الجزایر

زنان برندگان واقعی انتخابات الجزایر

Maryam — Mon, 21 May 2012 11:06:26 +0000

فروغ تمیمی

فروغ تمیمی- سامیا زنی پنجاه ساله و بدون شغل که در الجزیره زندگی می‌کند، می‌گوید سرانجام گل‌های بهار عربی با موفقیت زنان کشورش در انتخابات شکفته شده است و باعث گلگون شدن چهره پارلمانی خواهد شد که بیش از پنجاه سال در انحصارمردان بود.

پیروزی بی‌سابقه و چشمگیر زنان الجزایر درانتخابات پارلمان این کشور در دهم ماه مه ‌امسال بدون شک یکی از نتایج تحولات موسوم به بهارعربی است. اکنون از هر سه نفرعضو پارلمان این کشور، یک نفر زن است. به این معنا از مجموع ۴۶۲ نماینده انتخاب شده ۱۴۸ نماینده زن هستند.

یکی از دلایل مهم این پیروزی تغییراتی است که اخیراً در قانون انتخابات این کشور انجام شد. بر این اساس احزاب سیاسی باید یک سوم از نامزدهای انتخاباتی خود را از زنان انتخاب کنند. هرچند که بعضی از احزاب در انتخابات اخیر شمار بیشتری از زنان را در فهرست خود جای دادند و سعی کردند تا جایی که امکان دارد زنان را نامزد نمایندگی کنند.

در رای‌گیری ماه مه‌، حزب حاکم یعنی جبهه ملی آزادیبخش (FLN) موفق شد ۸۸ کرسی نمایندگی را از مجموع ۲۲۰ کرسی خود در پارلمان به زنان اختصاص دهد. ۳۳ نفرهم از کل ۶۸ نماینده حزب ملی‌گرایان (RND) را زنان تشکیل می‌دهند. حزب اسلامی اتحاد سبز متشکل از مسلمانان میانه‌رو هم ۱۷ نماینده زن را در فهرست ۴۸ نفره خود وارد پارلمان کرده است. بنابراین دو حزب بزرگ FLN و RND، اکنون می‌توانند بدون اسلام‌گرایان اتحاد سبز، اکثریت را در پارلمان تشکیل دهند.

درالجزایر ۵۳ درصد جمعیت را زنان تشکیل می‌دهند و همچنین ۴۵ درصد از روسای دادگاه‌ها و ۳۲ درصد از نمایندگان پارلمان زن هستند که در مقایسه با تونس و مراکش بر آن‌ها پیشی گرفته است

اسلام‌گرایان در مورد صحت انتخابات اخیر تردید دارند و از یک تقلب حساب شده و خطرناک صحبت می‌کنند. حزب اسلامی اتحاد سبز در الجزایر امیدوار بود که در پی پیروزی همتایان خود در تونس، مصر و مراکش، آن‌ها هم بتوانند اکثریت کرسی‌ها را در این انتخابات از آن خود کنند. از وظایف پارلمان جدید آن است که قانون اساسی را بازنویسی و تصویب کند و هم انتخابات ریاست جمهوری در سال۲۰۱۴ را سازماندهی کند. اکنون از پارلمان و سیاست‌های رئیس جمهور فعلی الجزایرعبدالعزیز بوته فلیکا، به شدت انتقاد می‌شود.

به این ترتیب برای اولین‌بار در دنیای عرب پارلمانی با توجه به توزیع نسبی و عادلانه کرسی‌ها برحسب جنسیت تشکیل خواهد شد. اگرچه هنوز راه درازی تا تحقق واقعی مشارکت سیاستمداران زن درهمه زمینه‌ها در پیش است. در این انتخابات حزب ملی جبهه آزادیبخش توانست قدرت خود را تحکیم کند و اسلام‌گرایان را برخلاف انتظارشان به عقب براند.

درالجزایر ۵۳ درصد جمعیت را زنان تشکیل می‌دهند و همچنین ۴۵ درصد از روسای دادگاه‌ها و ۳۲ درصد از نمایندگان پارلمان زن هستند که در مقایسه با تونس و مراکش بر آن‌ها پیشی گرفته است.

داهواولد کابیلا، وزیر امور داخلی الجزایر گفته است با در نظر گرفتن درصد نمایندگان زن در این انتخابات ما از پارلمان اروپا هم جلو زده‌ایم.

این پیروزی درواقع نتیجه فعالیت ده ساله فعالان حوزه زنان است که سرانجام توانستند قانون انتخابات را عوض کنند و در سهمیه‌بندی انتخاباتی، بسته به حوزه رای‌گیری، ۲۰ تا ۵۰ درصد از فهرست انتخاباتی را به زنان اختصاص دهند.

یک استاد دانشگاه به نام فاطمه مصطفی می‌گوید با این درصد قابل توجه از نمایندگان زن در پارلمان ما به تحقق دموکراسی در الجزایر نزدیک‌تر می‌شویم. البته فمینیست‌ها این نگرانی را هم دارند که نمایندگان زن با توجه به آنکه بسیاری ازآنان تجربه کاری لازم را ندارند چگونه خواهند توانست از پس مسئولیت‌های خود در پارلمان برآیند.

