحبت می‌شویم. دبیر بازنشسته است. و همراه نایلون‌های خیار و گوجه، یک روزنامه هم در دست دارد.

− سعید جلیلی را می‌شناسید؟

− جلیلیِ شورای عالی امنیت ملی؟

− بله.

− آره. پیگیر خبرها هستم.

− نتیجه چه شد؟

− توافقی نکردند. همه چیز به آینده موکول شد.

− فکر می‌کنید در نهایت به توافقی برسند؟

− حکومت می‌خواهدبه توافق برسد اما غربی‌ها این را فهمیده‌اند و می‌خواهند ایران را گوشه رینگ نگه دارند. غرب فکر می‌کند که خواست ایران برای رسیدن به توافق ناشی از ضعف است و دلیلش هم موفقت‌آمیز بودن تحریمهای آنهاست. به همین خاطر اگر قبلا به زدن یک سیلی راضی بودند حالا طمع قطع دست‌ها را کرده‌اند. قبلا توقف برنامه تسلیحاتی ایران مطرح بود یعنی اینکه کاری کنند که مطمئن باشند ایران به سمت بمب اتمی نمی‌رود اما حالا صحبت سر برچیدن فرودو و توقف غنی سازی ۲۰ درصدی است...

− یعنی فکر می‌کنید غربی‌ها دارند به ‌ایران زور می‌گویند؟

− در اینکه زور می‌گویند و در اینکه فقط تا وقتی به قواعد بازی پایبندند که سود بیشتری به آنها برسد تا طرفشان، شکی نیست. اما به نظر من هر چیزی یک ارزشی دارد. هزینه برنامه‌های هسته‌ای برباد رفتن مملکت شده است. این به نظر من نمی‌ارزد. ما داریم دو سر باخت بازی می‌کنیم.

گفت‌وگو با یک مهندس

نفر چهارم مهندسی شیمی خوانده است و در یک شرکت رو به تعطیلی کار می‌کند.

− پرونده هسته‌ای ایران و مذاکرات ۵+۱ را دنبال می‌کنید؟

− مقداری در اخبار خودمان و مقداری در اخبار ماهواره.

− فکر می‌کنید به نتیجه می‌رسند؟

− به نتیجه می‌رسند اما همان چیزی می‌شود که «قدرت‌های بزرگ» می‌خواهند.

− قدرت‌های بزرگ یعنی ۵+۱؟

− آره. واقعیت این است که قدرت‌های بزرگ جهان هستند. ۵+۱ که افغانستان و کنگو عضوش نمی‌شوند. قدرت‌های بزرگ دنیا هستند. حق وتو دارند...

− بعد چرا فکر می‌کنید آن چیزی می‌شود که آنها می‌خواهند؟

− برای اینکه مردم ایران پشت سر حکومت نیستند. احمدی نژاد نه زورش به قدرت‌های بزرگ جهان می‌رسد و نه پشتوانه مردمی دارد. بالاخره باید یک برگ برنده‌ای دست آدم باشد. یا مردم یا قدرت‌های بزرگ جهان. این عربستان را نگاه کن. پایگاه القاعده است اما روابطش با آمریکا خوب است. بحرین را هم می‌خواهد بگیرد. با شمشیر گردن می‌زنند اما کسی کاری بهشان ندارد...

− یعنی فکر می‌کنی حکومت بازنده‌ این مذاکرات است؟

− هم حکومت، هم ما! دیگر چیزی برای مملکت نمانده. مردم دستشان برسد همدیگر را هم می‌خورند. تمام واحدهای صنعتی دارند تعطیل می‌شوند. تحریم‌ها همه چیز را نابود کرده. تازه زندگیم داشت روی روال می‌افتاد اما شرکتمان دارد ورشکسته می‌شود. مواد اولیه نداریم. ورود غیر قانونی از امارات هم هزینه را بالا برده و چیزی نمی‌ماند که حقوق ما را بدهند. این کوتوله یک‌تنه به ‌اندازه کل سلسله قاجار به‌ این مملکت دارد خیانت کرده تا آلان...

گفت‌وگو با استاد اقتصاد

نفر پنجم استاد اقتصاد است. مختصر آشنایی بین ما وجود دارد. می‌دانم پیگیرانه موضوعات سیاسی را دنبال می‌کند.

− سلام استاد.

− سلام بر...

− استاد میشه نظر شما را راجع به مذاکرات هسته‌ای بپرسم؟

− مگر در همه روزنامه‌ها را تخته نکردند. برای کجا می‌خواهی؟

− استاد نیامدم که نمره بگیرم. چرا چانه می‌زنید. فقط نظر شما را می‌خواهم.

− تو گفتی و من هم باور کردم. اما اشکال نداره. ببین عزیزم وقتی چیزی برای فروش داری تا وقتی در بازار طالب دارد باید آنرا بفروشی. غنی سازی کالایی بود که زمانی بهای خوبی حتی بالاتر از قیمت برای آن می‌دادند. آلان اما خریدار دبه کرده است. خریدار می‌خواهد اما محدودیت زمانی ندارد. اینقدر بی‌میلی نشان می‌دهد که جان فروشنده را بالا بیاورد.

وضعیت آلان برای فروشنده بدتر هم شده است. یعنی نه تنها خریدار نمی‌خرد که دارد با سنگ فروشنده را هم می‌زند. گردن کلفتی هم یک زیر ساخت اقتصادی می‌خواهد. بزرگی و گردن کشی هزینه‌بر است. وقتی عقل پشت آن نباشد هزینه‌بر تر هم می‌شود. حالا تازه دارند سنگ می‌زنند اما مانده تا وقتی که دسته جمعی به با قمه به فروشنده حمله کنند. کالایش را می‌گذارد زمین و فرار می‌کند. غربی‌ها تجار موفقی هستند. تاجر موفق موقع قحطی از فروش گندم به قیمت بالاتر از خون ابایی ندارد. مردک نشسته پاور پوینت ارائه داده! نمی‌فهمد چیزی که عوض دارد گله ندارد. انتخابات ریاست جمهوری آمریکا پیروزی می‌خواهد. نه هر پیروزی ای! اتفاقاً در پرونده هسته‌ای ایران پیروزی می‌خواهد. اگر سیاه پوست نبود می‌گفتم جمهوری خواهان زمین‌اش می‌زنند. شنیده ام جمهوری خواهان یک مرد را گذاشته‌اند روبه روی اوباما. خبرهایش را برایم ای میل کن این چند وقت سرم شلوغ است...

− چشم استاد. حالا به نظر شما موضع مناسب برای فروش چه زمانی بود؟ زمان خاتمی؟

− خاتمی اصلاً نمی‌دانست چنین چیزی برای فروش دارد! خود احمدی نژاد باید می‌فروخت. این جنسی است که فروشنده اش باید آدم کله خرابی باشد. خاتمی این‌کاره نبود. بهترین زمان قبل از تحریم‌های جدید بود. آن هم به صورت ضربتی و نه فرسایشی. آلان کش دادن یا ندادن موضوع هر دو به ضرر ایران است. یا حال از دست می‌رود و یا آینده و در هر دو طرف مردم و حکومت باهم قربانی می‌شوند. زمانی باید پاور پوینت دستشان می‌گرفتند که طرف مقابل‌ دیگر کلافه نشده باشد و با چماق نیامده باشد...

مذاکرات هسته‌ای، همچون یک سریال تکراری تلویزیونی

من با بیش از ۵۰ نفر از قشرهای مختلف مردم بعد از «نشست مسکو» صحبت کردم و قبل از آن نیز از تعدادی بسیار بیشتر از این ۵۰ نفر در فراز و فرودهای مختلف پرونده هسته‌ای ایران بازخورد گرفته‌ام . روستایی و شهری، پیر و جوان، سیگار فروش تا استاد دانشگاه و غیره. این موضوع خبری برای مردم تبدیل به یک سریال تکراری تلویزیونی شده است که میلی به دیدن آن ندارند.

حجم بالای خبرها و بالا آمدن گاه‌به‌گاه موضوع پرونده هسته‌ای ایران خیلی از مردم را خسته کرده است. زمانی پرونده هسته‌ای ایران تبدیل به موضوعی داغ در جامعه شده بود و همه از اینکه «ماهواره گفته است اسرائیل می‌خواهد به ‌ایران حمله کند» صحبت می‌کردند اما اکنون پرونده هسته‌ای ایران برای بسیاری از مردم اولویت و جذابیتی ندارد و نسبت به دغدغه معیشت و یارانه‌ها یک موضوع دسته چندم حساب می‌شود. این موضوع جایی برای آنها اهمیت پیدا می‌کند که با این سوال مواجه شوند: «آیا بلاخره آمریکا به‌ایران حمله می‌کند یا نه؟»

تحلیل‌های اتمی روستایی

بسیاری از مردم (مرد‌های) مناطق روستایی معتقد هستند «اینها (حکومت ایران) از روسیه بمب اتمی خریده و غربی‌‌ها نمی‌توانند به‌اینها (حکومت ایران) حمله کنند».

بعضی حتی پیاز داغ حرفشان را بیشتر می‌کنند و از فامیل‌هایی که ادعا می‌کنند «کاره‌ای هستند»، «در راس کار هستند» یا «محافظ» فلان شخصیت حکومتی است نقل قول می‌کنند که ایران بمب اتمی دارد و ادعا می‌کنند که «مطمئن» و «موثق» حرف می‌زنند.

نکته جالب تر اینکه می‌گویند «اگر به "اینها" − یعنی حکومت ایران− حمله کنند» و خودشان را بیرون مسئله جنگ تصور می‌کنند. دلیل آنها این است که «زمان جنگ (عراق) هم روستاها را بمباران نمی‌کردند».

