https://archive.radiozamaneh.com/taxonomy/term/11624/all fa https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/03/23/25467 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/03/23/25467" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-nevisandeh"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> بیژن روحانی </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="277" height="188" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/noorobay.jpg?1364057456" /> </div> </div> </div> <p>بیژن روحانی - با چرخش فصل و آمدن بهار، طبیعت بار دیگر فرصت بازسازی خود را پیدا کرده است. قدرت شگفت&zwnj;انگیز طبیعت برای بازسازی و احیاء اگر با اقدامات انسانی محدود نشود، می&zwnj;تواند از پس بسیاری از تخریب&zwnj;ها و آلودگی&zwnj;ها برآید.</p> <!--break--><!--break--><p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">رویدادهای مرتبط با طبیعت و محیط زیست در سال ۱۳۹۱، گسترده و متنوع هستند. از تلاش&zwnj; فراوان انجمن&zwnj;های مردم&zwnj;نهاد و روزنامه&zwnj;نگاران برای حفظ محیط و هشدار در مورد تخریب&zwnj;ها، تا تداوم بحران در مدیریت آب در نقاط مختلف کشور و خشکی تالاب&zwnj;ها و دریاچه&zwnj;ها. از کاشته شدن چند میلیون اصله نهال در اسفندماه، تا تهدید و تخریب باغ&zwnj;گیاه شناسی نوشهر. خبرها و رویدادهای تلخ وشیرین فراوان هستند و انتخاب از میان آن&zwnj;ها دشوار است. اما شاید گزینه&zwnj;ای از این رویدادها بتواند چشم&zwnj;اندازی هرچند کلی از آن&zwnj;چه در سال ۱۳۹۱ در طبیعت و محیط زیست ایران گذشت به دست دهد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>تالاب گندمان احیاء شد</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">از اخبار خوب این سال آن&zwnj;که تالاب بین&zwnj;المللی گندمان در استان چهار محال و بختیاری که مدت&zwnj;ها در یک قدمی خشکی کامل و نابودی قرار گرفته بود، در پاییز سال ۹۱ دوباره احیاء شد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/01_gandoman.jpg" style="width: 180px; height: 150px;" /><span style="font-size: 13px;">تالاب بین&zwnj;المللی گندمان</span></p> </blockquote> <div> تالاب گندمان یکی از زیستگاه&zwnj;های مهم پرندگان و جزو ده تالاب برتر برای پرنده&zwnj;&zwj; نگری در ایران است، اما حدود چهارسال متوالی بر اثر خشکسالی دچار صدمات فراونی شد و پرندگان دیگر به آن مهاجرت نمی&zwnj;کردند.&nbsp;</div> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در پاییز سال ۹۱ با اقدام بخشداری گندمان و همچنین یاری کشاورزان محلی، زندگی دوباره به گندمان بازگشت. بخشداری با اختصاص بودجه&zwnj;ای توانست شیوه&zwnj; نوین آبیاری را جایگزین شیوه&zwnj;های سنتی کند که مانع از رسیدن آب لازم به این تلاب می&zwnj;شدند. پس از آن طبق گزارش فعالان محیط زیست، بخشی از تالاب دوباره پر از آب شد و پرندگان به آن بازگشتند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>کاشت میلیون&zwnj;ها درخت در اسفند ماه</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/02_derakhtkari.jpg" style="width: 180px; height: 107px;" /><span style="font-size: 13px;">امسال و در اسفندماه، میلیون&zwnj;ها اصله نهال در نقاط مختلف ایران کاشته شدند.</span></p> </blockquote> <p dir="RTL">اسفندماه در ایران همواره رنگ وبوی خاصی داشته است. شاید زیباترین لحظات زندگی در ایران، آن تب و تاب و جنب و جوش به استقبال بهار رفتن باشد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">اسفند ماه هنگام درختکاری و سبز کردن باغ و باغچه نیز هست. پانزدهم اسفند سالیان سال است که به نام روز درختکاری نام&zwnj;گذاری شده و یک هفته نیز به طور کامل به منابع طبیعی اختصاص دارد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">امسال و در اسفندماه، میلیون&zwnj;ها اصله نهال در نقاط مختلف ایران کاشته شدند. طبق آمار سازمان پارک&zwnj;ها و فضای سبز شهرداری تهران، تا نیمه اسفند حدود هفت میلیون نهال برای کشان در تهران آماده شدند. این نهال&zwnj;ها شامل درختان با میوه یا بدون میوه بود که شهروندان آن را از شهرداری به طور رایگان دریافت می&zwnj;کردند. محمد جواد محمدی زاده، رییس سازمان محیط زیست کشور نیز اعلام کرد با همکاری سازمان محیط زیست و سازمان جنگل&zwnj;ها، نهال&zwnj;هایی بین مردم توزیع شده است. به گفته آقای محمدی&zwnj;&zwnj;زاده تلاش سازمان محیط زیست در آن است که سالی صد هزار هکتار به جنگل&zwnj;های کشور افزوده شود. مطابق برخی آمارها، در استان کرمانشاه حدود دو میلیون نهال، در استان البرز حدود ۱۵۰ هزار نهال و در استان کهکیلویه ۳۵ هزار نهال در هفته درختکاری کاشته یا بین مردم توزیع شدند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>تخریب جنگل&zwnj;ها</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">اما با آن&zwnj;که اسفندماه برای طبیعت ایران اخبار خوشی به همراه داشت، ولی در کل وضعیت جنگل&zwnj;ها در ایران مساعد نیست. به گفته رییس انجمن جنگلبانی ایران&nbsp; اگر روند نابودی و تخریب جنگل&zwnj;ها به همین وضعیت کنونی ادامه داشته باشد، تا سی سال آینده دیگر جنگلی در ایران باقی نخواهد ماند. هادی کیا دلیری اعلام کرد تخریب زیستگاه&zwnj;ها، انقراض گونه&zwnj;ها، هجوم آفت&zwnj;ها و بیماری&zwnj;ها، و همچنین آتش&zwnj;سوزی&zwnj;های وسیع موجب مرگ اکوسیستم&zwnj;های جنگلی در ایران شده&zwnj;اند. مطابق برآوردها، طی پنج دهه اخیر حدود یک سوم از جنگل&zwnj;های ایران از بین رفته&zwnj;&zwnj;اند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>آلودگی&zwnj; هوا در تهران و شهرهای بزرگ</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/03_tehran_air_pollution.jpg" style="width: 180px; height: 105px;" /><span style="font-size: 13px;">در سال ۱۳۹۱ تهرانی&zwnj;ها حدود ۱۳۸ روز هوای ناسالم تنفس کردند.