این زنان حالا باید ثابت کنند که لیاقت انتخاب شدن را داشته‌اند. نادیا زید، حقوقدانی است که کمپینی را برای آموزش زنان نماینده اداره می‌کند. او می‌گوید زنان نماینده باید برای تصویب دو قانون مهم تلاش کنند، اول قانون خانواده که زنان در آن حقوق مساوی ندارند و دوم قانونی که خشونت خانگی را جرم محسوب کند. به همین دلیل زنان باید در مجلس یک جبهه متحد، فراحزبی و فرا ایدئولوژیک تشکیل دهند؛ یعنی یک گروه متشکل از همه احزاب و برای پیشبرد امور زنان.

بسیاری از احزاب سیاسی ازجمله حزب حاکم، یعنی جبهه آزادیبخش ملی، درآغاز با افزایش درصد زنان در پارلمان مخالفت کردند، به این دلیل که بعضی از زنان صلاحیت‌های لازم را نداشته‌اند و تنها به دلیل رعایت عدالت جنسیتی وارد فهرست‌های انتخاباتی شده‌اند. گروهی از فعالان زن هم از اینکه بعضی از رهبران احزاب زنان و دختران خود را در فهرست‌های حزبشان جای داده‌اند تا ظاهر امر را حفظ کنند، شکایت کردند.

روزنامه معروف النهارهم تصاویر چند نفر از زنان نماینده را با این عنوان چاپ کرد: "پنجاه زن مجرد درپارلمان" و در کنارعکس‌ها نیز فهرستی از امتیازاتی را که زنان به خاطر نماینده شدن به دست خواهند آورد، منتشر کرد.

حتی اگر این زنان بتوانند بر فرهنگ مردسالاری و هم مذهبی‌های سنتی در پارلمان غلبه کنند با مشکلات دیگری از قبیل عدم اعتماد عمومی به سیاستمداران و دستگاه‌های دولتی مواجهند. سلیما، زنی جوان و محجبه می‌گوید که برای او اهمیتی ندارد که مرد یا زن انتخاب شود، بلکه مسئله اصلی یک انتخابات سالم است. اگر فقط زنانی به خاطر اینکه باید تعدادی زن در مجلس باشند، انتخاب شوند یا با تقلب به این مجلس راه یابند، باید گفت این انتخابات درست انجام نشده است و این مسئله شامل مردان هم می‌شود.

برخلاف نظر ناظران خارجی که سلامت انتخابات را تایید کردند، ناظران داخلی اعتقاد دارند که رقم رسمی اعلام شده یعنی شرکت ۴۳ درصد از کل رای دهندگان وهم میزان آرای اعلام شده برای هر حزب با آمار واقعی این انتخابات کمی متفاوت است.

منبع:

فولکس کرانت و تایم لایف

"در حکومت دینی دنبال دمکراسی نگردید"

Fri, 11 May 2012 09:35:09 +0000

گفت‌وگو با بوعالم صنصال، نویسنده الجزایری

دی سایت

برگردان:

اکبر فلاح‌زاده

روز پنجشنبه دهم ماه مه در الجزایر انتخابات پارلمانی برگزار شد که به عقیده بسیاری کارشناسان نیروهای اسلام‌گرا اینجا نیز مانند مراکش، مصر و تونس شانس بیشتری دارند.

بوتفلیقه، رئيس ‌جمهوری الجزایر قصد دارد به کمک نیروهای اسلام‌گرای معتدل و با اتکا به ارتش، دوره ریاست جمهوری خود را بدون انجام اصلاحات اساسی به پایان ببرد.

الجزایر سال‌ها درگیر جنگ داخلی خونین بوده و تا همین پارسال در آن کشور وضعیت اضطراری حاکم بود. الجزایری‌ها نیز از بهار عربی دلگرم شدند و تظاهراتی به راه انداختند، اما از ترس آن که به سرنوشت مصر و لیبی دچار شوند، دست نگه داشتند و تغییر حکومت راهدف قرار ندادند.

هفته نامه "دی سایت" آلمان به همین مناسبت با بوعالم صنصال (Boualem Sansal) نویسنده سرشناس الجزایری گفت‌وگو کرده است.

صنصال در الجزيره متولد شده اما به علت درگیری با سانسور آثارش را به زبان فرانسه منتشر کرده و به علت فشار حکومت به همراه همسر و دو دخترش مجبور به ترك الجزاير شده است. سال گذشته میلادی او به خاطر تلاش‌ براي استقرار صلح و دموكراسي در شمال آفريقا جايزه صلح اتحاديه ناشران آلماني را دریافت کرد.

آقای صنصال شما به موفقیت قیام عربی اعتقادی ندارید و بیم آن دارید که شیرازه امور از هم بپاشد و بلبشو شود؛ یک عراق جدید، یک سومالی جدید، از منطقه ساحل آفریقا تا نوار غزه همه جا به آشوب کشیده می‌شود.

