ترانه نقی

حکم ارتداد، سیاسی است

Fri, 01 Jun 2012 16:23:43 +0000

گفت‌وگو با حسن یوسفی اشکوری

سراج‌الدین میردامادی - در پی صدور حکم ارتداد از سوی تعدادی از مراجع تقلید شیعه در مورد یک خواننده که گفته می‏شود از ترانه‏ی جدید او این برداشت می‏شود که به مقدسات شیعه اهانت کرده است، چهار تن از نواندیشان دینی طی نامه‏ای به مراجع تقلید، انتقاد خود را از صدور حکم ارتداد در این زمینه ابراز کردند.

در گفت‏وگویی با حسن یوسفی اشکوری، نواندیش دینی و پژوهش‏گر در مسائل دینی، ابتدا از او پرسیدم که هدف نگارندگان این نامه چه بوده است.

حسن یوسفی اشکوری: هدف نگارش و تنظیم و ارسال نامه برای عده‏ای از علما و مراجع تقلید، کم و بیش در همان متن منعکس است. با این توضیح که در این بلوایی که به وجود آمد و سروصدایی که پیدا شد و جنگ مغلوبه‏ای که راه افتاد، ما احساس کردیم از سوی نواندیشان دینی، باید اعتراضی صورت بگیرد و سخنی گفته شود.

مخاطبان ما هم در این نامه، از یک سو علما و مراجع بودند، از یک سو به‏طور غیرمستقیم حاکمیت جمهوری اسلامی و از جهت دیگر هم کسانی که دین‏ستیزی را، ظاهراً به نام مبارزه با استبداد یا به انگیزه‏ تابوشکنی و امثال آن، به عنوان یک برنامه و پروژه برای خودشان تعریف کرده‏اند.

در آن نامه که تقریباً به تفصیل هم نگارش یافته، این سه گروه مورد خطاب ما بوده‏اند، ولی بیشترین خطاب ما متوجه مراجع تقلید بود که هم‏زمان و یک‏صدا فتوای ارتداد داده‌اند. در واقع می‏شود گفت آنها حکم ترور را صادر کرده‏اند و این برای ما به عنوان مسلمان و به عنوان حامی و مدافع ارزش‏های دینی، از یک سو و از سوی دیگر، مدافع ارزش‏های مدرنی مانند آزادی، دموکراسی و حقوق بشر، بسیار سخت و ناگوار بود.

به این خاطر بود که خواستیم این علما و مراجع را مورد خطاب قرار بدهیم و به آنها بگوییم چنین فتواهایی با مبانی و ارزش‏های قرآنی و اصیل دینی سازگار نیست و حتی اگر هم دارای مبانی استواری فقهی باشد که نیست، باز صدور این‌گونه فتواهای سخت و خشن و به ویژه اجرای خودسرانه‏ آن در دنیای امروز نه ممکن است و نه مفید.

اما همان‏طور که خودتان بهتر می‏دانید، مبنا و منشأ صدور فتاوای مراجع تقلید، ارزش‏های دنیای مدرن نیست و قاعدتاً در پی چنین ترانه‏ها و چنین مطالبی که از آن برداشت اهانت می‏شود، جمعی از دین‏داران، مراجع تقلید را تحت فشار قرار می‏دهند. در برابر این موج فزاینده‏ای که وجود دارد، نواندیشان دینی چه راه‏حل جایگزینی برای مقابله با اهانت و توهین به مقدسات دارند؟

راه‏حل خیلی شسته‏ رفته‏ای شاید وجود نداشته باشد. به این معنا که نمی‏توانیم یک نسخه‏ عملی بپیچیم، هم برای مراجع، هم دین‏داران، هم برای حاکمیت جمهوری اسلامی و هم برای دین‏ستیزانی که به هر انگیزه‏ای در این عرصه فعال هستند. ولی آن‏چه به نظر من می‏رسد، این است که به این علما بگوییم چنین فتواها و چنین احکامی در وهله‏ اول با خود همان مبانی اصیل دینی و قرانی و حتی با قواعد فقهی سازگار نیست. درست است که شما می‏گویید این مراجع با دنیای مدرن کاری ندارند و اصولاً معیار و ملاک آنها دنیای مدرن نیست، ولی ما در آن نامه‏ به تفصیل گفته‌ایم که چنین فتواهایی از نظر قواعد دینی و فقهی هم قابل دفاع نیست.

برخی مراجع تقلید حکم به ارتداد شاهین نجفی در واکنش به یکی از ترانه‌های او داده‌اند، اما گروهی از نواندیشان دینی می‌گویند چنین فتواها و احکامی با مبانی اصیل دینی و قرآنی و حتی با قواعد فقهی سازگار نیست

بنابراین از یک طرف، باید با آنها گفت‏وگو کنیم چرا که در پی یک گفت‏وگوی دائمی و مستمر راه باز می‌شود و به این ترتیب تفکری که من و امثال من داریم و اکنون در اقلیت است، روزی به اکثریت تبدیل خواهد شد.

