مهاجران افغان

ممنوعیت حضور پناهجویان افغان در دو استان دیگر ایران

Maryam — Sat, 14 Jul 2012 15:30:20 +0000

مدیرکل امور اتباع وزارت کشورایران از اعمال محدودیت حضور پناهجویان افغان مجاز و غیرمجاز در استان‌های مازندران و هرمزگان خبرداد.

محمد تهوری، مدیرکل امور اتباع وزارت کشور ایران امروز شنبه، ٢۴ تیرماه در گفت‌وگو با خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، گفت: “‌ سال گذشته درخواست‌هایی از سوی استان مازندران و هرمزگان برای اعمال محدودیت حضور افغان‌ها ارائه شد که سال جاری اجرا می‌شود.”

وی افزود: “افزون براین با توجه به اتفاقات اخیر از استان‌های یزد و کرمان نیز درخواست‌هایی برای اعمال محدودیت به حضور افغان‌ها داشته‌ایم.”

مدیرکل امور اتباع وزارت کشور با بیان اینکه استفاده از تمام امکانات فرهنگی تفریحی، پارک‌ها و بوستان‌ها در کشور را برای تمام پناهندگان و اتباع مجاز آزاد است، ادامه داد: ” موضوع پارک صفه اصفهان موضوعی امنیتی بود، چرا که برپایه سخنان یکی از مسئولان که البته مورد تائید ما نیست سالانه اتباع غیرمجاز افغان در روز ۱۳ فروردین به مناسبت ورود محمود افغان در این منطقه گردهم آمده و این روز را گرامی می‌داشتند.”

تیرماه سال جاری اداره کل امور اتباع و مهاجرین خارجی استانداری یزد از شهروندان و اتباع افغان مجاز استان خواسته بود که “جهت برخورد قانونی”، محل اقامت و اشتغال اتباع افغان غیرمجاز را با تلفن و ارسال پیام کوتاه و یا از طریق ایمیل به اطلاع مسئولان استان برسانند

١٧تیرماه سال جاری عبدالرضا شیخ الاسلامی، وزیر کار، تعاون و رفاه اجتماعی اشتغال اتباع خارجی در ایران را ممنوع اعلام کرده بود.

از سوی دیگر، خبرگزاری مهر٢٠ تیرماه سال جاری، به نقل ازسرهنگ رحیم رمضان آقایی، معاون فنی مهندسی پلیس راهور با تشریح جزئیات تغییر گواهینامه‌ها نوشته بود: “اتباع خارجی با مراجعه به معاونت اتباع بیگانه نیروی انتظامی و طی مراحل گواهینامه دریافت کنند، اما مهاجران افغان با کارت اقامت نمی‌توانند گواهینامه بگیرند و گواهینامه افغانستان نیز در ایران معتبراعتبار ندارد.”

تیرماه سال جاری نیز در پی وقایع اخیر شهر یزد، اداره کل امور اتباع و مهاجرین خارجی استانداری یزد از شهروندان و اتباع افغان مجاز استان خواسته بود که “جهت برخورد قانونی”، محل اقامت و اشتغال اتباع افغان غیرمجاز را با تلفن و ارسال پیام کوتاه و یا از طریق ایمیل به اطلاع مسئولان استان برسانند.

چندی پیش در پی انتشار خبری مبنی بر تجاوز به یک دختر ۱۸ ساله در یزد که رسانه‌های ایران متهمان آن را دو مهاجر افغان عنوان کردند، گروهی ازمردم منطقه به خانه‌های مهاجران افغان در این شهر حمله کرده، آن‌ها را مورد ضرب و شتم قرار داده و چند خانه را به آتش کشیدند. این ماجرا تنش‌هایی را میان جمهوری اسلامی ایران و افغانستان ایجاد کرد.

در چند ماه اخیر برخورد با مهاجران خارجی، به‌ویژه اتباع افغان در ایران شدت بیشتری یافته است.

به گفته مقام‌های دولتی ایران حدود سه میلیون مهاجر افغان در ایران ساکن هستند که دو سوم از آن‌ها مهاجر غیرقانونی قلمداد می‌شوند. بسیاری از این مهاجران، به دلیل نداشتن کارت اقامت قانونی، از حق کار و استخدام‌های قانونی در ایران محروم‌ هستند.

ایران دربرابر انتقاد مدافعان حقوق پناهجویان درباره نحوه رفتار با افغان‌ها می‌گوید برای بیش از سه دهه میزبان خوبی برای اتباع افغانستان بوده است. به گفته مقام‌های دولتی، افغان‌هایی که کارت اقامت داشته باشند، از حقوق قانونی برخوردارند اما افغان‌های “غیرمجاز” دستگیر و اخراج می‌شوند.

با این وجود، مدافعان حقوق بشر با انتشار گزارش‌هایی از محدودیت‌ها و محرومیت‌های بیش از پیش مهاجران افغان در ایران به نوع برخوردهای صورت گرفته با آنها انتقاد دارند.

ایرانی افغانی و افغانی ایرانی

Thu, 12 Jul 2012 16:29:27 +0000

اکبر گنجی

اکبر گنجی - چند میلیون ایرانی در دیگر کشورها اقامت دارند. صدهاهزار افغانی نیز در ایران اقامت دارند. ایرانیان مقیم خارج - اگر دانشجویان را نادیده بگیریم - دارای شغلی هستند و کاری انجام می‌دهند. افغانی‌های مقیم ایران نیز مشغول کاری هستند. با این تفاوت که آنها سخت‌ترین کارها را انجام می‌دهند. یکی از این کارها، ساختمان‌سازی در شهرهای بزرگی چون تهران است.

گروه بسیار انگشت‌شماری از ایرانیان مقیم خارج مرتکب جرایمی شده‌اند و می‌شوند. وقتی جرایم این گروه‌های انگشت‌شمار توسط رسانه‌ها برجسته می‌شود تا چهره‌ای مشوش از ایرانیان برساخته شود، همه ما به شدت ناراحت می‌شویم. به تعبیر دیگر، غرور ملی‌مان لطمه می‌بیند.

یک ایرانی سالخورده مقیم آمریکا مقداری تریاک و هزار و ۹۰۰ قرص متادون، آلپرازولام و والیوم به همراه خود وارد آمریکا می‌کند. پلیس گمرک آنها را کشف می‌کند. روزنامه لس‌آنجلس تایمز روز دوم ماه تیر سال ۱۳۹۱ خبر آن را منتشر می‌کند. سپس وب‌سایت‌های فارسی زبان نیز آن را منتشر می‌کنند. این نوع فضاسازی ضد ایرانی ناموجه است. مگر آمریکا دارای بیشترین زندانی در جهان نیست. بیشترین زندانی فقط از نظر تعداد نیست، بلکه با ملاک "از هر یکصد هزار تن، چند زندانی؟" نیز دارای بیشترین زندانی در سطح جهان است. خطرناک‌ترین زندانیان در زندان‌های این کشور حضور دارند.

جیمی کارتر، روز پنجم تیرماه امسال طی مقاله‌ای در نیویورک تایمز نوشت که دولت آمریکا ده اصل از سی ماده اعلامیه جهانی حقوق بشر را نقض کرده است. او در ادامه می‌نویسد: "مقامات آمریکایی افشا کرده‌اند برای گرفتن اعتراف از بعضی از این زندانی‌ها، تعدادی‌ از آنها را که در دادگاه نظامی محاکمه شده بوده‌اند مورد شکنجه قرار داده‌اند؛ بعضی‌شان بیش از صدبار با حس غرق‌شدگی شکنجه شده‌اند یا اسلحه به سوی‌شان گرفته شده، دریل کنار سرشان گرفته شده یا به تجاوز جنسی تهدید شده‌اند."

آیا هیچکس می‌تواند با این شاخص چهره کل آمریکایی‌ها را مخدوش سازد؟ همان مردم بهترین دانشگاه‌های جهان را پدید آورده‌اند. همان مردم سرآمد رشد علم بوده‌اند. همان مردم در کمک‌های خیریه نیز سرآمد هستند. به عنوان نمونه، وارن بافت - که گفته می‌شود با ۴۴ میلیارد دلار دارایی سومین فرد ثروتمند جهان است و در یک خانه متوسط زندگی می‌کند- گفته است که ۹۹ درصد دارایی خود را به سازمان‌های خیریه خواهد بخشید. آمریکا کشوری مهاجرپذیر است که قلمرو سیاسی خود را به روی خارجی‌ها گشوده است. بسیاری از خارجی‌ها در این کشور به مقام وزارت رسیده و یا به مقامات بالای قضایی و نظامی دست یافته‌اند.

داوری منصفانه درباره یک ملت

وقتی درباره ملتی داوری می‌کنیم، باید منصفانه همه شاخص‌ها را در نظر بگیریم و منفی‌ترین شاخص‌ها را به ویژگی آن مردم مبدل نسازیم.

اگر به چند میلیون ایرانی مقیم خارج بنگریم، آنها را جمعیتی تحصیل کرده، دارای شغل‌های آبرومند و در مجموع ثروتمند خواهیم یافت، اما وقتی فضاسازی علیه شهروندان یک کشور صورت می‌گیرد، کمپانی اپل نیز از فروش یک آی‌پد به دختر ایرانی- آمریکایی خودداری می‌کند.

