جزایر سه‌گانه

حمايت آمريکا از پيشنهاد امارات برای حل مناقشه جزاير سه‌گانه

zamaanehnews — Thu, 28 Jun 2012 00:20:00 +0000

آمريکا از پيشنهاد امارات متحده عربی برای حل مناقشه تهران و ابوظبی بر سر جزاير سه‌گانه حمايت کرد.

امارات پيشنهاد داده تا موضوع مالکيت جزاير ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک از طريق مذاکرات مستقيم يا دادگاه لاهه حل شود.

به گزارش خبرگزاری فرانسه، رهبران آمريکا و امارات روز چهارشنبه هفتم تير ۱۳۹۱ در بيانيه‌ای مشترک خواهان حل مسالمت‌آميز مالکيت اين جزاير شدند.

ايران و امارات سال‌هاست که بر سر مالکيت جزاير ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک با هم اختلاف دارند.

رهبران آمريکا و امارات در بيانيه‌ای مشترک خواهان حل مسالمت‌آميز مالکيت جزیار سه‌اگنه خلیج فارس جزاير شدند

به گفته مورخان ايرانی، اسناد و نقشه‌های قديمی مالکيت ايران را بر اين سه جزيره نشان می‌دهد.

تنها در آغاز قرن بيستم نيروهای بريتانيايی اين جزاير را به تصرف خود درآوردند.

با اين حال پس از خروج بريتانيا از منطقه خليج فارس در سال ۱۹۷۱ میلادی، جزاير ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک دوباره به ايران واگذار شدند و نيروهای ايران يک روز پيش از استقلال امارات، بر اساس تفاهم‌نامه يادشده در ابوموسی مستقر شدند.

ايران همواره ادعای مالکيت امارات بر اين جزاير را رد کرده و می‌گويد درباره مالکيت اين سه جزيره مذاکره نخواهد کرد.

شورای امنيت سازمان ملل متحد نيز در سال ۱۹۷۱ اعتراض امارات به مالکيت ايران بر جزاير سه‌گانه را رد کرد.

در همين حال محمود احمدی‌نژاد، رئيس‌جمهوری ايران روز ۲۳ فروردين سال جاری خورشيدی به اين جزيره سفر کرد. اين سفر واکنش تند مقامات امارات و شورای همکاری خليج فارس را به دنبال داشت.

شورای همکاری خليج فارس از شش کشور عربی جنوب خليج فارس تشکيل شده و امارات متحده عربی با پشتيبانی اين شورا و کشورهای عربی بر سه جزيره ايرانی تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی ادعای ارضی دارد.

اين شورا روز ۱۷ آوريل ۲۰۱۲ (۲۹ فروردين) پس از نشستی در قطر با انتشار بيانيه‌ای از مواضع امارات پشتيبانی کرد.

ايران همچنين جزيره ابوموسی را "منطقه نمونه گردشگری" اعلام کرده و قصد دارد زمينه رفت و آمد گردشگران را به اين جزيره فراهم کند.

همچنين سرتيپ احمدرضا پوردستان، فرمانده نيروی زمينی ارتش ايران گفته است: "به هيچ کشوری اجازه کوچک‌ترين دست‌اندازی را نمی‌دهيم، اگر اين‌طور شود و اين شيطنت‌ها از طريق ديپلماسی حل نشود، نيروهای نظامی آماده‌اند اقتدار نظام را به کشور متعرض نشان دهند."

به گفته وی "حاکميت اين جزاير (ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک) از قديم‌الايام متعلق به ايران بوده و جمهوری اسلامی نيز از اين حق خود قاطعانه و با قدرت دفاع می‌کند."

شماری از نمايندگان مجلس ايران نيز دو ماه پیش گفتند در حال آماده کردن طرحی هستند که بر اساس آن استان خليج فارس در جنوب ايران با مرکزيت "بوموسی" تشکيل خواهد شد.

ايران: سخنان سعود الفيصل تعجب‌برانگيز است

zamaanehnews — Wed, 27 Jun 2012 09:00:46 +0000

ايران سخنان سعود الفيصل، وزير خارجه عربستان سعودی را درباره برنامه اتمی جمهوری اسلامی "تعجب‌برانگيز" دانست.

به گزارش خبرگزاری مهر، رامين مهمان‌پرست، سخنگوی وزارت خارجه ايران، چهارشنبه هفتم تير ۱۳۹۱ گفت: "سياست هسته‌ای‌ جمهوری اسلامی ايران و مذاکرات مربوط به آن، کاملاً شفاف، صريح و جدی بر اساس دفاع از حقوق هسته‌ای کشورمان دنبال می‌‌گردد."

سعود الفيصل روز سه‌شنبه انتقاد از مذاکرات هسته‌ای قدرت‌های جهانی با ايران، آن را "وقت تلف کردن" خوانده و خواستار تعيين سقف زمانی برای اين مذاکرات شده بود.

اين سخنان در جلسه مشترکی ميان وزرای کشورهای شورای همکاری‌های خليج فارس و اتحاديه اروپا بيان شد.

رامين مهمان‌پرست: سياست هسته‌ای‌ جمهوری اسلامی ايران و مذاکرات مربوط به آن، کاملاً شفاف، صريح و جدی بر اساس دفاع از حقوق هسته‌ای کشورمان دنبال می‌‌گردد

به گفته وزير خارجه عربستان، "ايران قصد دارد وقت و انرژی همه را تلف کند."

ايران و قدرت‌های جهانی تاکنون درباره مناقشه اتمی تهران چند دور با يکديگر گفت‌وگو و مذاکره کرده‌اند.

کشورهای غربی می‌گويند نگران ماهيت برنامه اتمی ايران هستند اما تهران می‌گويد در برنامه اتمی اهداف صلح‌آميز را دنبال می‌کند.

وزير خارجه ايران همچنين سخنان الفيصل را درباره جزاير ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک رد کرد و گفت اين جزاير متعلق به ايران است.

الفيصل اين جزاير سه‌گانه را جزو خاک امارات ناميده بود.

ايران و امارات سال‌هاست که بر سر مالکيت جزاير ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک با هم اختلاف دارند.

به گفته مورخان ايرانی، اسناد و نقشه‌های قديمی مالکيت ايران را بر اين سه جزيره نشان می‌دهد.

تنها در آغاز قرن بيستم نيروهای بريتانيايی اين جزاير را به تصرف خود درآوردند.

با اين حال پس از خروج بريتانيا از منطقه خليج فارس در سال ۱۹۷۱، جزاير ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک دوباره به ايران واگذار شدند و نيروهای ايران يک روز پيش از استقلال امارات، بر اساس تفاهم‌نامه يادشده در ابوموسی مستقر شدند.

شورای امنيت سازمان ملل متحد نيز در سال ۱۹۷۱ اعتراض امارات به مالکيت ايران بر جزاير سه‌گانه را رد کرد.

اتحاد سیاسی کشورهای عرب خلیج فارس برای مقابله با ایران

Thu, 17 May 2012 10:13:09 +0000

گفت‌وگو با علیرضا نوری‌زاده

سراج‌الدین میردامادی

سراج‌الدین میردامادی - رهبران شورای همکاری خلیج فارس روز دوشنبه (چهاردهم ماه مه) در ریاض پایتخت عربستان سعودی دور هم جمع شدند تا درباره‏ راه‏های اتحاد با یکدیگر و هم‏سویی بیشتر به گفت‏وگو و بحث بنشینند.