از سوی دیگر هم به حاکمیت جمهوری اسلامی باید هشدار داد که این مسئله فقط مسئله‏ فقهی و نظری نیست. در مورد علما و مراجع غیروابسته به حکومت می‌توان گفت انگیزه‏های دینی آن‏ها را وادار می‏کند که چنین فتواهایی بدهند، اما در مورد حکومت مسئله‏ی اساسی انگیزه‏های سیاسی است و به همین دلیل هم شواهد و قرائن نشان می‏دهد که برخی نهادهای قدرت در پی صدور چنین فتواهایی از سوی مراجع بوده‌اند؛ هرچند خود مراجع ممکن است که متوجه نباشند.

بنابراین باید به حاکمیت جمهوری اسلامی هم هشدار داد شما که وقتی فردی می‏آید ترانه‏ای می‏خواند یا کاریکاتوری می‏کشد، فریاد وااسلاما سر می‏دهید و حکم مرگ صادر می‏کنید، قبل از هرچیز باید به اعمال و کردار و رفتار خودتان توجه کنید.

از جهت سوم هم ما می‏توانیم با همین نیروهای دین‏ستیز یا منتقدی که دست به چنین واکنش‏هایی می‏زنند، باب گفت‏وگو را باز کنیم و با آنها هم با معیار و زبان حقوق بشر و آزادی که به‏هرحال بین ما نواندیشان دینی و این گروه مشترک است، صحبت کنیم. چون همان‏گونه که اخیراً در یک رسانه‏ی دیگر گفتم، نحله‏ی نواندیشان دینی از این ویژگی و امتیاز برخوردارند که هم با زبان دین می‏توانند با مراجع و علمای دینی و دین‏داران صحبت کنند و هم با معیارهای حقوق بشر و دموکراسی و ارزش‏های دنیای مدرن. به این دلیل که به این ارزش‏ها هم مقید هستند.

بنابراین، همان‏طور که گفتم، نسخه‏ی منظم و واضحی نداریم که بپیچیم و بگوییم حتماً این‏کار انجام شود، فردا مشکل حل می‏شود. مشکل، مشکل فرهنگی است و نیاز به یک کار درازمدت دارد. همه باید تلاش کنند، نه فقط من و یا چهار نفر مثل من، بلکه همه‏ نیروها، حتی آنهایی هم که مذهبی نیستند، اگر دل در گروی آزادی، دموکراسی و بهبود اوضاع ایران دارند و می‏خواهند روزی به آزادی و دموکراسی برسند، باید آنها هم به قواعد همین دنیای مدرن پایبند باشند.

درست است که دنیای مدرن، آزادی هنر و آزادی بیان و آزادی عقیده را به رسمیت شناخته شده است، اما در عین حال، در عرصه‏ی عمل ما نیاز به توافق‏هایی داریم که این توافق‏ها را همه باید رعایت کنند. از جمله‏ این توافق‏ها و از بدیهی‏ترین آنها، احترام به عقاید و افکار دیگران است و اگر این نقض شود، جنگ و خشونت درمی‌گیرد و جدال‏های سختی که راه رسیدن به دموکراسی را دشوار می‏کند.

در فرهنگ دینی معمولا می‏گویند که "تعیین مصداق" با مقلدین است و از این رو در فتواها تعیین مصداق صورت نمی‏گیرد. چطور شد که این بار مراجع به تعیین مصداق هم حتی رسیدند؟

ما دو اصطلاح در فقه داریم: یکی "فتوا" و دیگری "حکم". "فتوا" معمولاً "تعیین مصداق" ندارد. معمولاً پرسشی از یک فقیه و مرجع تقلید می‏شود و در آن پرسش هم می‏گویند: اگر و اگر و اگر… و آن مرجع هم با توجه به این اگرها فتوا می‏دهد و می‏گوید اگر مسئله به این شکلی است که شما گفته‏اید، حکم شرعی‏اش این است.

اما اصطلاح دیگری که داریم "حکم" است و "حکم" با توجه به تعیین مصداق است. یعنی حکم داده می‏شود ‏که مثلاً فلان آدم مرتد است یا مصداق "سب‏النبی" است و حکمش هم ارتداد است.