ما الجزایری‌ها بهار عربی خودمان را عجالتا پشت سر گذشته‌ایم. بیست و اندی سال پیش؛ در اکتبر ۱۹۸۸ ما به خیابان‌ها ریختیم، تظاهرات عظیمی شکل گرفت. حاصلش صدها کشته، هزاران شکنجه شده و گم و گور شده بود. دریایی از خون میان ارتش و اسلام‌گرایان به راه افتاد. تا امروز دویست هزار نفر کشته شده‌اند. این بهار الجزایر بود. چی گیرمان آمد؟ هیچ. یک دمکراسی جعلی. در حقیقت تظاهرات ما بر قدرت قدرتمداران افزود.

شما واقعا مدعی هستید که در نتیجه قیام مردم خفقان به جای آن که کم شود، بیشتر هم شده است؟

ما الجزایری‌ها بهار عربی خودمان را عجالتا پشت سر گذشته‌ایم. بیست و اندی سال پیش؛ در اکتبر ۱۹۸۸ ما به خیابان‌ها ریختیم، تظاهرات عظیمی شکل گرفت. حاصلش صدها کشته، هزاران شکنجه شده و گم و گور شده بود

معلوم است. شکنجه قبلا هم بود. اما حد و اندازه داشت. دلیلش هم این بود که حساب و کتابی در کار بود و قربانیان شکنجه می‌توانستند شکایت کنند و حتی طلب غرامت کنند. اما بعد از بهار الجزایر همه این‌ها به باد یغما رفت. دیگر همه جا می‌شد مردم را دستگیر کرد یا کشت. قضات و پلیس‌ها جایشان را باهم عوض کردند. به نام مبارزه با تروریسم بدترین فجایع به راه افتاد. جنبش دمکراسی‌خواهی فقط آب به آسیاب دیکتاتوری ریخت.

انقلاب عربی در تونس، مصر و لیبی را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

مشکل اینجاست: دیگر کشورهای عربی در معرض این خطرند که پا جای پای ما بگذارند و از روی سرمشق بد الجزایر مشق بنویسند. این وضع امروز در مصر پیش آمده. در مصر ارتش قدرتمندتر و قلدرتر از قبل شده، حتی با نفوذتر از زمان مبارک. ارتش صد سال سیاه حاضر نیست از قدرتش دست بکشد. روزنامه‌نگاران و روشنفکران بازداشت می‌شوند. قبطی‌های مسیحی، یهودیان، همجنس‌گرایان مورد تعقیب قرار می‌گیرند، زن‌های بی‌حجاب را کتک می‌زنند، یا این که موهایشان را می‌کشند، دختر بچه‌ها را از رفتن به مدرسه منع می‌کنند، کم کم دست دادن با زن‌ها هم مجاز نخواهد بود. این وضع مصر. در لیبی گروه‌های مسلحی هستند که ایجاد رعب و وحشت می‌کنند و پایش بیافتد مردم را می‌کشند. در تونس هم به زن‌هایی که اسلامی لباس نپوشند، تف می‌اندازند. اسلام‌گراها در دانشگاه جولان می‌دهند و قصد دارند زن‌ها را از مردها جدا کنند. رئیس دانشگاه تونس را اخراج کردند، چون زن بود. هر روز بساطمان همین است.

تابستان گذشته گفتید که درعرض دوازده ماه در تونس، مصر و لیبی دیکتاتوری‌های جدیدی ایجاد می‌شود.

ای کاش اشتباه می‌کردم. اما صابون این تجربه‌ها به تنمان خورده. روشنفکران با شوق و ذوق از دمکراسی حرف می‌زنند. ولی آیا دمکراسی آن چیزی است که مردم ما می‌خواهند؟ این مردم می‌خواهند انتقام سی سال خفقان را بگیرند. می‌خواهند مهره‌های شاخص حکومتی را که مردم را چاپیده‌اند، بگیرند به زندان بیاندازند. اسلام‌گراها دقیقا همین را به مردم وعده می‌دهند. می‌گویند دزدها و آدم‌کشانی را که بر شما مردم حکومت کرده‌اند، به دار می‌آویزیم، تکه پاره‌شان می‌کنیم. پس بیایید به ما رای بدهید!

ما برای این که دل مردم را به دست بیاوریم، باید به روستاها برویم. روشنفکران ما تماسی با مردم ندارند. بنابراین حرف زدن از دمکراسی بی‌فایده است. فقط اسلام‌گراها هستند که با مردم تماس دارند.

شما جوری حرف می‌زنید که انگار مبارزه برای دمکراسی به زحمتش نمی‌ارزد .

دیگر کشورهای عربی در معرض این خطرند که پا جای پای ما بگذارند و از روی سرمشق بد الجزایر مشق بنویسند. این وضع امروز در مصر پیش آمده. در مصر ارتش قدرتمندتر و قلدرتر از قبل شده

چرا، خیلی هم می‌ارزد! اما لب کلام من این است که حماقت ما در الجزایر را تکرار نکنید. دمکراسی در یک دولت دینی جایی ندارد، خیلی از مردم هم اصلا برای دمکراسی آمادگی ندارند. توده مردم طالب امنیت و عدم خشونت است، بحث سکولاریسم و اسلام در میان نیست.