مردم مناطق روستایی مقدار بیشتری از مردم ساکن شهرها یارانه دریافت می‌کنند و هنوز به احمدی نژادی که با «سهام عدالت» در قلبهایشان جا باز کرد ایمان دارند. اگر هم از «رفتن آخوندها» صحبت می‌کنند دلشان برای «زمان شاه» تنگ شده است. زمان شاه هم برای آنها یعنی «کاباره و عرق فروشی و حمیرا و هایده» البته به شرطی که در شهرها باشد و مردها بتوانند وقتی محصول را برداشت کردند، بروند و کمی «عشق و حال» کنند وخیالشان راحت باشد زن‌ها و بچه هایشان در روستاها به «فساد» کشیده نشوند.

مردهای روستایی در کنار "فیلم" و "شو"، شبکه‌های خبری هم نگاه می‌کنند. پیرمردها بیشتر اخبار سیاسی را پیگیری می‌کنند و مردها وقتی تنها هستند بیشتر از مواقع میهمانی شبکه‌های سیاسی را نگاه می‌کنند اما از شبکه‌های خبری چیزهایی را یادشان می‌ماند که در تایید نظراتشان باشد. زن‌ها هم در روستاها شبها زود می‌خوابد تا صبح زود بیدار شوند و کار کنند و علاقه‌ای به خبرهای سیاسی ندارند. نهایت علاقه آنها به سیاست وقتی بود که «ماهواره می‌گفت تهران شلوغ است و مردم ریختن توی خیابان» و از مذارکرات هسته‌ای ایران با ۵+۱ کلاً بی‌اطلاع هستند.

شهری‌ها

در مقابل بیشترِ مردم مناطق شهری اعتقاد ندارد ایران توانسته باشد یا بتواند سلاح هسته‌ای تولید کند و گرچه ادعای «خرید سلاح هسته‌ای از روسیه» را بعید نمی‌دانند اما وزن چندانی برای این احتمال قائل نیستند. زنان به کلی درگیر دغدغه معیشت هستند و موضوعات اقتصادی جامعه به خصوص «یارانه ها» موضوع جذاب‌تر و با اهمیت‌تری برای آنان است تا موضوع پرونده هسته ‌ایران و مذاکرات هسته‌ای با کشور‌های ۵+۱.

معمولا مردها اگر بخواهند اخبار سیاسی را پیگیری کنند باید «باز پخش‌های آخر شب را نگاه کنند چرا که روزها کنترل ماهواره‌ها در تسخیر زنان و شبکه‌هایی مثل "پی.ام.سی" و "فارسی وان" است. و مردهای خانواده‌های نه چندان گرم ایرانی بدشان نمی‌آید که «سر زن‌ها گرم» و «اعصابشان راحت‌تر باشد»!

دغدغه معیشت مهمتر از دغدغه اتم

در همان روز اعلام نتایج نشست مسکو برای چندمین‌بار در دو ماه اخیر قیمت لبنیات افزایش یافت و شرکت‌های تولید لبنیات به دستور دولت احمدی نژاد مبنی بر بازگشت قیمت‌ها به قبل از نوروز ۹۱ اهمیتی نمی‌دهند چرا که با حذف یارانه انرژی، تمامی واحدهای تولیدی ایران سوددهی خود را از دست داده‌اند و در حال ورشکستگی هستند. دولت نیز که پول یارانه‌ مردم را از بودجه‌های عمرانی کشور می‌پردازد توان پرداخت یارانه به واحدها تولیدی را ندارد.

خلاصه اینکه در حالی که سایت‌های سیاسی و شبکه‌های خبری زیر سنگینی حجم اخبار نشست مسکو و پرونده هسته‌ای ایران نمی‌توانند نفس بکشند، مردم به دغدغه‌های اقتصادی خود مشغول‌اند. برای آنها افزایش ۶۰۰ تومانی بسته پنیر ۲۴۰۰ تومانی خبر مهمتری است تا نتیجه نشست مسکو و نوع پوشش خانم اشتون در برابر آقای جلیلی.

پیامدهای خطرناک مذاکرات دولت ایران با ۵ به‌علاوه ۲

Thu, 21 Jun 2012 05:23:02 +0000

اکبر گنجی

اکبر گنجی − از استانبول به بغداد، از بغداد به مسکو، از مسکو به استانبول. نتیجه‌ی این همه گشت و گذار چه بوده است؟ هیچ. چرا؟ صورت مسئله ساده است: دولت‌های غربی خواهان عقب نشینی کامل ایران بدون پرداخت هیچ امتیازی هستند.

ایران اینک از خود نرمش نشان داده و می‌خواهد به توافق برد- برد دست یابد (تعطیل کردن غنی سازی اورانیوم ۲۰ درصدی و نظارت‌های بیشتر آژانس بین المللی انرژی هسته‌ای در برابر لغو گام به گام تحریم ها)، اما طرف مقابل که خود را در موقعیت کاملاً برتر می‌یابد، به دنبال توافق برد- باخت است.

اسرائیل، طرف اصلی

چرا طرف مقابل ایران را پنج به علاوه‌ی دو نامیده ایم؟ برای این که طرف مقابل پنج به علاوه‌ی یک به علاوه‌ی یک است. و آن یک آخری در حقیقت طرف اصلی است: دولت اسرائیل، و این دولت طرف اصلی دولت ایران است. اگر چه ظاهراً در مذاکرات شرکت ندارد، اما به محض پایان گفت‌و‌گوهای استانبول کاترین اشتون به اسرائیل رفته و کل مذاکرات را به اطلاع آنها می‌رساند. وندی شرمن- نماینده‌ی دولت آمریکا- نیز پس از مذاکرات بغداد ابتدا به اسرائیل رفت تا قبل از آن که جزئیات را به دولت خود اطلاع دهد، به اطلاع دولت مردان اسرائیل برساند. در حقیقت گروه پنج به علاوه‌ی یک به این می‌نگرد که چه چیز برای اسرائیل قابل قبول است و چه نوع توافقاتی برای آنها قابل قبول نیست.

دولت اسرائیل دو مطالبه‌ی حداقلی و حداکثری را دنبال می‌کند. مطابق مطالبه‌ی حداقلی باید مردم ایران را گرسنگی داد تا دست از برنامه‌ی هسته‌ای بردارند. اما "گرسنگی دادن مردم ایران" از نظر دولتمردان اسرائیل چه معنایی دارد؟ می گویند:

"غرب باید مدل کره شمالی را در مورد تهران بکار ببرد.[شیوع] گرسنگی در ایران، رژیم را به صرافت می‌اندازد که آیا ماجراجویی‌های اتمی اش ارزش آن را دارد. [نقل از] مقامات رسمی در اورشلیم".

مطالبه‌ی حداکثری آنها تهاجم نظامی به ایران و حداقل بمباران تأسیسات هسته‌ای ایران است. شیمون پرز- رئیس جمهور اسرائیل- در مصاحبه‌ی با CNN گفته است که فرصت ایران تمام شده است چون به غنی سازی اورانیوم ادامه می‌دهند.

آمریکا، تداوم وضع فعلی تا پس از انتخابات

دولت آمریکا درگیر انتخابات ریاست جمهوری ماه نوامبر است. هرگونه توافقی با ایران در داخل از سوی رقیب جمهوری خواه و لابی اسرائیل سازش‌کارانه قلمداد خواهد شد. امکان تهاجم نظامی نیز در حال حاضر به کلی منتفی است.برای این که بخش زیادی از آرای اوباما متعلق به جنبش ضد جنگ است و او نمی‌تواند به گونه‌ای عمل نماید که این آرأ از کف برود. اوباما چاره‌ای جز این ندارد که کج دار مریض عمل کند تا انتخابات برگزار شود. هر دو سناریو- جنگ و سازش- اینک به زیان اوست.

در عین حال اوباما با همکاری دولت اسرائیل دائماً در حال ضربه وارد آوردن به پروژه‌ی هسته‌ای ایران است. دولت اوباما برای خاموش کردن تبلیغات رقیب جمهوری خواه، برخی از اقدامات خود را از طریق رسانه‌ها افشا می‌کند تا قاطعیت خود علیه ایران را به رخ رقیب بکشاند. روزنامه نیویورک تایمز ۱۲/۳/۹۱ طی گزارشی نوشت که اوباما از روزهای نخستین آغاز به کارش دستوری سری برای حمله‌های سایبری به مراکز غنی‌سازی اورانیوم ایران صادر کرده است. در هفته‌های پس از حمله‌ی استاکس‌نت دو موج حمله سایبری دیگر علیه تجهیزات غنی‌سازی ایران ترتیب داده شد که در یکی از آنها ۱۰۰۰ تا ۵۰۰۰ سانتریفوژ ایران موقتا از کار افتادند. روزنامه واشنگتن پست ۳۱/۳/۹۱ نیز طی گزارشی نوشته است که بدافزار موسوم به فلیم (Flame) – برای خرابکاری در برنامه‌ی هسته‌ای ایران- تولید مشترک سازمان‌های اطلاعاتی و امنیتی آمریکا و اسرائیل است. بدافزار استاکس نت نیز که به گفته منابع متعدد برای ضربه زدن به برنامه اتمی ایران، کامپیوترهای زیادی را در این کشور آلوده کرده بود نیز به وسیله این سازمان‌ها تولید شده بود.

عملیات هواپیماهای بسیار پیشرفته‌ی بدون سرنشین آمریکا برفراز ایران برای جاسوسی، یکی دیگر از اقدامات اوباما برای مقابله‌ی با ایران است. این احتمال که برخی تحلیل گران- از جمله رابرت رایت سردبیر ماهنامه‌ی آمریکایی آتلانتیک- مطرح کرده اند را هم نباید نادیده گرفت که شاید اوباما به سوی جنگ پیش می‌رود.

