لیبرمن

سایه انتخابات پارلمانی اسرائیل بر معادلات سیاسی خاورمیانه

politics — Fri, 18 Jan 2013 12:57:31 +0000

فرهاد سلمانیان

فرهاد سلمانیان - انتخابات پارلمانی اسرائیل در روز ۲۲ ژانویه از جنبه تأثیر بر وضعیت سیاسی خاورمیانه قابل بررسی است. بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر این کشور، در مراسم آغاز کارزار انتخابات پارلمانی زودهنگام بار دیگر «متوقف کردن برنامه هسته‌ای ایران» را وظیفه اصلی خود در صورت ابقاء در سمتش خواند و تأکید کرد که زمان برای این کار «در حال پایان یافتن» است.

نتانیاهو که رهبری حزب محافظه‌کار و پرطرفدار «لیکود» را بر عهده دارد، پیش‌تر همراه با آویگدور لیبرمن، رهبر ملی‌گرایان تندروی حزب «یسرائیل بیتنو»، اسرائیل خانه ما، از انتشار فهرست ائتلافی نامزدها برای انتخابات خبر داده بود. ائتلاف این دو حزب از دید جناح‌های داخلی مخالف دولت اسرائیل و بسیاری از فلسطینیان زمینه ادامه‌ گفت‌وگوهای صلح میان اسرائیل و «تشکیلات خودگردان فلسطینی» را از بین می‌برد.

حنان عشراوی، عضو کمیته «سازمان آزادی‌بخش فلسطین»، ساف، به خبرگزاری «رویترز» گفته بود که ائتلاف راست‌گرایان در دولت آینده اسرائیل، برای دو طرف فلسطینی و اسرائیلی زیان‌بار خواهد بود، بهای سنگینی خواهد داشت و فرصت مذاکرات صلح خاور میانه را منتفی می‌کند.

یک عضو حزب سوسیالیست «مرتس» اسرائیل در انتقاد از ائتلاف حزب حاکم لیکود با ملی‌گرایان تندرو در مصاحبه‌ای به رادیو ارتش اسرائیل گفته بود که بنیامین نتانیاهو به‌جای یافتن راه ‌حلی صلح‌آمیز برای رفع اختلاف‌ها با فلسطینیان، پیوستن به تندروها را انتخاب کرد. ‌

وضعیت رقابت احزاب برای انتخابات

در حال حاضر نفتلی بنت، سیاستمدار راست‌گرای دیگر از حزب «هاباییت هایهودی»، خانه‌ یهودیان، توانسته به رقیبی جدی برای نخست وزیر فعلی تبدیل شود. با ورود این میلیونر فعال به صحنه سیاسی، آرای نتانیاهو در نظرسنجی‌ها تا حدی با افت رو به رو شد. نفتلی بنت از مخالفان راه‌حل دو کشور مستقل و حامی سیاست ساخت شهرک‌های یهودی‌نشین در مناطق مورد مناقشه دو طرف است.

خبرگزاری «رویترز» اخیراً نوشت طبق بعضی نظرسنجی‌ها حزب مذهبی این سیاستمدار ۴۰ ساله در انتخابات، با کسب دست‌کم ۱۲ کرسی تا ۱۴ کرسی سومین قدرت پارلمان پس از حزب چپگرای «کارگر» خواهد بود که در نظرسنجی‌ها تا پایان سال گذشته میلادی در جایگاه دوم قرار داشت.

نفتلی بنت پیش‌تر به سمت وزارت مسکن علاقه نشان داده تا بتواند در سیاست شهرک‌سازی دولت آینده تأثیر بگذارد. او که ظرف چند هفته گذشته توانسته بخشی از رأی‌دهندگان نتانیاهو را جذب کند، می‌تواند سیاست‌های دولت آینده اسرائیل را هر چه بیشتر به سوی تنش با فلسطینیان پیش ببرد.

با وجود غیرمنتظره بودن ائتلاف و همکاری دو حزب راست‌گرای لیکود و یسرائیل بیتنو از دید بعضی مطبوعات اسرائیل، سران آن‌ها در گذشته همکاری‌های نزدیکی با هم داشته‌اند. حزب یسرائیل بیتنو پس از آن تشکیل شد که رهبر آن، آویگدور لیبرمن، به دلیل اختلاف با بنیامین نتانیاهو از حزب لیکود جدا شد. لیبرمن نزدیک دو دهه قبل و پیش از تشکیل حزب جدید خود، حتی کارزار انتخاباتی نتانیاهو را سازمان داد و باعث شد او برای نخستین بار به سمت ریاست دولت برسد. بنابراین همکاری آن‌ها موضوع بی‌سابقه‌ای نیست.

بر پایه جدیدترین نظرسنجی‌ها در اسرائیل، فهرست نامزدهای ائتلاف «لیکود-یسرائیل بیتنو» بخت کسب جایگاه نخست در انتخابات را دارد. ممکن است این ائتلاف دست‌کم ۳۳ کرسی کنست، پارلمان اسرائیل، را به دست بیاورد و حزب لیکود می‌تواند قوی‌ترین جناح پارلمان جدید باشد. لیکود و یسرائیل بیتنو پیش از انحلال پارلمان برای انتخابات زودهنگام ۴۲ کرسی از ۱۲۰ کرسی پارلمانی را در اختیار داشتند.

انتشار فهرست مشترک دو حزب محافظه‌کار و ملی‌گرای تندرو در ابتدا واکنشی به گمانه‌زنی‌ها در باره ائتلاف احتمالی احزاب چپ میانه اسرائیل برای شرکت در انتخابات نیز بود. بنیامین نتانیاهو با برگزاری انتخابات زودهنگام که علت عمده آن را به دست نیامدن اکثریت موافق با بودجه سال آینده کشور اعلام کرد، می‌خواهد سمت نخست وزیری را چهار سال دیگر برای خود حفظ کند.