پس بهار عربی باید چگونه پیش برود؟

ما به نهادهای مستقل، پلیس و دستگاه قضایی سالم و پاک نیاز داریم. ما ابتدا باید علیه خودمان انقلاب کنیم. خیلی‌ها هنوز پخته نشده‌اند - آنهایی را هم عرض می‌کنم که در جبهه پیشرو قرار دارند. وقتی از دوستانم می‌پرسم: می‌پذیرید که زن‌ها و دخترانتان در یک جامعه دمکرات مستقل باشند؟ می‌گویند، اساسا باید زن‌ها به طور طبیعی آزاد باشند، فقط زن خود من نه! دخترها هم باید زندگی آزاد داشته باشند، فقط دختر خود من نه! او تا هنگام مرگ من دخترم می‌ماند.

الجزایر دارد پنجاهمین سال استقلالش را جشن می‌گیرد، آیا هنوز از چنگ خشونت خلاص نشده‌اید؟

ابدا. خشونت موج موج می‌آید. زمانی روزانه هزار نفر کشته می‌شدند. حالا اشکال دیگر خشونت هم پیدا شده: دستگاه کاغذ بازی ما مردم را زیر پا له می‌کند، دستگاه امنیتی‌مان همه مردم را در هر سوراخی که باشند، می‌پاید و شنود می‌کند. پیشترها حداکثر دویست هزار پلیس داشتیم، امروز یک و نیم میلیون. دو روز دیگر سفر می‌کنم به الجزایر، اما از حالا هول و ولا برم داشته: خیلی پیش می‌آید که پلیس احضارت می‌کند، اما بعد که رفتی، می‌گویند اشتباه شده. این‌ها شکل‌های استالینی ترور هستند، مانند آن‌چه در کتاب ۱۹۸۴"" جرج اورول آمده.

شما آخرین نویسنده بزرگ الجزایرید که در الجزایر مانده‌اید. چرا؟

این را گاهی خودم هم می‌پرسم. به نظر من روشنفکران نباید بگریزند وقتی در کشورشان اتفاق تعیین کننده‌ای روی می‌دهد.

جایی نوشته‌اید، یک دهم ثانیه کافی‌ست تا هستی ما منفجر شود، اما برای آن‌که آن را دوباره جمع و جور کنیم باید یک عمر وقت صرف کنیم.

خشونت مغز را ویران می‌کند. سبب آن می‌شود که توان تجزیه و تحلیل و اندیشیدن را از دست بدهیم. کارکرد نویسندگان و روشنفکران از قضا همین‌جاست: این است که ذهن را درمان کنند، و کمک کنند تا خودمان را بیابیم و پیش برویم. در این راه همه باید دست به دست هم بدهند: پزشکان، نویسندگان، روان‌شناسان، هنرمندان.

لب کلام من این است که حماقت ما در الجزایر را تکرار نکنید. دمکراسی در یک دولت دینی جایی ندارد. خیلی از مردم هم اصلا برای دمکراسی آمادگی ندارند. توده مردم طالب امنیت و عدم خشونت است، بحث سکولاریسم و اسلام در میان نیست

ورد زبان سیاستمداران این است: آن‌چه خراب شد، خراب شده، فکر آینده باشیم. ولی ما نویسندگان درد مردم داریم و آنها را مانند کسانی نگاه می‌کنیم که زبانشان را گم کرده‌اند و حرف زدن باید بیاموزند. در بهار عربی فقدان این چیزها احساس می‌شود: فقدان کتاب، نمایشنامه در مورد قیام، ولو این که خیلی خوب هم نوشته نشده باشند، سرود و ترانه‌هایی که یاد آور گذشته باشند و از فراموش شدن آنها جلوگیری کنند.

آینده کشورهای عربی را چطور می‌بینید؟

[شـب تاريك وبيم موج و گردابي چنين هايل...] فکر می‌کنم خطراتی در پیش است که کسی فکرش را هم نکرده.

الجزایر پنجاه سال پیش که تاسیس شد، ۹ میلیون جمعیت داشت. امروز سی و شش میلیون شده‌اند. بیست سال دیگر جمعیت به صد میلیون می‌رسد. دولت باید فکر نان و آب این افراد باشد. ذخایر نفت ما فقط تا ده سال می‌رسد. بعد از گرسنگی به جان هم می‌افتیم. اسلام برای مردم نان و آب نمی‌شود. اسلام‌گراها معتقدند تا می‌توانیم باید بچه‌دار شویم. خواست خدا هر چه باشد همان می‌شود، اگر خواست او باشد، می‌میریم.

ما به یک اقتصاد تکامل یافته نیاز داریم. یک دولت لائیک. وگرنه مانند کشورهای آفریقای سیاه دچار جنگ و قتل عام می‌شویم.

کار تونس، لیبی، مصر به کجا می‌کشد؟

این کشورها در خطر نابودی‌اند. نگاهی به لیبی بیاندازید! در مرکز لیبی بربرها زندگی می‌کنند، که همیشه جنگ راه انداخته‌اند. در شرق لیبی بازماندگان و نسل‌های جدید یهودیان به زور مسلمان شده هستند. به همین دلیل قذافی منطقه بن غازی (Bengasi) را به حال خودش رها کرده بود. شمال آفریقا مانند یوگسلاوی سابق تجزیه شده. آنجا در قلب اروپا آن همه قتل و خونریزی راه افتاد، حسابش را بکنید در کشورهای فقیر و درب و داغان ما چه اتفاقی می‌افتد.