در گفت‏وگویی با دکتر علیرضا نوری‏زاده، کارشناس مسائل خاورمیانه و دنیای عرب در این زمینه، از او پرسیدم:

چه علل و عواملی اعضای شورای همکاری خلیج فارس را به فکر این اتحاد و هماهنگی بیشتر انداخته است؟ و اگر این اتحاد تصویب بشود، در چه زمینه‏هایی خواهد بود؟

سی و دو سال پیش، بعد از انقلاب اسلامی ایران و شروع جنگ ایران و عراق، کشورهای حاشیه‏ خلیج فارس تصمیم گرفتند "شورای همکاری‏های کشورهای خلیج فارس" را تشکیل دهند تا همراه یکدیگر خطری را که از جنگ دو حریف نیرومند منطقه متوجه آن‏ها بود، به نوعی خنثی کنند.

این شورا در طول این مدت، شورای چندان موفقی نبوده؛ حتی اختلافاتی که بین بعضی از کشورهای عضو وجود دارد، از جمله اختلافات امارات با عربستان بر سر بعضی از نقاط مرزی، اختلافی که قطر با بحرین در رابطه با جزایر "حوار" داشت و همین‏طور اختلافاتی میان سلطان‌نشین عمان و ابوظبی (امارات)، هیچ‏کدام از طریق شورا حل نشد. این اختلافات یا در مذاکرات دوجانبه حل شد، یا در مورد بحرین و قطر، به دیوان داوری لاهه کشیده شد.

به این ترتیب، شورا نتوانست انتظاراتی را که مردم از او داشتند برآورده کند، جز در دو مورد. یک مورد زمان اشغال کویت بود که شورا خیلی سریع عمل کرد. در ارتباط با جنگ کویت، وقتی نیروهای صدام حسین وارد کویت شدند، شورا خیلی سریع وارد عمل شد. امیر کویت به عربستان رفت و در آنجا به او امکانات و پناه دادند و بعد عربستان زمینه‏ ورود نیروهای خارجی را فراهم کرد. بنابراین می‏توانم بگویم که در این یک مورد شورا موفق بود.

علیرضا نوری‌زاده: شورای همکاری کشورهای خلیج فارس، شورای موفقی نبوده‌است؛ حتی اختلافاتی که بین بعضی از کشورهای عضو وجود دارد، از جمله اختلافات امارات با عربستان بر سر بعضی از نقاط مرزی، هیچ‏کدام از طریق شورا حل نشد

مورد دوم در رابطه با تصمیماتی بود که در مورد بازار مشترک و تشکیل یک بانک مرکزی مشترک گرفته شد که البته در این مورد ابوظبی تفحضاتی داشت و بیرون ایستاد و اعتراض کرد که چرا باید مرکز ریاض باشد و نه ابوظبی.

در موارد دیگر، این شورا موفقیتی نداشته است. سفر شهروندان این کشورها به یکدیگر با شناسنامه را هم نمی‏توان یک دست‏آورد بزرگ دانست.

اما الان قضیه فرق می‏کند. به این معنا که اولاً مسئله‏ امارات با ایران، بر سر جزایر ایرانی‏ای که امارات ادعای مالکیتش را دارد، جدی است. تهدیدهای جمهوری اسلامی و تهدیدهای مشترک امارات به این‏که مسئله را به مراجع بین‏المللی می‏کشاند و نوعی حمایت ضمنی که بریتانیا و آمریکا از ادعاهای امارات دارند و در عین حال، هم‏دلی کشورهای شورا با امارات، جوانب دیگری به مسئله داده است.

ضمن این‏که در عراق هم حکومتی حاکم است که بعضی از این کشورها آن را دشمن می‏دانند، مثل بحرین و عربستان سعودی و این‏ها همه مسائلی هستند که دست به دست هم داده‏اند تا پادشاه سعودی این بحث را مطرح کند.

آقای نوری‏زاده، پرسش دقیقاً همین است که چرا نشست روز دوشنبه منجر به نتیجه نشد و بنا بر اظهار وزیر امور خارجه‏ عربستان، قرار شد جلسه‏ بعد در این زمینه، به شش ماه بعد موکول شود؟

هیچ کس انتظار نداشت که جلسه‏ روز دوشنبه به نتیجه‏ مطلق برسد. علت آن هم خیلی روشن است. وقتی مثلاً از سوی امارات متحده‏ عربی، معاون رییس دولت به نشست می‌رود و حاکم دبی هم نخست‏وزیر را فرستاده یا از طرف سلطان‌نشین عمان خود پادشاه نرفته است و پسر عموی خود را فرستاده، این‏ها نشان‏دهنده‏ آن است که درون خود این مجموعه هم نظرهای مختلفی نسبت به هرگونه نزدیکی بیشتر یا اتحاد وجود دارد و بنابراین امر ساده‏ای نیست.

در نهایت می‏توان گفت کشوری که اشتیاق دارد به نوعی این اتحاد، حداقل چیزی شبیه به اتحادیه‏ی اروپا باشد و حتی هماهنگی در بعضی از مسائل مثل مسائل امنیتی و نظامی در آن، در حد بیشتری باشد، بحرین است. چون نیروهایی که به عنوان "سپر جزیره" وجود دارند، اکثریت‏شان مال عربستان سعودی هستند. مثلاً در بحرین، وقتی شورای همکاری‏ها تصمیم به ارسال نیرو برای کمک به یک عضو خود گرفت، عربستان نیروی اول را داشت. بعد از آن امارات و قطر بودند و کویت هم اکتفا کرد به ارسال چند فروند قایق‏ و ناوچه‏ نظامی برای حمایت از سواحل بحرین.

بنابراین الان بحرین، با توجه به این‏که خود را در خطر می‏بینید، علاقه‏مند است که نقش شورا وسیع‏تر و بیشتر بشود و اگر نتواند شورا را قانع کند، طبیعتاً علاقه‏مند است به برادر بزرگ، یعنی عربستان سعودی، مراجعه کند که در همه‏ زمینه‏ها بحرین را تحت حمایت بگیرد.

به ویژه این‏که با پُلی که بین عربستان و بحرین هست، دو کشور تقریباً با هم یکی شده‏اند و ارتباط زمینی برقرار کرده‏اند و سعودی‏ها هم این وحشت را دارند که اگر یک تحول زیربنایی در بحرین رخ بدهد، دامنه‏ آن به منطقه‏ شرقی خواهد کشید که دقیقاً همان پل به آن‏جا وصل می‏شود؛ یعنی منطقه‏ شیعه‏نشین.

به مسئله‏ بحرین اشاره کردید. در این روزها موضوع الحاق یا اتحاد سیاسی عربستان و بحرین هم مطرح شده است. فارغ از این‏که چقدر راه‏کارهای عملی برای این اتحاد وجود داشته باشد، انگیزه‏ آن را به طور مشخص چه می‏دانید؟

به هیچ وجه بحرین نمی‏آید تابع سعودی بشود. یعنی وضع این کشور کوچک اجازه نمی‏دهد که چنین اتفاقی بیافتد. ضمن این‏که در عین حال، سعودی‏ها هم نمی‏خواهند حداقل در ظاهر، نشان بدهند که اشغال‏گر بحرین هستند، یا از نفوذ و قدرت خودشان استفاده کنند که بحرین را به یک تبعه یا تابعه تبدیل کنند. به همین خاطر چنین اتفاقی نخواهد افتاد.

ولی در واقع، ملک حمد پادشاه بحرین بسیار نگران است. بحرین، همان‏طور که گفتم، کشور خیلی کوچکی است. تظاهرات و شلوغی‏هایی که در روستاهای شیعه‏نشین رخ می‏دهد، کشور را مختل می‏کند و بنابراین خیلی نگرانند و از این ترس دارند که یک‏باره این حرکت از قُراء و دهکده‏های شیعه‏نشین و بخش‏های حومه‏ی منامه و مُحَرص امتداد پیدا کند و بکشد به داخل شهر. کما این‏که یک‏بار این اتفاق افتاد و تمام منطقه‏ تجارتی و منطقه‏ معروف به "سفارات" که سفارت‏خانه‏های خارجی در آن‏جا قرار دارند، تعطیل شد و کسانی که در آن منطقه بودند، به صورت اسیر درآمدند تا زمانی که پلیس مداخله کرد و محاصره را شکست.