آویگدور لیبرمن در بعضی از اظهارات خود پیرامون فهرست مشترک لیکود-بیتنو، نسبت به دستیابی به ۵۰ کرسی پارلمانی نیز ابراز امیدواری کرده بود. در صورت کسب این موفقیت، بنیامین نتانیاهو با دستور شیمون پرز، رئیس جمهوری اسرائیل، مأمور تشکیل دولت جدید می‌شود.

طبق نظرسنجی اخیر دانشگاه تل‌آویو، ۵۷ درصد اسرائیلی‌ها نتانیاهو را بهترین فرد برای سمت نخست وزیری می‌دانند. بر اساس همین نظرسنجی تنها ۱۷ درصد اسرائیلی‌ها شلی یخیموویچ، رهبر حزب «کارگر»، جناح مخالف دولت را، برای این سمت مناسب دانسته بودند. شائول موفاز، رهبر حزب «کادیما» نیز تنها از سوی ۱۶ درصد اسرائیلی‌ها بهترین فرد برای نخست‌وزیری ارزیابی شده بود.

با وجود غیرمنتظره بودن ائتلاف و همکاری دو حزب راست‌گرای لیکود و یسرائیل بیتنو از دید بعضی مطبوعات اسرائیل، سران آن‌ها در گذشته همکاری‌های نزدیکی با یکدیگر داشته‌اند. حزب یسرائیل بیتنو پس از آن تشکیل شد که آویگدور لیبرمن، رهبر آن، به دلیل اختلاف با بنیامین نتانیاهو از حزب لیکود جدا شد. لیبرمن نزدیک دو دهه قبل و پیش از تشکیل حزب جدید خود، حتی کارزار انتخاباتی نتانیاهو را سازمان داد و باعث شد او برای نخستین بار به سمت ریاست دولت برسد. بنا بر این همکاری آن‌ها موضوع بی‌سابقه‌ای نیست.

پارلمان جدید اسرائیل و ادامه مشکلات فلسطینیان

طبق گزارش خبرگزاری «فرانسه» حنین زعبی، نماینده حزب عربی «بلد» اسرائیل، دربرگیرنده ملی‌گرایان چپ و صاحب سه نماینده در پارلمان قبلی نیز طبق رأی تازه دادگاه عالی، اجازه نامزدی در انتخابات را یافته است. کمیسیون انتخاباتی او را به دلیل مشارکت در اقدام برای شکستن حصر غزه ضمن حضور در کشتی «ماوی مرمره» از نامزدی محروم کرده بود. در حمله کماندوهای اسرائیلی به این کشتی حامل فعالان بین‌المللی، ۹ شهروند غیرنظامی ترکیه کشته شدند. حصر غزه از سوی اسرائیل در سال ۱۳۸۶ در واکنش به اقدام شبه‌نظامیان حماس در ربودن گلعاد شالیط، سرباز اسرائیلی آغاز شد.

اجازه نامزدی به نماینده‌‌ای از اعراب اسرائیل برای انتخابات پارلمانی یا اقدام اخیر دولت نتانیاهو در رفع محدودیت‌ها برای انتقال مصالح ساختمانی و بعضی ماشین‌های خاک‌برداری به غزه، آن هم پس از عملیات جنگی هشت‌روزه «ستون دفاعی» از سوی ارتش اسرائیل برای «مقابله با راکت‌اندازی» شبه‌نظامیان «حماس»، با دست کم ۱۵۸ کشته فلسطینی و شش کشته اسرائیلی به هیچ‌وجه بعد انتقادبرانگیز طرح جدید شهرک‌سازی دولت نتانیاهو را در مناطق اشغالی نمی‌پوشانند.

فشار مداوم اسرائیل بر جمهوری اسلامی بر سر برنامه هسته‌ای و تهدید به استفاده از گزینه نظامی علیه تهران از یک سو و پافشاری برای پیشبرد شهرک‌سازی و تسریع‌ آن در بخش‌های اشغالی کرانه باختری رود اردن اشتباهی استراتژیک از سوی اسرائیل است. دولت آینده اسرائیل به‌سختی می‌تواند به موازات انتقاد کشورهای غربی نسبت به سیاست ساخت واحدهای مسکونی غیرمجاز از دید حقوق بین‌الملل، این اقدام را ادامه دهد و کاربرد گزینه نظامی علیه جمهوری اسلامی را نیز برای خود تضمین کند.

تصمیم ساخت ۳۰۰۰ واحد مسکونی جدید در بخش‌های اشغالی کرانه باختری رود اردن و بیت‌المقدس شرقی در واکنش به ارتقاء جایگاه فلسطین در سازمان ملل متحد به «کشور ناظر غیرعضو» با انتقادهای بین‌المللی و حتی احضار سفیران اسرائیل در چند کشور اروپایی و انتقاد سازمان ملل رو به رو شد. ریاض منصور، نماینده‌ دائمی دولت فلسطینی در سازمان ملل متحد، به‌تازگی در نامه‌ای به شورای امنیت خانه‌سازی اسرائیل را محکوم کرد.