می‌توانید تصورش را بکنید که روزی الجزایر از درون از هم بپاشد؟

فقط شانزده درصد الجزایری‌ها عربند. یک جنبش خودمختاری‌خواهانه بربرهای الجزایری، و یک دولت در تبعید در پاریس هست که سه وزیرش در آلمان اقامت دارند. این‌ها خیلی فعالند و حتی با آنگلا مرکل ملاقات داشته‌اند. بربرها با عرب‌ها آبشان توی یک جوی نمی‌رود. بربرها اصلا زیر بار یک دولت عربی نمی‌روند.

فرهاد منی (Farhad Men) خواننده معروف از همین بربرهاست و خواسته‌هایشان را نمایندگی می‌کند. او سال‌ها جنگید، حبس کشید و شکنجه شد.

در آینده در این جبهه خطر جنگ تهدیدمان می‌کند.

منبع: دی سایت

اعضای خانواده قذافی به الجزاير فرار کردند

zamaanehnews — Tue, 30 Aug 2011 04:35:10 +0000

همسر معمر قذافی به همراه دختر و دو پسرش، روز دوشنبه ۲۹ اوت ۲۰۱۱ به الجزاير گريخته‌اند.

به گزارش خبرگزاری رويترز، وزارت امور خارجه الجزاير اعلام کرده صفيه همسر قذافی، عايشه دخترش و پسرانش محمد و هانيبال روز دوشنبه وارد الجزاير شده‌اند.
پناه‌دادن الجزاير به همسر و فرزندان معمر قذافی باعث خشم رهبران شورای ملی انتقالی ليبی شده است. اين شورا گفته به دنبال بازگرداندن خانواده قذافی است.
محمود شمام، سخنگوی شورای ملی انتقالی ليبی به رويترز گفته ما به آن‌ها (الجزاير) وعده داده‌ايم که پس از برگرداندن اين «جنايت‌کاران»، آن‌ها را به‌طور عادلانه محاکمه کنيم.
وی همچنين هشدار داده که هيچ‌کس نبايد به قذافی و خانواده‌اش پناه دهد.

محمود شمام، سخنگوی شورای ملی انتقالی ليبی: ما به آن‌ها (الجزاير) وعده داده‌ايم که پس از برگرداندن اين «جنايت‌کاران»، آن‌ها را به‌طور عادلانه محاکمه کنيم

رويتر همچنين گزارش داده يک افسر مخالف قذافی گفته خميس پسر ديگر وی کشته شده است اما منابع مستقل اين خبر را تأييد نکرده‌اند.

همچنين سرهنگ المهدی الحارکی يکی از فرماندهان مخالفان ليبی در گفت‌وگو با العربيه از کشته شدن خميس پسر خبر داده است.
سرهنگ المهدی الحارکی گفته اطلاعاتی موثق در دست دارد که خميس قذافی در درگيری‌های نزديک شهر بنی وليد زخمی شده و پس از انتقال به بيمارستان جان داده است.
مخالفان معمر قذافی در ادامه تسلط خود بر شهرها، در مسير حرکت به طرف شهر «سرت»، شهر نوفليه را تصرف کرده‌اند.
مخالفان می‌گويند قصد دارند شهر سرت را از طريق مذاکره با سران قبايل در اين هشر و بدون خونريزی تصرف کنند.
هزاران نفر از هواداران قذافی در شهر سرت حاضر نشده‌اند خود را تسليم مخالفان کنند.
از زمان سقوط طرابلس تاکنون محل پنهان شدن معمر قذافی مشخص نشده است. شهر سرت که در ۴۵۰ کيلومتری طرابلس قرار دارد، زادگاه معمر قذافی است.
نيروهای مخالف قذافی می‌گويند احتمال دارد وی در اين شهر پنهان شده باشد. اما برخی منابع خبری اعلام کرده‌اند معمر قذافی به زيمبابوه فرار کرده است. پيشتر نيز اعلام شده بود معمر قذافی به الجزاير رفته است اما وزارت امور خارجه الجزاير اين خبر را «بی‌اساس» خواند.
چند روز پيش فردی که خود را موسی ابراهيم، سخنگوی دولت قذافی معرفی کرده در تماس با اين خبرگزاری گفته رهبر ليبی فرزند خود ساعدی قذافی را برای مذاکره با مخالفان انتخاب کرد اما مخالفان اين درخواست را رد کردند.

