لاهه

"نحوه کشته شدن قذافی، جنايت جنگی است"

zamaanehnews — Sat, 17 Dec 2011 06:13:08 +0000

لوييس اوکامبو، دادستان دادگاه کيفری بين‌المللی لاهه گفته است نحوه کشته شدن معمر قذافی، رهبر پيشين ليبی می‌تواند "جنايت جنگی" تلقی شود.

به گزارش خبرگزاری فرانسه، اوکامبو گفت: "ما نگرانی خود را به دولت انتقالی ليبی اعلام کرديم و از آن‌ها درباره شيوه رسيدگی به جرايمی که هر دو ‏طرف درگير در زمان جنگ ليبی مرتکب شدند، توضيح خواستيم."

به گفته وی درباره مرگ قذافی "ترديدها و پرسش‌های جدی" وجود دارد که بايد مورد بررسی قرار گيرد.

در تصاويری که با دوربين‌های موبايل ضبط شده، قذافی در حالی که هنوز زنده است، به دست مخالفانش دستگير شده اما لحظاتی بعد با ضربات گلوله از پای در می آید

سرهنگ قذافی روز پنج‌شنبه ۲۰ اکتبر ۲۰۱۱ (۲۸ مهر ۱۳۹۰) در شهر سرت کشته شد. نحوه کشته شدن وی و فرزندش معتصم قذافی باعث شد تا سازمان ملل خواهان تحقيق درباره چگونگی قتل رهبر پيشين ليبی شود.

در تصاويری که با دوربين‌های موبايل ضبط شده، قذافی در حالی که هنوز زنده است، به دست مخالفانش دستگير شده اما لحظاتی بعد با ضربات گلوله از پای در می آید.

نحوه کشته‌شدن قذافی انتقادهايی را از سوی غرب به دنبال داشت.

سازمان عفو بين‌الملل که جزو بزرگ‌ترين سازمان‌های مدافع حقوق بشر در جهان است، نيز چند ماه پيش از کشته‌شدن قذافی، شورشيان را به "قتل غيرقانونی و شکنجه" هواداران حکومت قذافی متهم کرد.

به گفته اين سازمان غيردولتی مدافع حقوق بشر، گروه‌های مخالف قذافی، حقوق بشر را "نقض" کرده‌اند و در مواردی نيز مرتکب "جنايت جنگی" شده‌اند.

تظاهرات مخالفان عليه حکومت ۴۲ ساله قذافی از ۱۵ فوريه ۲۰۱۱ آغاز شد که در نهايت در تاريخ ۲۰ اکتبر به کشته شدن وی منجر شد.

واکنش‌ها در هلند به برپایی تظاهرات روز قدس توسط ایران

Pejman — Wed, 31 Aug 2011 16:01:08 +0000

پژمان اکبرزاده *

امسال در لاهه، گردهمایی «روز قدس» از سوی سفارت ایران در هلند سازماندهی شد. این برنامه که عصر شنبه، ۲۷ اوت ۲۰۱۱ در برابر پارلمان هلند برگزار شد به بحث‏‌های گوناگونی در میان فعالان ایرانی در هلند دامن زده است.

در این گردهمایی حدود یک‏‌صد نفر شرکت کردند که بیشتر آن‏ها را شهروندان کشورهای عربی تشکیل می‏‌دادند. شعارها نیز عموماً به زبان عربی، علیه آمریکا و اسراییل سر داده می‏‌شد.

در این رابطه، دیدگاه تعدادی از جوانان ایرانی فعال در هلند، با گرایش‌های سیاسی گوناگون را جویا شدیم.

علی هنری، حامی جنبش سبز، مقیم خرونینگن، برگزاری چنین گردهمایی‌هایی را تلاشی برای ترمیم چهره بیرونی می‌داند. او می‌گوید: «جمهوری اسلامی از همان زمانی که مشروعیت، جمهوریت و پشتیبانی مردمی‏اش را از دست داد، از این نمایش‏ها برای نشان دادن پایگاه مردمی‏اش استفاده می‌کند. این موضوع تازه‌ای نیست و شاید جدید بودنش قدری از این جهت است که در خارج از کشور نمود پیدا کرده است.»

