تنگه هرمز

آمريکا و متحدانش در خليج فارس مانور نظامی برگزار می‌کنند

news-zamaneh — Tue, 05 Feb 2013 10:58:12 +0000

در حالی‌که اين روزها صحبت از "مذاکره مستقيم" آمريکا و ايران بر سر برنامه اتمی اين کشور بر سر زبان‌هاست، نيروی دريايی آمريکا و متحدانش در نظر دارند مانور نظامی‌ای در خليج فارس برای تمرين مين‌يابی برگزار کنند.

تارنمای روزنامه دی‌تسايت آلمان، امروز، سه‌شنبه ۱۷ بهمن‌ماه (پنج فوريه) گزارش داد در رابطه با مناقشه اتمی ايران، ايالات متحده اعلام کرد يک مانور نظامی را در "مسيرهای حمل و نقل بين‌المللی در خاورميانه" در نظر گرفته است.

اين مانور نظامی می‌بايست در ماه مه آينده همراه با ۲۰ کشور ديگر برگزار شود.

هدف از اين مانور نظامی تمرين جمع‌آوری مين‌های دريايی است که می‌توانند توسط ايران و يا گروه‌های مخفی کارگذاری شوند تا مانع از عبور و مرور نفتکش‌ها گردند. بدين طريق راه آبی خليج فارس برای حمل نفت مطمئن خواهد بود.

برخی از مقامات جمهوری اسلامی ايران پيش از اين تهديد کرده بودند که در صورت حمله نظامی آمريکا يا اسرائيل به تأسيسات اتمی اين کشور تنگه هرمز را خواهند بست.

برگزاری مانور دريايی آمريکا و متحدانش در حالی اعلام شد که جو بايدن، معاون رئيس جمهور آمريکا روز شنبه ۱۴ بهمن گفته بود ايالات متحده آماده مذاکره مستقيم با ايران است

يک‌صد نماينده مجلس ايران نيز روز دوشنبه ۱۲ تيرماه، هم‌زمان با آغاز تحريم‌های اتحاديه اروپا عليه ايران طرح دو فوريتی بستن تنگه هرمز را با هدف "مقابله با تحريم‌کنندگان" امضا کرده بودند.

سخنگوی وزارت خارجه آمريکا ۱۳ تير ۱۳۹۱ در واکنش به اين اقدام، گفته بود: "هر گونه تلاش ايران برای بستن اين تنگه يا وادار کردن کشتی‌ها به دريافت اجازه عبور از مقامات ايران مغاير حقوق بين‌المللی بوده و مورد پذيرش مقامات آمريکا قرار نخواهد گرفت."

با اين حال حسن فيروزآبادی، رئيس کل ستاد نيروهای مسلح ايران ۲۵ تيرماه گفت اين کشور "بنا ندارد تنگه هرمز را ببندد" و تصميم "اجرای بستن تنگه هرمز" به عهده آيت‌الله خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ايران است.

مانور نيروی دريايی آمريکا نشان‌دهنده آن است که ايالات متحده و متحدانش می‌خواهند مانع از چنين تلاشی از سوی ايران شوند.

آمريکا مانور مشابه ديگری را در ماه سپتامبر نيز برگزار کرده بود.

تنگه هرمز حدود ۵۰ کيلومتر عرض و ۲۰۰ کيلومتر طول دارد که خليج فارس و دريای عمان را به هم متصل می‌کند. در حال حاضر همه نفت توليدی عراق، کويت و قطر و بخش زيادی از نفت توليدی عربستان و امارات و همچنين بخشی از گاز توليدی قطر برای ورود به بازارهای جهانی از تنگه هرمز عبور می‌کند.

با اين حال امارات متحده عربی در تيرماه گذشته (ژوئيه) خط لوله جديد نفتی ۳۶۰ کيلومتری خود را برای انتقال نفت خام به پاکستان و از آن‌جا به بندر فجيره در ساحل دريای عمان افتتاح کرد.

قدرت‌های بزرگ غربی معتقدند ايران زير پوشش برنامه هسته‌ای خود که آن را "صلح‌آميز" می‌خواند، در صدد دستيابی به سلاح هسته‌ای است اما ايران بارها اين اتهام را رد کرده است.

برگزاری مانور دريايی آمريکا و متحدانش در حالی اعلام شد که جو بايدن، معاون رئيس جمهور آمريکا روز شنبه ۱۴ بهمن گفته بود ايالات متحده آماده مذاکره مستقيم با ايران است.

علی‌اکبر صالحی، وزير خارجه ايران در واکنش به اين سخنان گفت: "مذاکرات تنها در شرايطی انجام می‌پذيرد که اعتماد لازم نسبت به صداقت آمريکايی‌ها به ما اثبات شود."

فاجعه زیستبومی خلیج فارس، یک فاجعه انسانی

arezoo — Thu, 08 Nov 2012 00:30:00 +0000

فاجعه زیستبومی خلیج فارس، یک فاجعه انسانی

جلال ایجادی*

جلال ایجادی - خلیج فارس در بحران است. بحران سیاسی، بحران نظامی و امروز بحران اکولوژیکی فاجعه‌ای گرانبار در پهنه آبهای این دریا به‌شمار می‌آید. در حال حاضر آلودگی خلیج فارس ۴۶ برابر حد مجاز است. بی تفاوتی جامعه ایران و سیاستمداران حاکم نسبت به چنین وضعیتی غیرقابل قبول است. چرا به فکر خلیج فارس نیستیم؟

خلیج فارس تاریخ و ثروت ما

بیش از ۲۴۰۰ سال تاریخ نویسان درباره خلیج فارس نوشته‌اند، نام خلیج فارس در بیش از ۲۰۰۰ نقشه تاریخی آمده و متجاوز از ۳۰ قرارداد سیاسی و بازرگانی منطقه‌ای و بین المللی از آن یاد کرده‌اند

خلیج فارس به شهادت تاریخ‌نویسان یونان باستان چون هرودت (۴۸۴ ـ ۴۲۵ ق. م)، كتزياس (۴۴۵ـ ۳۸۰ ق. م) و گزنفون (۴۳۰ ـ ۳۵۲ ق.م) كه به اين دريا نام پرس و به سرزمين ايران پارسه، پرسای، ‌پرس‌پوليس، يعنی شهر يا مملكت پارسيان داده‌اند؛ تا داریوش اول که در ۲۵۰۰ سال پیش در کتیبه بیستون در کرمانشاه از این منطقه با عنوان دریای پارس نام برده است، تا همه پیمان‌های بین‌المللی، به‌عنوان بخشی از هویت ایرانی معرفی شده، پس چرا به این واقعیت هویت‌بخش بی اعتنا هستیم؟ دعوا ودفاع نباید فقط بر سر نام فارسی این خلیج باشد، پیکار برای حفظ آن از همه گزندها و همچنین حفاظت محیط زیستی آن نیز نباید فراموش شود.

خلیج فارس با وسعت ۲۳۲۸۵۰ کیلومتر مربع در جنوب کشور و میان ایران و شبه جزیره عربستان قرارگرفته و با دریای عمان از راه تنگه هرمز ارتباط دارد. درازای آن از دهانه اروندرود تا تنگه هرمز نزدیک ۸۰۵ کیلومتر و پهنای آن میان ۵۶ تا ۲۸۸ کیلومتر است. همسایگان خلیج فارس ایران، عراق، عربستان سعودی، کویت، عمان، امارات متحده عربی، قطر و بحرین هستند.

خلیج فارس به عنوان دریائی آزاد، در دنیای معاصراز اهمیت استراتژیک و بازرگانی درجه یک برخوردار است و به لحاظ وجود مخازن و میدان‌های نفتی وگازی وسیع و صدور نفت کشورهای همسایه از این دریا به سایر مناطق جهان، مورد توجه کشورهای صنعتی جهان قرار دارد. به‌علاوه موقعیت سیاسی و استراتژیکی منطقه خاورمیانه و خلیج فارس و هم‌چنین هژمونی‌طلبی دیرینه انگلستان و آمریکا در این منطقه، منجر به تنش‌های سیاسی و نظامی و چند جنگ در کشورهای همسایه خلیج فارس شده است.

ساخت جزایر مصنوعی عامل نابودکننده زیستگاه‌های طبیعی و زیست محیطی خلیج فارس است. نتیجه اقدام فاجعه بار امارات متحده عربی و قطر، تخریب اکوسیستم آب‌ها و آبزیان و گیاهان و برهم خوردن تعادل شکننده محیط طبیعی خواهد بود. فاجعه هم‌زمان با پایان ساخت نخستین جزیره نخل نمایان شد. برای ساختن جزیره نخل به طول ۱۴ و عرض ۸.۵ کیلومتر و مساحت ۸۰ کیلومتر مربع، از سال ۲۰۰۱ تاکنون ۶۵.۱ میلیارد متر مکعب ماسه و ۸۷ میلیون تن سنگ‌های صخره‌ای برای پی‌سازی مصرف شده است.

این دریای تاریخی پیوسته مورد توجه نفت‌خواران و جنگ‌افروزان بوده و تنش‌ها و جاه طلبی‌های سیاسی و اقتصادی در این آبراه بزرگ همیشه وجود داشته است. توطئه‌های استعماری پرتغال و انگلستان در سده‌های پیش فراموش‌نشدنی است، از سال‌های ۶۰ میلادی عرب‌ها تلاش کردند تا نام آن‌را جعل و منتسب به خود کنند. با کمک انگلستان، بحرین از ایران جدا شد. ادامه صادرات نفت و سایر منابع در این منطقه آبی و استفاده ازاین دریا به مثابه راه مطمئن نفت و اسلحه برای اقتصاد، پیوسته مورد توجه همه حاکمان سیاسی ایرانی و عرب ودیپلماسی بین‌المللی قرار گرفته است. منافع اقتصادی و سیاسی فراموش نشد، ولی آنچه که فراموش شد، وضعیت محیط زیست خلیج فارس بود. آنچه که فراموش شد پاکی آب‌ها و سلامتی انسان و زندگی جانور و پرنده و طبیعت این دریا بود. خلیج فارس از بی‌مهری و بی‌توجهی در عرصه زیست‌بومی به موازات تبهکاری اقتصادی و نظامی رنج برده است.