</span></p> </blockquote> <p dir="RTL">آلودگی هوا گرچه برای شهروندان شهرهای بزرگ مانند تهران و اصفهان به صورت یک معضل دائمی درآمده است، اما میزان هشدارها در سال ۱۳۹۱ افزایش یافت و سطح آلودگی بالاتر رفت.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در این سال تهرانی&zwnj;ها حدود ۱۳۸ روز هوای ناسالم تنفس کردند. زنگ خطر برای آلودگی بارها در چند شهر بزرگ به صدا درآمد و مدارس و ادرات دولتی به دلیل آلودگی تعطیل شد. گرچه دلایل متفاوتی برای شدت یافتن آلودگی هوا در شهرهای بزرگ وجود دارد، اما بنزین غیر استاندارد و همچنین خودروهایی که بیش از حد مجاز بنزین می&zwnj;سوزانند جزو دلایل مهم شدت یافتن این آلودگی&zwnj;ها ذکر شده است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>سد گتوند: آبی که زندگی می&zwnj;آورد یا شوره&zwnj;زار می&zwnj;کند؟</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">ماجرای آبگیری سد گتوند و اعتراض&zwnj;های صورت گرفته به آن نیز یکی از اخبار مهم زیست محیطی در سال ۱۳۹۱ بود. ساختن سد گتوند در استان خوزستان &nbsp;که یک دست&zwnj;آورد مهم در زمینه سد سازی و مهندسی برای ایران به شمار می&zwnj;آید، موجب نگرانی و اعتراض سازمان و کارشناسان محیط زیست شد. این سد که بلندترین سد خاکی کشور است، به گفته فعالان محیط زیست روی گنبدهای بزرگ نمکی ساخته شده و بنابراین باعث خواهد شد تا نمک فراوانی در آب حل و به این ترتیب وارد رودخانه کارون شود و زمین&zwnj;های اطراف را به شوره&zwnj;زار تبدیل کند. با این&zwnj;حال مسئولان سد اعلام کرده&zwnj;اند تدابیر لازم برای مقابله با نمک آزاده شده انجام خواهد شد. با آغاز آبگیری بخشی از این سد، گزارش&zwnj;هایی از تخلیه بسیاری از روستاها در منطقه آبگیری سد نیز منتشر شد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>باغ گیاه&zwnj;شناسی نوشهر در معرض تخریب</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/04_noshahr_garden.jpg" style="width: 180px; height: 116px;" /><span style="font-size: 13px;">در بهمن ماه سال ۱۳۹۱ شورای&nbsp; تامین استان مازندارن&nbsp; رای بر عبور جاده از باغ گیاه&zwnj;شناسی نوشهر را داد که این امر به منزله ویرانی قدیمی&zwnj;ترین باغ گیاه&zwnj;شناسی در ایران است.</span></p> </blockquote> <p dir="RTL">نمی&zwnj;توان به اعتراض&zwnj;های صورت گرفته در زمینه محیط زیست اشاره کرد و سخنی از ماجرای باغ گیاه&zwnj;شناسی نوشهر به میان نیاورد. باغ گیاه&zwnj;شناسی نوشهر با عمری در حدود ۸۱ سال به عنوان نخستین باغ پژوهشی و اکولوژیک در ایران و خاورمیانه شناخته می&zwnj;شود و پرورش حدود ۱۴۰۰ گونه گیاهی در آن صورت می&zwnj;گیرد. اما چند سالی است که بخش&zwnj;هایی از این باغ مورد تهدید و تخریب قرار گرفته است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در سال ۱۳۸۹ در حدود سه هکتار از باغ برای احداث جاده کمربندی تخریب شد. با اعتراض&zwnj;های فراوانی که در آن زمان صورت گرفت روند تخریب باغ به طور موقتی متوقف شد و فعالان محیط زیست خواهان مجازات متخلفان شدند. اما در بهمن ماه سال ۱۳۹۱ شورای&nbsp; تامین استان مازندارن&nbsp; رای بر عبور جاده از این باغ داد که این امر به منزله ویرانی قدیمی&zwnj;ترین باغ گیاه&zwnj;شناسی در ایران است. در پی این رای، جمعی زیادی از تشکل&zwnj;های زیست محیطی، استادان دانشگاه، متخصصان محیط زیست و اعضای هيئت علمی از رهبر ایران درخواست کردند تا با صدور حکمی مانع از تخریب این باغ ارزشمند شود. سال ۱۳۹۲ می&zwnj;تواند سال سرنوشت سازی برای قدیمی&zwnj;ترین باغ گیاه&zwnj;شناسی ایران باشد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>مقابله با آلودگی گسترده در دریاها</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">سال ۹۱ همچنین اخباری در خصوص شدت یافتن آلودگی در دریاهای شمال و جنوب ایران منتشر شد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/05_caspian_polution.jpg" style="width: 180px; height: 120px;" /><span style="font-size: 13px;">گسترش آلودگی&zwnj;های نفتی در دریای خزر و مشاهده گلوله&zwnj;&zwnj;های نفتی در سواحل ایران باعث شد تا مسئولان سازمان محیط زیست اعلام کنند در صورت تداوم این آلودگی&zwnj;ها از جمهوری آذربایجان و همچنین شرکت نفت بی.پی که در آن کشور مشغول انجام عملیات نفتی است شکایت کنند.</span></p> </blockquote> <p dir="RTL">گسترش آلودگی&zwnj;های نفتی در دریای خزر و مشاهده گلوله&zwnj;&zwnj;های نفتی در سواحل ایران باعث شد تا مسئولان سازمان محیط زیست اعلام کنند در صورت تداوم این آلودگی&zwnj;ها از جمهوری آذربایجان و همچنین شرکت نفت بی.پی که در آن کشور مشغول انجام عملیات نفتی است شکایت کنند. به گفته مقامات ایرانی، همسایگان ایران در حاشیه دریای خزر به خصوص جمهوری آذربایجان و روسیه مسئول آلوده کردن این دریا از طریق فعالیت&zwnj;های نفتی و همچنین رها کردن آلودگی&zwnj;های دیگر هستند. ایران به جز آماده کردن پرونده&zwnj;ای برای شکایت از آذربایجان، مانوری برای مقابله با آلودگی&zwnj;های نفتی در این دریا نیز انجام داد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در خلیج فارس نیز آلودگی&zwnj;های مختلف شدت یافته است. در اردیبهشت ماه سال ۱۳۹۱ یک مقام مسئول در سازمان محیط زیست ایران اعلام کرد سالانه حدود یک میلیون و دویست هزار بشکه نفت وارد خلیج فارس می&zwnj;شود. در همین حال به گفته مسئولان سازمان محیط زیست، ایران قصد دارد با انجام یک سرمایه گذاری ۳۰ میلیون دلاری با این آلودگی&zwnj;های گسترده مقابله کند.