کارل بیلت، وزیر امور خارجه سوئد نیز چندی پیش اعلام کرد که کشورش گام‌های بعدی در واکنش به طرح جدید خانه‌سازی اسرائیل با مشارکت دیگر کشورهای اروپایی را بررسی می‌‌کند. هر چند واکنش کشورهای اروپایی دربرگیرنده تحریم‌هایی علیه اسرائیل نیست، اما در صورت همراه شدن با شکایت فلسطینیان به دادگاه‌های بین‌المللی ممکن است هزینه دیپلماتیک سنگینی برای اسرائیل داشته باشد. گذشته از این اسرائیل اعلام کرده که مالیات دریافتی از فلسطینیان ساکن بخش‌های اشغالی تحت اختیار خود را که ارزشی معادل نزدیک ۱۰۰ میلیون یورو دارد، ضبط می‌کند. از این راه اسرائیل فشار مالی را نیز بر تشکیلات خودگردان افزایش داده است.

در این میان محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطینی، در مصاحبه‌ای با روزنامه اسرائیلی «هاآرتص» اعلام کرد که انتظار دارد اسرائیل پس از پایان انتخابات پارلمانی زودهنگام، گفت‌وگوهای صلح را از سر گیرد. او همچنین به طعنه گفته در غیر این صورت مسئولیت منطقه کرانه باختری رود اردن و سمت ریاست تشکیلات خودگردان را به نخست وزیر اسرائیل واگذار می‌کند. فلسطینی‌ها که خواهان جلوگیری از ساخت شهرک‌‌های یهودی‌نشین در مناطق اشغالی و اغلب طرفدار راه‌ حل تشکیل دو کشور مستقل هستند، در صورت پیروزی ائتلاف لیکود- بیتنو در انتخابات پارلمانی با تسریع روند ساخت شهرک‌های یهودی‌نشین روبه‌رو خواهند بود، وضعی که می‌تواند زمینه را برای فعالیت گروه‌های مسلح تندرو و شبه‌نظامیان فلسطینی فراهم کند.

پس از برگزاری گفت‌وگوهای آشتی میان محمود عباس و خالد مشعل، سران گروه‌های فلسطینی «فتح» و «حماس» که چهارشنبه، ۲۰ دی (۹ ژانویه) با میانجی‌گری محمد مرسی، رئیس جمهوری مصر آغاز شد، دو طرف بر اجرای موافت‌نامه آشتی دو سال قبل خود و تلاش برای تشکیل دولتی تکنوکرات و برگزاری انتخابات پارلمانی واحد به توافق‌هایی رسیدند. از طرفی مصر نیز در این میان وعده تلاش برای رفع محاصره غزه و حمایت مالی از فلسطینیان را داده است. دیدار فتح و حماس در قاهره به دلیل حضور حماس که اسرائیل را به عنوان کشور به رسمیت نمی‌شناسد، با انتقاد شدید و مخالفت مقام‌های اسرائیلی رو‌به‌رو شد. رابطه این دو گروه از زمان قدرت‌گیری حماس در باریکه غزه تنش‌آمیز بوده است. اقدام رئیس جمهوری مصر که از نظر ایدئولوژیک به سازمان اسلامی حماس نزدیک‌تر بوده، گذشته از تلاش برای پیوند گروه‌های فلسطینی زمینه‌‌ای برای تقابل با سیاست‌های اسرائیل در منطقه است.

اشتباه راهبردی: تأکید بر شهرک‌سازی و فشار هم‌زمان بر ایران

فشار مداوم اسرائیل بر جمهوری اسلامی بر سر برنامه هسته‌ای و تهدید به استفاده از گزینه نظامی علیه تهران از یک سو و پافشاری برای پیشبرد شهرک‌سازی و تسریع‌ آن در بخش‌های اشغالی کرانه باختری رود اردن اشتباهی استراتژیک از سوی اسرائیل است. دولت آینده اسرائیل به‌سختی می‌تواند به موازات انتقاد کشورهای غربی نسبت به سیاست ساخت واحدهای مسکونی غیرمجاز از دید حقوق بین‌الملل، این اقدام را ادامه دهد و کاربرد گزینه نظامی علیه جمهوری اسلامی را نیز برای خود تضمین کند.

تأکید بیش از حد بر توقف برنامه هسته‌ای ایران، گذشته از حمله‌های سایبری گذشته علیه تأسیسات اتمی جمهوری اسلامی، مستلزم حمله نظامی است که بعضی مقام‌های آمریکایی پیش از پیروزی دوباره باراک اوباما در انتخابات ریاست جمهوری، اسرائیل را فاقد توان نظامی لازم برای اجرای موفق و کامل آن دانستند. یکی از علت‌های این ارزیابی‌ آن است که اسرائیل هنوز همه جنگ‌افزارهایی را که برای نابودی کامل تأسیسات اتمی زیرزمینی ایران لازم‌اند، از آمریکا دریافت نکرده است.

کشیدن خط جدید سکونت یهودیان با خانه‌سازی در منطقه موسوم به «ای-۱» در کرانه باختری که اسرائیل آن را به اشغال درآورده و تلاش برای جدایی میان بیت‌المقدس و کرانه باختری در بلندمدت با هدف دشوار کردن تشکیل «کشور مستقل فلسطین»، برای دولت نتانیاهو به آسانی کشیدن خط قرمز روی نقاشی «بمب هسته‌ای ایران» در مجمع عمومی سازمان ملل نخواهد بود، اما غیرممکن هم نیست.

با وجود همراهی آمریکا با اسرائیل در رأی مخالف به ارتقای جایگاه فلسطینیان در سازمان ملل به ناظر غیرعضو ادامه سیاست‌ شهرک‌سازی اسرائیل در بخش‌های اشغالی کرانه باختری و بیت‌المقدس شرقی هزینه‌های سیاسی خواهد داشت. اگر چه حتی شکایت احتمالی فلسطینیان در دادگاه‌های بین‌المللی علیه شهرک‌سازی نیز نتواند باعث توقف آن شود.