اگر به چند میلیون ایرانی مقیم خارج بنگریم، آنها را جمعیتی تحصیل کرده، دارای شغل‌های آبرومند و در مجموع ثروتمند خواهیم یافت، اما وقتی فضاسازی علیه شهروندان یک کشور صورت می‌گیرد، کمپانی اپل نیز از فروش یک آی‌پد به دختر ایرانی- آمریکایی خودداری می‌کند. آن دختر نیز فیلمی تهیه می‌کند و در آن با رئیس‌جمهور آمریکا در خصوص این رفتار تبعیض‌آمیز و تحریم‌های اقتصادی سخن می‌گوید.

افغانی‌های مقیم ایران نیز مردمانی زحمتکش و سختکوش هستند. اقلیتی از آنها مرتکب جرایمی شده‌اند و می‌شوند؛ به همان دلیلی که جرایم خلافکاران دیگر کشورها را به همه مردم آن کشورها نمی‌توان نسبت داد، جرایم این اقلیت افغان را هم نمی‌توان به کل افغانی‌های مقیم ایران نسبت داد.

ما افغانی هستیم، افغانی‌ها هم ایرانی هستند

همه ایرانیان مقیم خارج فعالان سیاسی ناراضی نبوده‌اند که به دلیل سرکوب‌های جمهوری اسلامی از ایران گریخته باشند. بخشی از آن‌ها به دلایل سیاسی و بخش وسیعی از آنها برای زندگی بهتر در کشورهای توسعه یافته غربی مهاجرت کرده‌اند.

بسیاری از افغان‌ها ایرانی شده‌اند، به همان معنایی که بسیاری از ایرانی‌ها آمریکایی، آلمانی، فرانسوی، کانادایی و غیره شده‌اند. ایرانیان مقیم جوامع غربی خواهان حقوق برابر با شهروندان این کشورها هستند. هیچ نوع تبعیضی را برنمی‌تابند. افغان‌های مقیم ایران نیز باید حقوقی برابر با ایرانیان داشته باشند. هر نوع تبعیضی نسبت به آنها ناروا است.

حتی اگر همین امروز جمهوری اسلامی سرنگون و رژیمی صد در صد دموکراتیک جایگزین آن شود، بسیاری از آنها- حتی مخالفان سیاسی- به ایران بازنخواهند گشت. دلایل این امر بسیار است. یک بار همه چیز را گذاشتن و رفتن و از نو شروع کردن، تجربه سخت و تکان دهنده‌ای بوده است.

تکرار این تجربه بسیار دشوار است. از سوی دیگر، حتی اگر ایران دارای رژیمی دموکراتیک شود، باز هم سطح توسعه آن تا زمان طولانی مشابه سطح توسعه جوامع غربی نخواهد شد. ایرانیانی که سال‌ها به این سطح از زندگی عادت کرده‌اند، بعید است- با بازگشت به ایران- حاضر به تقلیل سطح زندگی خود شوند.

شماری از مردم افغان نیز از ستم گریخته‌اند و به ایران پناه آورده‌اند. حکومت‌های ستمگر داخلی، جنگ، اشغال آن کشور از سوی اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی و سپس دولت آمریکا، ناامنی گسترده و غیره آنها را به ایران کشانده است. بدیهی است که سطح توسعه اجتماعی ایران بسیار جلوتر از افغانستان است.

حتی اگر امنیت کامل در افغانستان برقرار شود- چنین چشم‌اندازی در حال حاضر اصلاً وجود ندارد و با خروج نیروهای آمریکایی و غربی در پایان سال ۲۰۱۴ نزاع بر سر تصاحب قدرت افزایش خواهد یافت- بازهم به دلیل زندگی بهتر در ایران، بسیاری از افغان‌ها به کشور خود بازنخواهند گشت.

به تعبیر دیگر، بسیاری از افغان‌ها ایرانی شده‌اند، به همان معنایی که بسیاری از ایرانی‌ها آمریکایی، آلمانی، فرانسوی، کانادایی و غیره شده‌اند. ایرانیان مقیم جوامع غربی خواهان حقوق برابر با شهروندان این کشورها هستند. هیچ نوع تبعیضی را برنمی‌تابند. افغان‌های مقیم ایران نیز باید حقوقی برابر با ایرانیان داشته باشند. هر نوع تبعیضی نسبت به آنها ناروا است. فراموش نکنیم و دائماً با خود تکرار کنیم: "ما افغانی هستیم، افغانی‌ها هم ایرانی هستند."

نصب بنر تبليغاتی عليه مهاجران غيرمجاز در يزد

Sun, 08 Jul 2012 09:04:27 +0000

در پی وقايع اخير شهر يزد، اداره کل امور اتباع و مهاجرين خارجی استانداری يزد بنرهای تبليغاتی‌ای عليه مهاجران غيرمجاز در سطح شهر نصب کرد.

اداره کل امور اتباع و مهاجران خارجی استانداری يزد با نصب اين بنر در سطح شهر يزد از شهروندان و اتباع افغان مجاز استان تقاضا کرده است که "جهت برخورد قانونی"، محل اقامت و اشتغال اتباع افغان غيرمجاز را با تلفن و ارسال پيام کوتاه و يا از طريق ايميل به اطلاع مسئولان استان برسانند.

در روزهای اخير در پی انتشار خبری مبنی بر تجاوز به يک دختر ۱۸ ساله در يزد که رسانه‌های ايران متهمان آن را دو مهاجر افغان عنوان کردند، گروهی به خانه‌های مهاجران افغان در اين شهر حمله کرده، آن‌ها را مورد ضرب و شتم قرار داده و چند خانه را به آتش کشيدند.

اين ماجرا تنش‌هايی را ميان جمهوری اسلامی ايران و افغانستان ايجاد کرد.

فرامرز تمنا، از سخنگويان وزارت امور خارجه افغانستان، روز گذشته (يکشنبه ۱۱ تيرماه) در يک نشست خبری در کابل گفت هيئتی از سوی سفارت افغانستان برای بررسی اين موضوع به اين شهر اعزام می‌شود. هم‌زمان وزارت امور خارجه ايران، شاه مردان قل، کاردار سفارت افغانستان در تهران را در ارتباط به اين موضوع احضار کرد.

در روزهای اخير برخورد با مهاجران خارجی، به‌ويژه اتباع افغان در ايران شدت بيشتری يافته است

در روزهای اخير برخورد با مهاجران خارجی، به‌ويژه اتباع افغان در ايران شدت بيشتری يافته است.

هفته گذشته غلامرضا غلامی، مديرکل اتباع و مهاجران خارجی استانداری فارس گفت نانوايی‌ها، اغذيه‌فروشی‌ها و مراکز مربوط به بهداشت اجازه ارائه خدمات به مهاجران و اتباع خارجی غيرقانونی را ندارند. وی گفت اين اقدام به منظور جلوگيری از شيوع بيماری‌های واگيردار از طريق اتباع خارجی غيرمجاز که "به علت ورود غيرقانونی، هيچ کدام از مراحل قرنطينه را هنگام ورود به کشور طی نکرده‌اند"، صورت می‌گيرد.

اما غلام‌رضا غلامی، دو روز بعد اين موضوع را تکذيب کرد و گفت: "اين‌که دستورالعملی مبنی بر جلوگيری از فروش کالا به اتباع بيگانه در اين استان صادر شده، کذب محض است."

عبدالرضا شيخ‌الاسلامی، وزير کار ايران نيز روز چهارشنبه ۱۴ تيرماه جاری اشتغال اتباع خارجی را در اين کشور ممنوع اعلام کرد و گفت به کارگيری اتباع کشورهای ديگر از جمله افغانستان بايد به تأييد "مراجع قانونی" برسد.

وی گفت: "وزارت کار، تعاون و رفاه اجتماعی با هر کارگاهی که اتباغ غيرمجاز خارجی را استخدام کند، برخورد قانونی می‌کند."

به گفته مقام‌های دولتی ايران حدود سه ميليون مهاجر افغان در ايران ساکن هستند که دو سوم از آن‌ها مهاجر غيرقانونی قلمداد می‌شوند.

بسياری از اين مهاجران، به دليل نداشتن کارت اقامت قانونی، از حق کار و استخدام‌های قانونی در ايران محروم‌ هستند.

دولت ايران سکونت افغان‌ها را در ۲۸ استان ايران ممنوع اعلام کرده است. افغان‌ها در حال حاضر تنها مجازند در استان‌های تهران، البرز و قم بدون محدوديت سکونت داشته باشند.

ايران در مقابل انتقاد مدافعان حقوق پناهجويان درباره نحوه رفتار با افغان‌ها می‌گويد برای بيش از سه دهه ميهمان خوبی برای اتباع افغانستان بوده است.

به گفته مقام‌های دولتی، افغان‌هايی که کارت اقامت داشته باشند، از حقوق قانونی برخوردارند اما افغان‌های "غيرمجاز" دستگير و اخراج می‌شوند.