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>اقدامات قانونی برای حفاظت از محیط زیست کشور</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در سال ۱۳۹۱ لایجه جامع خاک کشور سرانجام پس از دو سال برای بررسی به مجلس رفت. این لایحه که با در نظر گرفتن نقطه نظرات سازمان محیط زیست کشور تدوین شده قرار است بتواند جلو فرسایش و آلودگی خاک را بگیرد و با متخلفان برخورد کند. مطابق برخی آمارها، ایران در رتبه&zwnj;های نخست فرسایش خاک در جهان قرار دارد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">از سوی دیگر سندی به نام &laquo;سند ملی محیط زیست ایران&raquo; از سوی سازمان حفاظت محیط زیست به مجلس ارائه شده است و اکنون این سند نیز در انتظار بررسی&zwnj;های قانونی به سر می&zwnj;برد. این سند به طور جامع به مواردی مانند حفاظت از منابع آبی، خاک، هوا، مرتع، بیابان و بخش&zwnj;های دیگر از جمله صنایع می&zwnj;پردازد. سازمان محیط زیست امیدوار است با تصویب این سند در شواری عالی انقلاب فرهنگی بستری کلان و قوی برای مشخص شدن حقوق و تکالیف مردم و مسئولان دولتی در قبال حفاظت از محیط زیست مشخص شود. با این حال برخی کارشناسان محیط زیست در این باره گفته&zwnj;اند که این سند چون پشتوانه مالی، قانونی و سیاسی لازم را ندارد نمی&zwnj;&zwnj;تواند کارآمد باشد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>بحران آب در زاینده رود و ارومیه</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">زاینده رود که در سال&zwnj;های اخیر با وضعیت بحرانی کم&zwnj;سابقه&zwnj;ای رو به روست و بیشتر روزهای سال را بدون آب سپری می&zwnj;کند، در هفته&zwnj;های پایانی سال ۱۳۹۱ باز هم خبرساز شد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL"><img alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/06_zayandeh_rood.jpg" style="width: 180px; height: 111px;" /><span style="font-size: 13px;">اعتراض کشاورزان اصفهانی به انتقال آب از این استان به استان یزد و تخریب تاسیسات آب&zwnj;رسانی توسط آن&zwnj;ها به یزد به خشونت کشیده شد.&nbsp;</span></p> </blockquote> <p dir="RTL">اعتراض کشاورزان اصفهانی به انتقال آب از این استان به استان یزد و تخریب تاسیسات آب&zwnj;رسانی توسط آن&zwnj;ها به یزد به خشونت کشیده شد. گرچه به گفته این افراد و مسئولان استان اصفهان، دلیل کم&zwnj;آبی زاینده رود انتقال آب آن به استان یزد است، اما دلایل دیگری از جمله ضعف مدیریت منابع آبی در استان اصفهان نیز به عنوان عوامل خشک شدن زاینده رود ذکر شده است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">دریاچه ارومیه نیز همچنان یک سال بحرانی دیگر را پشت سر گذاشت و همچنان با خطر خشک شدن و نابودی تهدید شد. با این حال در ماه&zwnj;های پایانی سال و به دلیل حجم بارش&zwnj;های فصلی، آب این دریاچه حدود هفتاد سانتیمتر بالا آمد. اما بسیاری بالا آمدن سطح آب این دریاچه بر اثر بارش&zwnj;های فصلی را امری موقتی دانسته و از لزوم تدابیر دیگر از جمله دادن حق&zwnj;آبه دریاچه برای زنده نگاه&zwnj;داشتن آن سخن می&zwnj;گویند. خشک شدن این دریاچه می&zwnj;تواند عواقب وخیم زیست محیطی به همراه داشته باشد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>خروج ژئو پارک ژئو پارک قشم از فهرست یونسکو</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در سال ۱۳۹۱ ژئوپارک جزیره قشم به عنوان تنها ژئو پارک ایران و خاورمیانه به دلیل به کار نبستن اقدامات مدیریتی ویژه و آماده نکردن زیرساخت&zwnj;های لازم برای گردشگری علمی از شبکه جهانی ژئوپارک&zwnj;های سازمان یونسکو خارج شد. ژئو&zwnj;پارک &zwnj;به مناطق حفاظت شده طبیعی که دارای جاذبه&zwnj;های زمین&zwnj;شناختی و علمی است گفته&zwnj; می&zwnj;شود. منطقه حفاظت شده بمو در استان فارس نیز جهت توسعه پالایشگاه شیراز و عبور خط لوله نفت مورد تعرض قرار گرفت.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL"><strong>طرح&zwnj;های مردمی برای حمایت از محیط زیست</strong></p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">اما در کنار تمام رویدادهای مرتبط با محیط زیست ایران، باید توجه ویژه&zwnj;ای به طرح&zwnj;ها و ابتکارات مردمی و سازمان&zwnj;های مردم نهاد برای حفظات از محیط زیست انجام داد.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <blockquote><p dir="RTL">سال ۱۳۹۱ را می&zwnj;توان سال حمایت&zwnj;های مختلف مردمی از یوزپلنگ ایرانی نیز نام&zwnj;گذاری کرد. یوزپلنگ ایرانی تنها گونه باقی مانده از یوزپلنگ آسیایی است و نسل آن در خطر انقراض قرار دارد. در بهمن ماه، ۴۶ هنرمند با اهدای آثارشان به گالری گلستان در تهران، عواید آن را برای حمایت از پروژه حفاظت از یوزپلنگ ایرانی اختصاص دادند. در میان این هنرمندان افراد سرشناسی مانند عباس کیارستمی، بهرام دبیری، ابراهیم حقیقی، گیزلا وارگا سینایی، مریم زندی، قباد شیوا رضا کیانیان و رعنا جوادی حضور داشتند.</p> </blockquote> <p dir="RTL">سال ۱۳۹۱ را می&zwnj;توان سال حمایت&zwnj;های مختلف مردمی از یوزپلنگ ایرانی نیز نام&zwnj;گذاری کرد. یوزپلنگ ایرانی تنها گونه باقی مانده از یوزپلنگ آسیایی است و نسل آن در خطر انقراض قرار دارد. در بهمن ماه، ۴۶ هنرمند با اهدای آثارشان به گالری گلستان در تهران، عواید آن را برای حمایت از پروژه حفاظت از یوزپلنگ ایرانی اختصاص دادند. در میان این هنرمندان افراد سرشناسی مانند عباس کیارستمی، بهرام دبیری، ابراهیم حقیقی، گیزلا وارگا سینایی، مریم زندی، قباد شیوا رضا کیانیان و رعنا جوادی حضور داشتند.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در روزهای منتهی به نوروز نیز طرحی با نام &laquo;نوروز با یوز&raquo; در تهران به اجرا درآمد. در این طرح یک بازارچه فروش محصولات به مناسب نوروز برگزار شد که عواید آن برای حمایت از فعالیت&zwnj;های انجمن یوزپلنگ ایرانی اختصاص خواهد یافت.