این پشتیبان جنبش سبز می‌افزاید: «ما همواره، به‏‌ویژه در موقعیت‏‌هایی که جمهوری اسلامی خود را در خطر دیده، شاهد بوده‏‌ایم که به بهانهء همین روزهای مذهبی، نماز جمعه و ... تظاهرات و راهپیمایی برگزار کرده و تمام امکانات غیرقانونی‏‌اش را بسیج کرده است. درست است که در این‏جا، در نظام‏های دمکراتیک، دولت‏‌ها اجازه‏ء چنین گردهمایی‏‌هایی را می‏‌دهند، ولی به عنوان یک شهروند و یک فعال سیاسی، از این‏که سرمایه‏‌های نفتی و مالیات ما خرج بسط یک دیکتاتوری می‏‌شود، لزوماً خیلی خوشحال نیستم.»

علی هنری همچنین برگزاری گردهمایی روز قدس در لاهه را با محدودیت‌ برای گردهمایی‌ها در ایران مقایسه می‌کند و می‌گوید: «جمهوری اسلامی اگر می‏‌خواهد واقعاً تظاهراتی خودجوش را به نمایش بگذارد و اگر ادعای پایگاه مردمی دارد، خوب است که در داخل کشور اجازهء یک تظاهرات را بدهد. ما دو سال پیش شاهد بودیم که در همین روز قدس، تظاهرکنندگان سرکوب شدند و از عاشورای سال گذشته، مجوز هیچ تظاهراتی صادر نشده است. پس این ادعا واهی است.»

ولی سعید شعبانی، فعال مشروطه‏‌خواه، مقیم شهر دِلفت در هلند، اساساً مخالف ارائهء مجوز از سوی شهرداری لاهه برای برگزاری این گردهمایی که با نصب تصاویر رهبران ایران همراه بوده، است. او می‌گوید:

«به عقیده‏ء من، شهرداری لاهه به هیچ عنوان نباید اجازه‏ء برپایی چنین تظاهراتی را می‏‌داد. در شرایطی که بیشتر ایرانیان در هلند، دقیقاً از دست شخص خمینی به این‏جا پناهندهء سیاسی شده‏‌اند و همچنین بسیاری از آنها، اعضای خانواده‏‌های‏شان را از دست داده‏‌اند یا در زندان بوده و شکنجه شده‏‌اند. در چنین فضایی، شهرداری چگونه می‌تواند به همین راحتی مجوز بدهد که این افراد بیایند این‏جا و عکس خمینی را نصب کنند؟»

این فعال مشروطه‌خواه می‌افزاید: «این‏طور که این‏ها می‏‌گویند ما باید همکاری خوبی با هم داشته باشیم ولی فکر می‏‌کنم بیشتر ایرانی‏ان مقیم هلند از این قضیه عصبانی باشند و باید شهرداری به عقیده‏ء ایرانیان احترام بگذارد. اجازه‏ء برگزاری چنین تظاهراتی درست مانند این است که ما بخواهیم روزی در این‏جا تظاهراتی به نفع افرادی که طرف‏دار هیتلر هستند برگزار کنیم و عکس هیتلر را نصب کنیم.»

از سویی دیگر شاهین نصیری، سخنگوی «شبکه‏ جوانان پیشرو» در لاهه که از کودکی در هلند زندگی کرده معتقد است با توجه به وجود آزادی بیان در جامعهء هلند، نباید به صدور اجازه برای برپایی این گردهمایی خرده گرفت و مشکل، جنبهء دیگری از این برنامه بوده است:

«در هر کشور دمکراتیکی مانند هلند، حق تجمع که در اعلامیه جهانی حقوق بشر هم به‌عنوان یکی از حقوق بنیادین روی آن تاکید شده، به رسمیت شناخته می‌شود. بر اساس آن، هر شخص یا گروهی با هر گرایش سیاسی و مذهبی می‏‌تواند تجمعی برگزار کند. اما از یک طرف دیگر در جامعه، عُرف‏‌هایی وجود دارد که بر پایهء آن، در گردهمایی‌ها نمی‏توان شعارهایی سر داد که باعث نفرت‏‌پراکنی شود و یا برای بخش دیگری از جامعه رعب و وحشت ایجاد کند.»
شاهین نصیری می‌افزاید: «برای نمونه در کشورهای اروپایی اگر نئونازی‏‌ها و گروه‏‌های راست افراطی تظاهراتی برپا کنند که در آن علامت نازی‏‌ها وجود داشته باشد و یا شعارهایی داده شود که ایجاد رعب و وحشت کند یا باعث نفرت‏‌پراکنی علیه گروهی بشود، خود این اصل، دمکراسی را در جامعه نقض می‏‌کند. چون جامعه را به سمتی می‏‌برد که در آن برای بخشی از جامعه ترس ایجاد بشود. در تظاهراتی هم که در روز قدس در لاهه برگزار شد، شعارهایی داده شد که علیه ملت دیگری بود و وقتی به عنوان یک ایرانی، عرب و یا تُرک، شعارهای «مرگ بر اسراییل» و «مرگ بر آمریکا» و ... سر بدهی، می‏‌تواند ایجاد ترس و وحشت کند برای بخشی از مردمی که در این جامعه زندگی می‏‌کنند. این چیزی نیست که در جامعه هلند قابل هضم باشد.»

دیگر فعال جوان سیاسی مقیم هلند، موسی زاهد که هوادار سازمان مجاهدین خلق است در رابطه با گردهمایی روز قدس در لاهه می‌گوید: «زمانی که در فیس‏بوک، خبر این گردهمایی را در برابر پارلمان دیدم، برایم جای تأسف داشت؛ اینکه در لاهه عکس خمینی را به این شکل بالا ببرند و شعار بدهند. شعارها هم تا جایی که من به یاد دارم همه به زبان عربی بودند. فکر نمی‏‌کنم این‏ها نمایندهء مردم ایران بودند یا خواست مردم ایران را مطرح می‏‌کردند. از مناسبت روز قدس استفاده کرده بودند و پرچم ایران را هم بالا برده بودند. البته من شخصاً معتقدم پرچم ایران با لوگویی که در آن‏جا نمایش داده شده بود، پرچم اصلی ما نیست. پرچم ما شکل دیگری است.»

موسی زاهد به شعارهای سر داده شده در جریان اعتراض‌های دو سال گذشته در ایران اشاره می‌کند و می‌گوید: «مردم ایران در قیام خود، با صدای بلند تکرار کردند «نه غزه نه لبنان، جانم فدای ایران» ولی موضوع این است که هلند کشور آزادی است و هر کسی می‏‌تواند در این‏جا جمع بشود و تظاهرات به‏ راه بیاندازد. حتی سفارت رژیم ایران هم می‏‌تواند چنین تظاهراتی را سازماندهی کند و از نفرات‏ش بخواهد که در آن شرکت کنند. آن‏چه من روی آن تاکید دارم، این نیست که چنین تظاهراتی ممنوع بشود، بلکه این است که جامعهء هلند و به‏‏‌ویژه لایهء سیاسی هلند، نمایندگان مجلس و ... باید هشیار باشند و بدانند در چه موقعیتی قرار گرفته‏‌اند و چرا رژیم چرا دست به چنین کاری می‏زند.»

این فعال سیاسی هوادار سازمان مجاهدین خلق، به وضعیت سیاسی ایران در منطقه خاورمیانه اشاره می‌کند و می‌گوید: «اکنون ایران به دلیل بررسی‌های دادگاه بین‏‌المللی لاهه در پیوند با نقش اعضای حزب‏‌الله در ترور رفیق حریری وضعیت خوبی ندارد. همچنین دوست استراتژیک ایران، بشار اسد نیز به شدت زیر فشار است و رژیم ایران انتظار نداشت که او به این روز بیفتد. این دگرگونی‌ها به نفع رژیم ایران نیستند، در نتیجه رژیم تلاش می‏‌کند در منطقهء خاورمیانه بازوهای خود را نشان بدهد و از سوی دیگر در کشورهای غربی هم از راه چنین برنامه‏‌هایی روی افکار عمومی تأثیر بگذارد.»

مقام‌های شهرداری لاهه به «رادیو زمانه» گفته‌اند که در حال بررسی این موضوع هستند که آنچه در جریان گردهمایی 27 اوت صورت گرفته خلاف قوانین بوده یا خیر. سفارت جمهوری اسلامی در هلند، از ارائه‏ء پاسخی در رابطه با این گردهمایی خودداری می‏‌کند.