با اين حال مدافعان حقوق بشر با انتشار گزارش‌های متعدد از محدوديت‌ها و محروميت‌های بيش از پيش مهاجران افغان در ايران می‌گويند.

تکذيب محروميت اتباع خارجی از خريد کالا و مواد غذايی در ايران

Wed, 04 Jul 2012 06:52:26 +0000

يک مقام دولتی در استان فارس در جنوب ايران، خبر عدم فروش مواد غذايی و ارايه خدمات به اتباع خارجی از جمله افغان‌ها را در اين استان تکذيب کرد.

غلام‌رضا غلامی، مديرکل اتباع و امور مهاجران خارجی استان فارس سه‌شنبه ۱۳ تير ۱۳۹۱ به خبرگزاری فارس گفت: "اين‌که دستورالعملی مبنی بر جلوگيری از فروش کالا به اتباع بيگانه در اين استان صادر شده، کذب محض است."

وی افزود: "همان‌طور که به وضوح مشاهده می‌شود، تمام اتباع بيگانه در تأمين مايحتاج خود در اين استان به طور کامل آزاد هستند و در اين مورد ممانعتی وجود ندارد."

برخی رسانه‌های ايران پيشتر به نقل از غلامی خبر داده بودند نانوايی‌ها، اغذيه‌فروشی‌ها و مراکز مربوط به بهداشت در شيراز اجازه ارائه خدمات به مهاجران و اتباع خارجی غيرقانونی را ندارند.

اين مقام دولتی گفته است: "بايد اين فرهنگ ايجاد شود که مردم با مشاهده يک تبعه بيگانه از او مطالبه کارت کرده و در صورت عدم ارائه کارت در اسرع وقت اطلاع‌رسانی کنند."

غلام‌رضا غلامی: اين‌که دستورالعملی مبنی بر جلوگيری از فروش کالا به اتباع بيگانه در اين استان صادر شده، کذب محض است

به گفته وی "ورود اتباع بيگانه غيرمجاز که باعث بروز مشکلات بسياری در حوزه‌های مختلف فرهنگی، اقتصادی، بهداشتی، اجتماعی و امنيتی شده، به قدری بسيار است که به نظر می‌رسد حساسيت‌ها در اين راستا کاهش يافته است."

غلامی شمار اتباع مجاز و غيرمجاز شناسايی شده استان فارس را به ترتيب ۶۳ هزار نفر و ۱۴۴ هزار نفر اعلام کرده بود.

در روزهای اخير برخورد با مهاجران خارجی، به‌ويژه اتباع افغان در ايران شدت بيشتری يافته است.

در اين روزها در پی انتشار خبری مبنی بر تجاوز به يک دختر ۱۸ ساله در يزد که رسانه‌های ايران متهمان آن را دو مهاجر افغان عنوان کردند، گروهی به خانه‌های مهاجران افغان در اين شهر حمله کرده، آن‌ها را مورد ضرب و شتم قرار داده و چند خانه را به آتش کشيدند.

اين ماجرا تنش‌هايی را ميان جمهوری اسلامی ايران و افغانستان ايجاد کرد.

فرامرز تمنا، از سخنگويان وزارت امور خارجه افغانستان، روز يکشنبه ۱۱ تيرماه در يک نشست خبری در کابل گفت هيئتی از سوی سفارت افغانستان برای بررسی اين موضوع به اين شهر اعزام می‌شود. هم‌زمان وزارت امور خارجه ايران، شاه مردان قل، کاردار سفارت افغانستان در تهران را در ارتباط به اين موضوع احضار کرد.

برپايه آمارهای رسمی، بيش از يک‌ميليون و نيم پناهنده افغان به‌شکل رسمی و بيش از دو و نيم‌ميليون نفر به‌صورت غيررسمی و غيرقانونی در ايران زندگی می‌کنند.

محروم کردن مهاجران خارجی غيرمجاز در استان فارس از خريد مواد غذايی

Mon, 02 Jul 2012 19:09:48 +0000

مديرکل اتباع و مهاجران خارجی استانداری فارس گفت نانوايی‌ها، اغذيه‌فروشی‌ها و مراکز مربوط به بهداشت اجازه ارائه خدمات به مهاجران و اتباع خارجی غيرقانونی را ندارند.

روابط عمومی اداره کل امور اتباع و مهاجرين خارجی به نقل از غلامرضا غلامی، مديرکل اتباع و مهاجران خارجی استانداری فارس اعلام کرد که اين اقدام به منظور جلوگيری از شيوع بيماری‌های واگيردار از طريق اتباع خارجی غيرمجاز که "به علت ورود غيرقانونی، هيچ کدام از مراحل قرنطينه را هنگام ورود به کشور طی نکرده‌اند"، صورت می‌گيرد.

به گفته غلامرضا غلامی اقدام فوق با هماهنگی مجمع امور صنفی، دانشگاه علوم پزشکی، سازمان صنعت، معدن و تجارت استان فارس صورت گرفته و نيروی انتظامی و مراجع قضايی استان با فروشندگان کالا و ارائه‌دهندگان خدمات به اتباع خارجی غيرمجاز به شدت برخورد خواهند کرد.

غلامی اين نگرانی را "منطقی" خواند و گفت: "برای رفع نگرانی مردم شريف استان فارس به‌ويژه شهر مقدس شيراز، آمادگی کامل داريم تا با همکاری ساير دستگاه‌های مرتبط نسبت به برخورد قانونی و پلمب برخی مراکز از جمله نانوايی‌ها و اغذيه‌فروشی‌ها و مراکزی که با بهداشت مردم سر و کار دارند اقدام کنيم."

اين مقام مسئول از مغازه‌داران و مردم خواست که کارت اقامت اتباع خارجی را از آن‌ها بخواهند و در اين رابطه افزود: "کارفرمايان و صاحبان حِرَف و مشاغل در استان فارس برای دور ماندن از عواقب قانونی اين طرح، کافی است قبل از ارائه خدمات به اتباع بيگانه، از هويت آن‌ها با رؤيت کارت و مجوز اقامت قانونی آن‌ها اطمينان حاصل کنند."

غلامرضا غلامی پيش از اين در فروردين‌ماه سال جاری گفته بود اتباع غيرمجاز تا پايان خردادماه امسال مهلت دارند که اين استان را ترک کنند

وی همچنين افزود: "هر يک از شهروندان برای اطمينان يافتن از ناقل نبودن اتباع خارجی که در اماکن عمومی از جمله اتوبوس و وسايل نقليه و صف نانوايی‌ها حضور می‌يابند می‌توانند مشخصات هويتی اتباع را مطالبه و رؤيت کنند و اتباع نيز ملزم به همراه داشتن کارت و مجوز اقامت قانونی خود هستند."

مديرکل اتباع و مهاجران خارجی استانداری فارس اين اقدام را در راه "حفظ امنيت روانی جامعه در خصوص فعاليت سالم اتباع خارجی" دانسته است.

غلامرضا غلامی پيش از اين در فروردين‌ماه سال جاری گفته بود اتباع غيرمجاز تا پايان خردادماه امسال مهلت دارند که اين استان را ترک کنند.

وی افزوده بود: "پس ازجمع‌آوری اتباع غيرمجاز و انتقال آن‌ها به اردوگاه، از آن‌ها انگشت‌نگاری صورت می‌گيرد و سپس به کشورشان انتقال داده می‌شوند."

وی شمار اتباع مجاز و غيرمجاز شناسايی شده استان فارس را به ترتيب ۶۳ هزار نفر و ۱۴۴ هزار نفر اعلام کرده بود.

در روزهای اخير برخورد با مهاجران خارجی، به‌ويژه اتباع افغان در ايران شدت بيشتری يافته است.

در اين روزها در پی انتشار خبری مبنی بر تجاوز به يک دختر ۱۸ ساله در يزد که رسانه‌های ايران متهمان آن را دو مهاجر افغان عنوان کردند، گروهی به خانه‌های مهاجران افغان در اين شهر حمله کرده، آن‌ها مورد ضرب و شتم قرار داده و چند خانه را به آتش کشيدند.

اين ماجرا تنش‌هايی را ميان جمهوری اسلامی ايران و افغانستان ايجاد کرد.

سازمان عدالت برای ايران روز سه‌شنبه، ۱۶ خردادماه جاری گزارش جامعی از نقض حقوق افغان‌ها در ايران را به احمد شهيد، گزارشگر ويژه سازمان ملل درباره وضعيت حقوق بشر در ايران تسليم کرد.

در اين گزارش با تأکيد بر محروميت افغان‌های مقيم ايران از بسياری از حقوق اوليه انسانی در زمينه بهداشت، کسب و کار و آموزش، از احمد شهيد خواسته شده است که دولت ايران را وادار سازد به کمپين گسترده خود عليه پناهندگان افغان پايان دهد.

٣٠٠ تبعه افغان در ايران بازداشت شدند

Mon, 02 Jul 2012 14:37:40 +0000

بيش از ٣٠٠ تبعه افغان که گفته می‌شود اقامت آن‌ها غيرمجاز بوده در شهرستان جيرفت بازداشت شدند.