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">در پانزدهم اردیبهشت ماه سال ۱۳۹۱ نیز گروهی از مردم و علاقه&zwnj;مندان محیط زیست در پارک جمشیدیه تهران برای برگزاری همایشی به منظور اعتراض به روند تخریب تالاب میانکاله تجمع کردند. ساخت پالایشگاه بهشهر حیات تلاب ارزشمند میانکاله را با تهدید رو به رو کرده است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">اما در این میان باید از طرح کوچکی که در یکی از روستاهای جنگلی در منطقه پشتکوه لردگان به اجرا درآمده است نیز یاد کرد. طرحی که در صورت فراگیر شدن می&zwnj;&zwnj;تواند تا حد بسیار زیادی در حفاظت از جنگل&zwnj;های ایران&nbsp; به خصوص در منطقه زاگرس نقش مهمی بازی کند. در این طرح به کمک یکی از دهیاران و با حمایت&zwnj;های سازمان منابع طبیعی، خانه&zwnj;های این روستا دارای آبگرمکن خورشیدی شدند. قطع درختان جنگلی برای تامین سوخت هیزمی، همواره یکی از بزرگترین عوامل آسیب رسان به درختان منطقه زاگرس بوده است. اجرا کنندگان این طرح امیدوارند استفاده از انرژی خورشیدی مانع از نابودی مناطق جنگلی شود.</p> https://archive.radiozamaneh.com/science/2013/03/23/25467#comments آلودگی دریاها آلودگی‌ هوای تهران بحران آب بیژن روحانی تالاب گندمان تخریب جنگل‌ها جنگل زدایی خلیج فارس درختکاری دریاچه ارومیه دریای خزر زاینده رود سازمان محیط زیست ایران سد سازی سد گتوند دانش Sat, 23 Mar 2013 06:00:02 +0000 arezoo 25467 at https://archive.radiozamaneh.com https://archive.radiozamaneh.com/science/2012/08/24/18702 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/science/2012/08/24/18702" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-nevisandeh"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> بیژن روحانی </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="343" height="200" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/01_oil_spill_anzali.jpeg?1345762850" /> </div> </div> </div> <p>بیژن روحانی &ndash; وجود لکه&zwnj;های نفتی در ساحل بندر انزلی در ایران ممکن است به درخواست خسارت و جریمه از جمهوری آذربایجان منجر شود. سازمان محیط زیست ایران با تایید وجود آلودگی&zwnj;های گسترده&zwnj;ی نفتی در سواحل انزلی و در منطقه سنگاچین اعلام کرده است بر اساس شواهد این لکه&zwnj;ها بر اثر فعالیت دکل&zwnj;های فرسوده&zwnj;ی نفتی متعلق به جمهوری آذربایجان ایجاد شده و همراه با طوفان به سواحل ایران رسیده است.</p> <!--break--><!--break--><div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL"><a href="http://www.zamahang.com/podcast/2010/20120823_Environment_CaspianConvention_Rouhani.mp3"><img src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/musicicon.jpg" alt="" /></a></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">عبدالرضا کرباسی، معاون دریایی سازمان محیط زیست ایران، روز چهارشنبه یکم شهریور ماه به خبرگزاری ایرنا گفت آزمایش&zwnj;هایی روی این لکه&zwnj;ها برای تجزیه شیمیایی و مشخص شدن منشاء و مبداء آن&zwnj;ها در حال انجام است. پس از دریافت نتیجه و برآورد هزینه&zwnj;های پاکسازی و خسارتی که به محیط زیست ایران وارد شده است، مراتب از طریق وزارت امورخارجه برای دریافت جریمه از جمهوری آذربایجان پیگیری خواهد شد. به گفته&zwnj; این مقام مسئول در سازمان محیط زیست ایران، جمهوری آذربایجان نسبت به مسائل زیست محیطی بی&zwnj;توجه است و بدون در نظر گرفتن توان خود برای پالایش دریای خزر به فعالیت با وسایل و امکانات فرسوده در آن&zwnj; ادامه می&zwnj;دهد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">به گفته&zwnj; کرباسی، کارشناسان سازمان محیط زیست، پس از دریافت گزارش&zwnj;های فروان مردمی مبنی بر وجود لکه&zwnj;های نفتی چندین بار از منطقه بازدید کردند که نتیجه آن تایید وجود این آلودگی&zwnj;هاست.&zwnj; معاون سازمان محیط زیست تاکید کرد که بیشترین آلودگی&zwnj;ها اکنون در منطقه کپورچای وجود دارد و سازمان بنادر و دریانوردی در حال پاکسازی این منطقه است. در روزهای اخیر همچنین گلوله&zwnj;های نفتی در ساحل دریای خزر و به خصوص در استان گیلان مشاهده شده&zwnj;اند. این گلوله&zwnj;ها ناشی از فشرده شدن آلودگی&zwnj;های نفتی است که به ساحل رسیده&zwnj;اند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">پیشتر نیز مقامات سازمان محیط زیست ایران نسبت به آلودگی&zwnj;های نفتی در دریای خزر هشدار داده و از کشورهای همسایه به خصوص جمهوری آذربایجان و روسیه به عنوان منابع اصلی این آلودگی&zwnj;ها نام برده بودند. به گفته&zwnj; پژوهشکده&zwnj; اکولوژی دریای خزر، ۹۵ درصد از آلودگی&zwnj;های این دریا از سوی کشورهای شمالی و شمال غربی، به خصوص روسیه و جمهوری آذربایجان ایجاد می&zwnj;شود. به تازگی پژوهشگران این پژوهشکده اعلام کردند سالانه بیش از ۱۲۲ هزار تن مواد نفتی آلوده کننده وارد دریای خزر می&zwnj;شود و با ادامه یافتن این روند، خزر در سال&zwnj;های آینده از بین خواهد رفت.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL"><b>معاهده&zwnj; محیط زیست دریای خزر</b></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <blockquote><div dir="RTL"><img src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/caspianoilspillbijanrohani2.jpeg" width="190" height="135" align="middle" alt="" /></div> <div dir="RTL">گلوله&zwnj;های نفتی در ساحل دریای خزر ناشی از فشرده شدن آلودگی&zwnj;های نفتی است که به ساحل رسیده&zwnj;اند.