بحرین تابع عربستان سعودی نمی‌شود. وضع این کشور کوچک اجازه نمی‏دهد که چنین اتفاقی بیافتد. ضمن این‏که سعودی‏ها هم نمی‏خواهند نشان بدهند که اشغال‏گر بحرین هستند

بنابراین خیلی خطر دارد. یعنی قصر پادشاه در داخل شهر است. هر لحظه ممکن است یک جمعیت هزار نفری بریزد توی قصر. این است که بحرین نگران است. نیرویی که سعودی‏ها فرستاده‏اند، هزار نفر است. این نیرو به اتفاق ۲۰۰-۳۰۰ نفر از نیروهای قطری و اماراتی، مراکز مهم را حمایت می‏‏کنند. در نتیجه، نیروی پلیس و ارتش کوچک بحرین فرصت دارند که با شیعیان مخالف، مقابله کنند.

الان بحرینی‏ها می‏خواهند که حضور عربستان در آن‏جا تثبیت بشود، بدون این‏که استقلال خودشان را از دست بدهند و معتقند این امر باعث خواهد شد که جمهوری اسلامی در سیاست‏های خودش تجدید‏نظر کند.

فکر می‏کنید که در بین اعضای شورای همکاری خلیج فارس زمینه‏ ایجاد یک ارتش یا قوای نظامی مشترک وجود دارد یا نه؟

بله، این زمینه وجود دارد. الان هم چون نیروهای سپر جزیره وجود دارد، می‏تواند شکل تکامل‏یافته‏تری از آن تبدیل بشود به یک نیروی مشترک کامل یا نیروهای سپر جزیره یکی هستند، ولی این نیروهای مشترک هنوز به آن درجه که یک ارتش واحد باشند، نرسیده‏اند. ولی این یکی از مسائلی است که می‏تواند حداقل بین بعضی از این کشورها، از جمله کویت، عربستان، قطر، بحرین و تا حدی امارات، توافقی به وجود بیاورد.

آیا در حمله‏ احتمالی به ایران، ممکن است چنین قوای مشترک کشورهای همکاری حوزه‏ خلیج فارس، حداقل برای پشتیبانی نیروهای حمله کننده استفاده بشوند یا نه؟

تصور نمی‏کنم. سعودی‏ها بارها اعلام کرده‏اند که محال است اجازه بدهند از عربستان سعودی برای حمله به ایران استفاده بشود. اما فراموش نکنیم که ناوگان امریکا در بحرین است، بزرگ‏ترین پایگاه هوایی امریکا در قطر است. اگر چنین تصوری را بکنیم و اگر امریکایی‏ها چنین فکری را داشته باشند، طبیعی است که حداقل از قطر و بحرین استفاده خواهند کرد و این می‏تواند واکنش ایران را به دنبال داشته باشد و سعودی‏ها از این واکنش نگرانند. چون بیشترین تأسیسات نفتی و صنعتی و بخشی از تأسیسات نظامی‏شان در تیررس موشک‏های ایرانی است.

جنجال روزنامه‌ای بر سر ابوموسی و خلیج فارس

Tue, 01 May 2012 17:31:52 +0000

پیشخوان

بهروز صمدبیگی

بهروز صمدبیگی - متصل شدن تبعات سفر محمود احمدی‌نژاد به ابوموسی با روز ملی خلیج فارس باعث شد تا خلیج فارس و جزایر سه‌گانه برای دومین هفته متوالی نقش پررنگی در صفحات روزنامه‌های ایران داشته باشند. در این بین از مطالب کارشناسی و تحلیلی تا مطالب احساسی و حماسی و حتی توهین‌آمیز به چشم می‌خورد.

در پیشخوان این هفته به بررسی سه برش از پررنگ شدن این بازتاب‌های رسانه‌ای طی ۱۰روز گذشته پرداخته‌ایم.

شنبه اول- "مستندتر دفاع کنید"

یک هفته پس از ماجرای ادعای دولت امارات و بازتاب آن در روزنامه‌های ایران، روزنامه شرق صفحاتی از ضمیمه هفتگی‌ خود را با عنوان «خلیج همیشه فارس» به این موضوع اختصاص داد.

مازیار خسروی در یادداشت ورودی این پرونده با اعتقاد به این که بازی تازه آغاز شده، نوشته است: "هنگامی كه امپراتوری كهن‌سال چین در پایان جنگ دوم تریاك تسلیم «دیپلماسی كشتی‌های توپدار» بریتانیا شد، هیچ‌ كس پیش‌بینی نمی‌كرد كه جزیره هنگ‌كنگ ۱۵۰سال بعد، بدون شلیك حتی یك گلوله دوباره ضمیمه خاك اصلی چین شود. چینی‌ها اكنون با به رسمیت نشناختن استقلال تایوان، به انتظار گذر زمان و رسیدن فرصت مناسبی نشسته‌اند كه سناریویی كم‌و‌بیش مشابه را برای «فرمز» نیز تدارك ببینند. در این سوی جهان نیز امپراتوری رو به زوال ایران–با كمی تقدم و تاخر– سرنوشتی مشابه را تجربه می‌كرد؛ پرتغالی‌ها ۱۱۸سال قشم و هرمز را در تصرف داشتند و تنها به ضرب شمشیر «امامقلی‌خان» سپهسالار شاه‌ عباس پس دادند."

گفت‌وگویی هم با علی بیگدلی، كارشناس مسائل بین‌المللی انجام شده که او گفته‌است، شك در حاكمیت ایران بر جزایر سه‌گانه را جایز نمی‌داند، اما با این حال بهترین مواجهه با ادعاهای واهی امارات در این شرایط، گذشتن از كنار آنهاست.

او چندان به حل این منازعه در كوتاه مدت و حتی میان‌مدت امیدوار نیست و چاره نهایی را در افزایش نفوذ در نظام بین‌الملل می‌داند.

ابراهیم تیموری، آخرین سفیر ایران پیش از انقلاب در امارات هم در گفت‌وگو با نیما راد مدعی بود که "از شیخ زاید سند داریم".

علی بیگدلی، كارشناس مسائل بین‌المللی در مصاحبه با روزنامه شرق گفته‌است، شك در حاكمیت ایران بر جزایر سه‌گانه را جایز نمی‌داند، اما با این حال بهترین مواجهه با ادعاهای واهی امارات در این شرایط، گذشتن از كنار آنهاست.

این دیپلمات کهنه‌کار توضیح داده بود: "در برخی موارد با برداشتی غلط از اصل ماجرا می‌گویند شاه، بحرین را داد تا جزایر سه‌گانه خلیج فارس را بگیرد. آن‌چه من می‌دانم تماما اصل این ادعا را رد می‌كند. شاه از بحرین صرف‌نظر كرد و سابقه‌اش را همه می‌دانند. برخی هم به این مسئله انتقاداتی وارد می‌كنند. باید اعتراف كنم كه من هم آن زمان همین نظر را داشتم اما در حال حاضرفكر می‌كنم كه تصمیم او درست بود زیرا اگر این كار را نكرده بود، بحرین بار گرانی می‌شد بر دوش ایران."

او همچنین معتقد است: "در زمینه جزایر سه‌گانه خلیج‌ فارس، اخیرا حرف‌های صحیحی زده شده است. این كه این جزایر متعلق به ایران است و هر كس كه ادعایی دارد باید ادعایش را ثابت كند و دلیلی ندارد ما مالكیت خود را ثابت كنیم. اماراتی‌ها هم بیكار ننشسته‌اند و اسناد بسیاری را در این زمینه جمع‌آوری كرده‌اند. البته مسئول جمع‌آوری اسناد وزارت خارجه ایران به من گفت كه اسناد و مدارك خوبی پیدا كرده‌اند كه در آنها شیخ زاید مطالبی را به انگلیسی‌ها گفته كه كاملا به نفع ایران است."