در فتاوای اخیر، بعضی از آقایان مانند آقای صافی گلپایگانی که به نظر می‏رسد فتوای ایشان اصلاً مربوط به شخص شاهین نجفی نبوده است (شاید بعداً مصداقش را بشود مشخص کرد، ولی چون مربوط به ایشان نبوده، اسم نبرده) و یا آقای جعفر سبحانی تبریزی از کسی نام نبرده‏‏اند و فقط در حد فتوا و عدم تعیین مصداق بسنده کرده‏اند. اما بعضی از این آقایان نام برده‏اند و با توجه به نام، در واقع "حکم فقهی" صادر کرده‏اند.

حکم فقهی را هم با توجه به شرایطی، می‏توانند تعیین مصداق کنند. ولی مهم این است که چنین تعیین مصداق‏هایی باید همراه با عمل باشد و عمل هم یعنی تشکیل دادن گروه‏های ترور برای کشتن افرادی که از نظر آقایان مجرم هستند و در خارج از کشور به سر می‏برند. اما آنجا ‏که چنین حکمی فقط در یک جامعه‏ اسلامی یا در حکومت اسلامی قابل اجرا است، پس در سرزمینی دیگر که سرزمینی اسلامی نیست، اجرای چنین احکامی هم بلاموضوع می‏شود،چرا که در آنجا نفوذی ندارند. یعنی امر مراجع تقلید تهران در جایی مثل آلمان که نافذ نیست. از نظر فقهی هم این مسئله روشن است، مگر این‏که بیایند گروه‏های مخفی ترور تشکیل بدهند و بگویند فلان‏کس را فلان‏جا بکشید یا برای این کار جایزه تعیین کنند، مثل این جایزه ۱۰۰هزار دلاری که خبرش منتشر شد.

نکته‏ای که می‏خواهم به آن اشاره کنم، این است که پشت سر چنین فتواهایی معمولاً انگیزه‏های سیاسی ارباب قدرت نهفته است. باید آن انگیزه را تشخیص داد، که آن هم دیگر از حوزه‏‏ فقه، فتوا، تعیین مصداق و حکم و امثال این‏ها خارج است، یک سوءاستفاده از ارزش‏ها و احکام دینی است که در طول تاریخ همواره اتفاق افتاده و در جمهوری اسلامی هم در طول این سی و سه سال، به کرات اتفاق افتاده و می‏افتد.

پشت سر چنین فتواهایی معمولاً انگیزه‏های سیاسی ارباب قدرت نهفته است. این کار یک سوءاستفاده از ارزش‏ها و احکام دینی است که در طول تاریخ همواره اتفاق افتاده‌است

نقش دولت را در این میان چگونه می‏بینید؟ آیا فکر می‏کنید حاکمیت جمهوری اسلامی هم به دنبال اجرای چنین فتواها یا به تعبیر شما "اعزام تیم‏های ترور" هست یا نه؟

با توجه به مجموعه‏ شرایط داخلی و خارجی و بحران‏هایی که حاکمیت فعلی نظام جمهوری اسلامی با آن مواجه است، بسیار بعید می‏دانم. بیش‏تر جنبه‏ تبلیغاتی دارد؛ همان‏گونه که مواضع مسئولان جمهوری اسلامی، از جمله محمود احمدی‏نژاد در این سال‏ها علیه اسراییل، قبل از آن‏که از یک عزم سیاسی برای اجرا و عمل حکایت بکند و مثلاً در فکر محو اسراییل از جغرافیای جهان باشند، بیشتر تبلیغات سیاسی است و به انگیزه‏های خاص سیاسی یا برای مصارف داخلی، یا برای جلب افکار عمومی در جهان عرب و جهان اسلام گفته می‏شود.

در این مورد هم به نظر من، عزم سیاسی در نهاد قدرت در جمهوری اسلامی، از عالی‏ترین تا پایین‏ترین مقاماتش، تا سپاه و نیروهای امنیتی برای چنین کاری وجود ندارد. این‏ها بیشتر به خاطر مصارف‏ سیاسی خاصی است.

بعضی از تحلیل‏گران نیز گفته‏اند و احتمال داده‏اند که ایجاد چنین بحرانی برای تحت‏الشعاع قرار دادن مذاکرات بغداد و مذاکرات هسته‏ای بوده است. چرا که اگر قرار است امتیاز بدهند و به توافقی برسند باید این قضیه با بحران دیگری حل بشود. چون جمهوری اسلامی عادت دارد و همیشه سعی می‏کند بحران را با بحران دیگری حل کند که البته هیچ‏وقت هم حل نخواهد شد و حل شدنی هم نیستند. اگر هم این مذاکرات شکست بخورد، باز هم باید به نوعی با سروصدا و بحران‏های دیگری مهار شود یا تحت‏الشعاع قرار بگیرد. من نمی‏گویم این‏طور است اما این تحلیل وجود دارد.