اروپا، پیرو آمریکا و گرفتار بحران اقتصادی

کشورهای اروپایی به میزان زیادی تابع سیاست دولت آمریکا هستند. حال که اوباما به تداوم وضع فعلی نیازمند است، آنها در همین جهت حرکت خواهند کرد.

از منظری دیگر، اروپا نیز مایل نیست که وضعیت در حال حاضر بحرانی شود. اروپا با بحران اقتصادی اش توان افزایش شدید قیمت نفت را ندارد. ۳۸۶ میلیارد یورو کمک کشورهای اروپایی و صندوق بین المللی پول به سه کشور یونان، ایرلند و پرتغال نتوانسته است حلال بحران پدید آمده باشد. یونان که اینک به مهمترین چالش تبدیل شده، در ماه مه ۲۰۱۰ مبلغ ۱۱۰ میلیارد یورو کمک دریافت کرد. در مرحله بعد در اوایل سال ۲۰۱۲ اتحادیه اروپا و صندوق بین المللی پول برسر پرداخت یک وام ۱۳۰ میلیارد یورویی دیگر به دولت یونان توافق کردند. اسپانیا نیز دچار بحران است. بیکاری به ۲۵ درصد افزایش یافته و میزان بدهی داخلی مردم به بانک به ۱۵۲ میلیارد یورو رسیده است. نرخ سود بهره برای اوراق قرضه با سررسید ۱۰ ساله برای اسپانیا به ۱۸/۷ درصد افزایش یافته است و اخیراً برای یک بسته‌ی ۱۰۰ میلیارد یورویی به اسپانیا توافق به عمل آمد. فساد دامن اروپا را هم گرفته است. سازمان شفافیت جهانی اخیراً اعلام کرده است، کشورهای اروپایی که با بحران بدهی و کسری بودجه مواجه هستند، بیش از بقیه‌ی کشورهای غربی از فساد مالی رنج می‌برند.

عربستان سعودی، گسترش انحطاط

عربستان سعودی می‌کوشد تا با توجه به بحران اقتصادی جهانی، نفوذ خود را در کشورهای منطقه به شدت افزایش دهد. بحران اقتصادی جهانی دولت آمریکا و اروپا را مجبور کرده است تا از عربستان سعودی بخواهند تا با افزایش چشمگیر تولید نفت، مانع افزایش قیمت آن شود. علی النعیمی- وزیر نفت عربستان سعودی- در ۲۶/۱۰/۹۰ گفته بود که کشورش پس از تحریم نفتی ایران ظرف چند روز جای خالی نفت ایران را پر خواهد کرد. او افزوده بود:

"ما در حال حاضر بین ۹.۴ تا ۹.۸ میلیون بشکه در روز تولید می‌کنیم، برای همین ظرفیت مازاد قابل ملاحظه‌ای برای تولید ۱۲ و نیم میلیون بشکه داریم. فکر می‌کنم ما به آسانی می‌توانیم تقریبا بلافاصله، ظرف چند روز، به ۱۱.۴ تا ۱۱.۸ میلیون بشکه برسیم. زیرا تنها کافی است شیرفلکه‌ها را باز کنیم".

عربستان سعودی تولید نفت خود را در ماه آوریل به بیش از ده میلیون بشکه در روز افزایش داد.اجابت این خواست از سوی دولت خانواده‌ای آل سعود (سعود الفیصل وزیر امورخارجه، شاهزاده سلیمان ولیعهد و وزیر دفاع، شاهزاده احمدبن عبدالعزیز وزیر کشور، و...)، به معنای تن دادن دولت‌های غربی با مطالبات منحط این دولت برای گسترش سلفی گری در منطقه و دامن زدن به جنگ‌های مذهبی میان شیعه و سنی دارد. عربستان سعودی خواهان فشار هرچه تمامتر بر ایران است. عربستان سعودی در روز مذاکره‌ی ایران با گروه پنج به علاوه‌ی یک در استانبول ۸ شهروند ایرانی و در روز مذاکره‌ی ایران با این گروه در بغداد ۱۰ شهروند ایرانی را اعدام کرد.

اما کاهش قیمت نفت فقط و فقط معلول اقدامات عربستان سعودی نیست. رکود جهانی و افزایش تولید نفت عراق و لیبی هم به کاهش قیمت نفت کمک کرده است.

ایران، پیش به سوی عمیق ترشدن بحران ها

عدم دستیابی به توافق در مذاکرات ۵+ ۱ + ۱ ، به معنای به اجرا درآمدن تحریم‌های جدید اتحادیه اروپا از ۱۱ تیرماه خواهد بود. می‌دانیم که کنگره‌ی آمريکا در ۳۱ دسامبر ۲۰۱۱ بخش ۱۲۴۵ قانون اختيارات دفاعی، مبنی بر تحريم‌های بانکی عليه بانک‌های خارجی- که در نقل و انتقال وجوه نفت ايران همکاری می‌کنند- را به تصویب رساند. کاهش خرید نفت از ایران، شرط معافیت از این تحریم هاست. اتحاديه اروپا نیز در ۲۳ ژانويه ۲۰۱۲ با صدور مصوبه‌ای ممنوعيت خريد نفت از ايران و ممنوعيت ارائه‌ی ساير خدمات از جمله پوشش بيمه و بيمه اتکائی برای حمل نفت ايران را برای تمامی اعضای اتحاديه‌ی اروپا از اول جولای الزامی کرد.

رژیم جمهوری اسلامی قهرمان شکست است. ماجرای گروگان گیری دیپلمات‌های آمریکایی را زمانی حل کرد که جز زیان دستاوردی برای ایران نداشت. عراق به ایران تجاوز کرد، اما جمهوری اسلامی وقتی به مرحله‌ی شکست رسید، صلح را- بدون دریافت خسارت از متجاوز- پذیرفت. پرونده‌ی هسته‌ای را هم می‌شد به گونه‌ای پیش راند که به چنین وضعیتی دچار نشود.

در حال حاضر اقتصاد ایران گرفتار مشکلات ساختاری عدیده‌ای است. تحریم‌های جدید پیامدهای ناگوار بسیاری برای مردم ایران در پی خواهد داشت. ابتدأ نگاهی کوتاه به وضعیت فعلی بیفکنیم:

در سال‌های ۹۰-۸۴ درآمدهای نفتی ایران حدود ۵۶۵ میلیارد دلار بوده است. در طی این مدت دولت ۴۳۰ میلیارد دلار واردات داشته است.برآوردهای غیر رسمی حکایت از آن دارد که در همین دوره‌ی زمانی بیش از ۱۳۰ میلیارد دلار کالای قاچاق وارد کشور شده است.

از کل میزان واردات ۱۸ درصد آن به کالاهای سرمایه گذاری و ۸۲ درصد آن به کالاهای مصرفی و واسطه‌ای تعلق گرفته است که هیچ سودی برای تولید و اشتغال ندارد. در این حال نرخ تورم مطابق آمارهای رسمی به ۵/۲۱ درصد افزایش یافه است.

در طی این دوره میزان نقدینگی از ۹۰ هزار میلیارد تومان به ۳۴۰ هزار میلیارد تومان افزایش یافته است. در سال ۱۳۸۶ میزان بدهی دولت به بانک مرکزی حدود ۱۰ هزار میلیارد تومان بود که اینک به ۲۰ هزار میلیارد تومان افزایش یافته است.

عادل آذر- رئیس مرکز آمار ایران- در خرداد ماه ۱۳۸۹ اعلام کرد: "بیش از ۱۰ میلیون نفر از جمعیت ما زیر خط فقر مطلق و بیش از ۳۰ میلیون نفر آن‌ها زیر خط فقر نسبی به سر می‌برند".

"رکود تورمی" و افزایش فقر، در شرایط درآمد نفتی ۵۶۵ میلیارد دلاری پدیدار شده است. اما آن درآمدها شاید دیگر قابل حصول نباشد. به عنوان نمونه، آژانس بین‌المللی انرژی در ۱۳ ژوئن، اعلام کرد که صادرات نفت خام ایران در ماه‌های آوریل و مه روندی کاهشی داشته است و به حدود یک میلیون و ۵۰۰ هزار بشکه در روز رسیده که یک میلیون بشکه کمتر از صادرات ایران در ماه‌های پایانی سال گذشته است. از سوی دیگر، تا یکماه پیش نفت ایران ۱۲۰ دلار به فروش می‌رفت، اما طی یک هفته‌ی گذشته به ۹۶ دلار کاهش یافته است. اجرای تحریم‌های ۱۱ تیر، وضعیت اقتصادی مردم را به شدت بدتر خواهد کرد.

آیت الله خامنه‌ای در ۲۶/۵/۹۰ گفته است: "من چند سال قبل از اين گفتم ما بايد به جائى برسيم كه اگر يك روزى به خاطر قضاياى سياسى، اقتضائات سياسى، يا اقتضائات اقتصادى در دنيا، اراده كرديم كه صادرات خودمان را مثلاً براى مدت پانزده روز يا يك ماه متوقف كنيم، بتوانيم. شما ببينيد اين كار چه قدرت عظيمى را براى يك كشور توليد كننده‌ى نفت به وجود مى‌آورد كه يك وقت اگر اراده كرد، بگويد آقا من از امروز تا بيست روز نفت صادر نمی‌كنم. ببينيد چه حادثه‌اى در دنيا به وجود مى‌آيد. امروز ما نمی‌توانيم اين كار را بكنيم، چون به اين درآمد احتياج داريم. اگر يك روزى اقتصاد كشور از درآمد نفت و صادرات نفت بريده شود، اين توان را ملت ايران و نظام اسلامى در ايران به دست خواهد آورد؛ كه تأثيرگذارى‌اش در دنيا فوق‌العاده است. ما بايد به اينجا برسيم".

