https://archive.radiozamaneh.com/taxonomy/term/10934/all fa https://archive.radiozamaneh.com/politics/2012/04/09/12933 <div class="fb-social-like-widget"><fb:like href="https://archive.radiozamaneh.com/politics/2012/04/09/12933" send="false" layout="box_count" show_faces="false" width="500" action="like" font="arial" colorscheme="light"></fb:like></div><div class="field field-type-text field-field-nevisandeh"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> علی افشاری </div> </div> </div> <div class="field field-type-filefield field-field-maghaleh-image"> <div class="field-items"> <div class="field-item odd"> <img class="imagefield imagefield-field_maghaleh_image" width="484" height="378" alt="" src="https://archive.radiozamaneh.com/sites/default/files/tribon.jpg?1334255256" /> </div> </div> </div> <p>&nbsp;علی افشاری &minus; در فضای کنونی سیاسی ایران و به&zwnj;ویژه در میان اپوزیسیون &quot; رهبری&quot; معنای مثبتی ندارد. تجارب نا موفق باعث شده است تا کنشگران سیاسی و مدنی و بخصوص جوانان با بدبینی به مقوله رهبری نگاه کنند.</p> <!--break--><!--break--><div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">رهبری به نوعی با تک&zwnj;صدایی ، دنباله&zwnj;روی محض و اقتدارگرایی پیوند خورده است. ذهنیت&zwnj;های منفی پیرامون رهبری فضایی را به وجود آورد که تز &quot;خودرهبری &quot; یا &quot;هر فرد، یک رهبر &quot; با استقبال بخشی از نیرو&zwnj;های خواهان تغییر همراه شد. اما آیا در واقع نیاز به رهبری نیست ؟</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">جنبش&zwnj;های اجتماعی بدون رهبری می&zwnj;توانند به سرمنزل مقصود برسند؟ پاسخ منفی است . در این یادداشت تلاش می&zwnj;شود اهمیت و ضرورت وجود رهبری تبیین و همچنین جنبه شعاری و غیر کارکردی ادعای مبهم &quot; خودرهبری &quot; شکافته شود.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <blockquote><div dir="RTL">موفقیت هر فعالیت جمعی ، جنبش اجتماعی ، حرکت سیاسی ، مانور نظامی نیازمند رهبری است. بدون رهبری بخت موفقیت فعالیت&zwnj;های جمعی ناچیز خواهد بود</div> </blockquote> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">موفقیت هر فعالیت جمعی ، جنبش اجتماعی ، حرکت سیاسی ، مانور نظامی نیازمند رهبری است. بدون رهبری بخت موفقیت فعالیت&zwnj;های جمعی ناچیز خواهد بود. اما طبیعی است هر رهبری نیز به صرف ادعای رهبری کارگشا نیست.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">بلکه چگونگی رهبری و به&zwnj;ویژه موثر بودن آن است که ارزش مثبت دارد. در واقع بحث از نفس رهبری به شرایط و ویژگی&zwnj;های رهبری مناسب و کارآمد تغییر جهت می&zwnj;یابد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">میراث عرفانی رابطه &quot; مرید و مراد &quot; در فرهنگ نخبگان ایرانی ریشه&zwnj;دار است. این مقوله با شکل مدرن &quot;رهبری کاریزماتیک &quot; تلفیق شد و الگوی رهبری مطلق&zwnj;العنان و بلامنازع را خلق کرد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">تفسیر غالب از مفهوم امامت در شیعه نیز رابطه بین امت و امام را رابطه&zwnj;ای یک&zwnj;سویه تعریف کرده است که امت فقط باید از امام اطاعت کند و امام شایستگی بیشتر برای راهنمایی و تعیین مسیر سیاست&zwnj;گزاری در جامعه را دارد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">این تلقی نیز به نوبه خود شکل رهبری اقتدارگرایانه را در جامعه مذهبی کشور تقویت کرد. توده&zwnj;های مسلمان نیز بر اساس نظریه تقلید تبعیت مطلق از مرجع تقلید را پذیرفته و درونی کرده&zwnj;اند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">این نگرش و اعتقاد زیربنای &quot; فتوی سیاسی &quot; است که نظر سیاسی مرجع عامه حکم تکلیف شرعی دارد و نقشی مهم در سرنوشت اخروی ایفا می&zwnj;کند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">فرهمندی فرابشری افرادی که از فره ایزدی برخوردارند نیز در فرهنگ ملی ما بستر مناسبی برای رشد رهبری پیشواگونه فراهم ساخت.