اگر برنامه‌ هسته‌ای ایران با حکومت فعلی آن تهدیدی بالقوه در نظر گرفته می‌شود، ادامه سیاست شهرک‌سازی اسرائیل با وجود دولت دموکراتیک حاکم در آن، تهدیدی بالفعل و خطری محسوس‌تر برای صلح خاورمیانه و زمینه‌ساز قدرت‌گیری گروه‌های شبه‌نظامی و تندرو برای درگیری دوباره با اسرائیل است که به جمهوری اسلامی نیز زمینه کمک به حماس و دیگر گروه‌های شبه‌نظامی را می‌دهد. آمریکا و اتحادیه اروپا باید به برخورد دوگانه با «تهدید برنامه هسته‌ای ایران» و خطر ادامه‌ شهرک‌سازی اسرائیل پایان بدهند. توقف شهرک‌سازی‌های اسرائیل هم جز با مذاکرات فشرده، شبکه‌سازی سیاسی مخالفان این روند، فشار بین‌المللی و فعالیت‌های گسترده‌تر کنشگران صلح به دست نمی‌آید.

دولت جدید اوباما و استراتژی آینده اسرائیل

کشیدن خط جدید سکونت یهودیان با خانه‌سازی در منطقه موسوم به «ای-۱» در کرانه باختری که اسرائیل آن را به اشغال درآورده و تلاش برای جدایی میان بیت‌المقدس و کرانه باختری در بلندمدت با هدف دشوار کردن تشکیل «کشور مستقل فلسطین»، برای دولت نتانیاهو به آسانی کشیدن خط قرمز روی نقاشی «بمب هسته‌ای ایران» در مجمع عمومی سازمان ملل نخواهد بود، اما غیرممکن هم نیست. به هر حال اسرائیل در سازمان ملل متحد از حمایت آمریکا برخوردار است که می‌تواند مانع اقدام‌های احتمالی شورای امنیت علیه آن کشور شود.

هر چند به قدرت رسیدن احزاب راست‌گرا با ادامه‌ سیاست‌های فعلی به روند صلح خاورمیانه و راه‌حل تشکیل دو کشور مستقل کمک نمی‌کند، اما باید دید سیاست‌های دولت جدید آمریکا تا چه حد می‌توانند در کلیت رویکرد دولت آینده‌ اسرائیل در فشار بر جمهوری اسلامی و تسریع شهرک‌سازی در مناطق اشغالی فلسطینیان تأثیر بگذارند.

البته با چهره‌های پیشنهادی اوباما، یعنی جان کری دموکرات و چاک هیگل جمهوری‌خواه برای سمت‌های وزارت امور خارجه و وزارت دفاع و جان برنن برای ریاست سیا، «سازمان مرکزی اطلاعات آمریکا»، رویکرد جنگ با ایران شدت گذشته را ندارد، از جمله به این دلیل که یکی از اولویت‌های فرد معرفی شده برای وزارت دفاع، کاهش بودجه این وزارتخانه است.

ایالات متحده، تنها حامی عملی اسرائیل برای اقدام نظامی احتمالی علیه تأسیسات اتمی ایران، با اعضای جدید دولت خود و دشواری‌های اقتصادی موجود در این کشور، در برخورد با تهدیدهای امنیتی بیشتر بر راهبردهای نظامی کم‌هزینه‌تری دربرگیرنده کاربرد پهپادها، حمله‌های سایبری و استفاده از یگان‌های ویژه امنیتی متمرکز خواهد شد تا لشکرکشی تازه‌ای در خاورمیانه. به همین دلیل اسرائیل در سیاست حمله پیشگیرانه به تأسیسات اتمی جمهوری اسلامی، سهولت گذشته را حتی با پیروزی احزاب راست‌گرا در انتخابات پارلمانی ندارد.

با وجود این، اسرائیل قدرتی هسته‌ای ا‌‌‌ست و جمهوری اسلامی نمی‌تواند در بلندمدت سیاست تهاجمی دهه‌ گذشته را علیه آن، همزمان با تحمل تحریم‌ها و فشارهای بین‌المللی پیش ببرد.

بررسی اهداف نتانیاهو از جنگ غزه

politics — Sat, 24 Nov 2012 09:08:45 +0000

اکبر گنجی

اکبر گنجی - جنگ هشت روزه‌ اسرائیل و حماس با ترور احمد الجعبری در ۱۴ نوامبر آغاز شد. اسرائیل طی سال‌های گذشته برخی از رهبران حماس را- به شرح زیر- ترور کرده است:

− ژانویه ۱۹۹۶ ؛ غزه: یحیی عیاش، با یک تلفن موبایل مملو از مواد منفجره کشته شد

− ژوئیه ۲۰۰۲ ؛ غزه: صلاح شحاده، رهبر شاخه نظامی حماس، به همراه ۱۴ نفر دیگر بر اثر انفجار بمبی کشته شد که به خانه‌اش انداختند.

− مارس ۲۰۰۴ ؛ شیخ احمد یاسین، بنیانگذار و رهبر معنوی حماس به همراه ۱۱ نفر دیگر در یک حمله موشکی کشته شد.

− آوریل ۲۰۰۴ ؛ غزه: عبدالعزیز الرنتیسی، رهبر حماس در یک حمله موشکی کشته شد.

− ژانویه ۲۰۰۹ ؛ غزه: سعید صیام، فرمانده ارشد حماس در یک حمله هوایی کشته شد.

− ژانویه ۲۰۱۰ ؛ دوبی: ترور محمود المبحوح، فرمانده ارشد حماس در دوبی، توسط ماموران موساد با پاسپورت‌های جعلی انگلستان. انگلیس یک دیپلمات اسرائیل را به همین دلیل اخراج کرد[1].