خلیج فارس ثروت‌های بیکران دارد. در کف خلیج فارس برآمدگی‌های سنگی و مرجانی وجود دارد که محل صید مروارید است. بخش عمده صید ماهی و کشت میگو برای نیازهای داخلی ایران در سواحل خلیج فارس صورت می‌گیرد که از آن میان مهم‌ترین نوع ماهیان، حلوا، شیرماهی، شوریده، قباد، سرخو و سنگسرهستند. در آب‌های این دریا، جزایر طبیعی با جاذبه گردشگری فوق‌العاده و اهمیت سیاسی و ژئوپلتیکی فراوانند. در این آب‌ها و پیرامون آن پرندگان زیبای مهاجراز جمله گیلانشاه، فلامینگو، پلیکان، اردک سرسبز، خوتکا، فالاروپ، گردن سرخ، سبز قبای هندی و نیز پرندگان بومی همانند بلبل خرما، لیکو معمولی، شهد خور، زنبور خور سبز وحواصیل خاکستری موج می‌زنند.

در اینجا جزایر زیبا وبی‌نظیر اکوسیستمی بسیارند. به عنوان نمونه، عجایب هفتگانه قشم که همگی از جاذبه‌های طبیعی این منطقه هستند، شامل زیستگاه لاک‌پشت پوزه عقابی، دلفین‌های جزیره هنگام، غار نمکدان، دره ستاره‌ها، تنگه چاه‌کوه، جنگل دریایی حرا و جزایر ناز می‌شوند. وجود بیش از ۳۰۰۰ نمونه جانوری موزه ژئوپارک قشم، نمونه‌ای از بیودیورسیته و ثروت‌های طبیعی و فرهنگی خلیج فارس هستند. حال ببینیم چه تعرضات و آسیب‌های سنگین زیست محیطی بر خلیج فارس وارد می‌شوند.

فاجعه جزایر مصنوعی

طی دهسال اخیردر خلیج فارس جزایری مصنوعی سر برآورده که شامل سه جزیره به شکل نخل و مجموعه ۳۲۵ جزیره مصنوعی به صورت نقشه جهان است. با ساخت این جزایر، سواحل امارات در خلیج فارس از۶۰ کیلومتر کنونی به ۱۲۰۰ کیلومتر افزایش خواهد یافت، امری که به گسترش ارضی منجر می شود و اختلافات مرزی را دامن خواهد زد.

طرح‌های مهندسی وساخت جزایر مصنوعی "النخیل" و "العالم" به یک کنسرسیوم سه جانبه اماراتی، امریکایی و انگلیسی سپرده شده است. همچنین امیرنشین راس‌الخیمه نیز در حال احداث جزیره مصنوعی "القصر" توسط شرکت "الوسام" عربستان است و ده جزیره مصنوعی نیز توسط امیرنشین شارجه و قطردر حال ساختمان است.

باید پرسید که اهداف اعلام شده ساخت این جزایر کدامند؟ یکی از این هدف‌ها، بورس زمین و املاک لوکس و مرکز تجاری و هتل‌های لوکس است. به گفته‌ سخنگوی مهندسان مشاور جزایر مصنوعی دبی و مدیر اجرایی جزیره العالم، بیش از چهار هزار ویلا و واحد تجاری پروژه نخل توسط شیخ‌های ثروتمند وساکنان متمول خارجی امارات و سایر کشورهای حوزه خلیج فارس خریداری شده‌اند. از میان واحدهای باقی مانده، ۲۵ درصد توسط ثروتمندان و سوداگران انگلیسی‌ خریداری شده و سایر واحدهای مسکونی و ویلاها هم به تصاحب افرادی از ۷۵ کشور درآمده‌اند.

طبق ارزیابی سرمایه گذاران و پیمانکاران، ساخت و فروش این جزایر نه تنها تجارت ورونق اقتصادی ومعاملات بانکی را به سرعت روانه این جزایر خواهد کرد، بلکه جاذبه‌های گردشگری ومصرف‌زدگی بیمارگونه را نیز به دنبال می‌آورد. هدف جزیره‌سازی به نکات برشمرده محدود نمی‌شود.

در کناراین اهداف اعلام شده، می‌توان یقین داشت که در همسایگی ایران و ادعای اعراب نسبت به سه جزیره ایرانی در نزدیکی تنگه هرمز نیز اهداف سیاسی و جغرافیائی وارضی وجود دارد.

عربستان و شیوخ کشورهای عربی، قصد تقویت استراتژیکی و حتا نظامی در خلیج فارس را دارند. ادامه ساخت جزایر مصنوعی در خلیج فارس امکان دارد در آینده تمامیت ارضی کشورهای حوزه خلیج فارس از جمله ایران رابه خطر بیندازد. طبق تعریف‌های سیاسی، «آب‌های تحت حاکمیت» ۱۲ مایل و «آب‌های تحت صلاحیت» ۲۰۰ مایل از مرز خاکی هر کشور فاصله دارد. بدین ترتیب اگر کشورهای عربی با ساختن جزایر مصنوعی بر بخش خشکی کشور خود بیفزایند، هیچ بعید نیست که در سال‌های آینده بیشتر از آن‌چه حق واقعی‌شان است، طلب کنند. امری که منشا اختلافات سیاسی دیگر خواهد شد.

ساخت این جزایر مصنوعی عامل نابودکننده زیستگاه‌های طبیعی وزیست محیطی خلیج فارس است. نتیجه اقدام فاجعه بار امارات متحده عربی و قطر، تخریب اکوسیستم آب‌ها و آبزیان و گیاهان و برهم خوردن تعادل شکننده محیط طبیعی خواهد بود. فاجعه هم‌زمان با پایان ساخت نخستین جزیره نخل نمایان شد. برای ساختن جزیره نخل به طول ۱۴ و عرض ۸.۵ کیلومتر و مساحت ۸۰ کیلومتر مربع، از سال ۲۰۰۱ تاکنون ۶۵.۱ میلیارد متر مکعب ماسه و ۸۷ میلیون تن سنگ‌های صخره‌ای برای پی سازی مصرف شده است. همچنین برای جزایر جهان در ۴ کیلومتری ساحل دبی به طول ۹ کیلومتر و عرض ۶ کیلومتر با ارتفاع ۵۰ تا ۱۰۰ متر از سطح دریا، که لایروبی آن از سال ۲۰۰۴ آغاز شده است، میلیون‌ها مترمکعب سنگ و خاک استفاده شده است.

جزیره "جمیرا" با مساحت ۵ در ۵ کیلومتر با بیش از ۵۰ میلیون متر مکعب خاک‌ریزی که ساخت آن در سال ۲۰۰۱ آغاز شده ونیز جزیره "جبل‌علی" که ساخت آن در سال ۲۰۰۲ آغاز شد و ۵۰ درصد از "جمیرا" بزرگ‌تر است، حجم عظیمی از سنگ و خاک در دل دریای خلیج فارس ریخته واین اقدام خسارات زیست محیطی جبران ناپذیری ایجاد کرده است.

پرکردن خلیج فارس از سنگ و سیمان و بتن و آهن توسط قطر و امارات عربی به آسیب‌های گسترده منجر می‌شود. محیط زیست خلیج فارس محیطی محدود و بسته است و تنها راه ارتباطی آن با اقیانوس و آب‌های آزاد از طریق تنگه هرمز صورت می‌گیرد. در نتیجه هر نوع تغییر و تحولی در آن، بر اکوسیستم این منطقه به سرعت تاثیر خواهد گذاشت.

آلودگی‌های نفتی در خلیج فارس

بخش دیگری از ویرانگری‌ها در خلیج فارس ناشی از نفت و فعالیت نفتکش‌هاست.

کویت و عراق درزمان جنگ با خود، بالاترین نقش را در آلودگی خلیج فارس داشتند. بیش از ۱۰۰ هزار یورش هوایی و تعرض‌های پیاپی موشکی، زمینی و دریایی در مدت ۴۰ شبانه ‌روز بر سراسر خاک کویت و عراق با متوسط هر شبانه ‌روز ۲۵۰۰ پرواز، استفاده از اورانیوم در بمباران‌ها و بالاخره به آتش کشیدن ۷۳۴ حلقه چاه نفت کویت در سال۱۹۹۰، منجر به گسترش گازهای سمی و آلودگی‌های فسیلی گازکربنیک درزمین و هوا و آب‌های خلیج فارس شد.

طبق آمار ۵۷.۱ درصد آلودگی‌های نفتی خلیج فارس مربوط به حمل و نقل نفتکش‌ها و ۲۲.۴ درصد مربوط به بهره برداری از دریا می‌شود. این آمار در دیگر دریاهای جهان در بدترین وضع به ترتیب ۱۵.۴ و ۴.۴ درصد بوده است.

باید یادآوری کرد که تنها کشورعربستان و قطر به ترتیب با داشتن ۵۶ و ۴۵ نفتکش اقیانوس‌پیما و

سوء‌مدیریت نفتی، نقش خطرناکی در افزایش آلودگی‌های خلیج فارس بازی می‌کنند. این نفتکش‌های غول‌پیکر پس از تخلیه نفت در کشورمقصد، مقداری زیادی آب به عنوان "آب تعادل" یا "آب توازن" وارد مخزن نفت خالی شده می‌کنند تا نفتکش همواره در سطح دریا دارای تعادل باشد. اما این نفتکش‌ها پس ازرسیدن به کشورهای خود با تخلیه آب تعادل آلوده شده به دریا، موجب آلوده شدن آب خلیج می‌شوند.

این آبراه بزرگ نقشی حیاتی در اقتصاد جهان بازی می‌کند به نحوی که هم اکنون نزدیک ۹۰ درصد صادرات نفت و فرآورده‌های نفتی توسط نفتکش‌های دنیا از خلیج فارس و تنگه هرمز انجام می‌گیرد. بر اساس آمار سازمان بنادر و دریانوردی سالیانه ۴۰ هزار شناور از خلیج فارس و تنگه هرمز عبور می‌کنند که به راحتی می‌توان خطرات ناشی از آن‌ را ارزیابی کرده و حجم آلودگی‌های نفتی را تخمین زد. روزانه ۱۳ میلیون بشکه نفت خام از خلیج فارس به کشورهای گوناگون صادر می‌شود و این رقم در سال به ۴ میلیارد و ۷۴۵ میلیون بشکه می‌رسد. درسال به خاطر نشت از کشتی‌ها ویا آب توازن، چند میلیون بشکه نفت درآب‌های خلیج فارس ریخته می‌شود. صنایع جهان به ویژه هند و ژاپن و اروپا و آمریکا از نفت خلیج فارس سیراب می‌شوند، ولی زیست‌بوم خلیج فارس وزندگی انسان‌های وابسته به آن آسیب می‌بیند.