فریدون مجلسی، نویسنده و پژوهشگر هم در گفت‌وگویی دیگر عنوان کرده بود: "من بر آن‌چه میان ایران و امارات پیش آمده است و در واقع بر ادعای امارات درباره جزایر سه‌گانه، اسم اختلاف ارضی نمی‌گذارم. در واقع اختلاف ارضی بین دو كشوری است كه حساب و كتاب‌هایی در گذشته و زمان قدیم داشته‌اند و بینشان وقایعی رخ داده است. در حالی كه امارات اصلا كشوری نبود كه ما بخواهیم با آنها اختلاف داشته باشیم."

او منتقد دستگاه دیپلماسی جمهوری اسلامی ایران و ایرانیان است: "به نظرم واكنش‌ها خیلی سطحی است. اگر قرار بود كسی ادعایی را مطرح كند، باید ما می‌بودیم. اما به هر حال ما باید موقعیت خودمان را در جهان تقویت كنیم تا این‌ها به تحریك دیگران چنین ادعاهایی را مطرح نكنند. اما به هر حال مسئله من بیش از دستگاه دیپلماسی رفتار مردم است. من از بعضی بی‌غیرتی‌های ملی تعجب می‌كنم. چرا ما می‌رویم و ثروتمان را در دوبی و امارات تلف می‌كنیم؟ آن هم با آن اهانت‌ها كه می‌شود؛ از انگشت‌نگاری تا... البته برخی ادعاهایی كه این‌ها مطرح می‌كنند بد نیست، برای این كه ما بر سر غیرت بیاییم و به دلیل حفظ تمامیت ارضی و منافع ملی‌مان پشت هم بایستیم."

فریدون مجلسی: من از بعضی بی‌غیرتی‌های ملی تعجب می‌كنم. چرا ما می‌رویم و ثروتمان را در دوبی و امارات تلف می‌كنیم؟ آن هم با آن اهانت‌ها كه می‌شود؛ از انگشت‌نگاری تا...

صباح زنگنه، کارشناس مسائل خاورمیانه اما از زاویه‌ای دیگر به این موضوع ورود کرده‌است. او معتقد است که زمان سفر احمدی‌نژاد به ابوموسی مناسب نبوده: "چه دولت ایران آگاهانه دست به انجام این سفر زده باشد، چه ناآگاهانه، نتیجه یكسان است. هم مقامات مسئول در ایران و هم دولت‌مردانامارات از این فرصتی كه پیش آمد كمال استفاده را بردند و تلاش كردند فضای مذاكرات استانبول را تحت تاثیر قرار بدهند كه البته موفق نبودند زیرا برای كشورهای 1+5 موضوعی كه برای آن به اجلاس آمده بودند، بسیار مهم‌تر و حساس‌تر بود؛ حل بحرانی كه برای آن برنامه‌ریزی دقیقی صورت گرفته بود. سوءتفاهم یا اختلاف نظر ۳۰-۴۰ ساله بین ایران و امارات به عنوان یك اختلاف منطقه‌ای، موضوع مهمی برای كشورهای قدرتمند غربی نبود كه بخواهند اجلاس استانبول را تحت تاثیر آن به مسیر دیگری هدایت كنند."

این کارشناس همچنین از واکنش‌های احساسی هم انتقاد می‌کند و تاکید دارد که "حق نه به قدمتمربوط می‌شود و نه به تفاوت مساحت این دو كشور. از حق مالكیتمان بر جزایر سه‌گانه خلیج‌فارس، به‌خصوص جزیره ابوموسی بهتر است مستندتر دفاع كنید."

سرمقاله روز شنبه شرق را هم غلامرضا نظربلند در همین زمینه نوشته بود: " آیا اگر همین اعاده نیم‌بند حاكمیت ایران بر گوشه‌ای از خاك خود نبود، بحرین می‌توانست، اعلام استقلال كند و اگر هم می‌توانست، آیا توسط ایران به‌ رسمیت شناخته می‌شد و اگر هم فرضا به رسمیت شناخته می‌شد در صورتی كه بازپس‌گیری جزایر سه‌گانه محقق نمی‌شد، شناسایی رسمیت مورد اشاره پس‌گرفته نمی‌شد و از آن مهم‌تر منطقه آبستن حوادث ناگواری نمی‌شد و زیان آن ‌را متوجه شیخ‌نشین‌های منطقه به‌طور اعم و بحرین به‌طور اخص نمی‌ساخت؟ آیا قطر می‌توانست با پشت پا زدن به توافقنامه ۲۷ فوریه ۱۹۶۸ مبنی بر تشكیل فدراسیونی از ۹ شیخ‌نشین حاشیه جنوبی خلیج‌ فارس (شامل قطر، بحرین و هفت امارت تشكیل‌دهنده كشور امارات متحده عربی‌ فعلی) راه خود را از بقیه جدا كند و منفردا اعلام استقلال كند؟ آیا فدراسیونی از شش و سپس هفت امارت متصالحه شكل می‌گرفت و كشوری به ‌نام امارات عربی متحده به‌ وجود می‌آمد؟ و آیا صلح و آرامش حاكم بر این منطقه آن‌ هم‌ در وانفسای شیوع بیماری واگیر و مرگ‌بار ناامنی در خیلی از نقاط خاورمیانه و آفریقا، محلی از اعراب پیدا می‌كرد؟"

«هشدار ارتش به امارات» تیتر یک روزنامه شرق بود که در آن با ادبیاتی حماسی به استقبال سخنان یک مقام نظامی ایران رفته است: "سه ‌تا هستند، دو برادر و یك پدر. دور تا دورشان هم آب است. آبی كه قدمتش از تاریخ تشكیل برخی از كشورهایی كه بر خوان‌اش نشسته‌اند بیشتر است..."