اما ایران در چنین موقعیتی قرار ندارد. وقتی دلارهای نفتی به شدت کاهش پیدا کرد، دیگر واردات ۷۵ میلیارد دلاری امکان پذیر نخواهد بود. بدین ترتیب، گوشت و میوه از سبد غذایی میلیون‌ها خانواده حذف خواهد شد. دو پیامد عمده‌ی دیگر این وضعیت قابل تأمل است.

یکم- منابع درامدی رژیم که کاهش یابد، رقابت "بالایی ها" برای تصاحب آن وحشی یانه تر خواهد شد.

دوم- جامعه‌ای که میلیون‌ها تن آن به زیر "خط فقر" و میلیون‌ها تن آن به زیر خط "فقر مطلق" رانده می‌شوند- یعنی افراد باید با مرگ و زندگی دست و پنجه نرم کنند- بی اخلاق تر و بی رحم تر خواهد شد. برای این که جنگیدن برای بقأ به مسئله‌ی اصلی تبدیل خواهد شد. در چنین شرایطی دست زدن به بسیاری کارها مجاز خواهد شد. اگر جامعه‌ای در دوره‌ای طولانی گرفتار چنین وضعیتی شود، انحطاط فراگیر شده؛ دموکراسی و آزادی و حقوق بشر کاملاً به حاشیه رانده خواهد شد. خشونت و ناامنی یکی دیگر از پیامدهای این وضعیت است.

راه حل عادلانه

کل منطقه‌ی خاورمیانه باید عاری از سلاح‌های هسته‌ای و کشتار جمعی شود. منطقه به صلح و دموکراسی و عدالت نیاز دارد، نه جنگ و بی عدالتی. نمی‌توان یک بام دو هوایی گفت که اسرائیل مجاز است ۳۰۰-۲۰۰ بمب اتمی داشته و زیر نظارت آژانس بین المللی هسته‌ای هم نباشد، اما ایران و دیگر کشور‌ها حتی حق غنی سازی اورانیوم را هم ندارند. نمی‌توان چشم بر اشغال سرزمین فلسطین و محروم کردن میلیون‌ها فلسطینی از حقوق اساسی شان بست. تا وقتی عدالت برقرار نشود، منطقه گرفتار حالت جنگ دائمی خواهد بود. امروزه اصل نیروگاه‌های هسته‌ای به زیر سئوال رفته و اکثریت بالای ۸۰ درصدی مردم جوامع توسعه یافته‌ی دموکراتیک خواهان جمع آوری این نیروگاه‌ها هستند. نیروگاه‌های هسته‌ای نیز باید جمع آوری شوند، چه رسد به سلاح‌های هسته ای.

منطقه نیازمند گذار از رژیم‌های فاسد جبار به نظام دموکراتیک ملتزم به آزادی و حقوق بشر است. بدون امنیت و صلح ، گذار به دموکراسی منتفی خواهد شد. آمریکا در قرن بیست و یکم سه جنگ در سه کشور افغانستان و عراق و لیبی به راه انداخته است. صدها هزار کشته و زخمی و آواره نتیجه‌ی این سه جنگ بوده است، بدون این که هیچ دورنمایی از دموکراسی در کار باشد. بیش از ۱۵۰۰ میلیارد دلار فقط توسط دولت آمریکا در این جنگ هزینه شده است. اگر این هزینه‌ی گزاف خرج امنیت، توسعه و آموزش منطقه می‌شد، اینک با وضعیت دیگری مواجه بودیم. هر روز شاهد خشونت و کشتار در این مناطق هستیم.

ایرانیان به صلح و دموکراسی نیازمند هستند. به گذار از جمهوری اسلامی به رژیمی دموکراتیک. آری دیکتاتورها را باید مجازات کرد، اما تحریم‌های فلج کننده‌ی اقتصادی و تهاجم نظامی به کشورها به نابودی تمامی زیرساخت‌ها و مجازات مردم می‌انجامد، نه دموکراسی و حقوق بشر.

اگر ایران دارای رژیمی دموکراتیک بود که مردم از آن رضایت داشتند، شاید وضعیت به گونه‌ی دیگری رقم می‌خورد و دولت اشغالگر و دارای بمب اتمی و مرتکب جنایات جنگی اسرائیل نمی‌توانست- به دلیل غنی سازی اورانیوم- این گونه جهان را علیه ایران بسیج کند. آن لفاظی‌های دن کیشوت‌وار علیه موجودیت اسرائیل، بهترین بهانه را به دست این دولت داده تا علیه ایران فضا سازی کند. آیا بهتر نبود به جای آن شعارهای غیرانسانی، از طرح چهارجانبه‌ی آمریکا، اروپا، روسیه و سازمان ملل- مبنی بر تشکیل دولت مستقل فلسطینی در کنار دولت اسرائیل- حمایت به عمل می‌آمد؟ دولت اسرائیل به هیچ وجه این طرح را نمی‌پذیرد. در این صورت ایران در کنار جهان قرار می‌گرفت و دولت اسرائیل به دلیل اشغال گری تنها می‌ماند. اما اینک نه تنها مسئله‌ی فلسطین فراموش شده، بلکه ایران به مسئله‌ی اصلی جهان تبدیل شده است.

رژیم جمهوری اسلامی قهرمان شکست است. ماجرای گروگان گیری دیپلمات‌های آمریکایی را زمانی حل کرد که جز زیان دستاوردی برای ایران نداشت. عراق به ایران تجاوز کرد، اما جمهوری اسلامی وقتی به مرحله‌ی شکست رسید، صلح را- بدون دریافت خسارت از متجاوز- پذیرفت. پرونده‌ی هسته‌ای را هم می‌شد به گونه‌ای پیش راند که به چنین وضعیتی دچار نشود. اما خطر موقعیت جدید به هیچ وجه قابل قیاس با خطرات جنگ ایران و عراق نیست. مهمترین مسئله برای نیروهای ملی و دموکرات این است که ایران گرفتار جنگ نشود، مردم ایران کشته و زخمی و آواره نشوند، کشور تجزیه نشود، کودکان و زنان و مردان سالخورده‌ی ایرانی دچار مرگ و میر ناشی از بی غذایی و بی دارویی نشوند.

بازتاب مذاکرات مسکو در رسانه‌های ایران

Wed, 20 Jun 2012 17:46:33 +0000

نعیمه دوستدار

نعیمه دوستدار − مذاکرات ایران و کشورهای ۵+۱ در مسکو، در حالی به پایان رسید که تنها توافق به دست آمده، ادامه مذاکرات در سوم ژوئیه در سطح کارشناسان فنی در استانبول است. کاترین اشتون، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا و مذاکره‌کننده ارشد گروه ۵+۱، گفته است که مذاکرات بعدی ابتدا میان کارشناسان هسته‌ای برگزار خواهد شد و سپس میان معاونان هیئت‌های مذاکره‌کننده و در صورت موفقیت این دیدارها، او و سعید جلیلی با هم دیدار خواهند کرد.

در حالی که رسانه‌های خارجی این روند را شکست و بن‌بست توصیف کرده‌اند، رسانه‌های داخلی ایران به استواری ایران بر مواضع قبلی خود و حمایت روس‌ها از این کشور پرداخته‌اند.

صف‌آرایی علیه رسانه‌های خارجی در گزارش مذاکرات

خبرگزاری فارس در یکی از سلسله گزارش‌هایش در زمینه مذاکرات مسکو نوشته است: "در حالی که ایران از بسته تدوین شده خود سخن می‌گوید، طرف غربی تمایل چندانی به پیشرفت در مذاکرات ندارد."

این خبرگزاری از قول خبرنگار خود نوشته که: "دور سوم مذاکرات ایران و ۵+۱ در حالی پایان یافت که تقریبا همه خبرنگاران حاضر در نشست تصور برگزاری کنفرانس خبری را داشتند، اما این‌گونه نشد و به آنها اطلاع داده شد که گفت‌وگوها پس از وقفه‌ای کوتاه ادامه خواهد یافت."

خبرگزاری فارس همچنین به این نکته اشاره کرده است که در حالی‌که هیئت‌های طرفین در حال مذاکره بودند، به مقامات تشریفات وزارت خارجه روسیه اطلاع داده شد که مکان کنفرانس خبری را آماده کنند و با اعلام ادامه مذاکرات، حتی مقامات تشریفات وزارت خارجه روسیه نیز سردرگم شدند؛ چرا که گویی همه چیز در دور سوم پایان یافته بود، اما به یکباره تصمیم به ادامه مذاکرات گرفته شد

خبرگزاری مهر در میان مجموعه خبرها و گزارش‌هایی که درباره مذاکرات هسته‌ای در مسکو منتشر کرده، در گزارشی تحلیلی، به "پردازش رسانه‌ای" مذاکرات مسکو پرداخته و نقش رسانه‌های غربی را در مذاکرات پررنگ دانسته است. در این گزارش، تاکید شده که "مذاکرات هسته‌ای ایران با ۵+۱ طرف‌های نامریی همچون رژیم صهونیستی دارد، یک عضو قدرتمند دیگر در آن حضور دارد و آن رسانه‌های غربی هستند."

خبرگزاری فارس چنین نتیجه گرفته که فضاسازی به گونه‌ای است که رسانه‌های غربی دست به کار نوشتن گزارش‌های غیر واقعی از مذاکرات شده‌اند.

اما خبرگزاری مهر هم در میان مجموعه خبرها و گزارش‌هایی که درباره مذاکرات هسته‌ای در مسکو منتشر کرده، در گزارشی تحلیلی، به "پردازش رسانه‌ای" مذاکرات مسکو پرداخته و نقش رسانه‌های غربی را در مذاکرات پررنگ دانسته است. در این گزارش، تاکید شده که "مذاکرات هسته‌ای ایران با ۵+۱ طرف‌های نامریی همچون رژیم صهونیستی دارد، یک عضو قدرتمند دیگر در آن حضور دارد و آن رسانه‌های غربی هستند."