کویت و عراق درزمان جنگ با خود، بالاترین نقش را در آلودگی خلیج فارس داشتند. بیش از ۱۰۰ هزار یورش هوایی و تعرض‌های پیاپی موشکی، زمینی و دریایی در مدت ۴۰ شبانه ‌روز بر سراسر خاک کویت و عراق با متوسط هر شبانه ‌روز ۲۵۰۰ پرواز، استفاده از اورانیوم در بمباران‌ها و بالاخره به آتش کشیدن ۷۳۴ حلقه چاه نفت کویت در سال۱۹۹۰، منجر به گسترش گازهای سمی و آلودگی‌های فسیلی گازکربنیک درزمین و هوا و آب‌های خلیج فارس شد.

حدود ۸/۵ میلیون بشکه نفت نیز در همان زمان در خلیج فارس به دلیل تلفات جنگی رها شد. در یک دوره طولانی پدیده باران اسیدی که از آتش و دود فرآورده‌های نفتی حاصل شده بود، منطقه خلیج فارس را به روزسیاه کشاند. چنان‌که سازمان جهانی هواشناسی وابسته به سازمان ملل اعلام کرد:«سوختن صدها چاه نفت کویت، روزانه نیم میلیون تن گازکربنیک، ۴۰ هزار تن اکسید گوگرد و ۳ هزار تن اکسید‌های ازت و مقادیر زیادی از عناصر آلوده کننده دیگر وارد هوای خلیج فارس کرده است.»

یک بررسی توسط دانشگاه اهواز در سال ۱۳۶۲ نشان داد که آبزیان خلیج ‌فارس بطور وسیع بخاطر میزان آلودگی آب‌های آن در هنگام جنگ عراق با ایران از بین رفتند به نحوی که میزان کادمیوم هزار برابر، کبالت سیصد برابر، روی سیصد برابر، سرب حدود بیست‌هزار برابر و نیکل هزار برابر آب دریاهای پاک برآورد شده بود.

یک کارشناس ارشد شیلات استان بوشهر در تاریخ ۲۵/۲/۱۳۸۸ در گفتگو با مهر می‌گوید: کشورهای حاشیه خلیج و همچنین ایران از خلیج فارس طی سال‌های اخیر به عنوان مدفن آلاینده‌ها، مخصوصا آلاینده‌های نفتی استفاده کرده‌اند. منطقه خلیج فارس و دریای عمان بر اساس آخرین آمار ارائه شده در گزارش‌های جهانی بر اثر ورود آلاینده‌ها از کشتی‌‌های نفتی و تجاری، آلاینده‌های جنگی و فاضلاب‌ها یکی از آلوده‌‌ترین مناطق دریایی جهان است. در حال حاضر نزدیک ۷۰ سکوی نفتی در خلیج فارس فعال هستند که سهم قابل توجهی در آلودگی خلیج فارس دارند.

منابع نفتی که منبع اصلی درآمد دولت‌های منطقه و اهرم اصلی تحکیم دیکتاتوری‌های اسلامی و ثروت‌های شرکت‌های بزرگ نفتی هستند، عامل اصلی تخریب محیط زیست و افزایش بیماری انسان‌ها و مرگ جانوران و ماهیان و ویرانی اکوسیستم خلیج فارس نیز به حساب می‌آیند.

آلودگی‌های صنعتی در آب‌های خلیج فارس

از دیگر منابع آلوده ‌کننده خلیج فارس می‌توان به رودخانه‌های استان بوشهر ونیز زمین‌های کشاورزی اطراف رودخانه‌ها، پساب صنعتی کارخانجات، پالایشگاه‌ها وکارخانه‌های پتروشیمی‌، نشت وسیع خطوط کهنه نفتی، تخلیه آب شستشوی کشتی‌ها به داخل دریا اشاره کرد.

عربستان و قطر با داشتن ۵۶ و ۴۵ نفتکش اقیانوس‌پیما وسوء‌مدیریت نفتی، نقش خطرناکی در افزایش آلودگی‌های خلیج فارس بازی می‌کنند. این نفتکش‌های غول‌پیکر پس از تخلیه نفت در کشورمقصد، مقداری زیادی آب به عنوان "آب تعادل" یا "آب توازن" وارد مخزن نفت خالی شده می‌کنند تا نفتکش همواره در سطح دریا دارای تعادل باشد. این نفتکش‌ها پس ازرسیدن به کشورهای خود با تخلیه آب تعادل آلوده شده به دریا، موجب آلوده شدن آب خلیج می‌شوند.

بیش از ۱۵۰ کارخانه صنعتی و تعداد زیادی پالایشگاه، کارخانه‌های سیمان، کارخانه‌های آب شیرین‌کن و غیره در کرانه‌های خلیج فارس و کشتی‌های صیادی، تجاری، جنگی و نفتکش ودریک سخن تمام کشورهای منطقه با سوء‌مدیریت خود خلیج فارس را مورد تعرض قرارداده‌اند. دستگاه‌های دولتی ایران نیز در تخریب فعال هستند. از جمله اقدامات ویرانگرانه سازمان‌های دولتی، ریختن مازوت در خلیج فارس است.

پيمانکاری که مسئوليت شستشوی مخازن شرکت توانير را دارد، هربار با ۵۰ تن گازوئیل مخزن‌های شرکت توانیر را می‌شوید ومواد حاصل از شسشتوی مخازن سوخت سنگين (مازوت) را همراه با گازوئيل روانه دريا می‌کند. امروز به خاطر تکراراین اقدام‌ها، بخشی ازافکار عمومی ورسانه‌ها به این واقعه آگاه شده و به آن اعتراض کرده‌اند. چندی پیش مسئول آلودگی دريايی اداره کل بنادر کشتيرانی استان هرمزگان، به خبرگزاری ميراث فرهنگی گفت:«آلودگی نفتی که در سواحل خليج فارس ايجاد شده سهوی نبوده بلكه کاملا عمدی ايجاد شده است.»

اودرباره وسعت و مقدار یکی از آلودگی‌های سواحل خليج فارس گفت:« برآورد ما حدود يکصد تن مواد است که حدود ۸ کيلومتر از ساحل را به عرض متوسط يک متر آلوده کرده است. ما احتمال می‌دهيم که آلودگی‌های ناشناخته‌ای هم که قبلا در اين منطقه انجام می‌شد و فکر می‌کرديم ناشی از

کشتی‌هاست، از شرکت توانير يا پيمانکارانی باشد که برای آن کار می‌کنند.» مديرکل سازمان حفاظت محيط زيست استان هرمزگان در همین باره گفت: «در منطقه‌ای به مساحت ۸۰ هکتار آلودگی شديد ايجاد شده که سواحل غرب بندرعباس را در بر گرفته است. اين اتفاق بر اثر سهل‌انگاری پيمانكار مورد قرارداد شركت توانير در بندرعباس صورت گرفته که لجن‌های نفتی باقی‌مانده در مخازن ذخيره نفت كوره در محوطه توانير را به دريا تخليه کرد.»

این گفته نشان می‌دهد که چنین رفتارهایی اشتباهی وناآگاهانه نیست، بلکه اقدامی سیستماتیک و مجرمانه از جانب صاحبان صنایع و همراهی مسئولان دولتی با آنهاست. بیاد داشته باشیم که سه سال پیش تاسیسات توانیر بندرعباس ۱۰۰ هزار لیتر روغن آسکارول را که روغنی بسیار غلیظ‌ است و برای روان کار کردن چرخ دنده‌ ژنراتورهای نیروگاه به کار می‌رود، شبانه به خلیج‌ فارس ریخت.

نمونه دیگرآسیب‌رسانی، فعالیت زیان‌آور نهادهای شهری و دولتی ایران است. هر نیروگاه تولید برق زیر نظر وزارت نیرو، به طور متوسط ۱۷۵ هزار متر مکعب در ساعت پساب از طریق پالایشگاه به سمت دریا تخلیه می‌کند. پساب‌های شهری که اغلب فاقد سیستم جمع‌آوری و انتقال تصفیه فاضلاب شهری هستند، روزانه ۷۰ هزار متر مکعب آلودگی وارد خلیج فارس می‌کنند. تا یکسال پیش، تعداد ۱۲ کانال، فاضلاب بوشهر را به دریا هدایت می‌کرد، شهری که در خاک خود مخازن نفت دارد و دارای یک نیروگاه اتمی است، کانال کشی فاضلاب ندارد و وزارت نیرو برای حل این معضل، بهترین و کم هزینه‌ترین راه را رها کردن فاضلاب‌ها در داخل خلیج فارس می‌داند.

بالاخره صیادان جنوبی نیزکه از خلیج فارس زندگی خودرا می‌گذرانند، بدون توجه به آلودگی مواد نفتی؛ روغن موتور و مواد نفتی کشتی‌ها و قایق‌های موتوری را به دریا می‌ریزند. گویی همه مسابقه گذاشته‌اند تا خلیج فارس را به کثافت بکشانند. از امیرنشین امارات و قطر تا وزارت نیروی جمهوری اسلامی، از ثروتمندان عرب و شرکت‌های بساز و بفروش چند ملیتی تا شهرداری وشرکت‌ها و شهروند ایرانی، از ارتش آمریکا تا کشتی‌های نفتکش بین‌المللی، همه به تخریب اکولوژی خلیج فارس مشغولند.

این واقعیت تلخ نتیجه عوامل گوناگونی است ، از یکسو فقدان مدیریت درست شرکت‌های مختلف و قراردادهای ناروشن آنها ونبود پایش و کنترل فعالیت‌های صنعتی‌شان و از سوی دیگر شرکت‌های دولتی و مدیران آنها که فاقد حساسیت و فرهنگ زیست محیطی بوده و بطور دائم زمین و آب خلیج فارس رامورد تخریب اکولوژیکی قرارمی‌دهند.