«هشدار ارتش به امارات» هم تیتر یک این روزنامه بود که در آن با ادبیاتی حماسی به استقبال سخنان یک مقام نظامی ایران رفته است: "سه ‌تا هستند، دو برادر و یك پدر. دور تا دورشان هم آب است. آبی كه قدمتش از تاریخ تشكیل برخی از كشورهایی كه بر خوان‌اش نشسته‌اند بیشتر است. خیلی هم بیشتر؛ نه یك سال و یك دهه و یك قرن. سه جزیره، یك ملت؛ این داستان هزاره‌هاست. روایت تاریخ است. تاریخ یك دنیا. نه دنیای این روزها؛ دنیای خیلی خیلی دورترها. «نخواندن» و «نداشتن»؛ داستان همین تاریخ است. داستان آنهایی است كه تاریخ ندارند و همین دوروبرهای زمانه ما دور هم جمع شده‌اند. تاریخ هم نمی‌خوانند لابد؛ اگر نه ادعایی بلندتر از دیوار ۴۱ ساله را نه بر زبان می‌آورند، نه باور می‌كنند. این داستان آنهایی است كه تاریخ نمی‌خوانند، چون تاریخ ندارند؛ چون تاریخ خواندن به سودشان نیست. شاید هم حق دارند؛ همزادی در تاریخ ندارند. «رستم» ندارند. «اسفندیار» ندارند. «سیاوش» و «سهراب» ندارند. «بهرام» و «كوروش» و «اردشیر» ندارند. «فردوسی» هم كه اصلا ندارند و به‌ جز اینان، «خاك» زیادی هم ندارند. شاید برای همین است كه تصور دقیقی از خاك ندارند؛ اگر نه می‌دانند كه خاك را با «وجب» اندازه می‌گیرند نه با «عدد»، كه حالا بشود سه عددش را از ایرانیان بگیرند و دو عددش را از جای دیگر جور كنند. حالا كه نه، چند سالی است حدود ۴۱ سال، شبه‌جزیره‌ای پیدا شده و ادعای مالكیت سه جزیره از یك خاك پهناور می‌كند؛ این از عجایب دنیای ماست؛ جزیره‌ای مدعی سه‌جزیره از یك خاك به قدمت تاریخ؛ هم تاریخ مكتوب، هم پیشدادی. این هم از طنز‌های تلخ این روزهاست. دهانی كه می‌خواهد لقمه‌ای بزرگ‌تر از خودش را ببلعد؛ تكه‌ای از یك خاك بزرگ. این البته بخشی از یك داستان بزرگ‌تر است؛ داستان یك دریا؛ «خلیج ‌پارس»؛ خوان نعمت و بركت. ادعای امارات متحده عربی بر مالكیت «تنب بزرگ» و «تنب كوچك» و «ابوموسی»، ادعایی بر آب است؛ از جنس همان ماسه نوشته‌هایی كه كودكان ایرانی با خیالی راحت از پاك‌سازی، هرچه در رویای‌شان است را با ماسه بر ساحل خلیج‌پارس می‌نویسند، بعد هم آب كار خودش را می‌كند، می‌شوید و می‌برد. مانند ادعای وجود خلیج «ع ر ب ی» كه هی می‌گویند و هی آب دریای پارس آن را می‌شوید و می‌برد؛ ماسه‌ها را سر جایشان باز می‌گرداند. برای پاك كردن ادعای مالكیت بر جزیره‌های ایرانی توسط امارات اما نوبت به آب نمی‌رسد؛ باد زود‌تر از آب آن را می‌برد. ماجرای این جزیره‌ها و ادعای مالكیت كشوری با ۴۱ سال تاریخ، نمایی از ماجرای «ملا» و «آش» است؛ آش این جزیره‌ها اما شور است؛ شور شور. لقمه‌اش هم به دهان امارات نمی‌آید. دندان‌گیر كه نیست، گلوگیر هم هست. بهانه جدید امارات برای تكرار این ادعا سفر هیات دولت دهم به استان هرمزگان و بازدید از جزیره ابوموسی است. بعد از این، امارات ادعا كرد این سفر نقض «تمامیت ارضی‌اش» است؛ از آن ادعا‌های ناشی از بی‌تاریخی. چند كشور غربی هم نیمچه حمایتی كردند كه موضوع مورد اختلاف ایران و امارات باید در دادگاه‌های بین‌المللی حل‌ و ‌فصل شود؛ كدام موضوع؟ البته توضیح نداده‌اند. نمایندگی دایم ایران در سازمان‌ملل متحد هم به «سوزان رایس» رئیس آمریكایی شورای امنیت و «بان‌كی‌ مون» دبیركل كره‌ای سازمان ‌ملل نامه نوشته كه «خلیج‌ فارس»، خلیج ‌فارس است و این جزیره‌ها هم جزو همیشگی خاك ایران و غیرقابل مذاكره؛ توضیح واضحات داده‌اند. موضوع خاك و آب كه به میان می‌آید سربازان میهن هم دنبالش می‌آیند. شاید برای همین است، هر كه لباس رزم پوشید می‌گویند سرباز این «آب‌ و‌ خاك» است. حالا فرمانده نیروی زمینی ارتش هم كه دیده اماراتی‌ها كوتاه‌ بیا نیستند تاكید كرده سه جزیره تنب بزرگ و تنب كوچك و ابوموسی در خلیج ‌فارس متعلق به ایران است و ایران برای دفاع از این حقش «قاطعانه» و با قدرت ایستاده."

در همین روز تیتر یک روزنامه اعتماد «هشدار به اعراب» بود. در این گزارش از قول احمدرضا پوردستان، فرمانده نیروی زمینی ارتش آمده بود: "به هیچ كشوری اجازه كوچك‌ترین دست‌اندازی را نمی‌دهیم، اگر این‌طور شود و این شیطنت‌ها از طریق دیپلماسی حل نشود نیروهای نظامی آماده‌اند اقتدار نظام را به كشور متعرض نشان دهند."

و همین طور به موضع رامین ‌مهمانپرست، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران اشاره شده بود که می‌گفت: "تعلق این جزایر به خاك ایران امری ثابت، لایتغیر و غیرقابل مذاكره است."

روزنامه وطن امروز هم عکسی بزرگ از نقشه خلیج فارس را بی هیچ نام و نشانی منتشر کرده و تیتر زده بود: " اگر دیپلماسی جواب ندهد، با قدرت نظامی اقتدارمان را نشان می‌دهیم"

شنبه دوم – امارات با ارتش، امارات بی‌ارتش

یک هفته بعد روزنامه اعتماد در گزارشی با عنوان «ادامه ادعاهای امارات» نوشته بود: "كمتر از یك هفته پس از هشدار شدیداللحن فرمانده نیروی دریایی سپاه ایران به شیخ‌نشین امارات متحده عربی مبنی بر این ‌كه این نیروی نظامی به زودی تفنگ‌داران دریایی خود را به جزایر سه‌گانه اعزام می‌كند و پس از این ‌كه برخی از نمایندگان مجلس طرحی را برای تصویب استانی به نام خلیج‌فارس به میان آورده‌اند، امارات مجددا به تكرار ادعاهای بی‌اساسش پرداخت."

همچنین از زبان رئیس پلیس دوبی آمده بود که "اگر امارات به دنبال جنگ بود، ‌تر و خشك و همه‌ چیز سه جزیره را باهم می‌سوزاند ولی ما به دنبال راه‌حل‌های مسالمت‌آمیز با هر همسایه‌ای هستیم."

وی همچنین مدعی شده است: "از نظر قدرت، امارات بسیار قوی است. ایران جزایر امارات را زمانی اشغال كرد كه امارات اصلا ارتش نداشت. بله! ایران جزایر اماراتی را چند ساعت قبل از اعلام برپایی دولت امارات، اشغال كرد. امارات در آن مقطع ارتش نداشت ولی ایران در آن زمان پنجمین ارتش قدرتمند جهان بود."

یکشنبه – "شاخ ‌شدن شیخک‌ها"

روز ملی خلیج فارس باز فرصتی بود تا روزنامه‌های ایران به موضوع جزایر سه‌گانه بپردازند.

روزنامه آرمان این روز را در کنار لوگوی خود تبریک گفته بود، مشابه کاری که روزنامه ایران با عکس و شعاری کنار لوگو انجام داده بود.

روزنامه تهران امروز هم در گزارشی به این موضوع پرداخته بود که "چرا می‌گوییم خلیج فارس؟"

البته نویسنده در همان ابتدا تکلیف را روشن کرده و نوشته بود: "هیچ كس شكی در تعلق داشتن خلیج ‌فارس به ایرانیان ندارد. حتی اروپاییان و آمریكایی‌ها كه امروز در مقابل ادعای شیخ‌نشین‌های اطراف خیلج‌فارس برای تراشیدن یك «اسم جعلی» سكوت كرده‌اند! تنها نگاهی به تلاش و كاوش‌های «دیوید وایت ‌هاوس» باستان‌شناس انگلیسی برای اثبات تعلق داشتن امواج نیلگون خلیج فارس به ایرانیان و پارسیان كافی است. او كسی بود كه قصه هزار و یك‌ شب ایرانیان را كه ۱۷۰۰ سال پیش در ساحل خلیج فارس نقش بسته بود از زیر خروارها خاك بیرون كشید و به گوش جهانیان رساند. البته كاوش‌های دیگری، قصه ایرانیان و خلیج فارس را به هزاره های قدیمی‌تر می‌برد، یعنی به دوره هخامنشی و ایلامی! «اسحاق پناهی» و «توماس ماكوسكی» روسای كتابخانه ملی ایران و لهستان به تازگی دیدار كرده و ماكوسكی گفته كه در راستای گسترش روابط فرهنگی بین ورشو و تهران، نقشه قدیمی مزین به نام خلیج فارس را تقدیم جمهوری اسلامی ایران خواهد كرد."