* ایمیل تهیه‌کننده:

pejman@radiozamaneh.com

«سه‌شنبه‌های اعتراض» و چهارشنبه‌سوری در هلند

Pejman — Thu, 17 Mar 2011 22:51:21 +0000

پژمان اکبرزاده

از حدود دو هفته پیش صفحه‌های فیس‌بوک بسیاری از ایرانیان مقیم هلند، مملو از لینک‌های مربوط به تظاهرات پانزدهم مارس بود؛ گردهمایی اعتراضی در برابر پارلمان و وزارت امور خارجه هلند نسبت به وضعیت زندانیان سیاسی در ایران.

برگزار کننده این برنامه «کمیته ندای ایران» در هلند بود. حدود یکصد نفر از ایرانیان در گردهمایی که با چند سخنرانی بود شرکت داشتند.

آرش اعلام، یکی از پناهندگان سیاسی در هلند از جمله سخنرانان بود که در بخشی از سخنانش گفت: «شاپور بختیار در اوایل انقلاب، جمله‌ای را بیان کرد مبنی بر این‌که "دیکتاتوری نعلین به مراتب خشن‌تر و یاغی‌تر از دیکتاتوری چکمه است". دریغا که در آن زمان، گوش شنوایی برای این حرف نبود و ما امروز گرفتار دیکتاتوری نعلین و چکمه توامان هستیم.»

صفورا الیاسی، فعال دانشجویی، یکی دیگر از سخنرانان گردهمایی اعتراضی در لاهه بود. او نیز در بخشی از سخنرانی خود گفت: «مردم هرگز مرعوب سرکوب‌گری‌ها نخواهند شد. ترس بایستی از میان برود و نگذاریم بر خواسته‌های ما غلبه کند.»

وحید شعبانی، فعال دانشجویی از «کمیته ندا» و مرتضی صادقی، عضو کمیته همکاری احزاب و سازمان‌های اپوزیسیون ایرانی در هلند هم از دیگر سخنرانان این گردهمایی بودند. در دقایق پایانی برنامه، پس از سرودخوانی، تظاهرکنندگان در حالی که پرچم‌های ایران را حمل می‌کردند، به سوی ساختمان وزارت خارجه هلند به راه افتادند.

این گروه، در مرکز لاهه، پس از حدود پانزده دقیقه راهپیمایی و سر دادن شعارهایی به هلندی، انگلیسی و پارسی، در برابر این وزارتخانه گردهم ‌آمدند. دو نماینده از سوی تظاهرکنندگان درخواستی را برای موضع‌گیری محکم‌تر دولت هلند نسبت به بحران حقوق بشر ایران به وزارت خارجه ارائه کردند.

شیرین قهرمانی، یکی از اعضای «کمیته ندا»، به رادیو زمانه گفت: «با توجه به اینکه یک شهروند ایرانی-هلندی در تهران کشته شده، هلند هنوز به شکل عملی حرکتی در واکنش به شرایط موجود در ایران نشان نداده است.». قهرمانی افزود: «مسئولان بخش ایران و خاورمیانه در وزارت خارجه هلند به ما گفتند: "ما درصدد نیستیم که با قطع رابطه، موقعیت آمریکا را برای خودمان ایجاد کنیم چون با قطع رابطه، ما امکان گفتگو با دولت ایران را به کلی از دست خواهیم داد".»

بخش عمده تظاهرکنندگان در لاهه، پس از این راهپیمایی، برای برگزاری مراسم «چهارشنبه‌سوری» به کنار دریاچه‌ای در شهر دلفت رفتند؛ شهری که بیش از هزار ایرانی در آن ساکن هستند و تعدادی بیشتری نیز به عنوان دانشجو از ایران در دانشگاه‌ آن مشغول تحصیل هستند.

مراسم چهارشنبه سوری امسال در دلفت، مانند سالهای گذشته به کوشش «بنیاد پرسپولیس» سازماندهی شده بود. آریو السوند، از این بنیاد به رادیو زمانه گفت: «ما از سال ۱۹۸۶ مراسم چهارشنبه‌سوری را در آمستردام برگزار می‌کردیم و از سال ۲۰۰۰ این کار را در کنار دریاچه دلفت ادامه دادیم که البته از ده سال پیش از آن هم در آنجا برگزار می‌شد... مردم به دلیل علاقه به چهارشنبه ‌سوری، همکاری زیادی با ما دارند و تا به امروز هیچ مشکلی در شب‌های چهارشنبه‌سوری که داشتیم به‌وجود نیامده است.»