این خبرگزاری نوشته است که مذاکرات ایران در مسکو از مدت‌ها پیش تیتر بسیاری از رسانه‌های مهم غربی بوده است و با آغاز مذاکرات داغ‌تر شده است.

مهر نوشته است: "رسانه‌های غربی با ارتباطاتی که با برخی از اعضای مذاکرات، از جمله مایکل مان، سخنگوی کاترین اشتون، سرپرست مذاکره‌کنندگان غربی، که در برخی گفته‌ها از وی به‌ عنوان افسر عملیات روانی در دستگاه اطلاعاتی آمریکا نام برده می‌شود، در تلاش هستند تا جو مذاکرات را با خبر سازی به نفع خود جهت دهند."

این خبرگزاری در گزارشی دیگر سخنان سعید جلیلی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران را نقل کرده که گفته است باید برای این گفت‌وگو‌ها نشست کارشناسی برگزار کرد. او مذاکرات این دور را جدی‌تر، واقعی‌تر و فراتر از اظهار دانسته است.

بر اساس این گزارش، مهم‌ترین دستاورد این دور از مذاکرات تشکیل شوراهای کارشناسی بوده است.

در این گزارش نقل شده که جلیلی در پاسخ به این سوال كه آیا نپذیرفتن حق مسلم ایران از سوی ۵+۱ به معنای شكست مذاكرات نیست؟ گفته است: "نه. ما پنج محور ارائه كردیم كه تایید حق غنی‌سازی ملت ایران و برداشتن فشارهای خلاف علیه ملت ایران، گام‌های اعتمادسازی است كه باید برداشته شود."

خبرگزاری ایرنا اما از نشستی خبری كه در جامعه اسلامی مهندسین برگزار شده، خبر داده که در آن محمدرضا باهنر، نایب رئیس مجلس گفته است: "این مذاكرات یک آزمون برای گروه ۵+۱ بود تا ایران بسنجد چقدر آنها بر اساس منطق سخن می‌گویند."

روزنامه‌های ایران، در پایان مذاکرات مسکو بیشتر به انعکاس اتفاق‌‌های این دور از گفت‌وگوها پرداختند و کمتر تحلیلی از محتوای این مذاکرات داشتند، هرچند در میان روزنامه‌های وابسته به دولت، گرایش شدید به انعکاس عملکرد روسیه در جریان این مذاکرات به وضوح دیده می‌شود و به شکل واضحی تلاش کرده‌اند از گزارش بی‌نتیجگی این مذاکرات بگریزند.

او در مورد مذاكرات اخیر ایران و گروه ۵+۱ در مسكو چنین اظهار نظر کرده که پیش‌بینی می‌شد گروه ۵+۱ به دنبال تلف كردن وقت است ولی با این حال جمهوری اسلامی ایران در مذاكرات شركت كرد و پیشنهاد خوبی ارائه داد.

در خبری دیگر، ایرنا نیز گفته‌های سعید جلیلی را درباره نشست مسکو نقل کرده است.

روزنامه‌ها و تلاش برای پررنگ‌تر کردن نقش روسیه

روزنامه‌های ایران، در پایان مذاکرات مسکو بیشتر به انعکاس اتفاق‌‌های این دور از گفت‌وگوها پرداختند و کمتر تحلیلی از محتوای این مذاکرات داشتند، هرچند در میان روزنامه‌های وابسته به دولت، گرایش شدید به انعکاس عملکرد روسیه در جریان این مذاکرات به وضوح دیده می‌شود و به شکل واضحی تلاش کرده‌اند از گزارش بی‌نتیجگی این مذاکرات بگریزند.

روزنامه اعتماد اما در گزارش خود از شکست مذاکرات مسکو نوشته است و اینکه هیچ یک از طرفین از مواضع خود کوتاه نیامده‌اند. این روزنامه نوشته است: "ساعاتی پس از پایان نشست روز اول، اوباما و پوتین، در بیانیه‌ای مشترک از ایران خواستند تا اقداماتی جدی برای اعتماد‌سازی انجام دهد و اوباما صراحتا اعلام كرد كه هنوز راه حل دیپلماتیک برای حل مسئله هسته‌ای ایران وجود دارد."

در گزارش اعتماد، از قول کاترین اشتون، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا آمده است که: "واضح است که بین مواضع دو طرف به لحاظ محتوایی فاصله زیادی وجود دارد. از این رو یک نشست در ۳ جولای (۱۳ تیر) در سطح کارشناسان خواهیم داشت تا پاسخ‌های ایران را دریافت کنیم و مسائلی را که توسط ایران در طول مذاکرات بیان شده است بررسی کنیم. بعد از این، دیدار در سطح معاونان، اشمید و باقری خواهد بود و بعد من مستقیم با آقای جلیلی صحبت می‌‌کنم برای این که درباره دیدار سیاسی بعدی تصمیم بگیریم و این که می‌توانیم دیدار داشته باشیم یا نه."

اما در گزارش روزنامه رسالت، با عنوان "مهلت پایان یافت، ایران منتظر پاسخگویی ۵+۱ به پیشنهاد‌های پنج گانه است"، این تحلیل ارائه شده که عدم اختیار کافی نمایندگان ۵+۱ در نشست مسکو و سردرگمی و تشتت آرای آنان موجب به نتیجه نرسیدن مذاکرات و نیز عدم پاسخگویی به طرح هیئت ایرانی شده است.

در این گزارش آمده است که در پایان دور سوم مذاکرات، سرگئی ریابکوف، نماینده روسیه در گروه ۵+۱، به ملاقات سعید جلیلی رفته تا روزنه‌ای برای برون‌رفت از بن‌بست مذاکرات پیدا کند. رسالت نوشته است: "روس‌ها تمایلی به اینکه مذاکرات به نتیجه نرسد از خود نشان نمی‌دهند و در واقع می‌خواهند مذاکرات در مسکو یک گام به جلو محسوب شود. روس‌ها معتقدند ایران بحث‌های جدی و عمیقی را مطرح کرده است و گروه ۵+۱ آمادگی ورود به این بحث‌ها را نداشته است."

در این گزارش تأیید شده که تنها توافقی كه احتمالا در نشست مسكو به عمل آمد، این بود كه نشست‌های كارشناسی ادامه یابد.

در روزنامه جام‌جم، فضای دور سوم و چهارم گفت‌وگوهای ایران و ۵+۱ در مسکو، مبهم توصیف شده و پایان دور سوم مذاكرات بدون نتیجه خاصی اعلام شده که با تصمیم ناگهانی برای ادامه مذاکرات به دور چهارم كشیده شده است. این روزنامه به تلاش گسترده طرف‌ روسی برای به نتیجه رساندن مذاکرات اشاره کرده و اینکه طرف‌ روسی در این دور از مذاكرات تلاش گسترده‌ای را برای به نتیجه رساندن مذاكرات داشتند.

جام‌جم، از قول یك دیپلمات آگاه نزدیک به مذاكرات ایران و ۵+۱ خبر داده که طرف ایرانی غیرقانونی بودن قطعنامه‌ها علیه ایران را به اثبات رساند و به صورت مكتوب نیز آن را به طرف مقابل ارائه كرد.

در روزنامه ایران نیز به تلاش طرف روس برای به نتیجه رسیدن مذاکرات مسکو اشاره شده و آمده است: "طبق اعلام دیپلمات‌های مطلع در مسکو، روسیه کاملا اذعان دارد که ایران بحث‌های جدی و عمیقی را در مسکو آغاز کرده كه گروه ۵+۱ آمادگی این بحث را نداشته است. در عین حال، این دیپلمات‌ها تاکید داشتند که روسیه مایل است مذاکرات حتما بدون دستاورد نباشد و به همین دلیل تلاش‌هایی برای ایجاد یک ابتکار بر مبنای طرح پوتین آغاز کرده است."

این روزنامه به سخنان دیمیتری پسکوف، سخنگوی رییس جمهور روسیه اشاره کرده که پس از صدور بیانیه مشترک روسای جمهور آمریكا و روسیه درباره فعالیت‌های هسته‌ای ایران و در تشریح این دیدار گفته است: "اختلاف دو کشور در مورد برنامه هسته‌ای ایران جدی نیست."

در روزنامه شرق، آمده است که مذاکرات ایران و گروه ۵+۱ در مسكو بی‌نتیجه به پایان رسیده است، هرچند این توضیح نیز داده شده که: "همچون نشست بغداد، اگرچه این دور مذاكرات بی‌نتیجه ماند اما بدون دستاورد نه؛ چراكه در پایان این نشست طرفین بار دیگر بر تداوم این گفت‌وگوها با یكدیگر توافق كردند."

روزنامه شرق ضمن شرح اتفاق‌ها و گفت‌وگوهای این مذاکرات، چنین نتیجه گرفته است که آخرین تلاش‌ها در واپسین دقایق، برای کسب نتیجه از مذاکرات بار دیگر مثمرثمر واقع شده و "طرفین یک‌بار دیگر درهای مذاكرات را به روی یكدیگر باز نگه داشتند؛ هر چند این درها اكنون تنها به روی كارشناسان باز است و سطح مذاكرات ایران و ۵+۱ عملا پس از سه نشست از دیپلمات‌ها به كارشناسان تقلیل پیدا كرده است."