روزنامه تهران امروز: "هیچ كس شكی در تعلق داشتن خلیج ‌فارس به ایرانیان ندارد. حتی اروپاییان و آمریكایی‌ها كه امروز در مقابل ادعای شیخ‌نشین‌های اطراف خیلج‌فارس برای تراشیدن یك «اسم جعلی» سكوت كرده‌اند!"

اسماعیل کوثری، نماینده تهران هم در یادداشتی با تاکید بر این که "جامعه امروز ایران، جامعه‌ای در صحنه و حساس به تمامیت ارضی كشور است" ایرانی‌ها را به خواندن تاریخ فراخوانده بود.

روزنامه جام‌ جم، خلیج فارس را «نماد هم‌گرایی ایرانیان» نامیده و مدیركل صدا و سیمای مركز خراسان شمالی در این مطلب که عکس یک روزنامه شده، نوشته است: "نام خلیج‌ فارس جزو 4 دریای شناخته‌شده‌ای بود كه به اعتقاد یونانیان كهن همگی از یك اقیانوس عظیم پدید آمده‌اند؛ این‌ها بسیار پیش از آن بوده كه داریوش هخامنشی در كتیبه‌های خود از دریای پارس سخن بگوید. این نام پرتوافكن میراث گران‌سنگی است كه نیاكانمان با سنت‌ها و آیین‌های خویش درهم آمیخته و با پوششی از باورهای ژرف دینی و اعتقادی از خود به یادگار نهاده‌اند."

روزنامه سیاست روز به همین مناسبت یادداشتی داشت با عنوان «بیا شاخ شدن شیخك‌ها را جدی نگیریم».

نویسنده توصیه کرده بود: "بیا این شاخ شدن شیخك‌های كشورهای حاشیه خلیج فارس را بی‌خیال شویم. اصلا بگذار آنها گلو یا هر جای دیگرشان را كه دوست دارند پاره كنند و اسم این خلیج تا همیشه فارس را جعل كنند. بگذار آن جوانك غوره نشده، ادای مویزها را دربیاورد و یك جایش یا همه جایش از این كه رئیس جمهور ما به یكی از جزایر سه‌گانه ایرانی خلیج فارس سفر كرده بسوزد. آن بچه نه سنش به ماندگاری نام خلیج فارس و جزایر ایرانی قد می‌دهد و نه عقلش. بگذار هر شِكری دوست دارند بخورند. بگذار آن طرف آبی‌ها و غربی‌ها پدرشان دربیاید تا تاریخ را جعل كنند. برایت اصلا مهم نباشد كه وقتی توی موتورهای جست‌وجوگرشان عبارت persian gulf را تایپ می‌كنیم، پیشنهادهای بی‌شرمانه جعلی به تو می‌دهند. این‌ها همه نشان از این دارد كه بزرگی كشور من و تو دارد می‌چزاندشان. همه جایشان دارد آتش می‌گیرد از اینكه ایران ما بزرگ‌تر و بلندمرتبه‌تر از جمع همه این به اصطلاح كشورهای حاشیه خلیج فارس است."

روزنامه سیاست روز: "بگذار آن طرف آبی‌ها و غربی‌ها پدرشان دربیاید تا تاریخ را جعل كنند. برایت اصلا مهم نباشد كه وقتی توی موتورهای جست‌وجوگرشان عبارت persian gulf را تایپ می‌كنیم، پیشنهادهای بی‌شرمانه جعلی به تو می‌دهند."

کیهان برزگر در روزنامه شرق یادداشتی نوشته و عنوان کرده بود: "با وجود خلیج ‌فارس، ایران هیچ وقت از لحاظ فرهنگی، اقتصادی و سیاسی منزوی نخواهد بود. خلیج‌ فارس همواره نقطه امتیاز و فرصت‌سازی در سیاست خارجی ایران و روابط با ملت‌های دیگر بوده است. نكته آخر این كه هر چند تمامی شواهد نشان می‌دهند كه خلیج ‌فارس اهمیت خود را برای نظام امنیت منطقه‌ای و انرژی جهانی حفظ خواهد كرد اما برای ایرانیان اهمیت خلیج‌ فارس بیش از هر چیز مربوط به نقش آن در ایجاد انسجام ملی و تقویت همبستگی ایرانیان است كه باید قدر آن را دانست."

عکس یک روزنامه قدس هم به نقشه خلیج فارس اختصاص داشت و تیتر زده شده بود: «روز طلایی خلیج فارس».

روزنامه ملت با تیتر «وطن یعنی خلیج تا ابد فارس» پرونده‌ای را درباره این موضوع ترتیب داده بود.

در یکی از مطالب این پرونده درباره جزیره ابوموسی اطلاعاتی جمع‌آوری شده بود. از جمله این که "این جزیره در اسناد تاریخی و نقشه‌ها با نام بوموو BoumOuw بوم+اوو Aouw یعنی آب (معرب آن بومف) و با نام گپ سبزو (به معنای جای سبز) و بوم سوز یا بوموسو BoumSou ثبت شده (بوم به معنی مكان است و «سو» چند معنی دارد سو Souw مخفف سوز Souz نام یك نوع سبزی است و به‌طور كلی نیز در زبان فارسی كهن معنی سبز می‌دهد و در مجموع می‌توان آن را به معنای زمین سبزنامید). نام ابوموسی یك نام جدید است و سابقه آن به حدود بیش‌تر از یك‌صد سال قبل برمی‌گردد كه یكی از ساكنان به نام ابوموسی این نام را بجای بوموسو BoumSou رایج ساخت{...} این جزیره یكی از مراكز صدور نفت خام كشور است كه با ظرفیتی قابل توجه فعالیت می‌كند{...} از خوش‌آب‌وهواترین مناطق خلیج فارس است و انواع گیاهان و جانوران دریایی در ساحل آن به چشم می‌خورد."

روزنامه ملت با تیتر «وطن یعنی خلیج تا ابد فارس» پرونده‌ای را درباره این موضوع ترتیب داده بود. در یکی از مطالب این پرونده درباره جزیره ابوموسی اطلاعاتی جمع‌آوری شده بود. از جمله این که نام ابوموسی یك نام جدید است و سابقه آن به حدود یك‌صد سال قبل برمی‌گردد.

در مطلبی دیگر به اهمیت گردش‌گری منطقه پرداخته شده بود: "خلیج فارس می‌تواند به عنوان یكی از قطب‌های مهم جذب توریسم شناخته شود اما هنوز برنامه‌ریزی‌های اساسی و مناسب برای بهبود این موضوع انجام نشده است. خیلی از افراد در خارج از ایران به گمان این‌كه محدودیت‌هایی در ایران وجود دارد نمی‌توانند آن‌گونه كه باید و شاید از جاذبه‌های توریستی ایران بهره‌مند شوند و فكر می‌كنند ایران امكان جذب توریست ندارد. در حالی كه سالانه خیلی از افراد برای بازدید از مناطق مختلف به ایران سفر می‌كنند در حالی كه هدفشان تحقق تفریحات غیراخلاقی نیست. با این وجود لازم است تا اقدامات اساسی و مثمرثمری در حوزه بازاریابی و گردش‌گری در این مناطق شكل بگیرد تا كشورهای خرد و ‌ریزی كه در مقابل ایران هیچ ارزش معنوی و وجودی ندارند درباره حتی آبزیان خلیج فارس اظهارنظر نكنند. حل این مسئله نیازی به درگیری ندارد و به ‌راحتی می‌توان با در نظر گرفتن مدیران با تجربه و كارشناس نسبت به حل آن اقدام كرد."