خبرگزاری دانشجويان ايران (ايسنا) امروز، دوشنبه ۱۲ تيرماه گزارش داد، عباس ابراهيمی، سرپرست فرماندهی نيروی انتظامی شهرستان جيرفت گفته است: "در راستای ادامه طرح رزمايش عاشورا و اجرای طرح ارتقای امنيت اجتماعی با هماهنگی مقامات قضايی و ورود نيروهای پليس اطلاعات و امنيت، مکان‌های سکونت افغان‌ها شناسايی و طی ٢٤ ساعت گذشته در يک اقدام غافلگيرانه بيش از ٣٠٠ نفر از اتباع افغانی غيرمجاز در شهرستان جيرفت دستگير شدند."

وی از دستگيری اعضای "چند باند سرقت متشکل از اتباع افغان" در طول يک ماه گذشته و نيز از شناسايی و جمع‌آوری کارگاه‌های خدماتی و توليدی و واحدهای صنفی سطح شهر جيرفت دارای کارگر افغان غيرمجاز خبر داد.

ابراهيمی ضمن هشدار نسبت به "به‌کارگيری اتباع‌ بيگانه غيرمجاز در کارگاه‌ها و واحدهای صنفی" گفت: "با توجه به اشتغال افاغنه غيرمجاز در سطح شهرستان جيرفت برای جمع‌آوری آن‌ها نيازمند همکاری مردم هستيم زيرا آن‌ها با برنامه‌ريزی و تشکيل گروه‌ اقدام به سرقت در شهرک‌های تاز‌ه‌ تأسيس و مکان‌های دارای ضعف امنيتی می‌کنند‌."

عباس ابراهيمی، سرپرست فرماندهی نيروی انتظامی شهرستان جيرفت نسبت به "به‌کارگيری اتباع‌ بيگانه غيرمجاز در کارگاه‌ها و واحدهای صنفی" هشدار داد

پيش از اين در فروردين‌ماه سال جاری، محمد تهوری، مشاور وزير و مديرکل امور اتباع و مهاجران خارجی وزارت کشور ايران از آغاز "طرح صدور گذرنامه و برگه تعيين تکليف برای اتباع افغانی" خبر داده و گفته بود: "مجردان افغان تا خردادماه سال جاری فرصت دارند تا تکليف وضعيت خود را روشن کنند. پس از پايان تاريخ‌های اعلام شده، دارندگان برگه‌های تعيين تکليف بايد کشور را ترک کنند، در غير اين‌صورت، بر پايه قانون دستگير و از کشور اخراج می‌شوند."

به گزارش تارنمای همشهری آنلاين، وی گفته بود: "از زمان آغاز طرح ساماندهی اتباع خارجی تا‌کنون ١٨٠ هزار تبعه افغانی مجرد کشور را ترک کرده‌اند."

۱۶ خردادماه سال جاری ، سازمان عدالت برای ايران گزارش جامعی از نقض حقوق افغان‌ها در ايران را به احمد شهيد، گزارشگر ويژه سازمان ملل درباره وضعيت حقوق بشر در ايران تسليم کرد.

در اين گزارش نوشته شده بود: "در حالی که شرايط سياسی و امنيتی افغانستان برای زندگی عادی نامساعد است، دولت ايران اعلام کرده است مردان مجرد افغان مقيم استان‌های تهران، خراسان رضوی و اصفهان تا آخر ماه جاری (خرداد) از اين کشور اخراج خواهند شد."

دولت ايران، پس از سال ۲۰۰۱ با اجرای طرح سرشماری و روشن شدن دقيق شمار افغان‌ها و صدور کارت‌هايی موسوم به "طلايی"، سعی در نظارت و کنترل زندگی آن‌ها داشته است.

هم‌اکنون، طرح تشديد برخورد با اتباع بيگانه غيرمجاز در بسياری از استان‌های ايران به‌ويژه استان‌های مرزی اجرا می‌شود.

ارديبهشت ماه سال جاری، خبرگزاری فارس به نقل از تقی شفيعی مديرکل امور اتباع بيگانه استانداری مازندران گزارش داد " مازندران به عنوان استانی ممنوع، از ١٠ تيرماه سال جاری مجاز به پذيرش اتباع غيرقانونی افغانی نخواهد بود."

برخوردهای خشونت‌آمیز با مهاجران افغان در ایران

Mon, 02 Jul 2012 09:59:36 +0000

در گفت‌وگو با فرزین وحدت، جامعه‌شناس

پانته‌آ بهرامی

پانته‌آ بهرامی - شدت برخوردهای خشونت‌آمیز با مهاجران افغان در ایران طی چند سال اخیر روندی روبه افزایش داشته است.

هفته گذشته، جسد یک زن جوان ۱۸ ساله ایرانی که به گفته محمد دهقانی، سخنگوی سفارت ایران در کابل، توسط دو مهاجر افغان‌ مورد تجاوز قرار گرفته بود، در چاهی در اطراف شهر یزد کشف می‌شود.

انتشار خبر یادشده، سرآغاز یک انتقام‌گیری گسترده می‌شود: شماری از شهروندان ایرانی در شهر یزد، به محل سکونت افغان‌ها، در محله «کشتارگاه» این شهر حمله می‌کنند، با شماری از مهاجران افغان منطقه درگیر می‌شوند و خانه‌های آنها را آتش می‌زنند. این در حالی است که دولت ایران بر اساس تعهدات بین‌المللی، مسئول حفظ جان و مال افغان‌های مقیم این کشور است.

مهاجران افغان به‌ویژه در سه دهه اخیر با مشکلات عدیده‌ای در حکومت اسلامی روبه‌رو بوده‌اند، تا آنجا که در حال حاضر برای سکونت در ۲۰ استان ایران با ممنوعیت روبه‌رو هستند. به همین بهانه فرزین وحدت، جامعه‌شناس، پیشینه تاریخی برخورد ایرانیان با خارجی‌تباران را در گفت‌وگو با زمانه ترسیم کرده است.

فرزین وحدت: قبل از انقلاب نسبت به خارجی‌های اروپایی یا آمریکایی نوعی حس تحسین، ستایش و حتی حقارت وجود داشت که به نظر من موجب احساس پیچیده‌ای می‌شد که با شروع انقلاب و انقلابی شدن توده‌های مردم بیشتر خودش را نشان داد.

اروپایی‌ستیزی، آمریکایی‌ستیزی و غرب‌ستیزی خیلی زیاد و چندسال بعد از انقلاب هم خیلی شدیدتر شد. احساسات آدم‌ها به‌خصوص در جوامع و حتی در فرد، پدیده‌ای یکدست و یکپارچه و در یک خط مستقیم نیست. این نوع احساسات خیلی پیچیده و لایه لایه هستند و من فکر می‌کنم حس ستایش و حقارت هر دو توامان نسبت به خارجی‌ها و به طور مشخص نسبت به غربی‌ها وجود داشت و قبل از انقلاب بیشتر حس ستایش خود را بروز می‌داد و بعد از انقلاب‌ همان احساس توامان حقارت و ستایش، البته بیشتر در وجه حقارت خودش را بروز داد.

وقتی این حس در انسان به وجود می‌آید، به نظر من بیشتر با خارجی‌ستیزی خودش را نشان می‌دهد و فکر می‌کنم در ده‌سال بعد از انقلاب، این حس غرب‌ستیزی که دولت هم به آن کمک می‌کرد، خیلی قوی شده بود.

در ۱۵ـ ۱۰ سال اخیر دوباره در این زمینه یک‌مقدار تغییر پیدا شده است. به نظر من حس حقارت نسبت به اروپایی‌ها شاید مقداری تخفیف پیدا کرده است، به خاطر اینکه ایران به‌هرحال غرب را به چالش کشید و حداقل در نظر برخی ایرانی‌ها این چالش به نسبت موفق بوده است. یعنی اگر شما مثلاً به قضایای قرن بیستم ایران نگاه کنید، ایرانی‌ها در مقابل غربی‌ها همیشه توسری‌خور بودند و چنین حسی داشتند، ولی بعد از انقلاب همین گرفتن گروگان‌ها یک حس غرور را در ایرانی‌ها به‌وجود می‌آورد و این حس حقارت به نظر من نسبت به غربی‌ها کمتر شده و حس ستایش بیشتر شده است. به خاطر اینکه هر وقت دولتی بیآید و تبلیغات منفی در پیوند با غربی‌ها صورت دهد و خود هم مورد علاقه مردم نباشد، به صورت خیلی منطقی این حس در مردم به‌وجود می‌آید که آن خارجی می‌تواند خیلی هم خوب و مورد ستایش باشد.

همین حس در مورد شوروی به‌وجود آمده بود. قبل از اینکه حکومت شوروی فروپاشی کند و هر کاری در آمریکا و اروپا انجام می‌شد، مردمی که در شوروی زندگی می‌کردند، با چشم ستایش به آن‌ها نگاه می‌کردند. من فکر می‌کنم تا مقداری این حس در ایرانی‌ها الان به‌وجود آمده است. البته این‌ها هیچ وقت یکسو نیست و هر دو وجود دارند، ولی کفه ترازو به نظر من به طرف حس ستایش بیشتر کشیده شده است. البته آن طرف قضیه هم تا حدی وجود دارد.