</div> </blockquote> <div dir="RTL">پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و به وجود آمدن همسایگانی جدید در ساحل شمالی دریای خزر، بحث&zwnj;های&nbsp; فراوانی در مورد نظام حقوقی دریای خزر و همچنین چگونگی استفاده و حفاظت از این دریا پیش آمد. در زمینه محیط زیست، کشورهای ساحلی دریای خزر برنامه&zwnj;ای مشترک را با عنوان &laquo;برنامه محیط زیست دریای خزر&raquo; با یکدیگر آغاز کردند که این برنامه سرانجام به تهیه و امضای یک معاهده یا کنوانسیون منجر شد. &laquo;معاهده&zwnj;ی محیط زیست دریای خزر&raquo; یا &laquo;کنوانسیون تهران&raquo; در سال ۱۳۸۲ توسط پنج کشور اطراف این دریا شامل ایران، روسیه، جمهوری آذربایجان، قزاقستان و ترکمنستان در نشستی در شهر تهران امضاء شد. هدف این معاهده حفاظت از محیط زیست خزر در برابر کلیه منابع آلوده کننده و حفاظت، نگهداری، احیاء و استفاده منطقی و پایدار از منابع زنده آن است.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">مطابق اصول کلی این معاهده، هزینه&zwnj;های آلودگی شامل جلوگیری، کنترل و کاهش آن بر عهده کشور آلوده کننده است. همچنین در بخش مربوط به جلوگیری، کاهش و کنترل آلودگی&zwnj;، این آلودگی&zwnj;ها به چند دسته تقسیم شده&zwnj;اند از جمله: آلودگی ناشی از منابع واقع در خشکی، آلودگی ناشی از فعالیت در بستر، آلودگی ناشی از شناورها، آلودگی ناشی از مواد زائد و همچنین آلودگی ناشی از سایر فعالیت&zwnj;های انسانی. مطابق تعاریف موجود در این معاهده، سکوها و سایر سازه&zwnj;های دریایی نیز جزو شناورها محسوب می&zwnj;شوند. بنابراین به نظر می&zwnj;رسد مطابق شواهد موجود، آلودگی&zwnj;های تولید شده از سوی جمهوری آذربایجان بر اثر فعالیت در بستر دریا و همچنین آلودگی&zwnj;&zwnj;های ناشی از شناورها بوده است.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL"><b>جبران خسارت، فرآیندی نامشخص در معاهده</b></div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">ماده ۲۹ این معاهده در خصوص &laquo;مسئولیت و جبران خسارت&zwnj;&laquo; می&zwnj;گوید، &laquo;هریک از طرف&zwnj;های متعهد با در نظر گرفتن اصول مربوطه و ضوابط حقوق بین&zwnj;الملل، متعهد به گسترش قوانین مناسب در ارتباط با مسئولیت و جبران خسارت وارده به محیط زیست دریای خزر ناشی از نقض مفاد این معاهده و پروتکل&zwnj;ها آن خواهد بود&raquo;.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <blockquote><div dir="RTL"><img src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/caspianoilspillbijanrohani3.jpeg" width="190" height="117" align="middle" alt="" /></div> <div dir="RTL">برای آن که ایران بتواند خسارت&zwnj;های وارد شده به محیط زیست دریای خزر را، بر اثر فعالیت&zwnj;های نفتی هماسیگان شمالی، جبران کند ابتدا باید بتواند با گزارش&zwnj;های دقیق و همراه با اسناد و مدارک کافی، منشاء آلودگی&zwnj;های نفتی را مستند نشان دهد. سپس با استناد به معاهده&zwnj; مشترک و بهره بردن از ابزارهای دیپلماتیک، کشور آلوده کننده را راضی به جبران کردن خسارت&zwnj;های زیست محیطی و یا مشارکت در پاکسازی و کنترل آلودگی&zwnj;ها کند.</div> </blockquote> <div dir="RTL">با آن که جبران خسارت&zwnj;های زیست محیطی برعهده طرف آلوده کننده است، اما خود معاهده راه حل روشنی برای اقامه دعوا و یا طلب خسارت از یکی از طرف&zwnj;های امضاء کننده را پیش بینی نکرده است و آن را به قوانین بین&zwnj;المللی ارجاع داده است. همچنین معاهده برای حل اختلاف می&zwnj;گوید در صورت بروز اختلاف بین طرف&zwnj;های امضاء کننده در ارتباط با اجرا یا تفسیر این معاهده، طرف&zwnj;های معاهده باید از راه مذاکره و یا سایر راه&zwnj;های مسالمت آمیز دیگر، به انتخاب خود برای رفع اختلاف اقدام کنند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">به این ترتیب مشخص نیست در صورتی که یک طرف نقش خود را در آلوده کردن دریای خزر نپذیرد، یا زیر بار پرداخت خسارت نرود و مذاکرات نیز به نتیجه نرسد، آن&zwnj;گاه کدام مرجع قادر به داوری و حل اختلاف و همچنین پرداخت خسارت به کشور زیان&zwnj;دیده خواهد بود. در نظام حقوقی بین&zwnj;الملل نیز دشواری&zwnj;های فراوانی در مورد چگونگی جبران خسارت&zwnj;های زیست محیطی وجود دار؛ به خصوص زمانی که طرف آلوده کننده مسئولیت خود را در مورد وارد کردن خسارت به محیط زیست نپذیرد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">به نظر می&zwnj;رسد ایران برای آن که بتواند خسارت&zwnj;های وارد شده به محیط زیست دریای خزر را، بر اثر فعالیت&zwnj;های نفتی هماسیگان شمالی، جبران کند ابتدا باید بتواند با گزارش&zwnj;های دقیق و همراه با اسناد و مدارک کافی، منشاء آلودگی&zwnj;های نفتی را مستند نشان دهد. سپس با استناد به معاهده&zwnj; مشترک و بهره بردن از ابزارهای دیپلماتیک، کشور آلوده کننده را راضی به جبران کردن خسارت&zwnj;های زیست محیطی و یا مشارکت در پاکسازی و کنترل آلودگی&zwnj;ها کند. گرچه بخش اول قضیه، یعنی تهیه اسناد و مدارک علمی در دست کارشناسان محیط زیست است، اما استفاده از ابزارهای دیپلماتیک و موثر واقع شدن آن به عوامل متعددی از جمله سیاست&zwnj;های منطقه&zwnj;ای بستگی دارد و چندان در دایره توانایی&zwnj;های حافظان محیط زیست قرار نمی&zwnj;گیرد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">با این&zwnj;حال، وجود معاهده&zwnj; مشترک میان ایران و کشورهای اطراف دریای خزر این امیدواری را ایجاد می&zwnj;کند که با توسل حقوقی به آن، کشورهای آلوده کننده موظف به رعایت بیشتر موارد زیست محیطی برای حفاظت از این زیستگاه دریایی مشترک شوند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL"><b>در همین زمینه</b>:</div> <div dir="RTL"><a href="http://www.radiozamaneh.com/science/2012/08/09/18124">نگرانی از آلودگی&zwnj;های نفتی دریای خزر</a></div> <div dir="RTL"><a href="http://www.radiozamaneh.com/science/2012/03/08/11799">ایران و جزیره&zwnj;های مصنوعی همسایگانش</a>&nbsp;</div> https://archive.radiozamaneh.com/science/2012/08/24/18702#comments آلودگی‌های