− نوامبر ۲۰۱۲؛غزه: احمد الجعبری، فرمانده شاخه نظامی جنبش حماس و دست‌کم ده نفر دیگر در حمله هوایی اسرائیل به غزه کشته شدند.

سیاست استراتژیک اسرائیل همیشه این بوده که رهبری مردمی که سرزمین‌شان اشغال شده، به دست رادیکال‌ترین افراد باشد تا روش‌های نظامی گرایانه‌- و به تعبیر جیمی کارتر "آپارتاید"- خود را توجیه کند. اسرائیل میان تشکیلات خودگردان و حماس و جهاد اسلامی، گروه دوم و سوم را می‌پسندد. لیبرمن- وزیر خارجه اسرائیل- در۱۱ آبان خواستار ترور محمود عباس شد . در ۲۴ همین ماه بی بی سی طرح مقدماتی وزارت خارجه‌ اسرائیل برای سرنگون کردن محمود عباس را افشا کرد.

جنگ ۸ روزه با کشته شدن ۱۶۲ فلسطینی (شامل ۴۰ کودک، ۱۲ زن و ۱۵ سالمند)، ۶ اسرائیلی و زخمی شدن حدود ۱۳۰۰ فلسطینی پایان یافت. اسرائیل بیش از ۱۵۰۰ نقطه در غزه را با موشک ویران کرد. در حمله سال ۲۰۰۸ اسرائیل به غزه نیز بیش از ۱۴۰۰ فلسطینی کشته شدند. شورای حقوق بشر سازمان ملل پس از ارائه تحقیق ۱۰ هزار صفحه‌ای گروه حقیقت یاب سازمان ملل در مهرماه ۱۳۸۸، اسرائیل را به ارتکاب "جنایات جنگی" در غزه محکوم کرد[2].

پرسش این است که با توجه به این سابقه، ناتانیاهو از موشک باران جدید غزه چه اهدافی را تعقیب می‌کرد؟

یکم- او با منحرف کردن فکر مردم از مسائل و مشکلات داخلی و جلب توجه آنها به خطر دشمنان خارجی که به دنبال نابودی کشور هستند، به دنبال تضمین پیروزی خود در انتخابات است. مردمی که جان خود را در خطر ببینند، مسائل دیگر را به حاشیه خواهند راند.

دوم- سیاست استراتژیک اسرائیل همیشه این بوده که رهبری مردمی که سرزمین‌شان اشغال شده، به دست رادیکال‌ترین افراد باشد تا روش‌های نظامی گرایانه‌- و به تعبیر جیمی کارتر "آپارتاید"- خود را توجیه کند. اسرائیل میان تشکیلات خودگردان و حماس و جهاد اسلامی، گروه دوم و سوم را می‌پسندد. لیبرمن- وزیر خارجه اسرائیل- در۱۱ آبان خواستار ترور محمود عباس شد[3]. در ۲۴ همین ماه بی بی سی طرح مقدماتی وزارت خارجه‌ اسرائیل برای سرنگون کردن محمود عباس را افشا کرد[4].

تنها دلیل اسرائیل برای این هدف، ارائه‌ طرح تبدیل فلسطین به "کشور غیر عضو" در سازمان ملل است. اسرائیل حماس را هم به وضعیتی می‌اندازد که نیروهای رادیکال تری در آن رشد کنند که مدعی‌اند حماس با اسرائیل سازش کرده و "هیچ چیز" به دست نیاورده است. الجعبری یکی از میانه‌روهای حماس بود. گرشون بسکین- فعال صلح‌‌طلب و رئیس مرکز پژوهش‌های اسرائیلی-فلسطینی- دو روز پس از ترور الجعبری طی مقاله‌ای در نیویورک تایمز در ۱۶ نوامبر نوشت:«من معتقدم که اسرائیل اشتباه استراتژیک عمیق و غیرمسئولانه‌ای را با کشتن الجعبری انجام داده است. زمانی که با اسرائیل و حماس مذاکره می‌کردم، به صورت مستقیم متوجه شدم که الجعبری فقط به یک آتش‌بس طولانی مدت علاقه‌مند نبود، بلکه کسی بود که آتش‌بس‌های قبلی با وساطت وزارت اطلاعات مصر را هم به مرحله‌ اجرا در آورده بود. الجعبری وقتی از توقف حملات اسراییل به غزه مطمئن می‌شد، آتش‌بس‌ها را عملی می‌کرد. صبح روزی که او به قتل رسید، پیش‌نویس یک آتش‌بس طولانی با اسرائیل را دریافت کرده بود. پیشنهادی که متضمن مکانیسمی بود که نیات طرفین را تأیید و التزام به آنها را تضمین می‌کرد. این پیش‌نویس در دیدار من و معاون وزیر خارجه حماس در هفته گذشته در مصر، مورد تایید ما هم قرار گرفت.» [5]

سوم- دمکراتیزه شدن کشورهای خاورمیانه با اهداف توسعه طلبانه‌ اسرائیل ناسازگار است. برای این که با توهمات ایدئولوژیکی که از خود و منطقه برای جهان می‌سازد- یعنی توهم "ویلایی در قلب جنگل"- هم‌خوانی ندارد. منطقه را جنگلی می‌کند تا زورگویی را موجه سازد. اسراییل نمی‌خواهد و نمی‌تواند با کشورهای دمکراتیزه شده منطقه روبرو شود، منطقه را "جهنمی" می‌کند تا طرح‌های خود را پیش برد.