نفی دیگری و نقش رسانه‌ها

هویت‌یابی با سرکوب قومیت‌ها موضوع جدیدی نیست. در جنگ جهانی دوم نازی‌ها خود را با سرکوب یهودی‌ها تعریف می‌کردند. این پدیده به نقصان تعریف از خود در روان‌شناسی اجتماعی برمی‌گردد.

دولت در ایران از اقبال عمومی و مشروعیت خیلی کمی برخوردار است و از این حس ناسیونالیسم ایرانی که در بین مردم خیلی شدید شده و بالا رفته است، استفاده و سوءاستفاده برای خرید مشروعیت ازدست رفته نظام، رژیم و دولت کنونی می‌کند.

دکتر فرزین وحدت بر این باور است که تعریف هویت در پیوند با غیر خودی‌ها در ایران امروز به افغانی‌ها چرخش پیدا کرده است و می‌افزاید: «ملت‌هایی که در حال مدرن شدن هستند و می‌خواهند شخصیتی از خودشان به صورت جمعی دربیاورند، اصولاً یک دیگری یا یک غیر را لازم دارند. برای به‌وجود آمدن خود، خودی، شخصیت ملی و هویت ملی مدرن همیشه یک دیگری در مقابل خود قرار می‌گیرد، یک غیر در مقابل خود قرار می‌گیرد و این پدیده را ما در تمام جوامعی که از مراحل مدرن شدن گذشته‌اند، متأسفانه شاهدیم. بد‌ترین مثال آن آلمان نازی است که تمام دیگران را به دیگری تبدیل می‌کند، به موجودی که باید به آن دشمنی ورزید و خود را ساخت.

این پدیده‌ای است به نسبت شناخته شده در جامعه‌شناسی، ولی متأسفانه در ایران هم همین حالت وجود دارد. پیچی که این قضیه می‌تواند پیدا کند این است که مثلاً در اوایل انقلاب این دیگری غرب بود و یک‌نوع مقابله و ستیز با این غرب توانمند وجود داشت. این خود انقلابی که ایرانی‌ها می‌خواستند به‌وجود بیاورند، در مقابله با غرب توانمند و زورگو بود. در اینجا یک خود خارجی، یک دیگری خارجی برای خودسازی به وجود می‌آورد، ولی گاهی نیز دیگری داخلی و درون‌مرزی به‌وجود می‌آورند. نمونه بارز آن مسئله فاشیسم در اروپا است که دیگری برون‌مرزی را مثلاً در یهودی‌ها، کولی‌ها یا کسان دیگری که مورد تجاوز نازی‌ها قرار گرفتند، تعریف می‌کنند. از این دیگری داخلی همیشه در این فرایند برای ساختن خود سوء استفاده شده است که متأسفانه در ایران نیز شاهد آن هستیم.

نقش این دیگری داخلی را اکنون افغان‌ها برعهده گرفته‌اند. البته مثلاً در تمام طول انقلاب ایران این نقش به بهایی‌ها محول شده بود و از آنها سوءاستفاده می‌شد. حال مثل اینکه افغان‌ها هم به این فهرست اضافه شده‌اند که متأسفانه شمارشان خیلی بیشتر از بهایی‌ها در ایران است. ولی این غیرسازی و از غیر دیگری برای خودسازی استفاده کردن یا سوءاستفاده کردن، متأسفانه در ایران اتفاق می‌افتد. دلیل روان‌شناسی و اجتماعی‌اش این است که به‌هرحال خود و هویت خود همیشه در مقابل با دیگری تعریف می‌شود.

به‌عنوان ایده‌آل می‌شود تصور کرد ملتی که هویت خودش را می‌سازد، به این مرحله و به این نقصانی که شما می‌گویید واقف شود و این خیلی مهم است که رسانه‌ها این مسائل را به گوش مردم برسانند و آگاه‌شان کنند و موضوع را به چالش بکشند. به نظر می‌رسد این پدیده، پدیده‌ای خیلی اساسی است و در دنیای مدرن اتفاق افتاده است و می‌افتد. البته الان چون این رسانه‌ها وجود دارند و نقش رسانه‌ها در به چالش کشیدن این پدیده و آگاه کردن مردم مهم است، می‌تواند خود به خود اتفاق نیفتد. این پدیده که مشکلات را به تقصیر افغانی‌ها یا تقصیر یهودی‌ها و یا تقصیر تمام دیگری‌هایی که در دنیا وجود دارند بیاندازند، همیشه وجود داشته و از آن سوءاستفاده شده است.

الان می‌توانیم امیدوار باشیم که به علت آگاهی‌رسانی این موضوع در ایران به آن صورت حاد که در جاهای دیگر اتفاق می‌افتد اتفاق نیفتد. یک بعد دیگر قضیه هم هست که دولت‌ها و ازجمله دولت کنونی ایران، از این مسائل بیشتر برای مقاصد خودش سوءاستفاده می‌کند. برای اینکه دولت در ایران از اقبال عمومی و مشروعیت خیلی کمی برخوردار است و از این حس ناسیونالیسم ایرانی که در بین مردم خیلی شدید شده و بالا رفته است، استفاده و سوءاستفاده برای خرید مشروعیت ازدست رفته نظام، رژیم و دولت کنونی می‌کند. برای خرید مشروعیت از دست رفته نیز افراد و گروه‌های دیگری را همیشه قربانی این مقاصد و مطامع می‌کند. این هم یک بُعد دیگر سیاسی آن است. آن وجه اولی که صحبت کردیم، آن وجه جهانی و عمیق این مسئله است، ولی تنها وجه آن نیست و وجوه سیاسی و دیگری هم دارد.

نقش دولت‌ها

دولت‌ها نیز در تائید و تاکید بر هویت‌یابی و فرهنگ ضعیف‌ستیزی نقش مهمی بازی می‌کنند. به‌ویژه در غرب معضل بیکاری را به گردن خارجی‌ها انداختن و از آن به‌عنوان وسیله‌ای برای کسب آرای بیشتر در کمپین‌های انتخاباتی استفاده کردن به پدیده‌ای آشنا از سوی احزاب دست راستی در بسیاری از کشورهای غربی مثل آمریکا، آلمان، فرانسه، هلند، نروژ و دیگران تبدیل شده است.

ملت‌هایی که در حال مدرن شدن هستند و می‌خواهند شخصیتی از خودشان به صورت جمعی دربیاورند، اصولاً یک دیگری یا یک غیر را لازم دارند. برای به‌وجود آمدن خود، خودی، شخصیت ملی و هویت ملی مدرن همیشه یک دیگری در مقابل خود قرار می‌گیرد، یک غیر در مقابل خود قرار می‌گیرد و متاسفانه این پدیده را ما در تمام جوامعی که از مراحل مدرن شدن گذشته‌اند، شاهدیم.

اکنون شاهد آن هستیم که در ایران نیز بخشی از موضوع بیکاری به گردن مهاجران افغان انداخته می‌شود و استانداری مازندران در عمل بهانه ترک مهاجران افغان را به کمبود اشتغال در این استان نسبت می‌دهند. در ایران نزدیک به نهصدهزار افغان به صورت قانونی زندگی می‌کنند که معمولاً زیر استانداردهای قانون کار حقوق می‌گیرند و کارهای سخت انجام می‌دهند.

فرزین وحدت می‌گوید: «دولت‌ها برای اینکه مشروعیت خودشان را از دست داده‌اند و وضع اقتصادی خراب است، تقصیر‌ها را به گردن افرادی می‌اندازند که با نازل‌ترین حقوق‌ها و دستمزد‌ها کارهای بسیار کثیفی را انجام می‌دهند که مثلاً ایرانی‌ها یا آلمانی‌ها حاضر نیستند به‌هیچ وجه به آن دست بزنند. حقوق‌ها و مزدهای بسیار ناچیز می‌گیرند و همیشه در ترس و لرز هستند؛ یا مثلاً مهاجران آمریکای جنوبی در آمریکا. این‌ها به‌هیچ وجه شغل کسی را از او نمی‌دزدند. حداقل در کشورهای دیگر که ما در آنجا زندگی کردیم، هیچکس حاضر نیست کارهای کثیفی را که مثلاً مکزیکی‌ها در آمریکا انجام می‌دهند انجام دهد، ولی تمام مدت علیه این افراد که خیلی دست راستی هستند تبلیغ می‌کنند. در واقع کسی نیست که کارهای این‌ها را انجام دهد. بنابراین وجه اقتصادی مسلماً وجود دارد، ولی به نظر من بیشتر این موارد بیشتر یک بهانه است و دولت‌ها هم سعی می‌کنند از این نوع مسائل به نفع خودشان استفاده و مسائل اقتصادی را هم که در ایران خیلی حاد شده است، به این وسیله توجیه کنند.»

حمایت از افراد خارجی

در غرب معمولاً اولین گروه هایی که به حمایت از خارجی‌ها و تبعیض‌هایی که برآن‌ها روا می‌رود می‌شتابند و به آن اعتراض می‌کنند، روشنفکران و کنشگران اجتماعی هستند.