عکس از سمت راست: هانیبال، محمد، عایشه (فرزندان) و صفیه همسر قذافی

مهم‌ترین جایزه‌ی ادبی آلمان و گناه تاریخی اروپایی‌ها

Fri, 10 Jun 2011 07:38:17 +0000

جایزه‌ی صلح کتابفروشان آلمان به عنوان مهم‌ترین جایزه‌ی ادبی در این کشور به بوعالم صنصال، نویسنده‌ی الجزایری تعلق گرفت

نازنین اعتمادی

نازنین اعتمادی - تابستان هر سال، یکی از رویدادهای مهم ادبی در کشور آلمان، جایزه‌ی صلح کتاب‌فروشان آلمان است که پیش از برگزاری نمایشگاه کتاب فرانکفورت در پاییز به یک نویسنده اهداء می‌گردد. جایزه‌ی صلح کتاب‌فروشان آلمان که از آن به‌عنوان مهم‌ترین رویداد فرهنگی سال در عرصه‌ی ادبیات یاد می‌کنند، در سال ۲۰۱۱ به نویسنده‌ی الجزایری به نام بوعالم صنصال تعلق می‌گیرد. هیأت امنای جایزه‌ی صلح کتابفروشان آلمان در بیانیه‌ای از بوعالم صنصال به عنوان «یک نویسنده پرشور و مبارز بر ضد استبداد و اختناق و ترور دولتی یاد کرد.

بوعالم صنصال یک نویسنده‌ی سیاسی و اجتماعی است. در مارچ (فروردین ماه) ۲۰۱۱ در آستانه‌ی دخالت ناتو در لیبی او از سیاست وزارت خارجه‌ی آلمان در قبال آزادیخواهان آفریقای شمالی آشکارا انتقاد کرد و گفت: «اگر آلمان در رأی‌گیری در سازمان ملل متحد درباره‌ی حمله ناتو به لیبی رأی ممتنع نداده بود، قذافی اکنون زنده نبود که بتواند به شهرهای لیبی لشکرکشی کند و آزادیخواهان را تحت فشار قرار دهد.» بوعالم صنصال اما به همان اندازه که از سیاست‌های مزورانه‌ و سودجویانه‌ی دولت آلمان انتقاد می‌کند از پان‌عربیست‌ها و ناسیونالیست‌های عرب و از بنیادگرایان مسلمان در آفریفای شمالی فاصله می‌گیرد و گفته‌های اسرائیل‌ستیزانه‌ی آنها را به چالش می‌کشد.

بوعالم صنصال یک نویسنده‌ی آزادیخواه و آزاداندیش است که از نزاع سیاسی و بحث‌های اجتماعی در سطح جهانی واهمه‌ای ندارد. روز گذشته، پنجشنبه، نهم ژوئن هیأت امنای جایزه‌ی صلح کتابفروشان آلمان اعلام کرد جایزه‌ی صلح که با جایزه‌ی پولیتزر و گنکور آن را مقایسه می‌کند و با این جوایز از اهمیت یکسانی برخوردار است، به بوعالم صنصال تعلق می‌گیرد.

گوتفرید هونه‌فلدر (Gottfried Honnefelder ) رئیس هیأت امنای جایزه‌ی صلح کتاب‌فروشان آلمان در یک نشست رسانه‌ای که به این مناسبت در برلین برگذار شد گفت: «با اهدای جایزه‌ی صلح کتابفروشان آلمان به نویسنده‌ای از آفریقای شمالی، قصد داریم از تلاش‌های آزادیخواهان در این منطقه حمایت کنیم.»

در بیانیه‌ای که جایزه‌ی صلح کتابفروشان آلمان منتشر کرده، آمده است: «جایزه‌ی صلح کتابفروشان آلمان در سال ۲۰۱۱ به بوعالم صنصال، نویسنده‌ی الجزایری اهداء می‌گردد. او در رمان‌ها و داستان‌هایش با شوریدگی یک نویسنده‌ی هنرمند، با تفاهم و همدردی و با زبانی فاخر تلاش می‌کند زمینه‌هایی برای درک متقابل فرهنگ‌ها فراهم آورد.»

بوعالم صنصال از اندک نویسندگانی است که هنوز در الجزایر زندگی می‌کند و ناگزیر به تبعیدی خودخواسته نشده‌ و با این‌حال از انتقاد آشکار از سرکوب و اختناق سیاسی در الجزایر و نیز از تضاد بین فقیر و غنی نمی‌هراسد. بوعالم صنصار از کوشندگان آزادی بیان و از طرفداران گفت‌و گوی بین تمدن‌ها و فرهنگ‌هاست و اعتقاد دارد که تنها راه رهایی از استبداد و اختناق، دگرگونی ساختارهای سنتی در جوامع اسلامی و رویکرد به دموکراسی و لیبرالیسم است.

بوعالم صنصال در پانزدهم اکتبر سال ۱۹۴۹ در روستایی کوهستانی در الجزایر متولد شد و در الجزیره، پایتخت این کشور، در محله‌ای کارگری و فقیرنشین رشد کرد و پرورش یافت.

او پس از ترور رییس جمهور الجزایر در سال ۱۹۹۶ و تحت تأثیر عمیق این حادثه نخستین رمانش را نوشت و آن را زیر عنوان «سوگند بربرها» منتشر کرد. پس از انتشار این رمان بود که از خدمات دولتی برکنار شد و پس از مدتی نیز به خاطر انتقاداتش از دولت الجزایر از کار در همه‌ی ادارات و نهادهای دولتی منع شد.