در همین زمینه:

نشست مسکو: آخرین فرصت‌ها برای ایران

ايران مذاکرات هسته‌ای مسکو را "سازنده" خواند

zamaanehnews — Tue, 19 Jun 2012 03:30:41 +0000

ايران دور اول مذاکرات هسته‌ای مسکو را که روز دوشنبه ۲۹ خرداد ۱۳۹۱ برگزار شد، "سازنده" خواند. دور دوم اين مذاکرات روز سه‌شنبه ۳۰ خرداد برگزار می‌شود.

علی باقری، معاون امور بين‌الملل و سياست خارجی دبير شورای عالی امنيت ملی ايران گفت: "ما امروز دو دور مذاکرات سازنده را انجام داده‌ايم و اين مذاکرات بعد از ساعت ۱۲ سه‌شنبه ادامه خواهد يافت."

به گزارش خبرگزاری جمهوری اسلامی (ايرنا)، باقری همچنين از ارائه پيشنهادهای تيم ايرانی به گروه ۱+۵ خبر داد.

محمود احمدی‌نژاد: ايران از ابتدا اعلام کرد اگر کشورهای اروپايی سوخت ۲۰ درصد غنی‌شده را در اختيار ايران قرار دهند، اقدام به غنی‌سازی در اين سطح نخواهد کرد، امروز نيز اگر آنان تضمين بدهند که سوخت ۲۰ درصد رآکتورهای ايران را تأمين می‌کنند، هيچ مشکلی نخواهيم داشت

وی افزود: "به طرف‌های مذاکره توضيح داديم که محورهای پنج‌گانه پيشنهادی ايران به طور کامل به هم مرتبط هستند و مذاکره درباره آن‌ها بايد در فضای احترام متقابل صورت گيرد."

اين عضو تيم مذاکره‌کننده ايران درباره جزييات اين پيشنهادهای پنج‌گانه توضيحی نداده است.

به گفته باقری "پاسخ شايسته به اقدامات ايران و اقدامات اعتمادساز می‌تواند در پيشرفت مذاکرات بسيار موثر باشد."

وی گفت: "پس از صحبت‌های آقای جليلی (دبير شورای عالی امنيت ملی و مذاکره‌کننده ارشد طرف ايرانی)، خانم کاترين اشتون (مسئول سياست خارجی اتحاديه اروپا و نماينده شش قدرت جهانی) با تشکر از ديدگاه‌های ايران در دو حوزه ارايه پيشنهاد و انتقاد از پيشنهادهای طرف غربی، اعلام کرد که تا صبح سه‌شنبه به پيشنهادات و انتقادات مطرح شده پاسخ خواهد داد."

قدرت‌های بزرگ غربی شامل انگليس، فرانسه، چين، روسيه، آمريکا و آلمان تحت هدايت کاترين اشتون تاکنون چندين دور با ايران مذاکره کرده‌اند.

اين کشورها از ايران می‌خواهند غنی سازی ۲۰ درصدی اورانيوم را متوقف سازد و در قبال آن سوخت هسته‌ای دريافت کند.

گروه ۱+۵ گفته است در صورت همکاری ايران تحريم‌های جهانی عليه اين کشور کاهش می‌يابد و در راه دستيابی به انرژی هسته‌ای غيرنظامی به آن کمک خواهد شد.

محمود احمدی‌نژاد، رئيس‌جمهور ايران نيز چند روز پيش در مصاحبه با روزنامه آلمانی فرانکفورتر آلگماينه گفت: "ما بر اساس قرارداد با آژانس حق غنی‌سازی ۲۰ درصدی را داريم. اما اگر اورانيم ۲۰ درصد غنی‌شده به ما می‌دادند، آن وقت ديگر ما خودمان آن را توليد نمی‌کرديم. چون خيلی هم برايمان هزينه داشت."

وی افزود: "ما ديگر چاره‌ای نداشتيم، چون سالانه بيش از ۸۰۰ هزار بيمار سرطانی برای معالجه نيازمند آن هستند."

با اين حال احمدی‌نژاد گفت ايران آماده مذاکره بر سر غنی‌سازی ۲۰ درصدی است.

وی گفت: "ايران از ابتدا اعلام کرد اگر کشورهای اروپايی سوخت ۲۰ درصد غنی شده را در اختيار ايران قرار دهند، اقدام به غنی‌سازی در اين سطح نخواهد کرد، امروز نيز اگر آنان تضمين بدهند که سوخت ۲۰ درصد رآکتورهای ايران را تأمين می‌کنند، هيچ مشکلی نخواهيم داشت."

رضا تقی‌زاده: «فشار‌ها علیه ایران افزایش‌ می‌یابد»

Mon, 18 Jun 2012 18:06:08 +0000

گفت‌وگو با رضا تقی‌زاده استاد پیشین دانشگاه گلاسکو و کار‌شناس سیاسی پیرامون چشم‌اندازهای نشست مسکو

ایرج ادیب‌زاده

ایرج ادیب‌زاده - در مسکو با ورود هیئت‌های مذاکره‌کننده‌ ایران و پنج قدرت بزرگ جهانی، طرفین از ساعت ۱۱ امروز دوشنبه ۲۸ خرداد ۱۳۹۱ خورشیدی برابر با ۱۸ ژوئن ۲۰۱۲ میلادی، دور تازه‌ای از مذاکرات اتمی را آغاز کردند که سه‌شنبه هم ادامه دارد.

به ریاست خانم کا‌ترین اشتون مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا. خبرگزاری آسوشتید پرس به نقل از دپیلمات‌های غربی هشدار داده است «اگر این نشست هم همانند نشست‌های استانبول و بغداد به نتیجه نرسد، مذاکرات متوقف خواهد شد.»

از آقای رضا تقی‌زاده استاد پیشین دانشگاه گلاسکو و کار‌شناس سیاسی می‌پرسم:

آیا جمهوری اسلامی مجبور به عقب‌نشینی شده، برای اینکه این نشست هم به بن‌بست نرسد؟

رضا تقی‌زاده:
● ایران آماده است درباره آینده‌ سایت فردو با جامعه جهانی به توافق برسد
● ایران مایل است مذاکرات مسکو به صورت تعامل دیده شود
● آسیب‌پذیری ایران در مقابل جنگ سایبری کمتر از آسیب‌پذیریش در مقابل یک جنگ واقعی و بمب‌گذاری نیست
● نباید انتظار افزایش خطر جنگ گرم را علیه ایران داشته باشیم

رضا تقی‌زاده – به‌نظر من ایران عقب‌نشینی و یا قبول بخشی از خواسته‌های جامعه جهانی را در این مقطع به مصلحت خودش می‌بیند. یعنی قانع شده است که نرسیدن به یک نتیجه لمسی با جامعه جهانی وضعیت اقتصادیش را در داخل بحرانی‌تر از وضع موجود می‌کند و از نظر امنیتی چه در ارتباط با مسائل داخلی و چه در ارتباط با مسائل محیطی آسیب‌پذیری بیشتری پیدا می‌کند. فشارهایی که در طول دو سال گذشته به ایران وارد شده، تدریجاً نتایج نامطلوبی را بر وضعیت سیاسی و اقتصادی ایران باقی گذاشته و حال ایران به این نتیجه رسیده که زمان رسیدن به یک تعامل نسبی با جامعه جهانی حالا است و حداقل انتظاری که ایران از این تعامل دارد این است که حداقل یک توقفی در ادامه‌ فشار‌ها ایجاد کند و با تازه کردن نفس شاید در فرصت دیگر از تحلیل رفتن بیشتر بنیه‌اش چه از نظر اقتصادی و چه از نظر سیاسی و دفاعی پیشگیری کند.

دولت‌های روسیه و چین تلاش زیادی داشته و دارند که نشست مسکو به نتیجه برسد. سرگئی لاوروف وزیر خارجه روسیه اوایل هفته به تهران رفت و جمهوری اسلامی را به پذیرش عقب‌نشینی تاکتیکی در مذاکرات مسکو تشویق کرد. این عقب‌نشینی تاکتیکی چه مسائلی را دربرمی‌گیرد؟

در گذشته ایران مکرر به آنچه حق اتمی خودش می‌خوانده اصرار می‌ورزیده. بخشی از این حق غنی‌سازی اورانیوم با غلظت ۲۰ درصد و یا داشتن اجازه‌ برای تأسیس سایت دوم غنی‌سازی در فردو بوده. ولی حالا به‌نظر می‌رسد که ایران آماده است در مورد خارج کردن بیش از ۱۲۰ کیلوگرم اورانیوم غنی‌سازی‌شده با غلظت ۲۰ درصد و همین‌طور در مورد آینده‌ سایت فردو با جامعه جهانی به توافقی برسد، ولی مشروط بر اینکه در مقابل آنچه داده‌های ایران است و یا برداشتن قدم به سمت خواسته‌های جامعه جهانی، انتظارات متقابلی هم دارد. باید تأکید کنم که ایران نمی‌خواهد در مذاکرات مسکو به‌عنوان طرف شکست خورده شرایط حداقل شکست را تحمل کند، بلکه می‌خواهد مذاکرات مسکو به صورت تعامل دیده شود و در مقابل آنچه عرضه می‌کند، امتیازهای متقابل و متناسبی را دریافت کند که البته این دید جامعه جهانی نیست، ولی منظور از مذاکرات دپیلماسی و گفت‌وگوهایی که به چانه‌زنی ختم می‌شود، این است که دو طرف خواسته‌های خودشان را در حداکثر شکل ممکن مطرح کنند و در حداقل به توافق برسند. این توافق در مذاکرات استانبول و بغداد صورت نگرفت، ولی انتظار می‌رود با پادرمیانی روسیه بتواند به حداقل نتیجه در این مرحله برسد و بعد با توافق برای ادامه‌ گفت‌وگو‌ها شرایط دو طرف در مذاکرات بعدی به‌هم نزدیک‌تر شود.