نفتی بیژن روحانی جمهوری آذربایجان حفاری نفتی حقوق بین‌الملل دریای خزر سازمان محیط زیست ایران عبدالرضا کرباسی محیط زیست معاهده‌ محیط زیست دریای خزر کنوانسیون تهران Thu, 23 Aug 2012 22:11:37 +0000 arezoo 18702 at https://archive.radiozamaneh.com https://archive.radiozamaneh.com/news/iran/2012/08/22/18659 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/news/iran/2012/08/22/18659" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-filefield field-field-article-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_article_image" width="238" height="165" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/khazar.jpg?1345649558" /> </div> </div> </div> <p>معاون سازمان محیط زیست ایران از همسایه شمالی خود، جمهوری آذربایجان به دلیل کم&zwnj;توجهی زیست محیطی نسبت به مسائل دریای خزر انتقاد کرده است.</p> <!--break--><!--break--><div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">عبدالرضا کرباسی، معاون دریایی سازمان محیط زیست ایران روز چهارشنبه یکم شهریورماه سال جاری، به خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران، گفته است: در جمهوری آذربایجان، فعالیت&zwnj;های نفتی با وسایل فرسوده صورت می&zwnj;گیرد و این کشور توجهی به توان خود برای پالایش این پهنه آبی ندارد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">براساس این گزارش، بازدید کار&zwnj;شناسان محیط زیست برای نخستین&zwnj;بار در روز ۲۵ مردادماه و سپس در روزهای بیست و نهم و سی&zwnj;ام مرداد در سراسر سواحل منطقه شرق گیلان صورت گرفت و نتیجه آن رویت لکه&zwnj;های نفتی و گسترش آنها در سواحل انزلی بود. این لکه&zwnj;های نفتی می&zwnj;تواند میزان اکسیژن آب را به شدت کاهش دهد و موجب مرگ و میر آبزیان شود.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <blockquote><div dir="RTL">به گزارش سازمان حفاظت محیط زیست کشور، این لکه&zwnj;های نفتی تهدیدی جدی برای محیط زیست دریای خزر محسوب می&zwnj;شوند و جمهوری آذربایجان نباید با شیوه فعالیت&zwnj;های خود مشکلات زیست محیطی برای کشورهای همسایه ایجاد کند.</div> </blockquote> <div dir="RTL">به گفته معاون سازمان محیط زیست ایران، پس از بررسی برآورد هزینه&zwnj;های پاکسازی و خسارت&zwnj;های زیست محیطی، مراتب از طریق وزارت امور خارجه ایران برای اخذ جریمه از جمهوری آذربایجان پیگیری خواهد شد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">پیش از این اعلام شده بود که عکس&zwnj;های ماهواره&zwnj;ای نشان می&zwnj;دهند لکه&zwnj;های نفتی به طول ۱۱۰ کیلومتر از آذربایجان به سمت ایران در حرکت هستند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">به گزارش سازمان حفاظت محیط زیست کشور، این لکه&zwnj;های نفتی تهدیدی جدی برای محیط زیست دریای خزر محسوب می&zwnj;شوند و جمهوری آذربایجان نباید با شیوه فعالیت&zwnj;های خود مشکلات زیست محیطی برای کشورهای همسایه ایجاد کند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">لکه&zwnj;های نفتی در مناطق آستارا، تالش و رضوان شهر مشاهده نشده است و بیشترین تراکم آن در سواحل منطقه کپورچال است.</div> <p>&nbsp;</p> https://archive.radiozamaneh.com/news/iran/2012/08/22/18659#comments اخبار ایران تاسیسات نفتی فرسوده جمهوری آذربایجان دریای خزر پالایش دریای خزر Wed, 22 Aug 2012 15:32:39 +0000 18659 at https://archive.radiozamaneh.com https://archive.radiozamaneh.com/science/2012/08/09/18124 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/science/2012/08/09/18124" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-nevisandeh"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> بیژن روحانی </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="277" height="188" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/bijankasp01.jpg?1344527091" /> </div> </div> </div> <p>بیژن روحانی - آلودگی&zwnj;های آب&zwnj;های دریای خزر زندگی این دریاچه&zwnj; بزرگ را به خطر انداخته است. ورود سالانه ۱۲۲ هزار تن آلاینده نفتی به همراه آلاینده&zwnj;های دیگر می&zwnj;تواند در سال&zwnj;های آینده دریای خزر را به یک دریای مرده تبدیل کند.</p> <!--break--><!--break--><p>&laquo;پژوهشکده&zwnj; اکولوژی دریای خزر&raquo; وابسته به مؤسسه تحقیقات شیلات در ایران با اعلام میزان آلودگی&zwnj;های نفتی در دریای خزر گفته است وجود انواع آلودگی&zwnj;های نفتی، کشاورزی، صنعتی و خانگی موجب شده است که وضعیت دریای خزر به سوی بحرانی شدن پیش رود و اگر این روند ادامه یابد &laquo;خزر در سال&zwnj;های آینده از بین می&zwnj;رود.&raquo;</p> <p>&nbsp;</p> <p>به گفته&zwnj; مقامات ایرانی، کشورهای شمال دریای خزر با عدم حفاظت از محیط زیست آن باعث ورود آلودگی&zwnj;های نفتی به این دریاچه می&zwnj;شوند. کشورهای آذربایجان، ترکمنستان، قزاقستان و روسیه از منابع نفتی دریای خزر به&zwnj;طور روزافزون استفاده کرده و در همین حال باعث آلودگی&zwnj;های گسترده&zwnj;ی نفتی در این دریای مشترک شده&zwnj;اند.</p> <p>&nbsp;</p> <p><a href="http://www.zamahang.com/podcast/2010/20120809_Environment_Caspian_Rouhani.mp3"><img align="middle" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/musicicon_14.jpg" alt="" /></a></p> <p>&nbsp;</p> <p><img width="200" height="150" align="left" src="http://www.radiozamaneh.com/sites/default/files/images/bijankasp02.jpg" alt="" />رضا پورغلام رییس پژوهشکده اکولوژی دریای خزر اعلام کرده است ۹۵ درصد از آلودگی&zwnj;های دریای خزر از سمت کشورهای شمالی و شمال غربی این دریا یعنی روسیه و جمهوری آذربایجان تولید می&zwnj;شود. به گفته&zwnj;ی او رود ولگا که از خاک روسیه عبور می&zwnj;کند و به دریای خزر می&zwnj;ریزد بیش از ۸۰ درصد از آب این دریا را تأمین می&zwnj;کند و بسیاری از آلودگی&zwnj;ها از راه همین رودخانه وارد دریای خزر می&zwnj;شوند. به گفته&zwnj;ی آقای پورغلام از سوی ایران آلودگی نفتی در دریای خزر وجود ندارد، اما به علت عمق و شیب این دریا که به سمت ایران است و همچنین به دلیل گردش آب، آلودگی&zwnj;ها از سوی روسیه و آذربایجان به سمت سواحل ایران می&zwnj;آیند.