در هر حال، می‏خواهم بگویم که انگیزه، انگیزه‏های سیاسی و انگیزه‏ روزمره است. من بسیار بعید می‏دانم در این مورد تصمیمی وجود داشته باشد که مثلاً بیایند در آلمان و آقای شاهین نجفی را ترور کنند. بسیار بعید می‏دانم که چنین چیزی به واقعیت نزدیک بشود.

شاهین نجفی در رسانه‌های آلمانی‌زبان

Wed, 16 May 2012 07:26:41 +0000

رادیو زمانه، گروه فرهنگ

رادیو زمانه (شاهین، غزال و لیدا) - پس از آنکه یک سایت شیعه اعلام کرد که آیت‌الله صافی گلپایگانی حکم ارتداد شاهین نجفی، ترانه‌سرا و خواننده رپ ساکن آلمان را صادر کرده است، بعد از یک وقفه کوتاه رسانه‌های آلمان متوجه این موضوع شدند و آن را به گونه‌ای گسترده پوشش دادند.

شاهین نجفی در ترانه «نقی»، که نخستین بار در هفتم ماه می در صفحه فیسبوک این خواننده رپ انتشار یافت و به‌سرعت در شبکه اینترنت دست به دست گشت، امام هادی، دهمین امام شیعیان را خطاب قرار داده است. احکام ارتداد آیت‌الله صافی گلپایگانی و سپس آیت‌الله مکارم شیرازی به این ترانه نظر داشته.

روزنامه "تاتس"، چاپ برلین به همین مناسبت در سه‌شنبه، ۱۵ می ‌۲۰۱۲ با شاهین نجفی گفت‌و‌گویی انجام داد. دانیل باکس مبنای این گفت‌و‌گو را بر "تحریک" آگاهانه عواطف مذهبی شیعیان قرار داد. او در مقدمه می‌نویسد: "شاهین نجفی می‌گوید: تحریک ضرورت دارد. او آگاهانه تابوهایی مانند اعتیاد، سکسوالیته و همجنسگرایی را می‌شکند و عده‌ای را با خودش دشمن می‌کند."

شاهین نجفی در پاسخ به این پرسش که تا چه حد فکر می‌کند جانش در خطر است می‌گوید: "من دیگر نمی‌توانم یک زندگی متعارف داشته باشم و آزادانه به هر جا که دلم می‌خواهد بروم. به من پیشنهاد داده‌اند که شهر را ترک کنم. اما کجا را دارم که بروم و چطور این‌کار را انجام بدهم؟"

تاتس در این گفت‌وگوی کوتاه سه بار بر عامل "تحریک‌کننده" در ترانه نقی اشاره می‌کند و حتی می‌پرسد که آیا شاهین نجفی از قصد و آگاهانه و با علم بر اینکه ترانه «نقی» واکنش‌هایی اعتراض‌آمیز را برمی‌انگیزد، این ترانه را خوانده است؟

نجفی پاسخ می‌دهد: "راستش را بخواهید ما اصلاً فکرش را نمی‌کردیم که چنین واکنش‌هایی پیش بیاید. قصد نداشتیم به کسی توهین کنیم."

او در ادامه به تأکید می‌افزاید: "من مخالفتی با اسلام ندارم. من نه با یک مذهب، بلکه بر ضد یک حکومت است که مبارزه می‌کنم و فکر می‌کنم هیچکس به اندازه این حکومت به اسلام ضربه نزده است."

طرح مناقشه‌برانگیز. شاهین نجفی: این طرح کنایه‌ای‌ست از سیاست روز ایران که چیزی نیست جز یک نوع فحشای دولتی. (به نقل از معنی)

شاهین نجفی سپس به طرح مناقشه‌برانگیزی که برای ترانه "نقی" انتخاب شده بود و در آن گنبد یک مسجد به شکل سینه یک زن ترسیم شده بود که بر فراز آن پرچم چند رنگ هم‌جنسگرایان در اهتزار است، اشاره می‌کند و می‌گوید: "این طرح کار یک طراح است. بعد از آنکه ترانه را شنید، این طرح را کار کرد و کنایه‌ای‌ست از سیاست روز ایران که چیزی نیست جز یک نوع فحشای دولتی."