به نظر می‌رسد جنگ سردی در یکی دو سال اخیر علیه جمهوری اسلامی آغاز شده: عملیات بمب‌گذاری، ترور دانشمندان اتمی، حملات سایبری علیه تأسیسات هسته‌ای ایران. آیا به نظر شما این جنگ سرد هم به نوعی باعث تصمیم‌گیری مسئولان جمهوری اسلامی و گردن نهادن به خواسته‌های قدرت‌های بزرگ شده است؟

بدون تردید یکی ازعوامل مؤثر بوده. به‌نظر می‌رسد در هزاره‌ سوم طبیعت جنگ کاملاً تغییر کرده است. یعنی به‌جای استفاده از هواپیما و بمب و سرباز در جبهه، ابزارهای دیگری به‌کار گرفته می‌شود. در طول سه سال گذشته حداقل تأسیسات اتمی ایران در نتیجه‌ جنگ سایبری یا گشودن جبهه‌ی مجازی همانقدر لطمه دیده‌اند که می‌توانست در نتیجه‌ی بمب‌گذاری و یا انفجار این لطمات صورت گیرد. در طول سه سال گذشته نه تنها تأسیسات اتمی ایران که حتی بخشی از تأسیسات نفتی ایران و پایانه‌های صادرات نفت مورد حمله‌ی سایبری قرار گرفت. آمریکا برای هدایت چنین جبهه‌های جنگی سرمایه‌گذاری‌های طولانی کرده و حالا شاهد بخشی از نتایج آن هستیم. ایران حالا می‌داند که آسیب‌پذیریش در مقابل جنگ سایبری شاید کمتر از آسیب‌پذیریش در مقابل یک جنگ واقعی و بمب‌گذاری نیست و به‌هرحال در معادلات جمهوری اسلامی برای دست پیدا کردن به یک تعامل با جامعه جهانی، این آسیب‌پذیری‌ها هم منظور شده است.

آقای تقی‌زاده قابل لمس‌ترین نتیجه‌ در صورت شکست احتمالی نشست دو روزه‌ مسکو چه پیامدی برای ایران و به‌ویژه برای مردم ایران خواهد داشت؟

بدون تردید نباید انتظار افزایش خطر جنگ گرم را علیه ایران داشته باشیم. زیرا به نظر من زمان چندان به نفع ایران نیست. از این لحاظ شاید شکست احتمالی مذاکرات مسکو، آمریکا و یا جبهه‌ غرب را چندان نگران نکند، ضمن اینکه کشورهایی مانند اسراییل و عربستان سعودی و بعضی از کشورهای عرب دیگر حاشیه جنوبی خلیج فارس از به نتیجه نرسیدن مذاکرات مسکو خوشحال خواهند شد. آمریکا ضمن اینکه از موفق بودن مذاکرات مسکو راضی است، از شکست آن چندان نگران نخواهد بود. نگرانی بیشتر را باید نزد ایران ببینیم، به این علت که زمان در جهت ایران نیست. این را می‌شود در واکنش روز گذشته‌ آقای علی باقری معاون آقای سعید جلیلی در گفت‌وگو با نماینده‌ تازه‌‌ چین در مذاکرات مسکو دید. نماینده چین از ایران می‌خواست که با تاریخ انجام دور بعدی مذاکرات با گروه ۵+۱ توافق کند. ولی آقای باقری با این نظر نماینده‌ چین موافقت نداشت. نماینده چین نظرش موکول بر موفقیت نسبی این مذاکرات و تعیین تاریخ بعدی بود.

ولی ایران چون ادامه‌ وضع موجود را در جهت مصالح خودش نمی‌بیند، می‌خواهد که به یک نتیجه‌ قطعی در مذاکرات مسکو برسد و جدول زمان‌بندی‌ای تدوین شود که بر مبنای آن به انتهای مذاکرات هم بتواند فکر کند. وضعیت اقتصادی ایران وضعیت نامناسبی‌ست. صادرات نفت ایران در حال کاهش مستمر است و قیمت‌های جهانی نفت در بازار‌ها قیمت‌هایی‌ست رو به کاهش که این عوامل تماماً در جهت مخالف منافع ملی ایران، مصالح اقتصادی ایران و ادامه‌ وضع موجود است. به این علت، وضع موجود در نتیجه‌ شکست مذاکرات مسکو ایران را بیشتر تحت فشار قرار خواهد داد تا مخالفان برنامه‌های اتمی ایران را. به این علت باید انتظار داشته باشیم در صورت شکست احتمالی مذاکرات مسکو فشار‌ها علیه ایران افزایش پیدا کند و وضعیت ایران آسیب‌پذیر‌تر از آن باشد که در وضعیت فعلی می‌بینیم.

آغاز مذاکرات هسته‌ای ايران در مسکو

Mon, 18 Jun 2012 09:27:25 +0000

مذاکرات هسته‌ای ايران با گروه ۱+۵ پيش از ظهر امروز در مسکو با حضور نمايندگان کشورهای غربی و تيم مذاکره‌کننده ايران آغاز شد.

به گزارش خبرگزاری فرانسه، قدرت‌های بزرگ غربی شامل انگليس، فرانسه، چين، روسيه، آمريکا و آلمان تحت هدايت کاترين اشتون مسئول سياست خارجی اتحاديه اروپا امروز، دوشنبه ۲۹ خردادماه (۱۸ ژوئن) مذاکرات دو روزه خود با جمهوری اسلامی ايران را بر سر برنامه هسته‌ای اين کشور آغاز کردند.

بنا به اين گزارش کشورهای غربی اميدوارند نزديک بودن تحريم نفتی ايران از سوی اتحاديه اروپا و همچنين فشارهای روسيه، ايران را در اين مذاکرات قانع سازد تا در برنامه هسته‌ای خود تجديدنظر کند.

اين مذاکرات در حالی آغاز می‌شود که دو هفته بيشتر به آغاز تحريم نفتی ايران از سوی اتحاديه اروپا و تشديد محدوديت‌های اعمال شده آمريکا بر کشورهای خريدار نفت ايران باقی نمانده است.

پس از دو دور مذاکره در فروردين‌ماه و آغاز خردادماه جاری در استانبول و بغداد طرف‌های مذاکره‌کننده به دليل اختلاف به‌ويژه بر سر غنی‌سازی ۲۰ درصدی اورانيوم توسط ايران ادامه مذاکرات به نشست مسکو موکول کردند.

يکی از مسئولان کشورهای غربی روز گذشته در مسکو گفت گروه ۱+۵ در استراتژی و طرح‌های پيشنهادی خود کاملأ متحد است

سرگئی لاوروف، وزير امور خارجه روسيه روز جمعه گذشته گفت: "دلايلی وجود دارد که نشان می‌دهد گام بعدی در مذاکرات مسکو برداشته می‌شود."

يکی از مسئولان کشورهای غربی روز گذشته در مسکو گفت در صورت پيشبرد اقدامات لازم از سوی ايران جامعه جهانی نيز آماده است تا اقدامات متقابل را انجام دهد.

اين مقام مسئول تأکيد کرد که گروه ۱+۵ در استراتژی و طرح‌های پيشنهادی خود کاملأ متحد است.

اين در حالی است که خبرگزاری مهر گزارش داد سعيد جليلی دبير شورای عالی امنيت ملی و سرپرست تيم مذاکره‌کننده ايران با گروه ۱+۵ پيش از آغاز مذاکرات امروز مسکو گفت: "اين مذاکرات آزمونی بزرگ برای غرب است تا ببينيم پيشرفت ايران را تحمل می‌کند يا خير؟"

اين کشورها از ايران می‌خواهند غنی سازی ۲۰ درصدی اورانيوم را متوقف سازد و در قبال آن سوخت هسته‌ای دريافت کند.

علی لاريجانی، رئيس مجلس ايران در رابطه با اين مذاکرات گفت: "معتقدم نبايد مسئله مذاکرات را اين‌قدر مهم جلوه داد که غربی‌ها تصور کنند بايد در اين مذاکرات چيزی را به ايرانيان تحميل کنند."

اين در حالی است که رسانه‌های غربی اين مذاکرات بسيار جدی دانسته و گفته‌اند در صورت شکست مذاکرات مسکو امکان اين‌که ايران نارضايتی متحد خود روسيه را برانگيزد می‌رود و از سوی ديگر به اسرائيل و آمريکا اين امکان را می‌دهد که گزينه نظامی در مورد ايران را جدی‌تر دنبال کنند.

پوتين و احمدی‌نژاد در آستانه مذاکرات هسته‌ای مسکو با هم ديدار می‌کنند

zamaanehnews — Mon, 04 Jun 2012 05:59:01 +0000

ولاديمير پوتين، رئيس‌جمهور روسيه با محمود احمدی‌نژاد، همتای ايرانی‌اش پيش از مذاکرات هسته‌ای مسکو ديدار می‌کند.

به گزارش خبرگزاری فرانسه، ديدار اين دو رئيس‌جمهور هفته جاری در چين برگزار می‌شود.

يوری يوشاکوف، معاون سياست خارجه کرملين به خبرنگاران گفت: "ديدار با احمدی‌نژاد به پوتين اجازه می‌دهد که تنش‌ها درباره موضوع ايران را درک کند و چگونگی درک اين تنش در ايران را نيز متوجه شود."

اين ديدار در حالی انجام خواهد شد که مسکو ۲۸ خرداد سال جاری خورشيدی ميزبان مذاکرات هسته‌ای ايران و گروه ۱+۵ (آمريکا، بريتانيا، فرانسه، چين، روسيه به علاوه آلمان) است.