</p> <p>&nbsp;</p> <p><strong>مانور مشترک برای مقابله با آلودگی&zwnj;های نفتی</strong></p> <p>&nbsp;</p> <p><img width="200" height="254" align="right" src="http://www.radiozamaneh.com/sites/default/files/images/bijankasp03.jpg" alt="" />با شدت گرفتن آلودگی&zwnj;های نفتی در دریای خزر، ایران اعلام کرده است که قصد دارد به همراه کشورهای دیگر حاشیه&zwnj; این دریا، مانور مشترکی برای مقابله با آلودگی&zwnj;های نفتی برگزار کند. به گفته&zwnj; مقامات سازمان محیط زیست ایران، مجالس کشورهای حاشیه دریای خزر یک پروتکل مشترک را برای مقابله با آلودگی&zwnj;های نفتی تصویب کرده&zwnj;اند. این پروتکل به تصویب مجلس شورای اسلامی در ایران نیز رسیده است و اکنون باید شورای نگهبان هم آن را تأیید کند. با تصویب این پروتکل، ایران قادر خواهد بود در شهریور ماه امسال مانور مشترکی را با کشورهای دیگر برگزار کند و طی آن به آمادگی برای مقابله با آلودگی&zwnj;های نفتی دست یابد. این مانور قرار است از بندر نوشهر در ایران آغاز شود و طی آن پنج کشور حاشیه دریای خزر به تمرین با یکدیگر خواهند پرداخت.</p> <p>&nbsp;</p> <p>موضوع آلودگی&zwnj;های گسترده در دریای خزر همواره در سال&zwnj;های اخیر باعث نگرانی حافظان محیط زیست و همچنین مردم بوده است. در تابستان امسال، مدیرکل دفتر بررسی آلودگی&zwnj;های دریایی در سازمان حفاظت محیط زیست اعلام کرد بهتر است مردم از شنا کردن در دریای خزر پرهیز کنند چون امکان بیماری&zwnj;های قارچی وجود دارد.</p> <p>&nbsp;</p> <p><strong>ورود چهار هزار تن سم کشاورزی به دریا</strong></p> <p>&nbsp;</p> <p>اما به جز ورود آلودگی&zwnj;های نفتی که به طور عمده از طریق کشورهای شمال دریای خزر صورت می&zwnj;گیرد، آلودگی&zwnj;های صنعتی، کشاورزی و خانگی نیز به شدت زیست&zwnj;بوم این دریا را تهدید می&zwnj;کند. بخشی از این آلودگی&zwnj;&zwnj;ها از سوی سواحل ایران وارد دریای خزر می&zwnj;شود. پیش&zwnj;تر مسئولان سازمان محیط زیست اعلام کرده بودند که دریا به&zwnj;خصوص در سمت سواحل شهرهایی مانند چالوس و نوشهر و نور آلوده است و وزارت&zwnj;خانه&zwnj;های بهداشت و نیرو باید برنامه&zwnj;های مدونی داشته باشند تا تمام شهرهای بالای ۳۰ هزار نفر به تصفیه&zwnj;خانه&zwnj;های فاضلاب مجهز شوند.</p> <p>&nbsp;</p> <p><img width="200" height="146" align="left" src="http://www.radiozamaneh.com/sites/default/files/images/bijankasp05.jpg" alt="" />به گفته&zwnj; کارشناسان معاونت دریایی سازمان محیط زیست، از آن&zwnj;جا که اکوسیستم دریای خزر یک اکوسیستم بسته است، آلودگی&zwnj;های موجود در آن در همان&zwnj;جا باقی می&zwnj;ماند. دریای خزر از مهم&zwnj;ترین زیستگا&zwnj;ه&zwnj;های ماهیان خاویاری در جهان است. اما نسل این ماهی به دلیل صید بی&zwnj;رویه و همچنین به دلیل وجود آلودگی&zwnj;های گسترده در این دریا به خطر افتاده و در حال از میان رفتن است. همچنین شدت یافتن آلودگی&zwnj;ها باعث در خطر قرار گرفتن تداوم حیات ماهی کیلکا نیز شده است.</p> <p>&nbsp;</p> <p>بخش مهم دیگری از آلودگی&zwnj;های دریای خزر را سموم و آفت کش&zwnj;هایی تشکیل می&zwnj;دهد که در مزارع و زمین&zwnj;های کشاورزی به&zwnj;کار می&zwnj;رود و سپس از راه&zwnj;های مختلف از جمله رودخانه&zwnj;ها وارد دریا می&zwnj;شود. طبق آمارهای سازمان محیط زیست ایران، دو کشور ایران و جمهوری آذربایجان به دلیل فعالیت&zwnj;های کشاورزی سهم عمده&zwnj;ای در آلوده کردن آب&zwnj;های خزر با سموم کشاورزی دارند. به گفته&zwnj;ی پژوهشکده&zwnj;ی اکولوژی دریای خزر، تا سال&zwnj;های گذشته سالانه حدود ۱۰ هزار تن سم کشاورزی از سوی ایران وارد دریای خزر می&zwnj;شد. با این حال به گفته&zwnj;ی این مرکز پژوهشی، در سال&zwnj;های اخیر تلاش&zwnj;های زیادی برای محدود کردن سموم کشاورزی به&zwnj;کار برده شده است و اکنون با اعمال روش&zwnj;های بیولوژیک در سه استان حاشیه دریای خزر، میزان سم&zwnj;های شیمیایی از ۱۰ هزار تن به چهار هزار تن کاهش یافته است. اما همچنان ورود سالانه چهار هزار تن مواد سمی به دریای خزر می&zwnj;تواند عامل مهمی برای آلودگی این دریا تلقی شود.<br /> &nbsp;</p> https://archive.radiozamaneh.com/science/2012/08/09/18124#comments آلودگی نفتی دریای خزر زیست بوم خزر محیط زیست Thu, 09 Aug 2012 15:44:51 +0000 18124 at https://archive.radiozamaneh.com https://archive.radiozamaneh.com/science/2012/05/04/13999 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/science/2012/05/04/13999" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-nevisandeh"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> بیژن روحانی </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="277" height="188" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/bijanroumz01.jpg?1336145345" /> </div> </div> </div> <p>بیژن روحانی - در کنار اخبار سیاسی و شور و حرارت فراوانی که این روزها در مورد خلیج فارس و به خصوص در مورد جزیره&zwnj;های آن به وجود آمده است، کارشناسان محیط زیست اما نسبت به سرنوشت زیست بوم دریایی این آبراهه هشدار می&zwnj;دهند.</p> <!--break--><!--break--><p>روز چهارشنبه سیزدهم اردیبهشت ماه، یک مقام مسئول در سازمان حفاظت محیط زیست ایران اعلام کرد سالانه یک میلیون و دویست هزار بشکه نفت خام وارد آب&zwnj;های خلیج فارس می&zwnj;شود.