تاتس سپس به عواطف مسلمانان غیر ایرانی اشاره می‌کند. این موضوع در سایه مهاجران مسلمان مقیم آلمان و اسلام‌گرایی و اسلام‌ستیزی در اروپای مرکزی و از جمله در آلمان از نظر سیاسی اهمیت دارد. نجفی به‌درستی به این نکته اشاره می‌کند که ترانه "نقی" به زبان فارسی اجرا شده و مخاطب آن ایرانیان‌اند و نه مسلمانان سراسر جهان. او همچنین هرگونه مقایسه با سلمان رشدی را نمی‌پذیرد و می‌گوید برخلاف رشدی که می‌توانست خانه‌نشین باشد و کتابش را بنویسد، به عنوان یک خواننده به صحنه نیاز دارد. (لینک: "من دیگر یک زندگی معمولی ندارم"، تاتس)

گفتنی‌ست که ۲۳ پیش، هنگامی که آیت‌الله خمینی حکم ارتداد سلمان رشدی را صادر کرد، بسیاری از ناشران محافظه‌کار از انتشار "آیه‌های شیطانی" رمان جنجال‌برانگیز سلمان رشدی خودداری می‌کردند. در آن زمان روزنامه "تاتس" همراه با برخی رسانه‌های دیگر در سراسر جهان "کمپینی" را در حمایت از سلمان رشدی و کتاب آیه‌های شیطانی برگزار کرد و در اثر این کمپین بود که به شهرتی جهانی در عرصه رسانه‌ها دست یافت.

یورگ لاو، روزنامه‌نگار دیگری در "وبلاگ" روزنامه معتبر "دی‌تسایت" به گفت‌و گوی تاتس با شاهین نجفی اشاره می‌کند. به نظر او تأکید "تاتس" بر موضوع "تحریک" و "توهین" آگاهانه، ناقض اصل بی‌طرفی در رسانه‌هاست و تأکید بیش از حد روزنانه "تاتس" بر این موضوع را با "تجاوز جنسی" مقایسه می‌کند که پیش از این زنان را مقصر قلمداد می‌کردند و ادعا می‌کردند که اگر زن پوشش مناسب داشته باشد، احتمال تجاوز به او نیز کاهش می‌یابد. نویسنده با این‌حال اعتقاد دارد که در زمانه‌ای که جهان غرب تجربه حکم ارتداد رشدی را از سر گذرانده، این پرسش که آیا هنرمند آگاهانه یک متن تحریک‌آمیز ارائه داده، در مجموع موجه است، اما تأکید زیاد از حد بر این موضوع، آن هم در یک مصاحبه کوتاه را جایز نمی‌داند. (لینک: دوستان دروغین شاهین نجفی، دی‌تسایت)

روزنامه معتبر "فرانکفورتر آلگماینه" در گزارشی که به شاهین نجفی و ترانه "نقی" اختصاص داده می‌نویسد با وجود حکم ارتداد این هنرمند ایرانی که از هفت سال پیش تاکنون در آلمان زندگی می‌کند، کارشناسان معتقدند که خطر چندانی او را تهدید نمی‌کند."

فرانکفورتر آلگماینه از این کارشناسان نام نمی‌آورد و نمی‌گوید که چگونه و بر مبنای چه داده‌هایی آنان به این نتیجه رسیده‌اند. این گزارش پیش از حکم آیت‌الله مکارم شیرازی نوشته و منتشر شده و مبنای آن حکم صافی گلپایگانی‌ست. گزارشگر به گفته‌های یک کارشناس مذهبی که از او هم نام برده نمی‌شود، ارجاع می‌دهد. این کارشناس اعتقاد دارد که حکم صافی گلپیایگانی یک حکم عمومی‌ست و چون از شاهین نجفی به طور مشخص نام برده نشده، لذا جان او هم چندان در خطر نیست. مبنای این گزارش بیشتر از آنکه ترانه "نقی" و مشکلات شاهین نجفی باشد، جایگاه آیت‌الله صفی گلپایگانی و مقایسه او با آیت‌الله خمینی‌ است که ۲۳ پیش حکم ارتداد سلمان رشدی را صادر کرد. گزارشگر می‌نویسد: "صافی گلپایگانی نه در حد آیت‌الله خمینی‌ست و نه طرفداران او با طرفداران آیت‌الله خمینی قابل مقایسه‌اند. با این‌حال «کارشناسان» می‌گویند یک نفر برای به خطر انداختن جان این رپ‌خوان ایرانی کفایت می‌کند."

تا پایان گزارش همچنان معلوم نمی‌شود که این کارشناسان و اسلام‌شناسان چه کسانی هستند و مبنای نظرات کارشناسانه آنان درباره زندگی و مرگ یک هنرمند تبعیدی چیست. (لینک: تهدید یک خواننده، فرانکفورتر آلگماینه)

شاهین نجفی: می‌ترسم مرا بکشند. (به نقل از معنی)

روزنامه "بیلد" که از پرمخاطب‌ترین و قدرتمندترین روزنامه های آلمان است، در گزارش بسیار کوتاهی که به شاهین نجفی اختصاص داده، می‌نویسد: "شاهین نجفی از آپارتمانش فرار کرده. او چهار روز است که در یک محل مخفی به‌سر می‌برد. همسرش را پیش خانواده‌اش فرستاده، کنسرت‌های اروپایش را لغو کرده. او می‌گوید: «پلیس به من توصیه کرده شهر را ترک کنم» و در ادامه می‌افزاید: «می‌ترسم مرا بکشند.»"