روزنامه هفت صبح هم تیتر یک خود را «هجوم ۶۰ هزار ایرانی به صفحه فیس‌بوک ملک عبدالله» انتخاب کرده و نوشته است: "با فرارسیدن روز ملی خلیج‌ فارس، ایرانیان در شبکه‌های اجتماعی به خصوص فیس‌بوک با تحرکی قابل تقدیر و ابتکاراتی خلاقانه جنگ تبلیغاتی شدیدی را علیه ادعاهای شیوخ به راه انداخته‌اند و آغازگر یک جنگ سایبری به تمام معنا شده‌اند."

نویسنده این مطلب تاکید دارد که "میهن از جمله موضوعاتی است که ایرانیان بر سر آن شوخی ندارند."

جنگنده‌های آمريکايی در امارات مستقر شدند

zamaanehnews — Sun, 29 Apr 2012 05:17:51 +0000

آمريکا جنگنده‌های اف ۲۲ را با هدف رويارويی با "تهديدات ايران" در امکارت متحده عربی مستقر کرد.

به گزارش گلف‌نيوز، نيروی هوايی ارتش آمريکا پيشرفته‌ترين جنگنده‌های رادار گريز "اف ۲۲" خود را در پايگاه هوايی امارات که حدود ۳۰۰ کيلومتر با مرزهای ايران فاصله دارد، مستقر کرده است.

ارتش آمريکا استقرار اين جنگنده‌ها را با هدف نمايش قدرت عليه ايران و يا ارتباط آن با اقدام نظامی احتمالی عليه تاًسيسات هسته‌ای ايران رد کرده و گفته است استقرار اين جنگنده‌ها بخشی از همکاری‌های امنيتی واشنگتن با شرکايش در خليج فارس است.

در همين حال مقامات آمريکايی به صورت محرمانه به فاکس نيوز گفته‌اند اين جنگنده‌ها در پايگاه هوايی "الظفره"‌ امارات مستقر شده‌اند.

استقرار اين جنگنده‌ها در امارت در حالی انجام شده که امارات و ايران در دو هفته گذشته بر سر مالکيت جزاير ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک دچار تنش لفظی شده‌اند

به گفته يکی از مقامات نيروی هوايی آمريکا اين جنگنده‌، "پيشرفته‌ترين جنگنده‌های آمريکايی است. اين جنگنده‌ها رادار گريز و مخصوص جنگ‌های هوايی هستند اما در می‌توان از آن‌ها در حملات هوايی هوا به زمين نيز استفاده کرد."

در واکنش به اين اقدام آمريکا، حشمت‌الله فلاحت پيشه، عضو کميسيون ملی و سياست خارجی مجلس ايران گفته است: "واقعيت اين است که کشورهای عربی در شرايط کنونی که ايران و ۱+۵ گام‌های اوليه را در راستای ديپلماسی برداشته‌اند، از اين موضوع به شدت نگران هستند."

به گفته وی " در چنين شرايطی تحت عنوان يک مشغله سياسی مسايلی از قبيل اعزام هواپيماهای اف ۲۲ آمريکايی يا مانور مشترک سپر جزيره و مواردی از اين دست مطرح می‌شود."

استقرار اين جنگنده‌ها در امارت در حالی انجام شده که امارات و ايران در دو هفته گذشته بر سر مالکيت جزاير ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک دچار تنش لفظی شده‌اند.

شورای امنيت سازمان ملل متحد نيز در سال ۱۹۷۱ اعتراض امارات به مالکيت ايران بر جزاير سه‌گانه را رد کرد.

ولی اسماعيلی نماينده مجلس ايران نيز گفته است: "نمايندگان مجلس قصد دارند طرحی را برای تشکيل استان توريستی و فرهنگی خليج‌فارس به مرکزيت بوموسی را در دستور کار قرار دهند. تهيه اين طرح در مراحل مقدماتی قرار دارد و قرار است که نمايندگان بيشتری به جمع امضا‌کنندگان اين طرح بپيوندد."

جزایر سه‌گانه؛ ریشه اختلاف کجاست؟

Tue, 17 Apr 2012 13:19:34 +0000

گفت‌وگو با دکتر سعید محمودی استاد حقوق بین‌الملل سوئد

سراج‌الدین میردامادی

سراج‌الدین میردامادی - در پی سفر محمود احمدی‌نژاد رييس جمهوری اسلامی ایران به جزیره ابوموسی در جریان سفر استانی وی به استان هرمزگان، مقامات شیخ‌نشین امارات متحده عربی نسبت به این سفر اعتراض شدید کرده و سفیر خود را از تهران فراخواندند و حتی تیم فوتبال امارات هم از مسابقه با تیم ایران منصرف شد.

از دکتر سعید محمودی استاد حقوق بین‌الملل در سوئد پرسیدم، سفر آقای احمدی‌نژاد به جزیره ابوموسی در خلیج فارس آیا ناقض مقررات و تعهدات بین‌المللی ایران است یا نه؟

به نظر من نه، اینطور نیست و اعتراضی که وزیر خارجه امارات در این مورد کرده، یک امر سیاسی‌ست و پایه حقوقی ندارد و محکمه پسند نیست.

علتش هم این است که در مورد جزیره ابوموسی بدون تردید براساس توافق‌نامه‌ای که در سال ۱۹۷۱ بین ایران و طرف مقابل، که آن موقع انگلیس بوده، صورت گرفته. چون در آن زمان امارات متحده‌ای وجود نداشت، در آن توافق‌نامه حقوق ایران بر این جزیره به رسمیت شناخته شده است.

ضمن این که با توجه به واقعیت موجود در این جزیره، یعنی وجود تعدادی اتباع شارجه که سالیان سال در آنجا زندگی کرده بودند، دولت ایران در همان موافقت‌نامه و در همان زمان توافق کرد که قسمت جنوبی جزیره که محل استقرار این اتباع است، کماکان از نظر اداری و از نظر مالی تحت نظارت و حاکمیت شارجه قرار بگیرد.

البته این مفهومش این نیست که چون دولت ایران در آن توافق‌نامه به این امر رضایت داده، از حاکمیت خود صرف‌نظر کرده است.

به خاطر این که در همان قرارداد هم به طور مشخص تأیید شده که ایران پرچمش را در جزیره مستقر خواهد کرد و رسماً حاکمیت ایران در جزیره به رسمیت شناخته شده است. بنابراین من می‌توانم بگویم اعتراضات بعدی که بین امارات متحده و ایران پیش آمده مسموع نیست. ضمن این که از نظر سیاسی قابل فهم است، ولی از نظر حقوقی مسموع نیست.

اما ایران هیچ‌گاه نپذیرفته که این دعوا به دیوان بین‌المللی لاهه برود. چرا جمهوری اسلامی امتناع می‌کند که این دعوا و این اختلاف حقوقی به آنجا برده شود؟

دلایل متعدد دارد. من به دو دلیل عمده‌اش اشاره خواهم کرد. ولی قبل از این که این نکته را بگویم، باید بگویم که اصولاً با توجه به سابقه‌ تاریخی این جزیره و همینطور جزایر تنب و دو جزیره دیگری که بدون توافق کتبی بین ایران و انگلیس حاکمیت ایران از نظر انگلیس در آنجا شناخته شده و تردیدی در حاکمیت ایران نیست، ولی با توجه به سابقه‌ تاریخی‌اش و بعد هم با توجه به نحوه انتقال مجدد حاکمیت آن به ایران، به نظر من هم ایران صلاحش براین است که این موضوع را از طریق سیاسی، همانطور که تا به‌حال هم گفته، حل کند و این قضیه را به دادگاه نفرستد.