در ایران نیز بخشی از موضوع بیکاری به گردن مهاجران افغان انداخته می‌شود و استانداری مازندران در عمل بهانه ترک مهاجران افغان را به کمبود اشتغال در این استان نسبت می‌دهند. در ایران نزدیک به نهصدهزار افغان به صورت قانونی زندگی می‌کنند که معمولاً زیر استانداردهای قانون کار حقوق می‌گیرند و کارهای سخت انجام می‌دهند.

اولین گروهی که زبان به اعتراض در مورد حرکت تبعیض‌آمیز دولت اسلامی ایران در مورد افغان‌ها گشود، سینماگران بودند. آنان تصمیم گرفتند به مازندران بروند و این حرکت را محکوم کنند. شاید سینماگران به خاطر نمایش فیلم‌هایشان در ورای مرز‌ها و رفت و آمد بیشتر به برون مرز‌، با تبعیضی که با ایرانیان در کشورهای میزبان وجود دارد بیشتر آشنا هستند و می‌توانند این تبعیض را با برخوردی که در ایران با افغان‌ها می‌شود، مقایسه کنند. این واکنش به هر دلیلی که باشد، آگاهی‌رسانی اولین گامی است که در پیوند با رفع تبعیض نژادی می‌توان برداشت.

فرزین وحدت، علت این همبستگی با افغان‌ها را از زاویه نگاه سینماگران اینگونه ترسیم می‌کند: «به نظر من اکنون سینماگران در ایران تبدیل به روشنفکران همگانی و روشنفکران عمومی شده‌اند. کسانی که نبض جامعه را در دست دارند و ایده‌های مختلف را به جامعه تزریق می‌کنند. سینما در ایران بسیار محبوب است و نقش سینماگر تبدیل شده به نقشی که روشنفکران در جاهای دیگر بازی می‌کردند. الان این سینماگران هستند که مسائل اجتماع را به صحنه می‌آورند و آن‌ها را مطرح می‌کنند. البته تمام این‌ها دلایل مختلفی دارد. بخشی از آن شاید به این برگردد که سینماگران تا حدودی با جهان خارج هم بیشتر تماس دارند و اینجور مسائل را در جاهای دیگر هم دیده‌اند و می‌توانند ببینند که‌‌همان نوع نژادگرایی که مثلاً در آلمان وجود دارد یا در آمریکا، در ایران هم هست و از این نظر دیدشان باز‌تر است. تاریخ‌نگاران و گروه‌های دیگر روشنفکری شاید آن پیوند تنگاتنگ مثل سینماگران با مردم را ندارند. سینماگر‌ها الان تبدیل به مهم‌ترین عامل فکری و فرهنگی در ایران شده‌اند. برد سینما خیلی زیاد است. به‌خصوص در این دو دهه اخیر که سینما در ایران توسعه پیدا کرده و سینماگران خوبی هم پیدا شده‌اند و در کل هنر سینما بسیار محبوب شده است. اکنون آنان‌‌همان نقشی را بازی می‌کنند که مثلاً روشنفکرهای چهار دهه پیش در ایران بازی می‌کردند و با مردم در تماس هستند.»

ضعیف ستیزی

ضعیف‌ستیزی یکی از انواع مقابله با دیگری است. فرد معمولاً سعی می‌کند با کسی بستیزد که خطرش کمتر باشد. این اصل حتی در خانواده هم دیده می‌شود.

در سطح مردم و دولت‌ها گروه‌های اجتماعی به ستیز با گروه‌های اجتماعی ضعیف‌تر برمی‌خیزند. در آلمان نازی، یهودی‌ها، کولی‌ها و همجنسگرا‌ها جزو گروه‌های اجتماعی ضعیف بودند. در ایران امروز ضعیف‌ستیزی بیشتر در رویارویی با افغان‌ها خود را نشان می‌دهد که گروه اجتماعی ضعیف‌تری هستند و نمی‌توانند از خود دفاع کنند. مثلا در ایران امروز فرانسوی ستیزی یا آلمانی ستیزی دیده نمی‌شود.

فرزین وحدت می‌گوید: «مایه تأسف است که برای خودساختن و هویت‌یابی ضعیف ستیزی شود. به‌هرحال خودسازی خیلی وقت‌ها لازمه‌اش این است که با دیگری مقابله شود، ولی آن دیگری مثلاً آن موقع غرب بود. ایران ابتدا با غرب قدرتمند به چالش برخاست. البته چالش با قدرتمند خطرات زیادی دارد، ولی ضعیف ستیزی خیلی بی خطر است. یکی از دلایلش هم شاید این باشد و دولت هم این مسئله را به جلو می‌برد. ضعیف ستیزی خیلی چیز ساده‌ای است. شما چالشی ندارید با آدم یا با یک گروه قدرتمند، ولی با یک گروه ضعیف که شما با این‌ها به این صورت رفتار می‌کنید، خیلی ساده است و به تعبیری خیلی ناجوانمردانه است و این را دولت‌ها هم می‌فهمند. شاید آن مردمی هم که به این کار دست می‌یازند، به صورت نیمه ناخودآگاه دریافته‌اند که ضعیف ستیزی بدون عواقب چندانی است و این از روحیه جوانمردی که ایرانی‌ها حداقل تا این چند دهه اخیر داشتند، بسیار دور است.»

اعزام هیاتی ازافغانستان برای بررسی رویداد شهر یزد

Maryam — Sun, 01 Jul 2012 16:51:35 +0000

وزارت امور خارجه افغانستان اعلام کرد هیئتی را برای بررسی تلفات احتمالی و خسارات ناشی از حمله شماری از مردم یزد به خانه‌های مهاجرین افغان، به این شهر اعزام می‌کند.

سفارت ایران درکابل سه روز پیش گفته بود که دو مهاجر افغان بعد از تجاوز به یک دختر ۱۸ ساله ایرانی، او را به قتل رسانده که در پی آن شماری از مردم شهر یزد به این رویداد واکنش نشان داده‌اند.

برخی رسانه‌های افغانستان به نقل از پناهندگان افغان مقیم یزد، اعلام کردند که در پی این رویداد پناهندگان مورد هجوم قرار گرفته و بعضی از خانه‌ها نیز به آتش کشیده شده است.

فرامرز تمنا، از سخنگویان وزارت امور خارجه افغانستان، روز یک شنبه ۱۱ تیرماه، در یک نشست خبری در کابل گفت که با تلاش دولت افغانستان، پلیس ایران وارد عمل شده و آزار و اذیت پناهندگان افغان در شهر یزد به پایان رسیده است

فرامرز تمنا، از سخنگویان وزارت امور خارجه افغانستان، روز یک شنبه ۱۱ تیرماه، در یک نشست خبری در کابل گفت که با تلاش دولت افغانستان، پلیس ایران وارد عمل شده و آزار و اذیت پناهندگان افغان در شهر یزد به پایان رسیده است.

وی گفت: "تا اکنون جزئیات تلفات و یا خسارات به مهاجران افغان مقیم این شهر مشخص نشده است اما هیئتی از سوی سفارت افغانستان برای بررسی این موضوع به این شهر اعزام می‌شود."

اما هم‌زمان وزارت امور خارجه ایران، شاه مردان قل، کاردار سفارت افغانستان در تهران را در ارتباط به این موضوع احضار کرده است.

خبرگزاری کار ایران (ایلنا) نوشته است که این احضار در اعتراض "به فضا سازی منفی برخی رسانه‌ای افغانستان درباره نحوه برخورد با مهاجران افغان در ایران و قتل یک دختر ایرانی جوان توسط مهاجران افغان"، صورت گرفته است.

محسن پاک آیین، رییس ستاد افغانستان وزارت امور خارجه ایران در این دیدار با محکومیت قتل این دختر جوان، خواهان رعایت قوانین و مقررات از سوی اتباع افغان مقیم ایران شده و از دولت و سفارت افغانستان در تهران خواست تا به مسئولیت خود در توجیه اتباع این کشور در ایران عمل کنند.

به پایه گزارش ایلنا، کاردار افغانستان نیز در این دیدار از بروز این حادثه ابراز تاسف کرده است و ضمن سپاس‌گزاری از برخورد ایران با اتباع افغانستان، خواستار برخورد قانونی این کشور با افراد متخلف شده است.

محروميت ۱۱۵ هزار کودک افغان از تحصيل در ايران

Wed, 13 Jun 2012 15:55:56 +0000

از مجموع ۴۰۰ هزار کودک افغان ساکن در ايران، ۱۱۵ هزار کودک افغان، از تحصيل محروم هستند.

تارنمای روزنامه شرق، امروز چهارشنبه ۲۴ خرداد، گزارش داد، هم اکنون، از ميان ۴۰۰‌ هزار کودک افغان ساکن در ايران تنها ۲۸۵‌ هزار نفر به‌شکل رسمی تحصيل می‌کنند و ۱۱۵ هزار کودک افغان ديگر از تحصيل در مراکز رسمی آموزشی ايران محروم هستند.

فاطمه اشرفی، مدير انجمن حمايت از زنان و کودکان پناهنده (حامی)، در يک نشست خبری، در آستانه روز جهانی پناهنده، يکی از دلايل بازگشت دوباره مهاجران افغان به افغانستان را موج منفی موجود در جامعه ايران عليه مهاجران افغانی ساکن ايران، دانست.