این رمان یک رمان جنایی است. دو مرد که به دو طبقه‌ی کاملاً متفاوت اجتماعی تعلق دارند، به طرز مرموزی به قتل می‌رسند. «مو»، فرزند یک مرد ثروتمند و متنفذ است و «عبدالله بکور» کارگر مهاجر و بی‌چیزی که به‌تازگی از فرانسه به الجزایر بازگشته است. کارآگاهی به نام «لاربی» شروع به تحقیقاتی پیرامون این قتل‌ها می‌کند و سرنخ‌هایی به دست می‌آورد که از خشونت سیاسی و دولتی نشان دارند. او برخلاف دستورات صریح مافوقش به راز این قتل پی می‌برد و متوجه می‌شود که مأموران اطلاعاتی و امنیتی در پشت پرده در این قتل‌ها دست داشته‌اند. این امر پیامدهایی برای این مأمور پلیس دارد، او را از کار برکنار و تهدید به قتل می‌کنند.

صنصال در سال ۲۰۰۶ در مقاله‌ای که به شکل یک نامه‌ی بالابلند خطاب به هموطنانش نوشته است، از آنها می‌خواهد که برای آزادی به پاخیزند و کاری کنند که الجزایر در جامعه‌ی جهانی به عنوان یک کشور آزاد سربلند باشد. پس از انتشار این نامه همه‌ی آثار صنصال در الجزایر توقیف و آنچه که باقی مانده بود از روی پیشخوان کتابفروشی‌ها جمع‌آوری شد. با این حال صنصال برخلاف بسیاری از همکارانش الجزایر را ترک نکرد و به تبعید تن نداد.

صنصال در رمان دیگری به نام «روستای آلمانی‌ها» که در سال ۲۰۰۹ انتشار یافت، داستان قتل یک مرد آلمانی را روایت می‌کند که همراه همسرش در الجزایر زندگی می‌کند. در جریان کشف معمای قتل معلوم می‌شود که این مرد آلمانی در ماجرای هولوکاست هم دخالت داشته و با این تمهید نویسنده در این اثر به هولوکاست و اهمیت تاریخی آن در بستر ماجراهای خانوادگی در بین دو فرهنگ اسلامی و مسیحی نیز می‌پردازد.

جایزه‌ی صلح کتابفروشان آلمان به رسم هر سال در نمایشگاه کتاب فرانکفورت در شانزدهم اکتبر امسال در کلیسای پائول اهداء می‌گردد.

جایزه‌ی صلح کتابفروشان آلمان از سال ۱۹۵۰ به نویسندگان اهداء می‌گردد و ارزش آن معادل ۲۵هزار یویرو است.

بوعالم صنصال اعلام کرد که از دریافت این جایزه خشنود است. اما باور دارد که کشورهای اروپای مرکزی، به‌ویژه آلمان و فرانسه به لحاظ چشمداشت‌ها و مصالح اقتصادی‌شان از حکومت‌های استبدادی در شمال آفریقا حمایت کرده‌اند. او گفت «به این جهت کشورهای اروپایی نسبت به ملت‌های تحت ستم آفریقای شمالی از یک وطیفه و گناه تاریخی برخوردارند.»

در همین زمینه:

::گفت و گو با ابوعالم صنصال::

موسیقی زیرزمینی جوانان عرب

Thu, 03 Mar 2011 14:19:03 +0000

خشم مردم از سال‌ها اختناق و سرکوب سیاسی و نبود آزادی بیان در موسیقی زیرزمینی جوانان عرب بازتاب یافته و اکنون این نوع موسیقی به موسیقی انقلاب تبدیل شده است. موسیقی معترض در تونس، مصر و الجزایر یک دوره شکوفایی را از سر می‌گذراند و ترانه‌های معترض بر سر زبان مردم افتاده است.

آرین فریبرز، گزارشگر نشریه قنطره در گزارشی مستند که از موسیقی زیرزمینی در کشورهای مصر و تونس به دست داده، نشان می‌دهد که چگونه برخی ترانه‌های این گروه‌های شورشی به ترانه‌های انقلابی تبدیل شده و سر زبان مردم کوچه و بازار افتاده است.

کریم کاندل، گیتاریست ۲۳ ساله گروه «برین کندی» (Brain Candy) در قاهره به گزارشگر قنطره درباره وضع جوانان در مصر در زمان ریاست جمهوری حسنی مبارک می‌گوید: «ما در زمان مبارک مخ‌مون پکیده بود. داشتیم تلف می‌شدیم توی این مملکت. نصف ترانه‌هایی که می‌خونیم درباره تجربه‌های بد اون زمانه. درباره سرخوردگی زندگی در مصره و درباره اینه که ما توی این کشور حبس شده بودیم.»

این نوازنده در ادامه می‌افزاید: «اصلاً باورمون نمی‌شه که یک همچین تحولی اتفاق افتاده باشه. ما بعد از یک عمر تازه داریم نفس می‌کشیم. تازه داریم می‌فهمیم آزادی یعنی چی.»