کسانی که با قرارداد کتبی که در مورد شارجه نوشته شده ، از نزدیک درگیر بوده‌اند، از آن ناراضی هستند زیرا ایران حق مسلم‌اش را به خاطر ملاحظات سیاسی به نحوی منعکس کرده که اگر به دادگاه محول شود، احتمال تصمیم‌گیری علیه ایران، زیاد است

دو دلیل عمده‌اش به نظر من یکی این است که قرارداد کتبی که در مورد شارجه نوشته شده، زیاد جای تفسیر گذاشته و کسانی که با این قرارداد از نزدیک درگیر بوده‌اند، مثل کارمندان آن موقع وزارت خارجه که راجع به این مسئله اطلاعات دقیق داشته و کتاب درباره‌اش منتشر کرده‌اند، از این قرارداد ناراضی هستند و فکر می‌کنند ایران یک حق مسلم‌اش را به خاطر ملاحظات سیاسی به نحوی در این قرارداد منعکس کرده که اگر به دادگاه محول شود، احتمال این که دادگاه تصمیمی علیه مسئله ایران بگیرد، زیاد است.

و بعد اصل اساسی در حقوق بین‌الملل که همیشه تقریباً از جانب بسیاری کشورها رعایت شده، این است که معمولاً مسائل مربوط به حاکمیت ملی را دولت‌ها سعی می‌کنند به دادگاه محول نکنند و سعی می‌کنند از طریق دیپلماتیک و مذاکره حلش کنند.

چون در دادگاه شما سرنوشت کار را به عهده‌ قدرتی می‌گذارید که روی آن هیچ کنترلی ندارید. درصورتی‌که در مذاکرات دیپلماتیک در حال بده و بستان است و می‌شود به‌نوعی منافع ملی را تا حد امکان رسیدگی کرد.

ولی در مورد این مسئله‌ خاص یک دلیل عمده دیگر که ایران حاضر نیست مسئله را به دادگاه محول کند، این است که قرارداد بین ایران و انگلیس بوده، نه بین ایران و امارات متحده، و احتمال این هست که اگر این قضیه آن طور که امارات متحده اصرار دارد که برای حل به دادگاه بین‌المللی لاهه محول شود، مطابق مقررات دادگاه بین‌المللی لاهه تمام کشورهایی که عضو این دادگاه هستند، ازجمله انگلیس، اجازه‌ ورود به دعوا را دارند.

یعنی به عنوان شخص ثالث می‌توانند وارد دعوا شوند و احتمال این که این امر پیش آید هم زیاد است. با توجه به روابط ایران و انگلیس.

اگر این امر صورت گیرد، به نظر من حرف انگلیس در این دادگاه حجت خواهد بود. چون آنها بودند که سه قرن بر این جزایر حاکمیت داشتند، آنها بودند که با ایران در مورد شارجه به صورت کتبی، در مورد تنب ابوموسی به صورت غیرکتبی [در مورد تنب بزرگ و کوچک ] موافقت کردند و هیچ کس دیگری غیر از آنها واقعیت را نمی‌داند که در آن زمان چه چیزی را به ایران داده‌اند.

با توجه به روابط سیاسی نه چندان خوشایند ایران و انگلیس بعد از انقلاب، احتمال این که انگلیس در چنین موردی طرف امارات متحده را بگیرد زیاد است و البته این به ضرر ایران است.

بنابراین من فکر می‌کنم اصرار ایران که این مسئله به دادگاه مراجعه نشود، یک امر صحیح است و ایران درست عمل کرده.

آقای دکتر محمودی ؛ گفته شده است که در دوره پهلوی در برابر تصاحب این سه جزیره استقلال شیخ‌نشین‌های امارات و شارجه به رسمیت شناخته شده است. چه قدر این روایت تاریخی درست است؟

راستش من باید بگویم که نمی‌دانم. ولی قطعاً می‌دانم توافقی که با انگلیس شده یک توافق کلی بوده آن زمان و صحبت فقط این جزایر نبود.

دکتر محمودی: با توجه به روابط سیاسی نه چندان خوشایند ایران و انگلیس بعد از انقلاب، احتمال این که انگلیس در چنین موردی طرف امارات متحده را بگیرد زیاد است و البته این به ضرر ایران است

ولی در این توافق کلی مسئله‌ مهم، اول از همه بحرین بود. چون از نظر تاریخی ایران می‌توانست ادعا کند که بحرین جزو ایران بوده و ایران دلایل کافی داشته که حتی موضوع را بعداً به دادگاه بکشد.

ولی توافقی که صورت گرفت این بود که ایران از آنجا صرف‌نظر کند و در مقابلش این سه جزیره را که بازهم از نظر تاریخی با اسناد انگلیس، اسنادی که هیچ تردیدی در آن نیست، متعلق به ایران بوده، این‌ها به ایران بازگردانده شود.

ولی این که آیا ایران در مورد موجودیت امارات متحده و تشکیل کشوری به نام امارات متحده هم نظری داشته، من شخصاً خیلی بعید می‌دانم.

چون برای ایران فرقی نمی‌کرد که یک کشور مستقل آنجا باشد یا احتمالاً تحت حاکمیت انگلیس. احتمالاً ایران ترجیح می‌داد که یک کشور مستقل باشد. بنابراین این توافق کلی بیشتر در زمینه بحرین بود و این سه جزیره.

از این دیدگاه هم البته آن کسانی که از نزدیک درگیر این توافق بودند، اظهار نارضایتی کرده و می‌کنند و معتقدند که شاه یک‌مقدار جاه‌طلبی کرد و از حقوق حقه ایران تقریباً به‌راحتی گذشت، به‌ویژه در مورد جزیره شارجه.

آقای دکتر محمودی در این موارد مشابه مثل جزایر سه‌گانه در خلیج فارس، با توجه به این که در میان این سه جزیره محل اختلاف میان ایران و امارات ابوموسی تنها جزیره‌ای‌ست که ساکنینی دارد، از نگاه حقوق بین‌الملل چقدر خواست و اراده‌ ساکنان آن در تصمیم‌گیری نهایی این که تعلق به چه کشوری داشته باشند، می‌تواند دخیل باشد؟

این امر می‌تواند مؤثر باشد. منتهی نباید فراموش کنیم که ابوموسی در زمانی که ایران آن را به حاکمیت مجدد خودش درآورد، فقط ۵۰ خانوار در آن زندگی می‌کردند. یعنی تعداد جمعیت بسیار ناچیز بود که در این محاسبات بخواهند تأثیرگذار باشند.

اگر موضوع تعلق ابوموسی به ایران یا امارات، در مذاکرات بین دو دولت بررسی، یا به دادگاه محول شود، خواست و نظر خود مردم این جزیره می‌تواند جزو عواملی باشد که در تصمیم نهایی مؤثر باشد

اگر مقایسه‌اش کنیم مثلاً با یک کوچه در ایران، در واقع همین حد آدم در آنجا زندگی می‌کرد. بنابراین من فکر می‌کنم دست‌کم در مورد جزیره ابوموسی این مسئله زیاد اهمیت نداشته باشد.

ولی طبیعی‌ست که اگر این موضوع در مذاکرات بین دو دولت بررسی و یا به دادگاه محول شود، می‌تواند جزو عواملی باشد که در تصمیم نهایی مؤثر باشد.

همان‌طور که در مورد بحرین خواسته‌ خود اکثریت مردم بحرین، حتی شیعیان آن زمان مؤثر بود. چون رفراندوم شد و نتیجه رفراندوم این بود که مردم می‌خواستند کشور مستقلی از ایران بشوند.