نتایج مرگباربرای طبیعت و انسان

تاریخ جنگ و نفت و صنعت ودولت در خلیج فارس و پیرامون آن، تاریخ گسترش آلودگی‌هاست. فلزاتی مانند کادمیوم، جیوه، مس، سرب و روی در مدت ۹۶ ساعت اثرمخرب خود را می‌بخشند و تخم و لارو ماهی‌ها را از بین می‌برند. آلودگی‌ها بر روی پلانگتون‌ها (جانوران و گیاهان ذره‌بینی) که در تغذیه ماهی‌ها نقش اول را دارند نیز اثر نابود کننده برجای می‌گذارند.

از دیگر منابع آلوده ‌کننده خلیج فارس می‌توان به رودخانه‌های استان بوشهر ونیز زمین‌های کشاورزی اطراف رودخانه‌ها، پساب صنعتی کارخانجات، پالایشگاه‌ها وکارخانه‌های پتروشیمی‌، نشت وسیع خطوط کهنه نفتی، تخلیه آب شستشوی کشتی‌ها به داخل دریا اشاره کرد. بیش از ۱۵۰ کارخانه صنعتی و تعداد زیادی پالایشگاه، کارخانه‌های سیمان، کارخانه‌های آب شیرین‌کن و غیره در کرانه‌های خلیج فارس و کشتی‌های صیادی، تجاری، جنگی و نفتکش ودریک سخن تمام کشورهای منطقه با سوء‌مدیریت خود خلیج فارس را مورد تعرض قرارداده‌اند. دستگاه‌های دولتی ایران نیز در تخریب فعال هستند. از جمله اقدامات ویرانگرانه سازمان‌های دولتی، ریختن مازوت در خلیج فارس است.

گسترش تدریجی آلودگی‌های خلیج فارس، آثار زیانباری مانند مرگ و میر آبزیان را به همراه داشته است. طی سالیان اخیر مهاجرت آبزیان به خارج از منطقه، تغییرات در تنوع زیستی و کاهش تنوع زیستی و تغییر رفتار موجودات در محیط زیست منطقه از جمله آثار ناشی از آلودگی خلیج فارس بوده است. در حال حاضر طبق آمارها میزان صید در خلیج فارس بسیار کاهش یافته است به گونه‌ای که ماهی‌های گونه تن و ماهی‌های تهاجی و گوشتی در خلیج فارس کاهش غیرقابل تصوری داشته‌اند.

زمانی که در دریا خاک ریخته شود، تمام موجودات بسترزی درمحل خاکریزی کشته می‌شوند. این عملیات کدورت آب را تا شعاع چندصد متری بالا می‌برد و منجر به از بین رفتن مرجان‌ها، نکتون‌ها و برخی دیگر از آبزیان دریایی می‌شود که به کدورت آب حساس هستند. به علاوه نرم‌تنان که با فیلتر کردن آب زندگی می‌کنند، به دلیل به‌هم خوردن اکوسیستم و نبود اکسیژن از بین می‌روند. از یاد نبریم ایجاد جزیره با خاک‌ریزی در دریا و ساختار بتنی، مسیر و الگوی جریان آب را تغییر می‌دهد. بدین ترتیب مبادله طبیعی آب به خوبی صورت نمی‌گیرد و مواد غذایی آبزیان تأمین نمی‌‌شود.

پدیده "کشند قرمز" حاصل آلودگی‌های خلیج فارس است. بسیاری از کارشناسان شیلاتی و محیط زیست استان بوشهر تاکید دارند که این پدیده که باعث از بین رفتن بخش اعظم جانداران دریایی به ویژه ماهیان و مرجان‌ها شده، حاصل آلودگی‌های خلیج فارس و به ویژه آلودگی‌های نفتی بوده است. این کارشناسان همچنین معتقدند به لحاظ آلایندگی‌های فراوان، دریای خلیج فارس ۴۶ برابر از دیگر دریاهای جهان آلوده‌تر است.

دکتر اسماعیل کهرم، استاد دانشگاه محیط زیست دانشگاه آزاد اسلامی به "خبرآنلاین" می‌گوید: «آلودگی‌های ناشی از رهاسازی پسماندهای صنعتی و کشاورزی بدون خنثی ‌سازی‌ مواد خطرناک آن، فاجعه‌ای انسانی را به ‌وجود خواهد آورد؛ در واقع با این روند چرنوبیلی تازه در کشور به وقوع می‌پیوندد.» این متخصص محیط زیست می‌افزاید: «شخصا در ماهشهر شاهد بوده‌ام که گوشت ماهی‌های آنجا طعم نفت می‌دهد، در عسلویه و نخل تقی در استان بوشهر کسی ماهی را به علت طعم بد آن نمی‌خورد. فکر نکنیم حوادث ناگوار فقط برای ماهیان و جانوران دریا اتفاق می‌افتد. زمانی که عناصر و موادسمی و خطرناک مانند نیترات‌ها، فسفات‌ها و جیوه در اثر ورود پساب‌های کشاورزی و صنعتی به دریا سرازیر می‌شود و ماهیان از این آب تغذیه می‌کنند مواد سمی در بدن این موجودات انباشته شده و عوارض ناشی از تغذیه انسان از این ماهیان مانند بروز سرطان و تولد نوزادان ناقص‌الخلقه گریبانگیر ما خواهد شد.»

زمانی که در دریا خاک ریخته شود، تمام موجودات بسترزی درمحل خاکریزی کشته می‌شوند. این عملیات کدورت آب را تا شعاع چندصد متری بالا می‌برد و منجر به از بین رفتن مرجان‌ها، نکتون‌ها و برخی دیگر از آبزیان دریایی می‌شود که به کدورت آب حساس هستند. به علاوه نرم‌تنان که با فیلتر کردن آب زندگی می‌کنند، به دلیل به‌هم خوردن اکوسیستم و نبود اکسیژن از بین می‌روند. از یاد نبریم ایجاد جزیره با خاک‌ریزی در دریا و ساختار بتنی، مسیر و الگوی جریان آب را تغییر می‌دهد. بدین ترتیب مبادله طبیعی آب به خوبی صورت نمی‌گیرد و مواد غذایی آبزیان تأمین نمی‌‌شود.

تخریب زیست‌بوم به معنای مرگ زندگی است و مواد نفتی و مشتقات آن یکی از عوامل سرطان‌زا هستند. تجربه نشان می‌دهد که کارگران بیمار پالایشگاه‌ها و بنگاه‌های شیمیائی اغلب دستخوش سرطان پوست، ریه، مجاری ادار وغیره بوده‌اند. بخشی ازهیدروکربورها از طریق مواد غذائی مانند گیاهان و مواد گوشتی و ماهیان وارد بدن انسان شده و به مرور به بیماری‌های سرطان‌زا منجرمی شوند.

چرخه زیست ماهی‌ها در اثر مواد نفتی تغییر یافته و پروتئین پلاسمای آنها عوض می‌شود. ماهی‌ها در این موقعیت، مقاومت خودرا از دست داده و دچار لرزش بدن و اختلال متابولیسم و استرس می‌شوند. به طور مسلم مشتقات نفتی نه تنها زندگی انسانی، بلکه زندگی گیاهی و جانوری در دریا‌ها رابا زیان بسیار مواجه ساخته و منجر به بیماری و مرگ پرندگان ولاک‌پشت‌ها می‌شود.

براساس آمار رسمی از سال ۸۳ تاکنون جسد بیش از پانصد دلفین قلمرو آبی ایران در خلیج فارس به خشکی افتاده است. دلفین‌ها پستاندار آبی هستند ومانند انسان‌ها با شش تنفس می‌کنند و برخلاف ماهی‌ها باید روی آب بیایند تا نفس بکشند. اگر سطح آب آلوده به نفت باشد، نفت به راحتی از راه دهان، پوست و سوراخ تنفسی دلفین‌ها جذب بدن آنها می‌شود. وجود كشتی‌های نفتکش، نشت نفت از سكوهای نفتی و نیز آلودگی ناشی از تاسیسات نفتی ساحلی، عامل مرگ دلفین‌های خلیج فارس است.

طبق برآوردها، از ذخائر ماهیان غضروفی حدود دو سوم آنها در قسمت شمال، و سه چهارم دیگر در قسمت جنوبی این دریا از بین رفته است. حتی در مورد ماهی آزاد این کاهش بسیار شدید بوده چنان‌که تنها یک‌دهم ذخیره آن باقیمانده است. واقعیت اینست‌ که آب‌های خلیج فارس بیش از بیش به مواد نفتی وفلزات سنگین آلوده بوده و محیط زیست دریائی و زنجیره تغذیه مربوط به آن هم بیش از گذشته مسموم شده است. این حقایق را دولت اسلامی پنهان می‌کند و می‌کوشد خطرات برملا شده را نیز

بی‌اهمیت جلوه دهد.

چاره کار در کجاست، مسئله یک فاجعه است

یکم: سازمان‌دهی اقدامی جهانی علیه تخریب خلیج فارس در پروژه‌های جزیره‌سازی قطر و امارات یک ضرورت است. چنین اقدامی وظیفه سازمان ملل و یونسکو است. امروز قطر در غرب از جمله فرانسه به سرمایه‌گذاری هنگفت در زمینه فوتبال و ساختمان‌سازی و طرح‌های اقتصادی دست زده و به‌طور مسلم این امر راهی برای ساکت نگاه‌داشتن محافل سیاسی و رسانه‌ای در غرب است.

سازمان‌دهی اقدامی جهانی علیه تخریب خلیج فارس در پروژه‌های جزیره‌سازی قطر و امارات یک ضرورت است. چنین اقدامی وظیفه سازمان ملل و یونسکو است. امروز قطر در غرب از جمله فرانسه به سرمایه‌گذاری هنگفت در زمینه فوتبال و ساختمان‌سازی و طرح‌های اقتصادی دست زده و به‌طور مسلم این امر راهی برای ساکت نگاه‌داشتن محافل سیاسی و رسانه‌ای در غرب است.