در چهارشنبه‌سوری امسال در دلفت، با افزایش چشمگیر شرکت‌کنندگان، صدها نفر از ایرانیان مقیم هلند از شهرهای گوناگون شرکت داشتند. آنها تا پیش از نیمه شب با پریدن از روی آتش و پایکوبی به دور آن، این سنت را گرامی داشتند؛ سنتی کهن که پیرو شرایط ایران و کشمکش‌ها برای «اسلامی» و «ایرانی» نگاه‌داشتن جامعه، روز به روز رنگ سیاسی‌تری به خود می‌گیرد.

ایمیل گزارشگر: pejman@radiozamaneh.com

ویدئوهایی از راهپیمایی در لاهه و چهارشنبه سوری در دلفت:

جمهوری اسلامی در دادگاه لاهه؟

Pejman — Wed, 09 Feb 2011 17:51:31 +0000

گفتگو با افشین عِلیان، استاد حقوق دانشگاه لیدن

پژمان اکبرزاده

بامداد امروز، نُهم فوریه، رسانه‌های هلندی از درخواست حزب «سبزهای چپ» در این کشور برای بررسی یک طرح خبر دادند؛ طرح کشاندن دولت ایران به دادگاه جهانی عدالت در لاهه به دلیل اعدام زهرا بهرامی، شهروند ایرانی-هلندی.

ولی آیا با توجه حساسیت پدید آمده در هلند، این درخواست بیشتر جنبه تبلیغاتی دارد یا اینکه به لحاظ عملی، انجام آن ممکن است؟ افشین عِلیان، استاد حقوق دانشگاه لیدن در هلند، معتقد است این موضوع به شکلی که اکنون برخی از گروه‌های سیاسی در هلند مطرح کرده‌اند ممکن نیست و بیشتر جنبه نمادین دارد.

عِلیان می‌گوید: «ایران عضو پیمان دادگاه بین‌المللی جزایی نیست؛ دادگاهی که توسط سازمان ملل در لاهه تشکیل شده است. و جالب اینجاست است که ایران با امضا نکردن این پیمان، خود را در کنار اسراییل، در کنار صدام حسین و در کنار آمریکا قرار داده است.»

شماری از منابع هلندی اعلام کرده‌اند، علیرغم این که ایران عضو این پیمان نیست، ولی به خاطر این که یک عضو از سازمان ملل متحد است، اگر آن‌ها بخواهند موضوع را پیگیری کنند به طور خودکار باید پیروی کند. شما جریان را چگونه می‌بینید؟

چنین چیزی امکان ندارد. تنها راهی که وجود دارد این است که مثلاً هلند پرونده‌ای برای ایران تشکیل دهد و این پرونده را به شورای امنیت سازمان ملل ببرد و در آنجا درخواست کند که دستور تحقیق در مورد این قتل‌ها داده شود به دادگاه بین‌المللی لاهه. آن وقت، بله، راه قانونی‌اش وجود دارد و دادگاه لاهه هم باید اطاعت کند از شورای امنیت.

اگر هلند می‌خواهد این پرونده را قوی کند، نباید تنها پرونده‌ی خانم بهرامی را ببرد؛ بلکه مسئله‌ی قتل‌هایی که در خیابان‌های ایران صورت گرفته، مانند قتل ندا آقاسلطان یا سهراب اعرابی را هم مطرح کند. اینگونه قتل‌ها برابر است با قتل‌هایی که در سارایوو صورت می‌گرفت، در یوگسلاوی در سال‌های جنگ داخلی. وقتی دولتی یک لباس شخصی را می‌فرستد که روی پشت بام بنشیند و تیراندازی کند به شهروندان خودش یا شهروندان کشورهای دیگر، در واقع «جنایت علیه بشریت» انجام داده است.

در این روند و براساس تعریفی که در این دادگاه از «جنایت علیه بشریت» صورت گرفته، امکانپذیر است که ایران مثلاً مورد تعقیب قرار گیرد و البته بر اساس تصمیم شورای امنیت سازمان ملل. آخرین مسئله هم طبیعتاً مسئله‌ی دیپلماتیک است. مسئله این است که روسیه یا چین حاضرند بی‌طرف باشند و یا این که به هلند کمک کنند. پس می‌بینید که مسئله خیلی پیچیده و مشکل است.