"بیلد" گزارش می‌دهد: "هرچند پلیس از شاهین نجفی محافظت می‌کند، اما او احساس امنیت نمی‌کند. می‌گوید: "پیش از این حکومت ایران در آلمان مخالفانش را به قتل رسانده. هر ثانیه منتظرم که مرگم فرابرسد. من دیگر نمی‌توانم زندگی روزانه‌ام را بکنم." (لینک: "خودم را پنهان می‌کنم. می‌ترسم مرا بکشند"، بیلد)

"اشترن" هم که از نشریات مهم و پرمخاطب در کشورهای آلمانی‌زبان است، گزارش کوتاهی از حکم ارتداد شاهین نجفی منتشر کرد. گزارش اشترن با توصیف طرح ترانه "نقی" آغاز می‌شود و ترانه "نقی" را بسیار طنزآمیز می‌خواند و می‌نویسد شاهین نجفی در این ترانه با «سرکوب سیاسی، جنون سکس و زیبایی" مخالفت می‌کند و از امام دهم شیعیان می‌خواهد که ظهور کند. سپس به حکم ارتداد و اهمیت آن در جهان اسلام می‌پردازد.

روزنامه "ولت" و "فرانکفورتر روندشاو" و همچنین نشریه "فوکوس" حکم ارتداد آیت‌الله مکارم شیرازی را به نقل از خبرگزاری فارس و تابناک بازتاب داده‌اند و جایگاه مذهبی این دو روحانی شیعه و اهمیت آنان در ایران را توضیح داده‌اند. شبکه تلویزیونی "ARD" و نیز " 3SAT" که هر دو از مهم‌ترین و پربیینده‌ترین شبکه‌های تلویزونی در آلمان و اطریش به‌شمار می‌آیند، با شاهین نجفی مصاحبه تلویزیونی انجام داده‌اند.

شبکه تلویزیونی "3SAT" در برنامه فرهنگی‌اش که از معتبرترین برنامه‌های تلویزیونی فرهنگی در آلمان به‌شمار می‌آید، شاهین نجفی را به این شکل معرفی می‌کند: "او با ترانه‌هایش بر ضد تزویر در اجتماع، سرکوب آزادی‌های جنسی و تباهی مذهب در کشورش، جمهوری اسلامی ایران اعتراض می‌کند. شاهین نجفی: رپ‌خوان ایرانی مقیم کلن. او می‌خواهد احساسات مخاطبانش را برانگیزد و با این‌حال آنچه که برمی‌انگیزد حکم ارتداد و قتلش است. شاهین نجفی اکنون هدف تهاجم روحانیون قرار گرفته است." (لینک: فتوای قتل یک رپ‌خوان، 3SAT)

نشریه "قنطره" که به زبان‌های عربی، آلمانی و انگلیسی انتشار می‌یابد و گفتمان‌های اصلاح‌طلبانه در جهان اسلام را بازتاب می‌دهد، تاکنون هیچگونه واکنشی به حکم ارتداد شاهین نجفی نشان نداده است. این موضوع در سایه سیاست‌ خارجی آلمان درجهان عرب و با توجه به حساسیت موضوع اسلام در بین مهاجران مسلمان مقیم آلمان اهمیت دارد و نشان می‌دهد که حکم ارتداد شاهین نجفی در آلمان از حساسیت سیاسی نیز برخوردار است.

اشاره: روایت رادیویی این گزارش با متن منتشر شده تفاوت دارد. برنامه رادیویی کاری از شاهین، غزال و لیدا در رادیو زمانه.

در همین زمینه:
::حکم ارتداد شاهین نجفی، لیدا حسینی‌نژاد، رادیو زمانه::

درباره حکم ارتداد شاهین نجفی

behnam — Thu, 10 May 2012 15:40:46 +0000

لیدا حسینی‌نژاد

لیدا حسینی‌نژاد - حکم ارتداد شاهین نجفی، ترانه‌سرا و خواننده رپ ایرانی ساکن آلمان، به دلیل ترانه «نقی» که در آن امام هادی، دهمین امام شیعیان را مورد خطاب قرار داده است، از سوی آیت‌الله صافی گلپایگانی صادر شده است.