پول نفت و نیاز غرب به سرمایه‌ شیخ‌ها و سعودی‌ها هموارکننده تجاوزات اکولوژیکی و سیاسی آنان است. در شرایط انزوای جمهوری اسلامی، کشورهای عربی به تاخت وتاز در منطقه مشغول هستند واز ضعف حاکمان ایران بهره برداری می‌کنند. دولت ایران نیز اعتراضی به ساخت جزایر مصنوعی توسط این کشورها نمی‌کند و تنها به فکر بمب اتم و غارت منابع مردم و سرکوب آزادی‌خواهان است. سیاستمداران حاکم قبل از هرچیز به منافع سیاسی هیات حاکمه توجه دارند و برای آنها میراث طبیعی و فرهنگی و زیست محیطی و سلامتی ایرانیان فاقد اهمیت است.

دیپلمات‌های ایرانی با اتکاء به قوانین بین‌المللی در زمینه محیط زیست دریاها می‌توانستند به مراجع قانونی بین‌المللی شکایت کرده واز گسترش آسیب‌ها جلوگیری نمایند. طبق کنوانسیون حفاظت از محیط زیست خلیج فارس و دریای عمان، تمام پروژه‌های بزرگ عمرانی در خلیج فارس باید از نظر زیست محیطی ارزیابی شده و در صورت بی‌خطر بودن اجرا شوند. ماده ۱۲۳ کنوانسیون ۱۹۸۲ سازمان ملل درخصوص حقوق دریاها و دریاهای بسته یا نیمه بسته (خلیج‌ فارس)‌، بر این اصل استوار است که دولت‌های ساحلی باید در امور گوناگون مربوط به بهره‌برداری از حقوق و انجام تکالیف خود با یکدیگر همکاری کنند. در چنین وضعی، نهادها، انجمن‌ها، سازمان‌ها، شخصیت‌ها، رسانه‌ها، طرفداران محیط زیست ومنافع ملی ایران باید تلاش کنند و سکوت و مماشات در این زمینه را به چالش بکشند.

دوم: تجربه بسیاری از کشورها نشان داده که نفت نه عامل مدرن‌سازی و دمکراتیک کردن یک کشور بلکه عامل بازدارنده دربرابر ترقی جامعه و موجب فربه شدن مستبدان واقتصاد دلالی بوده است. نفت و کشتی‌های نفتی خلیج فارس برای تمام رژیم‌های پیرامون آن و شرکت‌های بین‌المللی نفتی وسیله ثروت‌اندوزی و مسابقه برای قدرت سیاسی و رقابت‌طلبی بوده و در مقابل برای آب و آب‌زیان وجانوران و گیاهان وانسان‌ها عامل ویرانگری. این همه سرمایه‌‌گذاری برای استخراج و صادرات نفت صورت می‌گیرد ولی برای امنیت زیست محیطی و برقراری نهادهای مدیریتی آب‌ها و سیستم‌های کنترل و پایش خطرات نفتی و آلودگی‌های صنعتی، کاری نمی‌شود. این امر نیازمند همکاری همه کشورهای مجاور خلیج فارس و سازمان‌های جهانی است. بحران سیاسی میان رژیم‌ها و فقدان همزیستی مسالمت‌آمیز در این منطقه، اجازه همکاری اکولوژیکی به آنها را نمی‌دهد. تنها در سایه صلح می‌توان کاری برای حفظ محیط زیست انجام داد.

سوم: بسیاری از نهاد‌ها و سازمان‌های دولتی ایران فاقد دانش در مدیریت محیط زیست هستند و خود به خرابکاری در این عرصه مشغولند. وزارت نیرو، تکنوکرات‌ها و مسئولان ادارات دولتی به خاطر فساد اخلاقی و نبود شایستگی‌های حرفه‌ای و نبود الگوهای زیست محیطی در مدیریت، به عوامل آسیب‌زننده تبدیل شده‌اند. عناصر دلسوز و آگاه به مسائل اکولوژیکی در این سازمان‌ها نیز به بازی گرفته نمی‌شوند و تعیین مسیر با بینش عقب مانده ایدئولوژیکی و منافع شخصی مسئولان است. درچنین شرایطی نهادها و انجمن‌های مستقل می‌توانند با تلاش مستمر خود به سیستم حکومتی فشار آورده و نهادهای جهانی را مورد خطاب قراردهند. اینان با تلاش و همکاری مشترک و همچنین با همراهی کارشناسان محیط زیست در ایران و خارج کشور، می‌توانند کاری ارزنده انجام دهند.

چهارم: آسیب دیدن خلیج فارس در عین حال نتیجه بی‌فرهنگی و ناآگاهی شهروندان در زمینه محیط زیست است. امروز به ازای هر هزار نفر که به دیدن دلفین‌های خلیج فارس می‌روند، یک دلفین به خاطر گیرکردن به پره قایق‌های حامل گردشگران کشته می‌شود. بسیاری از گردشگران زباله‌های خود را کنار دریا رها کرده و آلودگی‌ها را تشدید می‌کنند. فقدان آموزش و تربیت و فرهنگ پیشرو زیست محیطی و وجود روحیه مصرفی، شهروندان را به خرابکار طبیعت تبدیل می‌کند. مبارزه برای گسترش فرهنگ زیست محیطی و نشان دادن رابطه ارگانیک بین انسان و طبیعت یک وظیفه تاریخی است. باید آگاه بود وآگاه کرد که آلودگی خلیج فارس، فاجعه انسانی به بار خواهد آورد.

*جلال ایجادی

استاد دانشگاه و کارشناس محیط زیست

"سپاه نقشه خرابکاری در خليج فارس را چيده است"

news-zamaneh — Sun, 14 Oct 2012 11:11:08 +0000

تارنمای مجله اشپيگل آلمان نوشته بر اساس مدارکی که به‌دست آورده است سپاه پاسداران ايران در صدد است با ايجاد تصادفی برای يک نفتکش در تنگه هرمز اين تنگه را ببندد و در خليج فارس فاجعه‌ای زيست‌محيطی ايجاد کنند.

تارنمای مجله اشپيگل که اين خبر را امروز، يکشنبه ۱۴ اکتبر (۲۳ مهرماه) منتشر کرده، نوشته است اين اقدام ايران به‌عنوان اقدامی تلافی‌جويانه عليه تحريم‌های کشورهای غربی صورت می‌گيرد.

به نوشته اشپيگل آنلاين بر اساس يافته‌های سازمان‌های امنيتی کشورهای غربی، محمدعلی جعفری، فرمانده کل سپاه پاسداران به‌همراه علی فدوی، فرمانده نيروی دريايی سپاه پاسداران نقشه اين خرابکاری را چيده‌‌اند.

بنا به اين گزارش خرابکاری سپاه پاسداران در تنگه هرمز با نام مستعار "آب گل‌آلود" خواهد بود و از آن به‌عنوان عملياتی "خيلی محرمانه" ياد شده است.

گيدو وستروله، وزير امور خارجه آلمان: ايران در ماه‌های اخير در هيچ‌کدام از مسائل مهم مورد مناقشه حرکتی از خود نشان نداده است

بدين ترتيب راه آبی نفتکش‌ها در تنگه هرمز بسته خواهد شد و ايران از اين طريق کشورهای عربی را که دشمن خود می‌داند نيز "مجازات" خواهد کرد.

اشپيگل نوشته است اين نقشه مخفيانه سپاه پاسداران هم‌اکنون در دست آيت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی است و اوست که بايد در نهايت دستور انجام آن را صادر کند.

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ايران اکنون نه تنها بازوی نظامی حکومت ايران به‌شمار می‌رود بلکه نيروی قدرتمند اقتصادی کشور نيز محسوب می‌شود و در واقع دولتی است در دل دولت کنونی ايران.

آيت‌الله خامنه‌ای روز گذشته شنبه ۲۲ مهرماه، در چهارچوب سفر خود به استان خراسان شمالی در سخنرانی خود در شهر اسفراين بار ديگر بر ايستادگی در برابر غرب تأکيد کرد و گفت نبايد از حرکت‌های "دشمنان" غافل بود.

در همين حال گيدو وستروله، وزير امور خارجه آلمان، امروز در برلين بر تشديد تحريم‌ها عليه ايران تأکيد کرد و گفت: "ايران در ماه‌های اخير در هيچ‌کدام از مسائل مهم مورد مناقشه حرکتی از خود نشان نداده است."

فردا (دوشنبه) وزيران امور خارجه اتحاديه اروپا در لوکزامبورگ، در رابطه با تشديد تحريم‌ها عليه ايران مذاکره خواهند کرد.

هنوز از جزئيات تحريم‌های جديد اطلاعی در دست نيست اما گفته می‌شود اتحاديه اروپا واردات گاز ايران را ممنوع خواهد کرد.

وستروله همچنين گفت تحريم‌های بيشتر منافاتی با مذاکره ندارد اما لازم است مذاکرات با هدف روشن برای جلوگيری از دستيابی ايران به سلاح‌های هسته‌ای به پيش برده شود.

کشورهای غربی معتقدند که جمهوری اسلامی ايران تحت پوشش برنامه هسته‌ای خود در راه دستيابی به سلاح هسته‌ای تلاش می‌کند اما ايران اين موضوع را رد کرده و می‌گويد برنامه هسته‌ای اين کشور در راه مقاصد صلح‌آميز است.

نیروی نظامی آمریکا در خلیج فارس

politics — Fri, 21 Sep 2012 08:43:54 +0000

شبکه خبری الجزیره

برگردان:

محمد لویمی

محمد لویمی – در خلیج فارس از روز یکشنبه گذشته رزمایشی آغاز شده که در آن نزدیک به ۳۰ کشور شرکت دارند. این رزمایش که نیروی اصلی در آن به آمریکا تعلق دارد، نوعی هشدار به جمهوری اسلامی است، پاسخی است به حکومت ایران که هرازگاهی تهدید می‌کند که تنگه هرمز را خواهد بست.

در آخرین اظهار نظر از طرف آمریکاییان درباره این رزمایش، معاون دریاسالار جان میلر، فرمانده ناوگان پنجم دریایی آمریکا گفته است که این مانور حاوی پیامی است برای جمهوری اسلامی تا این حکومت دریابد کشورهای جهان در مورد امنیت آبراه خلیج فارس احساس مسئولیت مشترک می‌کنند.