در ۲۴ ساعت گذشته در هلند به نظر می‌آید که تلاش‌های تازه‌ای صورت گرفته از سوی منابع گوناگون، هم رسانه‌ها و هم محافل سیاسی، برای شناسایی ایرانی‌ـ هلندی‌هایی که اکنون در ایران زندانی هستند و می‌خواهند جلوگیری کنند از سرنوشت مشابه خانم بهرامی برای آن‌ها. در عین حال در طول هفته‌های گذشته بارها در هلند این موضوع هم مطرح شده که دولت ایران به دلیل اینکه شهروندی دوگانه را به رسمیت نمی‌شناسد، کشورهایی مانند هلند یا کانادا کاری جدی در این زمینه از دستشان برنمی‌آید. شما چه طور می‌بینید این شرایط را؟ فکر می‌کنید در تلاش هستند به افکارعمومی پاسخ دهند یا این که واقعاً در تلاش هستند کاری انجام شود در جهت نجات این زندانی‌ها؟

نه، واقعاً در تلاش هستند کاری کنند. باید دید برای چه جامعه‌ی هلند و سیاست‌مداران هلندی از چپ و راست، این چنین حساسیت نشان می‌دهند سر مسائل ایران و به‌ویژه سر مسئله‌ی اعدام. ببینید، این ادعایی که ایران می‌کند، مبنی بر این که خانم بهرامی مثلاً ۴۵۰ گرم مواد مخدر داشته، هر کس قوانین ایران را بداند، می‌داند که برای ۴۵۰ گرم کوکایین کسی اعدام نمی‌شود در آن کشور، به خصوص یک خانم. باید کارهایی خیلی بیش‌تر از این انجام داده باشد که بخواهند اعدامش کنند. دوم این که اگر مسئله، تنها مسئله‌ی مواد مخدر بود، که خب برای او هم مانند همه‌ی قاچاقچی‌هایی که در ایران هستند، دادگاه عادی تشکیل می‌دادند. هیچ مشکلی نبود که حتی نماینده‌ی سفارت هلند را هم دعوت کنند که از روند دادگاه آگاه باشد.

در این پرونده، مسئله سیاسی مطرح بود. جنبه سیاسی پرونده خانم بهرامی حداکثر می‌تواند این باشد که به تظاهرات رفته باشد. ولی اگر بخواهند کسی را که تظاهرات رفته اعدام کنند، باید خیلی‌ها را در ایران اعدام کنند. به همین دلیل برخورد دولت ایران حیرت‌انگیز‌ است و تنها نتیجه‌ای که برای سیاست‌مداران هلند باقی می‌ماند این است که پس دولت ایران می‌خواسته یک شهروند اروپایی را اعدام کند تا در دل اروپایی‌ها وحشت بیافریند.

دولت ایران مانند دزدها رفتار می‌کند. افراد را گروگان می‌گیرد تا پشت پرده پول بگیرد، مانند مورد آن خانم فرانسوی، تا پشت پرده پول بگیرند و این افراد را آزاد کنند. در هلند صحبت شده که این‌ها امتیاز می‌خواهند. به همین دلیل هلندی‌ها عصبانی شده‌اند و می‌گویند خب اگر اینگونه پیش برود و اعتراض نکنیم، ممکن است افراد دیگری را هم اعدام کنند.

این ادعایی هم که ایران می‌کند، مبنی بر اینکه پاسپورت کشورهای دیگر را برای ایرانی‌ها مورد تأیید قرار نمی‌دهیم و تنها همان ملیت ایرانی‌شان برای ما مهم است، ادعای بی‌خودی است. برای این که مثلاً در مورد، آقای منصوری، یکی از هلندی‌ـایرانی‌هایی که در زندان ایران است، با دولت هلند مذاکره کردند. ابتدا می‌خواستند اعدامش کنند، بعد پشت پرده مذاکره کردند. حالا چه بده بستانی صورت گرفت، خدا می‌کند. ولی به‌هرحال این آدم اعدام نشد، و محکوم به ۳۰ سال زندان شد. پس می‌بینید که این ادعای دولت ایران چندان هم راست و حقیقی نیست. این‌ها حاضر به مذاکره هم هستند، حاضر هم هستند کسی را هم اعدام نکنند، اگر لازم باشد. منتهی با بده بستان.