«شاهین نجفی» در روزهای اخیر با همراهی مجید کاظمی یک آهنگ به نام «نقی» خوانده و با این ترانه سر و صدای زیادی به پا کرده است. البته پیش از اینکه ترانه «نقی» منتشر شود، شاهین نجفی در روز ۱۶ اردیبهشت ( پنجم ماه می) در صفحه فیس‌بوک خودش تنها نوشت بود: «آی نقی.» همین دو کلمه تا الان بیش از هزار و ۸۰۰ بار «لایک» خورده است. بعد از آن بود که خود ترانه منتشر شد؛ ترانه‌ای که تاکنون، در یک نوبت بیش از هزار و ۷۰۰ و در نوبتی دیگر بیش از چهار هزار و ۶۰۰ بار «لایک» خورده است و صد‌ها بار توسط کاربران فیس‌بوک به اشتراک گذاشته شده است. این ترانه در سایت یوتوب نیز تا به امروز نزدیک به ۵۹ هزار بار شنیده شده است.

این هنرمند که بارها ترانه‌های انتقادی و اعتراضی گوناگون خوانده است و در ترانه‌هایش به مسائل اجتماعی و سیاسی ایران واکنش نشان می‌دهد - مثل کشته شدن ندا آقاسلطان یا اعدام فرزاد کمانگر-، این بار به شدت از سوی «خبرگزاری فارس» و «عصر امروز» مورد انتقاد قرار گرفته است.

خبرگزاری فارس، در خبری تحت عنوان «تشکیل کمپین اعدام شاهین نجفی» به نقل از وبلاگی به همین نام نوشته است: «از تمامی شیعیان و بلکه همه مسلمانان محب اهل بیت تقاضا داریم در صورتی که به هر نحوی به این فرد مرتد دسترسی دارند او را به سزای اعمالش رسانده و روانه دوزخ ابدی‌اش نمایند.» پایگاه خبری «شیعه آنلاین» نیز برای کشتن «شاهین نجفی» مبلغ ۱۰۰ هزار دلار جایزه تعیین کرده است.

در سایت عصر امروز آمده است: «شاهین نجفی خواننده رپ، اهل گیلان، که ید طولایی در خزعبل گویی و استفاده ازکلمات رکیک و ناپسند دارد در تازه ترین اقدام خود، با انتشار آلبومی به برخی امامان معصوم (ع) و مقدسات دین توهین کرده است.»

سایت عصر امروز و فارس از شاهین نجفی به عنوان «خواننده فتنه» نام برده‌اند و در پایان با اشاره به آیات و روایت‌های اسلامی تاکید کرده‌اند: «کسی که به ائمه و امامان(ع) توهین می کند حرام‌زاده است و باید در نطفه‌اش شک کرد.»

كمپین یادآوری امام نقی به شیعیان

کمی بیش از یک‌ سال، پیش یعنی دقیقاً ۱۱ ماه مه سال ۲۰۱۱، صفحه‌ای در فیس‌بوک راه‌اندازی شد به نام «كمپین یادآوری امام نقی به شیعیان». این صفحه که مورد استقبال بسیاری از کاربران فیس‌بوک و دیگر شبکه‌های اجتماعی مانند توییتر، گوگل‌پلاس و وبلاگ‌ها قرار گرفته در این یکسال با واکنش شدید مخالفانش هم مواجه شده است.

مسئولان این صفحه در بخش معرفی خودشان نوشته‌اند: «ما فقط طنز می‌نویسیم و حضرتش یعنی امام نقی را به خاطر علاقه بیش از حدی که به ایشان داریم قهرمان تمام طنزهایمان محسوب می‌کنیم.»

به نظر گردانندگان این صفحه، هیچ چیز و هیچ کس آنقدر مقدس نیست که نشود آن را به طنز کشید. در ادامه این معرفی آمده است: «اعضای این كمپین معتقدند که دگرگونی درحكومت ایران، زمانی که عامه مردم هنوز در فقر فرهنگی و خرافات غوطه‌ورهستند، هیچ سودی نخواهد داشت.»

این كمپین، حرکت خود را ائتلافی روشنفکرانه در میان جوانان ایرانی و یکی از خلاقانه‌ترین و موثرترین شیوه مبارزه مدنی در ایران می‌داند که ماموریتش مخالفت و مبارزه با خرافات، تعصب و افراط‌گرایی مذهبی و سیاسی است.

كمپین «یادآوری امام نقی به شیعیان» با بیش از ۱۷هزار عضو و هوادار در مرا‌منامه خودش عنوان کرده است که اساساً «مقدسات» را به رسمیت نمی‌شناسد. اعضای این کمپین مقدسات را مجموعه‌ای از ضعف‌ها و ناآگاهی‌هایفكری بشر می‌دانند که با کشیدن خط تقدس به دور مسائل و آدم‌های مختلف، آنها را از معرض نقد دور می‌کنند البته آنها به «انتقاد» و «خودانتقادی» معتقدند.