رزمایش گسترده کنونی گامی دیگر در تثبیت حضور آمریکا در آبهای منطقه است. شبکه خبری الجزیره گزارش فشرده‌ای در مورد میزان نیروهای آمریکا در خلیج فارس منتشر کرده که ترجمه آن را در زیر می‌خوانید.

استقرار مجدد در خاورمیانه

نیروهای نظامی آمریکا تحت فرماندهی مرکزی خاورمیانه و آسیای مرکزی که در پایان سال ۲۰۱۱ از عراق خارج شده بودند اکنون بعد از بالا رفتن تنش‌ها با ایران بر سر برنامه هسته‌ای بار دیگر در خاورمیانه مستقر می‌شوند.

ارتش آمریکا ۱۸۰ هزار سرباز در مناطق تحت فرماندهی مرکزی خاورمیانه و آسیای میانه در اختیار دارد. برپایه اظهارات وزارت دفاع آمریکا (پنتاگون) ۷۱ هزار نفر از این نیروها در افغانستان و بیست هزار نفر در ناوهای جنگی آمریکا موضع گرفته‌اند.

نیروی دریایی

هم اکنون ناو هواپیمابر «یواس اس آیزنهاور» در خاورمیانه لنگر انداخته است. این ناو در شمال دریای عرب جایگزین ناو هواپیمابر «یواس اس ابراهام لینکلن» شد که در ماه اوت به ایالات متحده امریکا بازگشت وبه زودی ناو هواپیمابر دیگری با نام «یو اس اس جان استینیس» به او ملحق خواهد شد.

یک رزمناو و یک ناوشکن حامل موشکهای دور برد، ناو هواپیمابر «یو اس اس آیزنهاور» را همراهی می‌کنند. هاورکرافت «یو اس اس بونس» - که به کشتی حامل بالگرد تغییر داده شد- نیز به همراه خدمه‌ای مجرب و چند مین روب مسئولیت باز نگاه داشتن تنگه هرمز را بر عهده دارد. شمار کشتی‌های مین روب امریکایی در تنگه هرمز از ماه جولای تاکنون به ۸ فروند افزایش یافته است.

نیروی هوائی

ارتش امریکا تعدادی از هواپیماهای جنگنده «اف-۲۲» را در پایگاهی در کشور امارات متحده عربی جهت مقابله با ایران مستقر کرده است. این جنگنده‌ها - که تاکنون به پایگاهی در خارج از ایالات متحده ارسال نشده‌اند- بعنوان هواپیماهای ضد رادار و دارای سرعت مافوق صوت از پیشرفته‌ترین جنگنده‌های نیروی هوایی امریکا به شمار می‌روند.

همچنین − به نقل از روزنامه نیویورک تایمز − هواپیماهای جنگنده «اف-۱۵سی» قبل از آن نیز در پایگاه‌های هوایی منطقه مستقر شده بودند. هر ناو هواپیمابر ۶۰ جنگنده را با خود حمل می‌کند.

پایگاه‌های نظامی در منطقه

- کویت

حدود ۱۵ هزار سرباز آمریکایی در منطقه «غریفجان» کویت مستقر شده‌اند. در این کشورامریکا با متحدان خود در پایگاه هوایی «علی السالم» نیز فعالیت می‌کند.

به نقل از آژانس خبری فرانسه ارتش امریکا بعد از خروج از کشور عراق از کویت خواست تا سه هزار سرباز را در این کشور به نیروهای خود اضافه کند که تاکنون موافقت یا عدم موافقت کویت با این درخواست اعلام نشده است.

- بحرین

ناوگان پنجم دریایی امریکا در «منامه» پایتخت بحرین مستقر است. این ناوگان مناطق مختلف از جمله کانال سوئز ، دریای سرخ ، دریای عرب و خلیج فارس را زیر نظر دارد.

- امارات متحده عربی

جنگنده‌های «اف-۲۲» ارتش امریکا در پایگاه هوایی «الظفره» در شهر ابوظبی مستقراند. به گفته کارشناسان نظامی در این پایگاه ماموریتهای تدارکاتی ، کنترل و شناسائی نیز انجام می‌شود.

- قطر

پایگاه «العدید» در نزدیکی دوحه پایتخت قطر که به پیشرفته‌ترین تکنولوژی‌ها مجهز است در اواخر دهه نود بطور تخصصی برای نیروی هوایی آمریکا در صورت جنگ احتمالی با ایران ساخته شد. در این پایگاه علاوه برعملیات هوایی و تدارکات ، ظرفیت نگهداری ۱۳۰ جنگنده و ده هزار سرباز نیز وجود دارد.

- عمان

در سال ۱۹۸۰ بعد از انقلاب خمینی در ایران ، پادشاهی عمان به کشور ایالات متحده امریکا اجازه داد تا از پایگاه‌های خود استفاده کند. در جنگ امریکا با طالبان جنگنده‌های «بی-۱» از این پایگاه‌ها به افغانستان هجوم بردند. ارتش امریکا از این پایگاه بعنوان ذخیره مهمات نظامی نیز استفاده می‌کند.

استراتژی ساخت پایگاه‌های جدید

لازم به ذکر است که استراتژی امریکا در ساخت پایگاه‌های نظامی بعد از ۱۱ سپتامبر تغییر کرد. در استراتژی جدید بجای ساخت پایگاه‌های بزرگ مشابه آنچه در آلمان بعد از جنگ جهانی دوم ساخته شد، به ساخت پایگاه‌های کوچک برای شرکت در عملیات واکنش سریع در مناطق نا آرام اکتفا شد. این پایگاه‌ها برای مقابله با نبردهای جدید که با نام «مبارزه با تروریسم» خوانده می‌شوند سازگاری بیشتری دارند.

تحلیل گران بر این باورند که این برنامه به استراتژی عملیات پیشگیرانه مربوط می‌شود. بطور خلاصه امریکا در مناطقی نیروهای خود را مستقر می‌کند که ممکن است در آینده در آنها دخالت نظامی کند. مخصوصا که کشورهای بی ثبات در آسیا، آفریقا و خاورمیانه که آمریکا آنها را به دیده مناطق خیزیش تروریست می‌نگرد دراین مناطق واقع شده‌اند.

بر پایه گزارشهای پنتاگون ، نقشه تمرکز واحدهای نظامی زیر نظر فرماندهی مرکزی بیش از ۶۳ پایگاه نظامی در ۱۱ کشور خاور نزدیک را در بر می‌گیرد. این پایگاه‌ها در خلیج فارس ، کشورهایی که در دایره ستیز اعراب و اسرائیل هستند و شاخ آفریقا واقع شده‌اند.

منبع : الجزیره

قدرت دریایی آمریکا و توان بازدارندگی ایران

politics — Thu, 20 Sep 2012 07:06:42 +0000

گفت‌وگوی سراج الدین میردامادی با حسین آرین، خبرنگار

سراج الدین میردامادی − بر اساس گزارش رسانه‌ها بزرگترین رزمایش دریایی تاریخ خاورمیانه که از روز یک‌شنبه۱۶ سپتامبر، ۲۶ شهریور آغاز شده تا روز پنج شنبه ۲۷ سپتامبر شش مهرماه در آب‌های خلیج فارس ادامه خواهد داشت. در این رزمایش ناوهای جنگی و مین روبی ۳۰ کشور جهان با هدایت نیروی دریایی آمریکا حضور دارند.

مقامات آمریکا اعلام کرده‌اند که هدف این مانوور، ایران یا هیچ کشور دیگری نیست.

همزمان با رزمایش مذکور، نیروهای دریایی ارتش و سپاه نیز عملیات مین‌ریزی در دریای خزر را در حضور آیت الله خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی تمرین کردند.

● گفت‌وگو با حسین آرین

از آقای حسین آرین، کارشناس امور نظامی و روزنامه‌نگار در رادیو فردا، پرسیدم که هدف شرکت کنندگان در این رزمایش دریایی در خلیج فارس چیست؟

حسین آرین: اولاً دامنه‌ی این عملیاتی که می‌خواهند انجام بدهند، فراتر از خلیج فارس است. در دریای عمان و همین‌طور در خلیج عدن، حوالی تنگه‌ باب المندب و حتی جنوب دریای سرخ نیز این عملیات انجام می‌شود و بنابراین منطقه‌ی وسیعی را در بر می‌گیرد.

حسین آرین:
«ایران با توجه به تجربیاتی که در جنگ ایران و عراق به دست آورده، هدفش واقعاً مقابله با کشور بسیار قدرت‌مندی مثل امریکا یا دیگر کشورها نیست، هدفش در واقع، بازدارندگی است و استراتژیش، استراتژی دفاعی است و استفاده از ضعف‌هایی که در نیروهای نظامی این کشور وجود دارد.
نیروی دریایی سپاه می‌تواند دست به جنگ‌های نامتقارن در خلیج فارس بزند، می‌تواند مشکلاتی را برای امریکا فراهم کند و حتی تهدیدی را متوجه امریکا کند و امریکایی‌ها هم متوجه این مسئله هستند. ولی نکته‌ی مهم این است که نیروی دریایی ارتش که حوزه‌ی مأموریتش بیرون از تنگه‌ی هرمز و در دریای عمان و فراتر از آن است و آیت‌الله خامنه‌ای گفته که باید یک نیروی دریایی راهبردی باشد و در آب‌های آزاد عمل کند و ضمن نشان دادن توان نظامی، از قدرت نرم خودش با بازدید از بنادر مختلف استفاده کند، این نیروی دریایی با مشکلات زیادی از نظر شناورهای بزرگ روبرو است.»

ولی هدف اول از این کار پیام سیاسی به ایران است برای نمایش توان نظامی و همین‌طور توان مین‌روبی امریکا و متحدانش که اگر ایران بخواهد دست به مین‌گذاری بزند، امریکا می‌تواند در مقابل، این کار را خنثی و حتی با ایران مقابله کند.

هدف دیگر این رزمایش، سیاسی است و آن فشار به ایران است برای حل مسئله‌ی هسته‌ای و در حاشیه‌ی این، یک پیام ضمنی به اسراییل است که امریکا دارد کماکان از توان نظامی‌اش استفاده می‌کند و خود را آماده می‌کند و باید به دیپلماسی فرصت بیشتری داد تا مسئله‌ی هسته‌ای ایران راه به جایی ببرد.