چهارم- اوباما در آغاز کار از حل عادلانه‌ مسأله فلسطین سخن گفت. طی ۴ سال زمام‌داری او طرح چهار جانبه‌ آمریکا،اروپا، روسیه و سازمان ملل - مبنی بر تشکیل دولت مستقل فلسطینی در کنار دولت اسرائیل- کاملاً فراموش شد. گروهی از طرفداران اوباما مدعی بودند که او به دلیل نفوذ عمیق لابی اسرائیل مجبور به سکوت شده تا پس از انتخاب مجدد در دور دوم، این هدف را محقق سازد. اما نتانیاهو با حمله‌ به غزه، اوباما را به دنبال خود کشاند. اوباما هر روز از اسرائیل حمایت کرد و در مقابل حماس را محکوم ساخت. به تعبیر دیگر، اوباما به دام نتانیاهو افتاد و کشورهای مسلمان منطقه وی را حامی تمام عیار اسرائیل می‌یابند.

مواضع اوباما صدای نیویورکر را هم در آور‌د. این هفته نامه آمریکایی نوشت: « پرسش کلیشه‌ای همیشگی نیست که آیا اسرائیل حق وجود دارد بلکه سئوال حیاتی‌تر آن است که آیا اسرائیل به عنوان یک کشور اشغالگر و استعمارگر و در تحلیل نهایی مدافع آپارتاید وجود داشته باشد یا خیر.»[6]

تجاوز نظامی به ایران و بمباران مراکز هسته‌ای‌ این کشور یکی از اهداف مهم نتانیاهو است. او با نقاشی بمب اتمی و تعیین "خط قرمز" برای ایران در مجمع عمومی سازمان ملل، بهار و تابستان آینده را زمانی قلمداد کرد که ایران به "توانایی لازم" برای ساخت سلاح هسته‌ای دست می‌یابد. او باید خیال خود را از واکنش متحدان منطقه‌ای ایران راحت سازد. هاآرتص نوشته است که حمله‌ به غزه باید "عملیات کوچک جنوبی ایران" به شمار رود که هدفش فلج کردن جبهه جنوبی ایران است، حمله‌ به لبنان نیز باید "عملیات کوچک شمالی ایران" به شمار رود که هدفش از میان بردن جبهه شمالی ایران خواهد بود.

پنجم- تجاوز نظامی به ایران و بمباران مراکز هسته‌ای‌ این کشور یکی از اهداف مهم نتانیاهو است. او با نقاشی بمب اتمی و تعیین "خط قرمز" برای ایران در مجمع عمومی سازمان ملل، بهار و تابستان آینده را زمانی قلمداد کرد که ایران به "توانایی لازم" برای ساخت سلاح هسته‌ای دست می‌یابد. او باید خیال خود را از واکنش متحدان منطقه‌ای ایران راحت سازد.

ابتدا کارخانه‌‌ای در سودان بمباران شد که به گفته‌ اسرائیل برای حماس سلاح می‌ساخت. در گام دوم به غزه حمله شد تا ذخایر موشکی حماس و جهاد اسلامی نابود شود. نتانیاهو در ماه مارس ۲۰۱۲ در کنست گفته بود:«دیر یا زود، پایگاه ترور ایران در غزه ریشه‌کن خواهد شد...غزه خط مقدم ایران است.» اسراییل در گام سوم ممکن است حزب‌الله لبنان را مورد تهاجم قرار دهد تا ذخایر موشکی آنان را هم نابود سازد. نابودی کشور سوریه- متحد ایران- نیز در حال انجام است. این موانع واکنش دهنده که بر طرف شوند، زمینه‌ تجاوز نظامی اسرائیل با حدود ۱۰۰ فروند جت اف-۱۶ و ۲۵ فروند جت اف-۱۵ به ایران مهیا می‌شود. هاآرتص نوشته است که حمله‌ به غزه باید "عملیات کوچک جنوبی ایران" به شمار رود که هدفش فلج کردن جبهه جنوبی ایران است، حمله‌ به لبنان نیز باید "عملیات کوچک شمالی ایران" به شمار رود که هدفش از میان بردن جبهه شمالی ایران خواهد بود.

اسرائیل در طی سه دهه‌ گذشته در تخریب روابط ایران و آمریکا نقش فعالی بازی کرد. اسرائیل به هیچ وجه نمی‌خواهد/نمی‌گذارد که میان ایران و آمریکا روابط دوستانه برقرار شود.

ششم- سامانه‌ ضد موشکی "گنبد آهنین" با کمک ۲۰۵ میلیون دلاری آمریکا ساخته شده است[7]. هزینه راه‌اندازی هر سکوی عملیاتی گنبد آهنین ۵۰ میلیون دلار و قیمت هر موشک شلیک شده آن نیز ۶۰ هزار دلار است. این سامانه باید آزمایش می‌شد تا در

موشک بارانی واقعی، نقاط قوت و ضعف آن آشکار شود. تهاجم نظامی به غزه، آزمایشگاه عملی گنبد آهنین بود. اسرائیل قدرت دفاعی خود را به نمایش گذاشت و نشان داد که با سیستم‌های ضد موشکی قادر به نابودی موشک‌های پرتاب شده است. پس از پذیرش آتش‌بس کاخ سفید اعلام کرد که از کنگره کمک مالی بیشتری برای دفاع ضد هوایی اسرائیل- به ویژه گنبد آهنین- درخواست خواهد کرد.آمریکا سالانه بیش از ۳ میلیارد دلار کمک مستقیم بلاعوض به اسرائیل می‌کند، یعنی روزانه بیش از ۸ میلیون و ۲۰۰ هزار دلار.