يوری يوشاکوف، معاون سياست خارجه کرملين: ديدار با احمدی‌نژاد به پوتين اجازه می‌دهد که تنش‌ها درباره موضوع ايران را درک کند و چگونگی درک اين تنش در ايران را نيز متوجه شود

مذاکرات هسته‌ای مسکو ادامه مذاکرات ترکيه و بغداد است که در چند ماه گذشته برگزار شده است.

پوتين و احمدی‌نژاد به منظور شرکت در نشست سران کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای به پکن سفر می‌کنند. اين نشست روزهای ششم و هفتم ژوئن (۱۷ و ۱۸ خرداد ۱۳۹۱) در پکن برگزار می‌شود.

سازمان همکاری شانگهای (SCO)، يک گروه امنيتی منطقه‌ای و چند جانبه است که در سال ٢٠٠١ ميلادی از سوی رهبران روسيه، چين، قزاقستان، قرقيزستان، تاجيکستان و ازبکستان پايه‌گذاری شد.

ايران، هندوستان ، پاکستان و مغولستان چهار عضو ناظر سازمان همکاری شانگهای هستند.

روسيه و چين که دارای حق وتو در شورای امنيت سازمان ملل هستند، با تشديد تحريم‌ها عليه ايران مخالف بوده و خواهان حل مسالمت‌آميز موضوع هسته‌ای ايران هستند.

روسيه همچنين بارها اعلام کرده افزايش تحريم‌ها عليه ايران با هدف "سرنگونی" حکومت تهران است.

کشورهای غربی می‌گويند ايران ممکن است در برنامه اتمی‌اش مقاصد نظامی داشته باشد اما تهران با رد کردن اين اتهام اعلام می‌کند در برنامه اتمی اهداف صلح‌آميز و پزشکی را دنبال می‌کند.

نشانه‌هایی برای شکست مذاکرات مسکو

Tue, 29 May 2012 22:19:29 +0000

اشکان پارسا

اشکان پارسا - اسامی شهرهایی که میزبان مذاکرات اتمی با ایران هستند یکی پس از دیگری عوض می‌شود اما هنوز خبری از توافق نیست. بعد از توقف قطار دیپلماسی در استانبول و بغداد اکنون نوبت مسکو است، شهری که دیپلمات‌های آن، خود یکی از طرفین گفتگو با ایران هستند.

انتخاب مسکو به عنوان میزبان دور آینده مذاکرات میان ایران و گروه ۱+۵ (اعضای دائم شورای امنیت به همراه آلمان) تنها توافق ملموسی است که از گفت‌وگوهای روز سوم خرداد در بغداد به‌دست آمد.

هیچ یک از طرفین درباره محتوای گفت‌وگوهای بغداد اطلاع دقیقی به رسانه‌ها نداده‌اند اما برایند اظهارنظر‌ها بیان‌گر آن است که گره‌های پرونده اتمی ایران کماکان به قوت خود باقی مانده و چیزی عوض نشده است.

دوران زودگذر آشتی‌جویی

زمانی که نمایندگان دیپلماسی ایران در مذاکرات ۲۵ فروردین در شهر استانبول از آمادگی خود برای حل و فصل نهایی اختلاف‌ها بر سر برنامه هسته‌ای خبر دادند، این فرضیه تقویت شد که تهران ممکن است در ازای دریافت تضمین‌هایی مبنی بر کاهش تحریم‌های جهانی حاضر به تعلیق غنی سازی- دست‌کم در مقیاس ۲۰ درصد- شود. شاید بر همین اساس هم بود که پایه مذاکرات بعدی ریخته شد و طرفین برای گردهم‌آیی روز سه خرداد در بغداد به نتیجه رسیدند.

لحن قدرت‌های غربی طرف گفت‌وگو با ایران هم تا حدی ملایم شد و این امر به اعتماد به دیپلماسی برای به نتیجه رساندن پرونده اتمی تعبیر و تفسیر شد.

در این سو مقام‌های ایرانی نیز در بازه‌ زمانی میان مذاکرات استانبول تا مذاکرات بغداد آهنگ آشتی‌جویانه‌تری به اظهارات خود دادند و بر اراده جدی برای به نتیجه رساندن گفت‌وگو‌ها تاکید کردند. دعوت از "یوکیا آمانو" مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی برای بازدید از ایران در روز اول خرداد- یعنی دو روز قبل از مذاکرات بغداد- نقطه اوج این روند آشتی‌جویانه بود، دیداری که با اظهارات حاکی از خوش‌بینی آمانو مبنی بر توافق تهران برای همکاری‌های گسترده‌تر با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی همراه شد.

او هنگام ترک ایران گفت که محورهای توافق جمهوری اسلامی با آژانس به زودی اعلام خواهد شد. در اظهارات او اشاره‌ای به این محور‌ها نشد اما انتظار می‌رفت که موضوع بازدید ناظران آژانس از سایت نظامی پارچین و درخواست برای بازدید سرزده ناظران از سایت‌های اتمی ایران در راس مطالبات آژانس باشد.

شکل‌گیری چنین فضایی در آستانه مذاکرات بغداد به خوش‌بینی تحلیل‌گران درباره نتیجه‌بخش بودن گفت‌وگو‌ها اضافه کرد اما این خوش‌بینی دوام چندانی نداشت. مذاکرات بغداد هیچ نتیجه‌ای حاکی از نزدیک شدن به توافق هسته‌ای در پی نداشت. این مذاکرات در مقایسه با مذاکرات استانبول گامی به پس به حساب می‌آمد.

تغییر لحن پس از مذاکرات بغداد

نگاهی به اظهارات مقام‌های جمهوری اسلامی در فاصله‌ای کوتاه پس از مذاکرات بغداد نشان می‌دهد که لحن مقاومت‌جویانه در میان تصمیم‌گیران تهران بار دیگر تقویت شده است. یک نمونه گویا از توسل به این لحن را می‌توان در اظهارات "فریدون عباسی"، رییس سازمان انرژی اتمی ایران مشاهده کرد که روز یکشنبه -7خرداد- در یک کنفرانس خبری در تهران، علاوه بر این که درخواست آژانس برای بازدید از سایت نظامی پارچین را رد کرد نسبت به توقف غنی‌سازی در سطح ۲۰ درصد هم موضعی منفی گرفت و گفت که تهران حاضر به اجابت چنین درخواستی نیست.

او همچنین در این اظهارات از طرح‌های بعدی جمهوری اسلامی برای پیشرفت برنامه‌های هسته‌ای خبر داد و گفت: «قصد داریم دو نیروگاه دیگر راه‌اندازی کنیم و در سال آینده در بوشهر از نوع هزار مگاواتی شروع خواهیم کرد.»

حسین شریعتمداری در واکنشی صریح نسبت به مذاکرات بغداد از دستگاه دیپلماسی جمهوری اسلامی خواست که مذاکرات با ۱+۵ را متوقف کنند

در همین حال زمزمه‌هایی حاکی از نارضایتی برخی چهره‌های حامی حکومت از ادامه یافتن گفت‌وگوهای اتمی دیده می‌شود که می‌تواند بر فضای گفتگوهای بعدی موثر باشد.

"حسین شریعتمداری"، مدیرمسوول روزنامه کیهان در واکنشی صریح نسبت به مذاکرات بغداد روز شنبه-۶ خرداد- از دستگاه دیپلماسی جمهوری اسلامی خواست که مذاکرات با ۱+۵ را متوقف کنند. او طی سرمقاله‌ای نوشت: «قدرت‌های غربی بار دیگر درخواست‌های غیرقانونی و باج‌خواهانه پیشین را- این دفعه با ادبیاتی تقریبا متفاوت- مطرح کرده‌اند.»

اشاره او در واقع مربوط به خواست تعلیق غنی‌سازی اورانیوم در ایران بود که در صدر انتظارات غرب از جمهوری اسلامی قرار دارد. به نظر می‌رسد که این موضع‌گیری فرا‌تر از یک موضع رسانه‌ای باشد چنان‌که بازتاب آن را می‌توان در اظهار روز سه‌شنبه- ۹ خرداد "رامین مهمانپرست" سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی نیز مشاهده کرد.

او در کنفرانس خبری هفتگی خود گفت: «رویکرد فشار و مذاکره رویکردی اشتباه است و پاسخ نمی‌دهد و تاکنون هم نداده‌است.»

وی بدون این که اشاره‌ای صریح به موضع تهران در قبال تعلیق غنی‌سازی اورانیوم داشته باشد، به موضوع تحریم‌ها پرداخت و گفت: «ما همیشه سعی کرده‌ایم از فشار‌ها به عنوان فرصت استفاده کنیم. اگر باز هم اشتباه کنند دیر‌تر به نتیجه مطلوب خواهند رسید و با تصورات اشتباه و فرض غلط وارد موضوعات می‌شوند. به همین دلیل به نتیجه نمی‌رسند.»

این لحن به طور آشکار متفاوت با لحنی است که ایرانی‌ها در آستانه مذاکرات بغداد با آن سخن می‌گفتند. لحن فعلی حاوی نوعی دلسردی نسبت به نتیجه یافتن مذاکرات ۲۹ و ۳۰ خرداد در مسکو است. پیشاپیش پیداست که اگر آن مذاکرات به نتیجه نرسد باید انتظار تشدید فشار‌ها علیه جمهوری اسلامی را داشت، فشارهایی که نبض اقتصاد ایران، یعنی صنایع بانکی و نفتی را بیش از گذشته هدف می‌گیرد.

درباره کارایی این تحریم‌ها برای تاثیرگذاری بر موضع مقام‌های تهران تردیدهای فراوانی وجود دارد. تاکنون تحریم‌ها نتوانسته موضع تهران را تغییر دهد. آیا فاصله کوتاه باقی مانده تا مذاکرات مسکو می‌تواند به این تغییر بیانجامد؟ جواب تقریبا روشن است.