آیا این رزمایش دریایی در خصوص تهدید بسته شدن تنگه‌ی هرمز هم هست؟ آیا ممکن است این رزمایش پیامی برای ایران داشته باشد که در صورتی که ایران بخواهد تنگه‌ی هرمز را ببندد، این کشورها از قدرت نظامی دریایی خودشان استفاده می‌کنند؟

بی‌شک همین‌طور است. ولی همان‌طور که گفتم، این فراتر از تنگه‌ی هرمز است. برای این‌که حدس زده می‌شود که ایران بین سه هزار تا پنج هزار مین دارد و یکی از تهدیدهایی را که ممکن است متوجه امریکا بکند، در چهارچوب جنگ‌های نامتقارن، مین‌گذاری است. ولی اگر کار به جایی کشیده شود که بخواهد ایران مین‌گذاری کند، فقط در تنگه‌ی هرمز و اطراف آن نخواهد بود، دامنه‌اش می‌تواند خیلی وسیع‌تر باشد. همین‌طور که در زمان جنگ ایران و عراق نشان داده شد. به همین جهت است که امریکا دارد از این کار استفاده می‌کند.

ولی نکته‌ی دیگری که باید ذکر کنم این است که امریکا در عین حال دارد این کار را انجام می‌دهد به منظور هماهنگی و به طور کلی، یک کاسه کردن کارهای عملیاتی خودش با متحدانش؛ و به همین جهت است که این رزمایش را دارد انجام می‌دهد.

در کنار این، باید بدانیم که امریکا با این‌که بزرگ‌ترین قدرت نیروی دریایی را در جهان دارد، از نظر شمار مین‌روب‌ها واقعاً در مضیقه است. یعنی حدود ۱۴ فروند مین‌روب دارد که هشت فروندش جز ناوگان پنجم در خلیج فارس است و چهار فروند دیگرش، یکی یا دوتا برای آموزش در امریکا و مابقی در یکی از پایگاه‌هایش در ژاپن هستند. به همین جهت، نیاز دارد که کشورهایی مثل بریتانیا، فرانسه و یا دیگر کشورهای اروپایی، مین‌روب‌هایشان را بفرستند که بتواند توان خودش را با توجه به منطقه‌ی بسیار وسیعی که باید پوشش بدهد، بالا ببرد.

جمهوری اسلامی و سپاه پاسداران هم در روزها و ماه‌های اخیر رزمایش‌های دریایی داشته‌اند. توان دریایی جمهوری اسلامی، چه نیروی دریایی ارتش و چه نیروی دریایی سپاه چقدر است و چه توانایی و قابلیتی دارند برای مقابله با نیروهای دریایی امریکا و متحدانش؟

ایران با توجه به تجربیاتی که در جنگ ایران و عراق به دست آورده، هدفش واقعاً مقابله با کشور بسیار قدرت‌مندی مثل امریکا یا دیگر کشورها نیست، هدفش در واقع، بازدارندگی است و استراتژیش، استراتژی دفاعی است و استفاده از ضعف‌هایی که در نیروهای نظامی این کشور وجود دارد.

نیروی دریایی سپاه می‌تواند دست به جنگ‌های نامتقارن در خلیج فارس بزند، می‌تواند مشکلاتی را برای امریکا فراهم کند و حتی تهدیدی را متوجه امریکا کند و امریکایی‌ها هم متوجه این مسئله هستند. ولی نکته‌ی مهم این است که نیروی دریایی ارتش که حوزه‌ی مأموریتش بیرون از تنگه‌ی هرمز و در دریای عمان و فراتر از آن است و آیت‌الله خامنه‌ای گفته که باید یک نیروی دریایی راهبردی باشد و در آب‌های آزاد عمل کند و ضمن نشان دادن توان نظامی، از قدرت نرم خودش با بازدید از بنادر مختلف استفاده کند، این نیروی دریایی با مشکلات زیادی از نظر شناورهای بزرگ روبرو است.

از زمان انقلاب تا حالا، جمهوری اسلامی فقط یک ناوشکن به اسم "جماران" از کلاس موج ساخته است. یکشنبه‌ی گذشته هم برای دومین بار ناو دیگری را به اسم "سهند" به آب انداخته‌اند که تا دو سال دیگر عملیاتی نخواهد شد. این سهند یادبود است و به واسطه‌ی "ناو سهند" که در عملیات "آخوندک" در زمان جنگ ایران و عراق، توسط نیروی دریایی امریکا غرق شد، نام‌گذاری شده است.

خود کشورهای عرب حوزه‌ی خلیج فارس چه موضعی در خصوص این رزمایش دارند؟ آیا آن‌ها هم مشارکت دارند یا نه؟

رسماً بیان نکرده‌اند. فقط گفته شده که اردن ناظرانی را فرستاده است. گرچه اردن نیروی دریایی‌ای ندارد. ولی به احتمال بسیار قوی، در این مانور یا به صورت ناظر یا با فرستادن یکان‌هایی شرکت می‌کنند. برای این‌که در این رابطه کشورهای عرب جنوب خلیج فارس هم تهدید مین‌گذاری ایران را جدی تلقی می‌کنند و به همین جهت، با امریکا در زمینه‌های مختلف نظامی همکاری کرده‌اند و خواهند کرد.

گفته می‌شود که خلیج فارس دریای بسیار پرعمقی نیست، به نسبت سایر دریاها و اقیانوس‌ها؛ و برای ناوشکن‌ها و ناوهای بزرگ هواپیمابر خیلی قدرت مانور وجود ندارد. نظر شما چیست؟

ناوهای هواپیمابر ناوگان پنجم رفت و آمد می‌کنند و می‌روند به مرکز خودشان که در بحرین است. ولی لازم نیست که این ناوها در خلیج فارس وارد عملیات بشوند. عملیات‌شان معمولاً می‌تواند در دریای عمان و یا حتی فراتر باشد. ولی آسیب‌پذیری‌هایی دارند، اگر بخواهند در خلیج فارس عمل کنند. ولی در مقابل، امریکا هم تمهیدهایی قائل شده چه با اضافه کردن شمار ناوهای خودش به ناوگان پنجم، چه با مجهز کردن ناوگان پنجم با موشک‌های "کروز تاماهوک" و چه با تقویت نیروهای دریایی و هوایی کشورهای عرب خلیج فارس و همین‌طور سامانه‌های مختلف دفاع ضد موشکی‌ که در مقابل ایران بایستد.

همان‌طور که پیش‌تر گفتم، ایران تمام این کارها را دارد برای بازدارندگی انجام می‌دهد. هرچند دریادار علی فدوی بارها در مورد یکی از موشک‌هایی که اخیراً ایران ساخته، صحبت کرده و گفته است که «موشک خلیج فارس یک موشک بالستیک است و ما این را ویژه‌ی ناوهای امریکایی درست کرده‌ایم»، ولی من فکر می‌کنم زیاده از حد نباید حرف این فرمانده‌ی نیروی دریایی سپاه را جدی گرفت.

عکس:

رهبر جمهوری اسلامی در حال بازدید از یک نمایشگاه نظامی (۲۸ شهریور ۱۳۹۱)

رزمایش‌های نظامی در خلیج فارس و آخرین امید‌های دیپلماسی

politics — Wed, 19 Sep 2012 07:19:20 +0000

علی افشاری

علی افشاری − پرونده هسته‌ای ایران با تحولات جدیدی در هفته پیش همراه شد. آخرین گزارش آژانس جهانی انرژی اتمی نگاه انتقادی‌تری به حکومت ایران داشت و ناامیدی بیشتری را نسبت به همکاری ایران منعکس ‌می‌ساخت.

گزارش آژانس کماکان بر عدم همکاری لازم مسئولین اتمی ایران تأکید داشت و شامل نکاتی چون عدم امکان ارزیابی سایت نظامی پارچین به دلیل خاکبرداری‌های زیاد، بی‌اعتنایی ایران به قطعنامه‌های شورای امنیت سازمان ملل، افزایش تعداد سانتریفوژ‌های نصب شده در فردو که هنوز شکل عملیاتی به خود نگرفته‌اند و افزایش ذخیره اورانیوم غنی شده بود.

قطعنامه جدید شورای حکام، که نگاهی منفی به برنامه هسته‌ای ایران داشت، ضمن حمایت از گزارش آژانس خواستار حفظ فشار بر روی ایران و همچنین تداوم استفاده از دیپلماسی برای حل اختلافات شد. روسیه و چین نیز از این قطعنامه حمایت کردند تا به نوعی این قطعنامه نمایانگر اجماع جامعه جهانی در شک و تردید نسبت به ماهیت صلح آمیز برنامه هسته‌ای ایران باشد.

اظهارات رئیس سازمان انرژی اتمی ایران

اما بعد از نشست شورای حکام، در جریان گردهمایی سالانه، فریدون عباسی رئیس سازمان انرژی اتمی ایران با رد اتهام عدم همکاری، سخنانی تند خطاب به آژانس اعلام کرد و این سازمان جهانی را متهم ساخت که در آن گروه‌های تروریستی نفوذ کرده‌اند و آنها در تصمیم‌گیری‌ها نقش دارند. او فاش کرد، خطوط برق زیر زمینی سایت فردو و نطنز در ماه‌های گذشته منفجر شده‌اند و سازمان اتمی ایران چالش‌هایی با برخورد‌های خرابکارانه داشته است. وی در سخنان خود شائبه وجود ارتباط بین بازرسان آژانس و خرابکاران را القا کرد.

اظهارات او که حاوی حملات کم‌سابقه‌ای به آژانس جهانی اتمی بود، نشانگر شدت گرفتن تنش بین ایران و آژانس است. اما در عین حال این حرف‌ها از دید آژانس توهین‌آمیز قلمداد خواهد گشت و منجر به سخت‌گیری بیشتر آن بر ایران شده و شرایط را بر حکومت ایران سخت‌تر می‌کند.