در مورد خانم بهرامی نتوانستند به نتیجه برسند. در صورتی که آقای منصوری پرونده‌ای جدی و سیاسی است. آقای منصوری تجزیه طلب است و تا آنجا که ما فهمیدیم می‌خواسته خوزستان عربی درست کند و از ایران جدا کند. پرونده‌ی او به لحاظ سیاسی و قضایی در ایران خیلی سنگین‌تر از پرونده‌ی خانم بهرامی بوده؛ یک زن تنها و بیچاره‌ای که به راحتی در ایران اعدامش کردند. در آغاز، خانم ستوده، وکیل این خانم را به ۱۱ سال زندان محکوم کردند، سپس زهرا بهرامی را پشت دوربین تلویزیون آورند که یکسری حرف‌های عجیب و غریب می‌زند. این اظهارات به لحاظ حقوقی و سیاسی، به قول ایرانیان، یک ریال هم ارزش ندارد. بعد هم پای مواد مخدر به میان آمد، بعد فتنه‌گر می‌شود، اصلا روشن نشد برای چه این آدم را اعدام کردند. در نهایت هم چهارصد کیلومتر دورتر از تهران، در سمنان دفنش می‌کنند. در حالی که حتی افراد سیاسی که امروزه در ایران اعدام می‌شوند، حالا با اذیت و آزار پس از سه یا چهار هفته و با تعهد گرفتن، در قبرستان‌های معمولی دفن می‌شوند.

همه‌ی این مسائل را که کنار هم بگذارید، با حیرت نگاه می‌کنید به این مسئله. اینجاست که هلندی‌ها به این تحلیل می‌رسند که دولت ایران این کار را کرده تا مردم را در آستانه‌ی ۲۲ بهمن بترساند. زمانی که احیاناً ممکن است تظاهرات‌هایی در ایران صورت بگیرد. به یک قربانی نیاز بود، یک زن.

آقای عِلیان، شما نقش و یا تأثیر جامعه‌ی ایرانی‌ـ هلندی را در شرایط کنونی چه طور می‌بینید؟ تا کنون دو تظاهرات اعتراضی برگزار کرده‌اند؛ یکبار در برابر سفارت ایران در لاهه، یکبار در برابر پارلمان هلند و این شنبه هم برنامه‌ای در آمستردام خواهند داشت. واکنش‌ها و گردهمایی‌های اعتراضی ایرانیان مقیم هلند را چقدر مؤثر می‌بینید؟

مؤثر هست، ولی بیش‌ترین تأثیر را همین رفتار خود نظام جمهوری اسلامی داشت. به هلند توهین شده است. ببینید، دیشب در اخبار هلند گفته شد که یک میلیارد یورو هلند به ایران صادرات دارد. یک میلیارد یورو و نه دلار. پانصد میلیون یورو هم از ایران صادرات صورت می‌گیرد به هلند. یعنی از لحاظ اقتصادی رابطه‌ خیلی مستحکم است. هلند هم گرچه کشور کوچکی است، ولی در اتحادیه اروپا و ناتو به لحاظ نظامی و امنیتی کشور مهمی‌ است. کابینه کنونی هلند هم کابینه‌ی چپ نیست، یک کابینه راست است و این‌ها اصلاً نمی‌توانند چنین مسائلی را تحمل کنند.

ضمناً پس از تظاهرات سال ۲۰۰۹ در ایران، فضا در بین چپ‌های هلند هم به طور کلی تغییر کرد. نگاه کنید به اعتراضات در مصر، تونس و ... همدردیی با یک چنین رژیم‌های وجود ندارد و این‌ها سریع‌تر گرایش دارند که برخورد تندی داشته باشند. ولی مهم‌ترین مسئله این است که احساس می‌کنند به شدت بهشان توهین شده است. همیشه هرگونه واکنشی از سوی جمعیت‌های قومی مقیم هلند تأثیر دارد روی سیاست دولت، ولی تعیین‌کننده نیست.

ایمیل گزارشگر: pejman@radiozamaneh.com