هفتم- حماس طی ماه‌های اخیر نوعی چرخش از محور مقاومت سوریه-ایران- حزب الله- حماس و نزدیکی به قطر و مصر و ترکیه را به نمایش گذاشت. خالد مشعل در اجلاس حزب توسعه و عدالت ترکیه در ۹ مهرماه گفت:«اردوغان نه تنها رهبر ترکیه بلکه یک رهبر جهان اسلام است»[8]. سفر امیر قطر به غزه در دوم آبان مهم‌ترین نمود این تحول بود. سپس اعلام شد که قرار است نخست وزیر ترکیه و رئیس جمهور مصر هم به غزه سفر کنند. سوریه در ۱۵ آبان کلیه‌ دفاتر حماس را مهر و موم- تعطیل- کرد[9]. به دنبال نشست چهار جانبه‌ خالد مشعل، مرسی، اردوغان و امیر قطر در ۹۱ ۲۷ آبان در قاهره ، مشعل از قطر، مصر و ترکیه تشکر کرد، اما هیچ اشاره‌ای به ایران، سوریه و حزب الله نکرد. مطابق گزارش رسانه‌های اصولگرای ایران، این امر انتقاد نصرالله رهبر حزب الله را به دنبال داشت[10]. با این حال، خالد مشعل پس از آغاز آتش‌بس گفت:«به‌رغم اختلاف نظر بر سر وضعيت سوريه، ايران در طول درگيری‌ها با اسرائيل، در مسلح کردن حماس نقش داشت.»[11]

سامانه ضد موشکی اسراییل باید آزمایش می‌شد تا در موشک بارانی واقعی، نقاط قوت و ضعف آن آشکار شود. تهاجم نظامی به غزه، آزمایشگاه عملی گنبد آهنین بود. اسرائیل قدرت دفاعی خود را به نمایش گذاشت و نشان داد که با سیستم‌های ضد موشکی قادر به نابودی موشک‌های پرتاب شده است. پس از پذیرش آتش‌بس کاخ سفید اعلام کرد که از کنگره کمک مالی بیشتری برای دفاع ضد هوایی اسرائیل- به ویژه گنبد آهنین- درخواست خواهد کرد. آمریکا سالانه بیش از ۳ میلیارد دلار کمک مستقیم بلاعوض به اسرائیل می‌کند، یعنی روزانه بیش از ۸ میلیون و ۲۰۰ هزار دلار.

هشتم- آزمایش مصر به رهبری اخوان‌المسلمین یکی دیگر از اهداف اسرائیل بود. مصر چه خواهد کرد؟ آیا در سمت حماس قرار خواهد گرفت؛ از پیمان کمپ دیوید خارج خواهد شد؛ گذرگاه رفح را در خدمت غزه قرار خواهد داد یا همچون گذشته به عنوان میانجی عمل خواهد کرد؟

نهم- پیامدهای ناخواسته‌ی عمل: انسان‌ها آگاهانه طرح‌هایی را به منطور رسیدن به اهدافی دنبال می‌کنند. اما هر عمل انسانی، پیامدهای ناخواسته‌ای دارد که پس از انجام عمل خود را بروز خواهد داد. برخی از پیامدهای ناخواسته به قرار زیرند:

الف- نتانیاهو سال‌ها کوشید تا با "ایران‌هراسی" و "ایران ستیزی"- در کنار مسأله‌ سوریه- مسأله‌ فلسطین را به بایگانی تاریخ بسپارد و تا اندازه‌ی زیادی هم در این خصوص موفق شد. اما یکی از عواقب ناخواسته‌ تهاجم بی‌رحمانه و "خودشکن" او به غزه این بود که "مسأله‌ فلسطین" را مجدداً به مسأله تبدیل کرد. این تجاوز به همه یادآوری کرد که گریزی از حل عادلانه‌ مسأله‌ فلسطین وجود ندارد.

ب- متحدان سنتی آمریکا در منطقه مجبور به اتخاذ مواضعی تند علیه اسرائیل شدند. در مجلس بحرین یکی از نمایندگان پرچم اسرائیل را به آتش کشید. تقبیح اسرائیل بالا گرفت. روزنامه‌ی وال استریت به نقل از اردوغان- نخست وزیر ترکیه- نوشت:« کسانی که به تبعیض در حق مسلمانان در کشورهای خودشان توجه نمی‌کنند، همان‌هایی هستند که اینک چشمشان را به قتل‌عام وحشیانه‌ کودکان

بی‌گناه در غزه بسته‌اند. بنابراین من می‌گویم که اسرائیل یک دولت تروریست است.»[12]

خبرنگار آسوشیتدپرس به شدت ویکتوریا نولاند- سخنگوی وزارت خارجه آمریکا- را تحت فشار گذاشت تا علیه اردوغان که اسرائیل را "کشور تروریست" خوانده بود، موضع گیری کند[13].

بسیاری از وزیران خارجه‌ کشورهای عرب متحد آمریکا و نخست وزیر مصر به غزه سفر کردند. بدین ترتیب اگر قطع ارتباط دیپلماتیک غزه با کشورهای دیگر یکی از اهداف نتانیاهو بود، نتیجه‌ معکوس به دست آورد. مرسی در مصر به شدت تحت فشار مردمی است که به اخوان و او رأی داده‌اند. اسلام‌گرایان در کشورهای مختلف منطقه قدرتمند شده و فشار زیادی به رهبران سیاسی وارد می‌آورند.