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">&nbsp;گروه&zwnj;های چپ و رادیکال مذهبی نیز با استفاده از الگوی مارکسیست، لنینیستی سازمان و تاکید بر نقش رهبری حزب طراز نوین و انقلابیون حرفه&zwnj;ای (سنترالیزم دموکراتیک که پسوند دموکراتیک آن هیچ&zwnj;گاه در عمل تحقق نیافت )شکل دیگری از رهبری اقتدارگرایانه را بنیان گذاشتند.</div> <div dir="RTL"><b>&nbsp;</b></div> <div dir="RTL">ریشه&zwnj;داری فرهنگ گروه&zwnj;گرایی و مریدپروری و رواج داشتن نوچه&zwnj;پروری در محیط&zwnj;های ورزشی و لوطی&zwnj;ها نیز زمینه دیگری برای رشد رهبری غیرمشارکتی فراهم ساخت. مجموعه عوامل فوق باعث شده است تا رهبری بر اساس روابط قدرت در ذهنیت کنشگران ایرانی نقش ببندد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <blockquote><div dir="RTL">هماهنگی و نظارت بر تقسیم کار&zwnj;ها نیازمند وجود رهبری است تا کار&zwnj;ها به نحو مطلوبی پیش برود و در چهارچوب استفاده بهینه از منابع فعالیت اعم از زمان، پول ، سرمایه انسانی و هزینه فرصت به موفقیت برسد</div> </blockquote> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">&nbsp;البته عملکرد ضعیف ، غیرواقع&zwnj;بینانه ، محافظه&zwnj;کارانه و متوهمانه مدعیان رهبری در سالیان اخیر و همچنین عدم پاسخگویی رهبران پیرامون تصمیمات غلط خود نیز در ایجاد جو ضدرهبری موثر بوده است.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">این عامل به همراه دوری&zwnj;گزینی برخی، از پذیرش مسئولیت رهبری در حالی که عملا در آن جایگاه قرار داشتند باعث شده تا شماری با طرح بحث &quot;امان از رهبری &quot; در آسیب&zwnj;شناسی ناکامی&zwnj;های سیاسی مردم ایران ، وزن زیادی برای رهبری قائل شوند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">&nbsp;تصور غالب از رهبری در جامعه ایران &quot; مرد بزرگ &quot; یا&quot; ابرمرد&quot; است که از خصایل فوق انسانی برخوردار بوده و در شرایط خاصی در تاریخ ظاهر می&zwnj;شود و معجزاتی را رقم می&zwnj;زند. او در اوج لحظات ناامیدی و هراس ملت از سرنوشت تیره و تار خود در قالب یک منجی ظهور می&zwnj;کند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">&nbsp;البته تئوری &quot; ابرمرد &quot; از اولين كوشش&zwnj;هاي روشمند براي مطالعه&zwnj; رهبري در چارچوب نگرش &quot; ویژگی &quot; بود . اين تئوري&zwnj;&zwnj;ها تحت عنوان &quot;مرد بزرگ&quot; معروف است كه كيفيت ذاتي رهبران اجتماعي بزرگ، سياستمداران و نظاميان را بررسي مي&zwnj;&zwnj;كند. این دیدگاه در ادامه تحولات خود به تعیین ویژگی&zwnj;ها و خصوصیات لازم برای رهبری رسید و رهبری را در قالب یک شخصیت و نه یک جریان تعریف کرد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">اما اشکالی از رهبری وجود دارد که برخلاف دیدگاه ابرمرد ، شخص رهبر را در مرکز رهبری قرار نمی&zwnj;دهد بلکه رهبری جریان و فرایندی است که در تعامل بین رهبری و پیروان شکل می&zwnj;گیرد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">در اصل اهداف و مطالبات یک جنبش زمینه پیونددهنده بین رهبری و بدنه جنبش می&zwnj;شود. رهبری مشارکتی و تعاملی توسط بدنه انتخاب می&zwnj;شود تا با تعهد به مطالبات و خواست جنبش هدایت جنبش با استفاده از منابع را برای رسیدن، در دست بگیرد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <blockquote><div dir="RTL"><img src="http://www.radiozamaneh.com/sites/default/files/%25b%25f/userfiles/%25u/afshari.jpg" width="200" height="150" align="bottom" alt="" />افشاری: رهبری مشارکتی و تعاملی توسط بدنه انتخاب می&zwnj;شود تا با تعهد به مطالبات و خواست جنبش هدایت جنبش با استفاده از منابع را برای رسیدن، در دست بگیرد</div> </blockquote> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">در این نگرش رهبری به&zwnj;مثابه ابزاری در خدمت اهداف جنبش است. این دیدگاه از برخورد فردمحورانه با رهبری فاصله می&zwnj;گیرد اما به طور کامل وجود برخی ویژگی&zwnj;های خاص در رهبری و افرادی که می&zwnj;توانند در این جایگاه قرار بگیرند را نفی نمی&zwnj;کند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">رهبر دیگر کاریزما ، پیامبر و مرشدی نیست که ارزش&zwnj;های جدید بیافریند و تغییر و تحولی بزرگ در جامعه ایجاد کند. بلکه فرد و یا افرادی است که در چهارچوب پاسخگویی به مطالبات جامعه دارای توانایی&zwnj;های ویژگی&zwnj;های هستند که می&zwnj;توانند نیرو&zwnj;های جنبش