وی گفت: "فشار روانی مهاجران افغان ساکن ايران پس از بازگشت به افغانستان سبب می‌شود که امکان ادغام اجتماعی مناسب با جامعه خود را نداشته باشند."

اشرفی با بيان اين که "رسانه‌های ملی افغانستان در اقدامی هماهنگ و هدفمند به تبليغات عليه ايران می‌پردازند" افزود: "رفتارهای نامناسب برخی از ايرانيان با مهاجران افغان در اين موضوع، بی‌تأثير نبوده است."

برپايه آمارهای رسمی، بيش از يک‌ميليون و نيم پناهنده افغان به‌شکل رسمی و بيش از دو و نيم‌ميليون نفر به‌صورت غيررسمی و غيرقانونی در ايران زندگی می‌کنند

وی به سخنان تقی شفيعی، مديرکل اتباع خارجی استان مازندران، درسال جاری، پيرامون مصوبه اخراج تبعه افغان از اين استان اشاره دارد.

شفيعی اين مصوبه را "فرصتی طلايی برای پاک‌سازی استان مازندران از اتباع بيگانه" دانسته و حضور افغان‌ها در مازندران را يک "تهديد" عنوان کرده بود.

برپايه اين مصوبه، به تمام شهروندان افغان تا تاريخ سی‌ام خردادماه فرصت داده شده است استان مازندران را ترک کنند.

در روزهای نخست سال جاری، نيز، خبرگزاری شهر اصفهان (ايمنا)، به نقل از احمدرضا شفيعی، مسئول کميته انتظامی ستاد سفرهای نوروزی اين شهر، گزارش داد در روز سيزده به‌در، برای "ايجاد امنيت و تأمين رفاه بازديدکننده‌ها" از ورود شهروندان افغان به پارک صفه جلوگيری خواهد شد.

فاطمه اشرفی در ادامه بر "ضرورت تغيير نگاه عموم مردم جامعه نسبت به مهاجران افغان و ناديده نگرفتن آن‌ها" تأکيد کرد.

خبرگزاری مهر ۱۲ خردادماه جاری گزارش داد، سازمان سنجش آموزش ايران به دليل ايجاد تعهدات استخدامی برای جمهوری اسلامی، تعدادی از رشته‌های تحصيلی را برای داوطلبان اتباع غيرايرانی به‌ويژه اتباع افغان در دو کنکور کار‌شناسی ارشد و دکترای تخصصی سال ۹۱، ممنوع اعلام کرد.

برپايه مادۀ ۲۲ پيمان حقوق کودک که ايران از سال ۱۳۷۳ آن را پذيرفته است، کشورهای عضو، بايد کودکان متقاضی پناهندگی را حمايت کنند.

با اين وجود، کودکان افغان، نمی‌توانند از مزايای تحصيل رايگان استفاده کنند و حتا برای تحصيل در مدارس دولتی نيز بايد شهريه پرداخت کنند.

محکوم به حاشیه‌نشینی

Tue, 05 Jun 2012 14:01:20 +0000

مهناز شریف

مهناز شریف - روز جمعه هفته گذشته (۱۲ خرداد ۱۳۹۱) سازمان سنجش کشور، عناوین رشته‌هایی را اعلام کرد که تحصیل در آنها برای اتباع غیر ایرانی ممنوع است.

در کنار اعلام اسامی این رشته‌ها که به ظاهر بر پایه ملاحظات امنیتی و نظامی تنظیم شده است و امر تازه‌ای هم نیست، جدولی انتشار یافته که خبرسازتر است و حکایت از محدودیت‌های بدیعی برای شهروندان غیر ایرانی (بخوانید افغان‌ها) دارد.

عنوان این جدول اینطور انتخاب شده است: "جدول مناطق ممنوعه برای انتخاب محل تحصیل اتباع غیرایرانی". هرچند در عنوان این جدول، به «محل تحصیل» اتباع غیر ایرانی اشاره شده است، اما در ستون سمت چپ، «مناطق ممنوعه» برای «اقامت» اتباع غیر ایرانی به تفکیک هر استان، تعریف و مشخص شده است.

مطابق این اعلام «رسمی» و «دولتی» که در خبرگزاری‌های داخلی نیز بازتاب یافته است، غیر از سه استان تهران، البرز (کرج) و قم، اقامت اتباع افغانستانی و عراقی یا به طور کل ممنوع است یا با محدودیت‌های جدی همراه است. برای مثال، اقامت افغان‌ها در ۱۴ استان کشور به طور کلی و در بخش‌های مشخصی از ۱۲ استان دیگر غیر قانونی و ممنوع شده است.

دوم- "نوشهر شهری توريستی است و وجود افاغنه در اين حوزه به شدت ممنوع است." این گفته یک مقام «دولتی» یا «رسمی» در ایران است. بهمن خواجوند، در مقام «بخشدار مرکزی نوشهر» چنین اظهار نظری کرده‌ است. سيدتقی شفيعی، دیگر مقام استانی و «مدير كل مهاجران و اتباع خارجی استانداری مازندران» نیز در سخنانی مشابه در تاریخ ۲۴ فروردین ۱۳۹۱ که در یکی از پایگاه‌های اینترنتی رسمی وزارت کشور نیز منتشر شد، خبر از «پاکسازی» استان مازندران از اتباع بیگانه داده بود و اینکه «امروز ديگر حضور افغان‌ها برای مازندران يك "تهديد" به شمار می‌رود.» به گفته وی، «مازندران به دليل گردشگرپذير بودن، نمی‌تواند حضور اين اتباع را بپذيرد.»

این نوع اظهار نظر‌ها یا سیاستگذاری‌ها از چند جهت حایز اهمیت است: نخست اینکه «دولتی» و «رسمی» هستند و لاجرم می‌توانند خبر از سیاست خاصی داشته باشند. دوم اینکه به طور مشخص ناظر به شرایط کار و زندگی افغان‌ها می‌شود و به ندرت سایر اتباع خارجی را در بر می‌گیرد و سوم اینکه به طور آشکار و غیر قابل کتمانی، در راستای «رفاه حال»، «ویترین‌سازی» یا خوشایند بخش مشخصی از جامعه صورت می‌گیرد. قشری که صاحب ثروت است. قرار است پول خرج کند و تفریح کند و «خاطره خوبی» داشته باشد.

این رویکرد آخر را به نوعی در خبر مربوط به ممانعت از ورود افغان‌ها در پاک صفه اصفهان[۱] یا برخی از رفتارهای خودسرانه، تبعیض‌آمیز یا برتری‌جویانه که با هدف «جلب رضایت مشتری» صورت می‌گیرد نیز می‌توان مشاهده کرد.

بیگانه‌هراسی یا تبعیض‌های آشکار و نهان علیه مهاجران، کم و بیش در همه جای جهان دیده می‌شود، اما آنچه که مسئله را در ایران متفاوت می‌کند، بازتاب علنی و غیرقابل انکار آن در موضع‌گیری‌ها یا سیاستگذاری‌های مقام‌های «رسمی» و «دولتی» است.

سوم- بیگانه‌هراسی یا تبعیض‌های آشکار و نهان علیه مهاجران، کم و بیش در همه جای جهان دیده می‌شود، اما آنچه مسئله را در ایران متفاوت می‌کند، بازتاب علنی و غیر قابل انکار آن در موضع‌گیری‌ها یا سیاستگذاری‌های مقام‌های «رسمی» و «دولتی» است.

در هر یک از کشورهای اروپایی که مسئله «مهاجرت» به وضوح خیلی جدی‌تر و دامنه‌دارتر از ایران است، اگر مهاجر یا پناهنده‌ای بتواند ثابت کند که تنها به سبب رنگ پوست یا مسائلی از این دست، به فرض در ورود به دیسکو یا مکان‌هایی نظیر آن با ممنوعیت روبه‌رو شده است نه فقط از او اعاده حیثیت خواهد شد - و احتمالاً مبلغی را به عنوان غرامت نیز دریافت خواهد کرد- بلکه برای محکوم پرونده، مسئولیت کیفری نیز خواهد داشت.

«دولتی» و «رسمی» بودن اینگونه اظهار نظرها یا اطلاعیه‌ها خطرآفرین است. خطرآفرین از این حیث که نه تنها ممکن است گویای «سیاستی اصولی» باشد که احتمالاً در حوزهای دیگر نیز تکرار خواهد شد، بلکه نشان دهنده قدرتی قانونی- اجرایی نیز هست. بنابراین، ضمن اینکه به نقض حقوق یا تحقیر افراد، صورت و ماهیتی «مشروع» و «قانونی» می‌دهد، دامنه نقض را نیز به گونه‌ای آشکار گسترده می کند.

چهارم- تمرکز گروهی از مهاجران در یک یا چند منطقه مشخص، پیامده‌های اجتماعی گسترده‌ای دارد که در بسیاری از کشورهای دیگر تجربه شده و اینک سال‌هاست به منظور جلوگیری از به وجود آمدن چنین وضعیتی دولت‌ها و احزاب طرح و برنامه مفصلی می‌دهند. این پیامدها و مشکلات، الزاماً هم گروه‌های مهاجر را هدف قرار نمی‌دهد و به طور آشکاری، جامعه میزبان را نیز با مشکل مواجه می‌کند و حتی ممکن است به تنش، درگیری و افزایش موارد نژادپرستانه و بیگانه‌هراسی‌های بیشتر در جامعه بیانجامد.