پ- بسیاری از وزیران خارجه‌ کشورهای عرب متحد آمریکا و نخست وزیر مصر به غزه سفر کردند. بدین ترتیب اگر قطع ارتباط دیپلماتیک غزه با کشورهای دیگر یکی از اهداف نتانیاهو بود، نتیجه‌ معکوس به دست آورد. مرسی در مصر به شدت تحت فشار مردمی است که به اخوان و او رأی داده‌اند. اسلام‌گرایان در کشورهای مختلف منطقه قدرتمند شده و فشار زیادی به رهبران سیاسی وارد می‌آورند.

ث- اسرائیل با اعمال خود به آمریکاستیزی در خاورمیانه دامن می‌زند. حمایت بی چون و چرای دولت آمریکا از اشغالگری، ستمگری و جنایات جنگی اسرائیل با منافع بلندمدت این کشور در منطقه تعارض دارد. دولت اسرائیل این توهم را نزد آمریکائیان ایجاد می‌کند که در هر صورت مردم این منطقه دشمن آمریکا بوده و خواهند بود. نه تنها آمریکا باید به سیاست یک بام و دو هوایی خود پایان دهد، بلکه مسلمان‌ها هم باید نشان دهند که گروه‌های آمریکاستیز اقلیتی بیش نیستند.

ج- رادیکالیزه و جهنمی کردن منطقه توسط دولت اسرائیل، برای مردم این کشور پیامدهای خطرناکی به دنبال دارد. اولاً آنان نیز باید همیشه با احساس عدم امنیت زندگی کنند. ثانیاً بیشترین حجم مالیات‌شان باید صرف مسائل نظامی و امنیتی شود. اسراییل از نظر نسبت هزینه‌های نظامی به تولید ناخالص داخلی، در سال ۲۰۱۱ در رده‌ دوم جهان- پس از عربستان سعودی- قرار دارد[14]. ثالثاً آنها باید به طور نوبه‌ای درگیر جنگ شوند؛ جنگ هایی که لزوماً و به طور قطعی پیروزی نظامی همیشگی را به دنبال نخواهد داشت. شاید توازن قوا در منطقه تغییر کند.

پانویس‌ها:

[1] [لینک]

در 11/8/91 اسرائیل رسماً به ترور ابوجهاد معاون یارس عرفات توسط موساد اعتراف کرد. رجوع شود به [لینک]

[2] [لینک]

مجمع عمومی سازمان ملل در ۵ نوامبر ۲۰۰۹ با ۱۱۴ رای موافق و ۱۸ رای مخالف از میان ۱۹۲ عضو حاضر در جلسه، قطعنامهٔ مربوط به پیگیری جنایات جنگی جنگ غزه را به تصویب رساند. رجوع شود به [لینک]

دولت آمریکا اعلام کرد که در شورای امنیت آن را وتو خواهد کرد. رجوع شود به [لینک] [لینک]

نتانیاهو در ۱۲ اکتبر 2009 در کنست گفت:«ما به ایهود باراک، زیپی لیونی و ایهود اولمرت که پسرانمان را به جنگ فرستادند اجازه نخواهیم داد که موفق شوند آنها را در دادگاه‌های بین‌المللی محاکمه کنند". رجوع شود به [لینک]

عکس:

غزه ویران

اسرائيل: تحريم‌ها عليه ايران بايد گسترش پيدا کند

zamaanehnews — Wed, 25 Apr 2012 04:13:47 +0000

اويگدور ليبرمن، وزير خارجه اسرائيل گفت تحريم‌ها عليه ايران بايد گسترش پيدا کند تا راه را بر "بلندپروازی‌های" هسته‌ای تهران ببندد.

به گزارش ريا نووستی، ليبرمن در ديدار از باکو گفت: "ما معتقديم که بايد به جامعه جهانی امکان داده شود از تمام امکانات در چارچوب روند مذاکرات گروه ۱+۵ حل مسأله هسته‌ای و ايران استفاده کند."

به گفته وزير خارجه اسرائيل "تحريم‌ها عليه ايران بسيار نتيجه‌بخش هستند."

وزير خارجه اسرائيل: ما معتقديم که بايد به جامعه جهانی امکان داده شود از تمام امکانات در چارچوب روند مذاکرات گروه ۱+۵ حل مسأله هسته‌ای و ايران استفاده کند

اسرائيل پيش از اين همواره از سياست برخورد نظامی با ايران دفاع می‌کرد اما ظاهراً به نظر می‌رسد اکنون از ديپلماسی و سياست تحريم بيشتر سخن می‌گويد.

ايران و غرب سال‌هاست که بر سر برنامه اتمی‌ با هم دچار تنش هستند. اين تنش‌ها و اختلافات باعث شده تا شورای امنيت سازمان ملل و کشورهای غربی تحريم‌هايی را با هدف توقف برنامه اتمی ايران عليه اين کشور برقرار کنند.

آمريکا و متحدان غربی خود ايران را متهم به تلاش برای دستيابی به سلاح‌های هسته‌ای می‌کنند، اما ايران همواره اين ادعا را رد کرده‌است و بر صلح‌آميز بودن برنامه‌های هسته‌ای خود تأکيد می‌کند.

در همين حال و در کنار سياست فشار و تحريم عليه ايران، تلاش‌هايی نيز برای حل مناقشه اتمی از طريق ديپلماسی نيز در جريان است.

از جمله اين تلاش‌ها گفت‌وگوهای چند ساله شش قدرت جهانی (آمريکا، فرانسه، بريتانيا، چين، روسيه و آلمان) با ايران است.

تازه‌ترين دور اين مذاکرات ۲۶ فروردين سال جاری خورشدی در استانبول برگزار شد. کشورهای غربی و ايران اين مذاکرات را "سازنده و سودمند" توصيف کرده‌اند.

دور بعدی مذاکرات با ايران سوم خرداد سال جاری در بغداد برگزار خواهد شد.