گزارشگر قنطره سپس از گروه‌های موسیقی معترضی گزارش می‌دهد که پس از خیزش مردم در مصر، به‌تازگی پدید آمده‌اند. یکی از این گرو‌ها «Arabian Knightz» (شوالیه‌های عرب) نام دارد. آن‌ها که به سبک هیپ هاپ گرایش دارند، در اوج مبارزات مردم با رژیم مبارک در ترانه‌ای با عنوان «شورش» به دو زبان انگلیسی و عربی رسماً مردم را دعوت به اعتراض و شورش می‌کردند. یکی دیگر از شاخص‌ترین این گروه‌های نوظهور، گروهی است به نام «The Narcicyst» که در ترانه‌ای تاریخچه‌ای کوتاه از قیام مردم مصر بر ضد حکومت حسنی مبارک به‌دست می‌دهند.

گزارشگر قنطره سپس به این نکته مهم اشاره می‌کند که پس از سقوط حکومت حسنی مبارک در مصر، ترانه‌هایی که جوانان هنرمند مصری می‌خوانند، از زبان کنایه و اشاره فاصله گرفته‌ و با صراحت و بدون پرده‌پوشی از مشکلات اجتماعی مردم سخن می‌گویند.

گزارشگر قنطره از تحول مشابهی در الجزایر و تونس گزارش می‌دهد. در این دو کشور هم موسیقی زیرزمینی اکنون یک دوره شکوفایی را از سر می‌گذراند. رپ‌خوانان الجزایری و تونسی با صراحت از اختناق و فساد اداری و سیاسی انتقاد می‌کنند.

حمدا بن‌عمور، که در تونس به او لقب «ال ژنرال» را داده‌اند، یکی از محبوب‌ترین خوانندگان زیرزمینی است. ترانه هیپ هاپ او با ترجیع‌بند: «آقای رئیس‌جمهور، مردم دارند می‌میرند» یک شبه سر زبان معترضان سیاسی در تونس افتاد. الیاس دراگون‌بالتی خواننده دیگر تونسی است که رپ‌های انقلابی‌اش سر زبان مردم است.

موسیقی زیرزمینی جهان عرب در الجزایر ریشه دارد. در سال‌های دهه‌ی ۱۹۹۰ از الجزایر بود که ویروس موسیقی زیرزمینی جهان عرب را به خود مبتلا کرد. در الجزایر، از سال‌های دهه ۱۹۹۰ تاکنون فقر، بیکاری، بحران مسکن، و وضع بد آموزش عالی باعث شده زمینه‌های خوبی برای رشد موسیقی معترض پدید آید.

گزارش گزارشگر قنطره از موسیقی زیرزمینی در مصر و توس و الجزایر

برپایی تجمع‌های اعتراضی در الجزایر و یمن

Maryam — Sat, 12 Feb 2011 12:49:07 +0000

چندین هزار نفر از مخالفان دولت در دو کشور الجزایر و یمن، امروز، شنبه ۲۳ بهمن ماه در پایتخت این کشورها به خیابان آمدند و خواستار تغییر دولت شدند.

به گزارش خبرگزاری الجزیره، بیش از دو هزار معترض الجزایری، با وجود تدابیر شدید امنیتی در میدان اصلی پایتخت این کشور تجمع کرده‌اند.

الجزیره همچنین از درگیری بین نیروهای پلیس و تجمع‌کنندگان و بازداشت شماری از مخالفان دولت در این کشور خبر داده است.

بنا بر این گزارش هزاران پلیس از ساعات ابتدایی بامداد در میادین شهر مستقر شده بودند. خبرگزاری فرانسه تعداد نیروهای پلیس مستقر در مسیر راهپیمایی را ۳۰ هزار نفر اعلام کرده است.

مخالفان دولت الجزایر پیش از این اعلام کرده بودند که امروز، شنبه، برای «تغییر دولت» و دستیابی به «آزادی‌های عمومی» تظاهرات خواهند کرد.

دولت این کشور برگزاری هرگونه تجمع اعتراضی در روز شنبه را ممنوع کرده بود. پلیس این کشور روز گذشته نیز از برپایی تجمع برای ابراز شادی از کناره‌گیری حسنی مبارک، رئیس جمهوری مصر ممانعت کرده بود.

گزارش‌های رسیده از الجزایر حاکی از استقرار خودروهای سنگین و سبک پلیس در اطراف میدان «یکم می‌» است. معترضان این میدان را به عنوان شروع راهپیمایی خود در نظر گرفته بودند.

خودروهای پلیس همچنین در اطراف خیابان‌های مستقر به بیمارستان و چهارراه‌های مختلف شهر نیز مستقر شده بودند.

شنبه هفته گذشته در پی تظاهرات صد‌ها نفر از معترضان در الجزایر، دو نفر از معترضان جان خود را از دست دادند.

در پی این تظاهرات که در اعتراض به افزایش قیمت مواد غذایی برپا شده بود، دولت اقدام به کاهش برخی مواد خوراکی شد.

گزارش‌های مخابره شده از یمن نیز حاکی از برپایی یک تجمع دانشجویی در شهر صنعا، پایتخت این کشور است.

بنا بر این گزارش چند هزار دانشجو با تجمع در مرکز شهر صنعا، خواهان کناره‌گیری علی عبدالله صالح، رئیس جمهوری یمن هستند.

علی عبدالله صالح ۲۱ سال است که سمت ریاست جمهوری یمن را بر عهده داشته است، وی در پی اعتراضات هفته گذشته گفت که در انتخابات آینده ریاست جمهوری نامزد نخواهد شد.