از سوی دیگر، سیاست گتو‌سازی یا جداسازی مهاجران از جامعه میزبان، به طور حتم به حاشیه‌نشینی بیشتر مهاجران و عدم امکان جذب در جامعه میزبان می‌انجامد. فرصت‌های کاری و معیشتی را محدود‌تر می‌کند و به رقابت ناسالم و مخرب در میان مهاجران دامن می‌زند.

نباید فراموش کرد که دشوارترشدن شرایط معیشتی (همراه با بی‌حقوقی و تحقیر) الزاماً به معنای ناامید شدن و بازگشت مهاجران به سرزمین مادری نیست. بخش قابل ملاحظه‌ای از واکنش‌های دفاعی می‌تواند وجه انتقام‌گیرانه پیدا کنند و در نهایت به افزایش رفتارهای مجرمانه در میان جامعه مهاجر بیانجامد.

پنجم- واقعیت این است که افغان‌ها در ایران در یک بی‌حقوقی مطلق به‌سرمی‌برند. شرایط برای آنانی که اجازه اقامت ندارند و اتفاقاً اکثریت را نیز تشکیل می‌دهند به مراتب دشوار‌تر است. این دست از افغان‌ها به واسطه نداشتن شناسنامه یا سایر اوراق هویتی، قادر به انجام کوچک‌ترین کار مالی یا اداری نیستند. حق معامله ندارند و اگر صاحب‌کارشان حقوق آنها را زیر پا بگذارد، دست‌شان به هیچ جا بند نیست. دفترچه خدمات درمانی به آنها نمی‌دهند. یارانه به آنها تعلق نمی‌گیرد و کودکان‌شان از تحصیل باز می‌مانند.

آنها در روند پیچیده و پرخطر دادرسی از کمترین خدمات حقوقی نیز بی‌بهره‌اند (در نظر بگیرید که برابر برخی ارزیابی‌های رسمی تنها بیش از سه هزار افغانی محکوم به اعدام در زندان‌های ایران به سر می‌برد که هر لحظه نیز امکان اجرای حکم‌شان وجود دارد).

به نظر می‌رسد واکنش در برابر چنین بی‌عدالتی یا تبعیضی که آشکارا جنبه «دولتی» و «رسمی» نیز پیدا کرده است، دیگر تنها وظیفه فعالان اجتماعی افغان یا مقامات دولتی این کشور و سفارتخانه‌اش نیست. بی‌شک، این انتظار اخلاقی از فعالان اجتماعی ایران نیز هست که در برابر این ستم و سیاست تبعیض‌آمیز سکوت نکنند.

پانویس:

۱- در نوروز امسال، خبرگزاری شهر اصفهان (ایمنا)، به نقل از احمدرضا شفیعی، مسئول کمیته انتظامی ستاد سفرهای نوروزی این شهر، گزارش داده بود در روز سیزده به‌در، برای "ایجاد امنیت و تامین رفاه بازدید کننده‌ها" از ورود شهروندان افغان‌ به پارک صفه جلوگیری خواهد شد.

همدلی گروهی از سينماگران ايران با مهاجران افغان

Mon, 30 Apr 2012 12:57:55 +0000

داريوش مهرجويی، مانی حقيقی، علی مصفا، ليلا حاتمی و نيکی کريمی، فيلمسازان و بازيگران ايرانی به‌همراه جمع ديگری از هنرمندان سينمای ايران برای همدلی با مهاجران افغان به استان مازندران می‌روند.

به گزارش تارنمای روزنامه شرق امروز دوشنبه ۱۱ ارديبهشت‌ماه، در پی همدلی اصغر فرهادی کارگردان ايرانی برنده اسکار با مهاجران افغان مقيم ايران، ليلا حاتمی، نيکی کريمی، داريوش مهرجويی، مانی حقيقی، علی مصفا و جمع ديگری از هنرمندان سينمای ايران، در اقدامی حمايتی و برای همدلی با مهاجران افغان به استان مازندران سفر می‌کنند.

مانی حقيقی، کارگردان، نويسنده و بازيگر سينمای ايران در واکنش به مسائل پيش آمده برای مهاجران افغان مقيم ايران قصد دارد فيلم مستند خود را با عنوان "مهرجويی: کارنامه ۴۰ ‌ساله" را برای اهالی شهرهای مختلف استان مازندران به‌ويژه شهروندان افغان به نمايش بگذارد.

وی با بيان اين‌که برای نمايش اين فيلم به‌دنبال مکان‌هايی در شهرهای مختلف استان مازندران هستند، افزود: "در طی نمايش اين فيلم می‌خواهيم خود در کنار اين مهاجران افغان حضور داشته باشيم تا اعتراض‌ خود را نسبت به اخراج مهاجران افغان از استان مازندران اعلام کنيم."

اين کارگردان به سخنان تقی شفيعی، مديرکل اتباع خارجی استان مازندران پيرامون مصوبه اخراج تبعه افغان از اين استان اشاره دارد.

پيش از اين اصغر فرهادی، کارگردان ايرانی برنده اسکار تصميم گرفته بود در واکنش به انتشار اخبار رفتارهای اخير مسئولان جمهوری اسلامی با مهاجران افغان در ايران، به کشورش بازگردد و در جلسه‌های نقد و بررسی فيلمش، با مهاجران افغان همدلی و گفت‌وگو کند

در اين همدلی و حرکت نمادين ليلا حاتمی، علی مصفا، نيکی کريمی و جمع ديگری از بازيگران و همکاران فيلم‌های متعدد داريوش مهرجويی، مانی حقيقی را همراهی خواهند کرد.

مانی حقيقی افزود: "برای ايجاد ايرانی آبادتر، خواهران و برادران افغان‌ ما بايد اجازه کار، اقامت، تحصيل دانشگاهی و بيمه و مسکن داشته باشند."

برای نخستين بار، روز گذشته، اصغر فرهادی، کارگردان ايرانی برنده اسکار تصميم گرفت در واکنش به انتشار اخبار رفتارهای اخير مسئولان جمهوری اسلامی با مهاجران افغان در ايران، به کشورش بازگردد و در روزهای ۲۲ و ۲۳ ارديبهشت‌ماه در بين تعدادی از شهروندان ايرانی و شهروندان مهاجر افغان، ضمن نمايش فيلم آخرش، "جدايی نادر از سيمين" و برگزاری جلسه‌های نقد و بررسی آن، با مهاجران افغان همدلی و گفت‌وگو کند. افزون بر اين قرار است اين فيلم را با حضور کودکان افغان در يک مدرسه افغان، به‌نمايش بگذارد.

در روزهای نخست سال جاری، خبرگزاری شهر اصفهان (ايمنا)، به نقل از احمدرضا شفيعی، مسئول کميته انتظامی ستاد سفرهای نوروزی اين شهر، گزارش داد در روز سيزده به‌در، برای "ايجاد امنيت و تأمين رفاه بازديدکننده‌ها" از ورود شهروندان افغان به پارک صفه جلوگيری خواهد شد.

افزون بر اين، مهاجران افغان، مانند ايرانيان نمی‌توانند از مزايای تحصيل رايگان استفاده کنند و حتا برای تحصيل در مدارس دولتی نيز بايد شهريه پرداخت کنند.

موقعیت بحرانی مهاجران افغان در ایران

behnam — Thu, 26 Apr 2012 15:07:39 +0000

فرشاد آریا

فرشاد آریا - ایران و افغانستان، به عنوان دو کشور همسایه، همزبان و با دین رسمی مشترک، از دیرباز و از جمله از راه تبادل‌های فرهنگی و اقتصادی به هم پیوند خورده‌اند.

مهاجران افغان در ایران با روی کار آمدن طالبان چندین برابر شدند و اکنون بیشتر مهاجران افغان را پناهندگان سیاسی تشکیل می‌دهند، اما در سال‌های اخیر حکومت اسلامی ایران درصدد آن برآمده است تا بسیاری از مهاجران افغان را از کشور اخراج کند.

در تازه‌ترین خبر در این زمینه که روز پنجم اردیبهشت‌ماه سال ۱۳۹۱ از سوی اداره كل امور اتباع و مهاجرین خارجی و به نقل ازخبرگزاری فارس اعلام شده، بر اساس مصوبه شورای تأمين مازندران و تأييد آن از سوی كارگروه كشوری، مازندران به‌عنوان استان ممنوعه برای حضور اتباع مجاز و غير مجاز افغان شناخته شده است. براساس این خبر، به تمام شهروندان افغان تا تاريخ سی‌ام خردادماه فرصت داده شده است استان مازندران را ترک کنند.

در گزارش "موقعیت مهاجران افغان در ایران" علاوه بر پوشش خبر یادشده به بازتاب آن در فضای مجازی نیز پرداخته‌ایم.

فایل صوتی و گزارش کامل را از اینجا بشنوید:

در همین زمینه: محله افغانی‌ها در مشهد