</p> <p>عبدالرضا کرباسی، معاون محیط زیست دریایی این سازمان به خبرگزاری مهر گفته است این میزان نفت خام وارده شده به خلیج فارس مشکلات بسیاری برای آبزیان و اکوسیستم آن ایجاد می&zwnj;کند، بنابراین سازمان محیط زیست قصد دارد برنامه&zwnj;هایی برای کاهش آن به اجرا درآورد. با این حال این کارشناس اعلام کرده است با توجه به آنکه روزانه بیش از ۱۳ میلیون بشکه نفت خام از طریق خلیج فارس صادر می&zwnj;شود، این میزان نشت نفت نسبت به نفت انتقال&zwnj;یافته ناچیز است، گرچه همین میزان ناچیز هم خسارت فراوانی بر جای می&zwnj;گذارد.</p> <p>&nbsp;</p> <p><a href="http://www.zamahang.com/podcast/2010/20120503_Environment_PersianGulfPollution_Rouhani.mp3"><img align="middle" alt="" src="http://radiozamaneh.com/sites/default/files/musicicon_14.jpg" /></a></p> <p>&nbsp;</p> <p>اما به جز ورود نفت از طریق نفت&zwnj;کش&zwnj;هایی که از خلیج فارس عبور می&zwnj;کنند، نشت از لوله&zwnj;های فرسوده انتقال نفت نیز عاملی برای آلودگی خلیج فارس و دریای عمان است.</p> <p>&nbsp;</p> <p><img align="left" alt="" src="http://www.radiozamaneh.com/sites/default/files/images/bijanroumz02.jpg" />پیش از این رییس سازمان محیط زیست ایران هشدار داده بود که بیش از دو هزار کیلومتر لوله فرسوده انتقال نفت وجود دارد که بیشتر آن&zwnj;ها نیز در کف دریا هستند و در صورت تعویض نشدن، نفت انتقالی از آن&zwnj;ها مدام به آب خلیج فارس نشت خواهد کرد.</p> <p>&nbsp;</p> <p>در سال ۱۳۸۹ شکستن یک خط انتقال نفت در استان بوشهر باعث آلودگی صدها هکتار از زمین&zwnj;های منطقه شد و بخشی از آلودگی نفتی نیز به خلیج فارس راه یافت.</p> <p>&nbsp;</p> <p>به جز نفت، فاضلاب&zwnj;های خانگی و صنعتی نیز آب&zwnj;های مرزی ایران را مورد تهدید قرار می&zwnj;دهد. در این زمینه یک کارشناس محیط زیست پیش&zwnj;تر اعلام کرده بود آلودگی خلیج فارس ۴۶ بار بیشتر از حد مجاز است.</p> <p>&nbsp;</p> <p>محمد درویش در گفت&zwnj;وگو با خبرگزاری مهر ورود فاضلاب&zwnj;های صنعتی و خانگی را یکی از مهم&zwnj;ترین مشکلات محیط زیست ایران دانسته و گفته بود اکنون گسترش آلودگی آب&zwnj;های سطحی به آب&zwnj;های مرزی ایران در خلیج فارس، دریای عمان و دریای خزر رسیده است.</p> <p>&nbsp;</p> <p>گرچه از چند سال پیش لزوم مجهز شدن مناطقی که بیش از ۲۰۰ هزار نفر جمعیت دارند به دستگاه&zwnj;های تصفیه فاضلاب مطرح شده و از سال گذشته نیز به صورت قانون درآمده، اما هنوز این قانون به صورت کامل اجرا نشده است.</p> <p> <strong> آلودگی&zwnj;های دریای خزر</strong></p> <p>&nbsp;</p> <p>ورود فاضلاب تصفیه نشده به دریای خزر، این زیست&zwnj;بوم دریایی را اکنون به یکی از دریاهای آلوده در دنیا تبدیل کرده است. ۹۵ درصد از کل فاضلاب خانگی استان گیلان بدون تصفیه وارد آب&zwnj;های سطحی می&zwnj;شود و سپس به دریا راه می&zwnj;یابد. به گفته&zwnj; امیر عبدوس، مدیرکل محیط زیست این استان، به جز فاضلاب&zwnj;های خانگی، تعداد زیادی از واحدهای صنعتی نیز فاضلاب خود را در طبیعت رها می&zwnj;کنند که بخش اعظم آن تصفیه نشده باقی مانده و آسیب&zwnj;های فراوانی به محیط وارد می&zwnj;کند. راه یافتن پس&zwnj;ماندهای خطرناک به آب&zwnj;های زیرزمینی و رودخانه&zwnj;ها به جز آلوده کردن آن&zwnj;&zwnj;ها، باعث آلودگی دریای خزر نیز شده است.</p> <p>&nbsp;</p> <p><img align="left" alt="" src="http://www.radiozamaneh.com/sites/default/files/images/bijanroumz03.jpg" />ساخت و ساز غیر مجاز در ساحل دریای خزر ودر حاشیه رودخانه&zwnj;هایی که به آن می&zwnj;ریزند نیز از دیگر عوامل تهدیدکننده محیط زیست دریایی است. مسئولان سازمان محیط زیست ایران می&zwnj;گویند ساخت و سازهای غیرمجاز در ساحل خزر که مانع از دسترسی آزادانه به این سواحل شده، تنوع زیستی را نیز به خطر انداخته و نسل برخی از ماهیان از جمله ماهیان خاویاری، سفید و کیلکا را تهدید می&zwnj;کند. بخش زیادی از این سواحل در اختیار سازمان&zwnj;ها ونهادهای دولتی است. مطابق برخی آمار، تنها در استان مازندران بیش از ۹۶ درصد از سواحل خزر در اختیار بخش دولتی یا خصوصی است.</p> <p>&nbsp;</p> <p>دولت ایران گرچه آیین&zwnj;نامه&zwnj;ای را برای آزادسازی حریم ۶۰ متری سواحل خزر در برنامه چهارم توسعه تصویب کرد، اما این مصوبه به طور کامل اجرا نشد و بنابراین در برنامه پنجم توسعه نیز گنجانده شد. کارشناسان محیط زیست، زمین&zwnj;های مجاور یک تالاب و یا آبگیر را نیز جزیی جدا نشدنی از آن اکوسیستم به حساب می&zwnj;آورند که باید مورد حفاظت قرار گیرد و هرگونه ساخت و ساز در آن تحت کنترل باشد.</p> <p>ساخت و سازهای بی&zwnj;رویه در حاشیه دریا و رودخانه&zwnj;ها باعث شده است تا جمیعت حیات وحش و آبزیان در بسیاری مناطق کاهش یابد. در ضمن برداشت شن و ماسه از بستر دریا و رودخانه&zwnj;&zwnj;ها برای کارهای ساختمانی نیز تخریب این زیستگا&zwnj;های طبیعی را به همراه داشته است.</p> <p> رها کردن حجم انبوه زباله در حاشیه رودخانه&zwnj;ها باعث شد تا در هفته گذشته سیلاب در استان گیلان این زباله&zwnj;ها را به داخل تالاب انزلی ببرد، به طوری که بخش&zwnj;هایی از این تالاب با حجم قابل ملاحظه&zwnj;ای از زباله پوشیده شد. سازمان محیط زیست استان گیلان اعلام کرده وضعیت ویژه&zwnj;ی این تالاب در ستاد مدیریت بحران مطرح شده است.</p> <p>&nbsp;</p> <p>در همین زمینه:<br /> <a href="http://www.radiozamaneh.com/taxonomy/term/2815"> بیژن روحانی در رادیو زمانه</a></p> https://archive.radiozamaneh.com/science/2012/05/04/13999#comments آلودگی‌های زیست‌ بومی بیژن روحانی خلیج فارس دریای خزر محیط زیست Fri, 04 May 2012 15:25:18 +0000 13999 at https://archive.radiozamaneh.com