در یک سال اخیر، وبلاگ‌های دیگری هم راه افتاده‌اند؛ مثل «نقی‌پژوه» یا «بیا تو نق» که مثل صفحه فیس‌بوکی و وبلاگ «کمپین یادآوری امام نقی به شیعیان» انتقادهای خودشان را نسبت به مسائل مذهبی، اجتماعی و سیاسی با زبان طنز و گاهی هم از زبان امام نقی بیان می‌کنند. مثلا نقی‌پژوه مدتی پیش در واکنش به از بین بردن صفحه فیس‌بوک «داف و پاف» توسط ارتش سایبری به نقل از امام نقی نوشته بود: «گیرم که داف و پاف را منهدم می‌کنید. با رویش ناگزیر نقویون چه می‌کنید؟»

در فضای مجاری

«رضا پیشرو» یک خواننده رپ در ایران واکنش و مخالفت خود نسبت به ترانه "نقی" شاهین نجفی را در یک ویدئوی کوتاه نشان داده است. او در بخشی از این ویدئو با تاکید بر این که با ارائه چنین کارهایی، رپ فارسی ضربه می‌خورد، خطاب به شاهین نجفی می‌گوید: «تو چیکار به اعتقادات مردم داری و مشکلات اجتماع را چرا با اعتقادات مذهبی مردم گره می‌زنی؟»

نویسنده وبلاگ «زیتون» اما از زاویه‌ای دیگر به این موضوع پرداخته و نوشته است: «می‌بینیم که شاهین نجفی با گفتن مشکلات جامعه‌مون از قبیل گرونی وفسیل شدن سیاسیون در غرب و فراموش کردن موسوی کنج عزلت و تحریم،عوض شدناسم خلیج فارس و خشک شدن دریاچه ارومیه، دزدیده شدن ۳۰۰۰ میلیارد، رشد قیمت دلار و حس تحقیر، تبعید خیل عظیمی از روشنفکران و مردم ایران، فساد در فوتبال، به اینکه بعد از ۳۳ سال هنوز مهر و جانماز از چین وارد می‌کنیم، اینکه سینه برهنه گلشیفته کدوم آبروی نداشته ما رو تو جهان برده؟ اعتراض خودشو به زبون آورده.»

از نظر وبلاگ زیتون، شاهین نجفی «در بیان مشکلات از بعضی خط قرمزهای جمهوری اسلامی هم عبور کرده» است.

این وبلاگ‌نویس سعه صدر را توصیه می‌کند و می‌پرسد: «اشکال داره اجازه بدیم جوون‌های ما حرف دلشونو بزنن؟ والله به نفع حکومته عین زمان سلمان رشدی تموم هم و غم نظام و مردم بشه ترور کردن یا نکردن یه نویسنده. شما ببینید این مسئله به نفع حکومته یا ما؟»

برخی از مخالفان شاهین نجفی و ترانه آخر او صفحاتی را در فیس‌بوک به راه انداخته‌اند با این شعارها که: «شاهین نجفی را خواهیم کشت» و «ما خواستار صدور حکم ارتداد شاهین نجفی از سوی مراجع هستیم». آنها در این مطالات خود به قانون مجازات اسلامی استناد کرده‌اند. «جبهه وبلاگی غدیر» نوشته است: «ماپذیرفته‌ایم بنا نیست با تفاوت‌های ظاهری در دنیا مردم مجبور به ایمان‌ شوند. راه کفر باز گذاشته شده تا اختیار معنا یابد و به انسان اجازه داده شده که شنیع‌ترین اعمال را انجام دهد. اما ما نباید اجازه دهیم تقدس‌شکنی‌ شود.»

در این میان وبلاگ «بیا تو نق» بعضی از واکنش های به قول خودشان «جامعه نقوی» به آهنگ شاهین نجفی رو جمع کرده است. مثلا «نئو ابلیس» نوشته است: «بدین‌سان شاهین از نجف به سامرا هجرت نمود و شاهین نقوی لقب گرفت» و یا «یاشار نقی‌پژوه» نوشته است: «به خدا سوگند اگر "اِمینم" را در دست راست و "اسنوپ داگ" را در دست چپم قرار دهید باز هم به ترانه‌های شاهین نجفی گوشمی‌کنم.»

از نظر وبلاگ «فردای امروز» اما نمی‌شود به اعتقادات همه احترام گذاشت. او می‌نویسد این جمله که از زبان دینداران شنیده می‌شود که به اعتقادات ما احترام بگذارید، سفسطه‌ای بیش نیست: «چون در این‌ صورت باید به عقاید فاشیست‌ها و نژادپرستان و … همه احترام گذاشت.»

لینک‌ها:

نقی‌پژوه

بیا تو نق

زیتون

کمپین یادآوری هتاکی‌های بی‌شرمانه شاهین نجفی به کافران

جایزه برا کشتن شاهین نجفی

شاهین نجفی فرزند نامشروع فتنه و غرب

جبهه وبلاگی غدیر

فردای امروز