را برای پیروزی بسیج کنند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">فرق آنها با مدیر این است که آنها می&zwnj;توانند باعث تشجیع و به غلیان آمدن احساسات شده و انگیزش ایجاد کنند و روح خودباوری را در کالد جنبش بدمند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">در یک جنبش اجتماعی و نیز در هر کار جمعی تقسیم کار لازم است. هماهنگی و نظارت بر تقسیم کار&zwnj;ها نیازمند وجود رهبری است تا کار&zwnj;ها به نحو مطلوبی پیش برود و در چهارچوب استفاده بهینه از منابع فعالیت اعم از زمان، پول ، سرمایه انسانی و هزینه فرصت به موفقیت برسد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">&quot;خودرهبری&quot; نتیجه&zwnj;ای جز هرج و مرج نخواهد داشت و فاقد توانایی برای ایجاد هماهنگی و هم&zwnj;افزایی نیرو&zwnj;ها است.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">فقط به یک معنا &quot;هر فرد، یک رهبر&quot; درست است که افراد نباید برای انجام مسئولیت اجتماعی منتظر و معطل رهبری بمانند و یا فقط از وی انتظار داشته باشند که بار همه مسئولیت&zwnj;ها بر دوش او باشد. ضرورت وجود رهبری نافی مسئولیت دیگر اعضای جنبش نیست.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">اما اگر هرکس رهبر باشد شکست فرجام قطعی جنبش خواهد بود. همچنین این شعار بیشتر یک تعارف است و در زمین واقعیت امکان&zwnj;پذیر نیست .</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">رهبری در چهارچوب ارتباط و مشارکت همه اعضا، معنای مناسب خودش را پیدا می&zwnj;کند. در این مدل رهبری ، ارتباط دوطرفه بین رهبری و بنده وجود دارد. رهبری در خدمت بدنه است و بنده از او حساب می&zwnj;کشد و بر عملکردش نظارت دارد و در چهارچوب توافق جمعی هر یک وظیفه خاص خودش را انجام می&zwnj;دهند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">بنابراین در مقطع فعلی ضروری است تا با تاکید بر وجود رهبری مشارکتی و موثر یکی از بزرگترین نقایص جنبش دموکراسی&zwnj;خواهی و اساسا زیرمجموعه&zwnj;های جامعه مدنی در ایران برطرف شود. اعتراضات به نوع رهبری&zwnj;هایی که تاکنون اعمال شده ، عمدتا منطقی و وارد است اما این موضوع باعث نمی&zwnj;شود که اصل وجود رهبری زیر سئوال برود. بلکه باید به سمت تحقق شکل مناسب رهبری رفت و به&zwnj;ویژه به رهبری ابرمرد ، مرشد گرایانه ، فرد محور و سنترالیستی در کارزار سیاسی و اجتماعی پایان داد.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <blockquote><div dir="RTL">لازم است میل به تصدی نقش رهبری در بین کنشگران سیاسی کاهش یابد. به نظر می&zwnj;رسد ایفای نقش ژنرالی خیلی بیشتر از نقش سربازی و یا مناصب میانی طرفدار دارد</div> </blockquote> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">البته باید در نظر داشت در حل این مشکل یک پیش&zwnj;نیاز مهم دیگر نیز وجود دارد . آن ضرورت کاهش یافتن میل به تصدی نقش رهبری در بین کنشگران سیاسی است.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">به نظر می&zwnj;رسد ایفای نقش ژنرالی خیلی بیشتر از نقش سربازی و یا مناصب میانی طرفدار دارد. زمانی یک جنبش اجتماعی و سیاسی موفق می&zwnj;شود، که همه افراد در نقش&zwnj;هایی که با آن تناسب دارند قرار بگیرند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">ماهیت فعالیت جمعی به&zwnj; گونه&zwnj;ای است که تعداد نقش&zwnj;های پایین و میانی خیلی بیشتر از نقش&zwnj;های بالایی است. این واقعیت را باید پذیرفت. شاید این مثال آموزنده باشد که لشگری از گوسفندان که یک شیر رهبر آن باشد بر لشگری از شیران که یک گوسفند رهبری آن را بر عهده داشته باشد غلبه می&zwnj;کند.</div> <div dir="RTL">&nbsp;</div> <div dir="RTL">رهبری لباسی است که بر تن هر کس نمی&zwnj;تواند پوشانده شود . بلکه ویژگی&zwnj;هایی چون مقبولیت فراگیر ، هوش سرشار ، قدرت بسیج کنندگی و تهییج بالا ، مهارت و دانایی ، سرعت عمل ، توان تزریق خودباروی و اعتمادبه&zwnj;نفس ، صداقت و ویژگی&zwnj;های اخلاقی ، اراده و عزم محکم ، ابتکار و خلاقیت و ... جامعه پذیری ر ا طلب می&zwnj;کند.</div> https://archive.radiozamaneh.com/politics/2012/04/09/12933#comments رهبری جنبش ضرورت داشتن رهبر علی افشاری گوی سیاست Sun, 08 Apr 2012 23:50:04 +0000 12933 at https://archive.radiozamaneh.com