رزمایش در خلیج فارس

هم‌اکنون یک مانور نظامی گسترده دوازده روزه در خلیج فارس و تنگه هرمز با حضور 25 کشور در جریان است. این مانور آغاز شده در روز ۱۷ سپتامبر که با هدف مین‌روبی انجام می‌شود، در عین حال ارتباط نزدیکی با بحران هسته‌ای ایران دارد. در این مانور کوشش می‌شود تا مواجهه موثر در برابر اقدام ایران به بستن تنگه هرمز، در عمل تمرین شده و این پیام به حکومت ایران ارسال گردد که قدرت‌های غربی و متحدین منطقه‌ای اجاره نمی‌دهند ایران شاهراه انتقال انرژی دنیا را ببندد و یا در مسیر تردد کشتی‌ها اخلال ایجاد نماید. حضور کشورهایی چون آمریکا، انگلستان، فرانسه، عربستان سعودی، بحرین و امارات متحده عربی با مجموعه‌ای از سلاح‌های سنگین و مدرن دریک مانور مشترک نشانگر ائتلافی نظامی در برابر قدرتی نیز هست که ممکن است زمانی سامان امور را در خلیج فارس و تنگه هرمز برهم زند.

رویارویی مانور قدرت‌ها بسیار حساس است و هر گونه خطای محاسبه و نارسایی در انتقال اطلاعات و مسیر‌های ارتباطی طرفین می‌تواند ماشه جنگ محدودی دیگر در منطقه را بکشد. غرب با توجه وضعیت شکل‌نیافته خاور میانه پس از بهار عربی و بحران‌های موجود، خواهان توسل به گزینه برخورد نظامی نیست. اما تشدید بن‌بست موجود و عبور برنامه هسته‌ای حکومت از خط قرمز آنها، ناگزیر این دولت‌ها را به سمت جنگ محدود می‌برد.

اما حکومت ایران نیز اعلام کرده که در هفته‌های آینده مانور نظامی بزرگی را در خلیج فارس برگزار خواهد نمود تا قدرت دفاعی خود را به نمایش گذارد و نشان ‌دهد قادر است از تاسیسات اتمی مراقبت نماید.

وضعیت بحرانی

با بررسی این تحولات و فشار فزاینده دولت اسرائیل برای اقدام نظامی می‌توان نتیجه گرفت که بر وخامت بحران اتمی ایران افزوده شده است اما هنوز جنگ و برخورد نظامی قطعی نیست و کماکان وضعیت نه جنگ و نه صلح تا اطلاع ثانوی برقرار است. اگرچه احتمال جنگ محدود بیشتر از گذشته شده است، ولی به نظر می‌رسد تعیین تکلیف جنگ به سال2013 و پس از آغاز کار رئیس جمهور آینده آمریکا موکول گشته است.

مداخله نظامی و حمله پیشگیرانه مخالفانی جدی در اسرائیل دارد. فضای سیاسی اسرائیل در خصوص حمله به ایران یکپارچه نیست. بررسی دقیق مواضع دولت نتانیاهو و توجه به این واقعیت که اقدام به حمله نظامی محتاج اعلام قبلی نیست و معمولا تهدید به جنگ با هدف اعمال فشار صورت می‌گیرد، روشن می‌سازد که احتمالا هدف دولت نتانیاهو اعمال فشار بر باراک اوباما برای اعلام فرجه زمانی حمله به تأسیسات هسته‌ای ایران است. دولت اسرائیل فکر می‌کند بهترین زمان گرفتن چنین وعده‌ای از اوباما پیش از انتخابات است و بعد از انتخاب شدن دیگر اسرائیل اهرم فشاری بر وی ندارد.

موضعگیری لئون پانته‌آ وزیر دفاع آمریکا می‌تواند پاسخی به این تقاضای دولت اسرائیل باشد که اعلام کرد ایران از موقع تصمیم گیری تا نزدیک شدن به توانایی ساخت سلاح هسته‌ای یک سال وقت نیاز دارد و در این فرصت امکان واکنش مناسب از سوی آمریکا وجود دارد.

راهبرد دو مسیره فشار و دیپلماسی

از سوی دیگر تحریم‌های سنگین جهانی و غرب به رهبری آمریکا آهنگ برنامه هسته‌ای را کاهش داده و مشکلات جدی برای حکومت فراهم کرده است. بنابراین به نظر می‌رسد راهبرد دو مسیره فشار و دیپلماسی، همچنان برنامه مورد نظر آمریکا در آینده قابل پیش‌بینی باشد. همچنین قرائن موجود نشان می‌دهد که طرفین ماجرا هنوز تصمیم به جنگ و برخورد نظامی نگرفته‌اند و در حال روزآزمایی با یکدیگر برای تحمیل خواست خود هستند.

مانور‌های نظامی و تهدید به جنگ و اقدام تلافی جویانه پشیمانی آور در اصل جنگ‌های روانی و لفظی طرفین برای خنثی کردن فشار‌ها هستند تا جهت‌گیری مسیر دیپلماسی را تحت تاثیر قرار دهند. از این رو تمرین‌های نظامی چه بسا آخرین مرحله دیپلماسی باشد تا اینکه لزوما آغاز رویارویی نظامی را مشخص سازد.

غرب با این اقدامات می‌کوشد برتری نظامی خود را به ایران نشان دهد و به صورت عینی ثابت کند توان نابودی امکانات هسته‌ای و نظامی ایران را دارد. از سوی دیگر تصمیم‌گیران اصلی در تهران نیز می‌پندارند آمریکا در صدد پذیرش خواست‌های آنان در مذاکرات نیست و بهایی را که آنان طلب می‌کنند، نمی‌پردازد. از این رو با گرفتن آرایش جنگی می‌خواهد آنها را مرعوب سازد. خامنه‌ای و رهبران سپاه محتملاً می‌اندیشند با گرفتن گارد نظامی می‌توانند این ترفند آمریکا را خنثی ساخته و نشان دهند نسبت به حمله نظامی آسیب پذیر نیستند.

حساسیت اوضاع

اما این رویارویی مانور قدرت‌ها بسیار حساس است و هر گونه خطای محاسبه و نارسایی در انتقال اطلاعات و مسیر‌های ارتباطی طرفین می‌تواند ماشه جنگ محدودی دیگر در منطقه را بکشد. غرب با توجه وضعیت شکل‌نیافته خاور میانه پس از بهار عربی و بحران‌های موجود، خواهان توسل به گزینه برخورد نظامی نیست. اما تشدید بن‌بست موجود و عبور برنامه هسته‌ای حکومت از خط قرمز آنها، ناگزیر این دولت‌ها را به سمت جنگ محدود می‌برد.

اما در آن سوی میدان اگر چه حکومت برنامه جنجالی هسته‌ای وتقابل با آمریکا را زمین نمی‌گذارد اما در عین حال بعید است به صورت آگاهانه و ارادی قدمی بردارد که منجر به واکنش نظامی غرب شود. بررسی سابقه بحران اتمی 9 ساله ایران نشان می‌دهد حکومت آهنگ فعالیت‌های هسته‌ای اش را با توجه به حساسیت‌های جهانی تند و کند می‌گرداند. اگر چه هیچ وقت متوقف نکرده است اما در عین حال نگذاشته به نقطه جوش برسد. نتیجه کار رشد صعودی فعالیت‌های اتمی است اما هنوز به صورت قطعی معلوم نیست وارد فاز ساخت سلاح‌های اتمی شده است یا نه. این مسئله کلیدی برای حمله نظامی احتمالی غرب به ایران است.

رهبری جمهوری اسلامی با طرح اقتصاد مقاومتی و تشویق همگان به ریاضت و صرفه‌جویی بنای مقاومت در برابر تحریم‌ها را دارد و فکر می‌کند مقاومت باعث فرسایش تحریم‌ها شده و با انجام اعمالی برای نشان دادن مخاطرات بالای حمله نظامی به ایران، نهایتا کفه اوضاع به نفع ایران خواهد چرخید و حکومت می‌تواند خواست‌های خودش و از جمله دریافت تضمین امنیتی را به دست آورد.

بدین ترتیب میزان شکیبایی طرفین سرانجام روشن خواهد ساخت آیا حکومت می‌تواند تحریم‌های کنونی و فزاینده آینده را تحمل کند و یا دنیا در وضعیت کشدار نه جنگ ونه صلح امتیاز بیشتری به ایران خواهد داد.

اما در این شرایط حساس هر گونه اقدام غیر عقلانی از سوی حکومت ایران می‌تواند کش دیپلماسی را پاره کرده و فضا را به سمت رویارویی نظامی ببرد. در این صورت مانور‌های نظامی کنونی آخرین مرحله دیپلماسی خواهند بود.

عکس‌ها:

کشتی‌های جنگی در خلیج فارس، مانوور نظامی ۱۲ روزه آغاز شده در روز ۱۷ سپتامبر

رزمايش ناوهای آمريکا و متحدانش در خليج فارس

news-zamaneh — Mon, 17 Sep 2012 09:14:26 +0000

کشتی‌هايی جنگی از سراسر جهان در خليج فارس گرد آمده‌اند تا در رزمايشی شرکت کنند که نظاميان آمريکايی از آن به‌عنوان پرشمارترين و بی‌سابقه‌ترين تمرين نظامی ناوهای بين‌المللی که تاکنون در خاورميانه انجام شده است، ياد می‌کنند.

به گزارش رويترز، دولت آمريکا اعلام کرده است رزمايش اين ناوها که روز گذشته، يکشنبه، ۱۶ سپتامبر (۲۶ شهريور) در خليج فارس گرد آمدند، سرآغاز تمرين‌های رديابی و پاک‌سازی مين‌های دريايی‌ خواهد بود.

اين تمرين‌های نظامی در زمانی صورت می‌گيرد که تنش‌های منطقه در مورد برنامه هسته‌ای جنجال‌برانگيز ايران بالا گرفته است.

تهران تهديد کرده است که در صورت مورد حمله قرار گرفتن، تنگه هرمز را که ۴۰ درصد از نفت صادراتی جهان از ميان آن حمل می‌شود، مسدود خواهد کرد و پايگاه‌های نظامی آمريکا را در منطقه هدف حمله قرار خواهد داد.

اين رزمايش در محدوده‌ای به وسعت ۲.۵ ميليون مايل مربع برگزار می‌شود که خليج فارس و بخشی از اقيانوس هند را دربرمی‌گيرد

ستاد فرماندهی مرکزی نيروی دريايی آمريکا اعلام کرد که در اين تمرين بين‌المللی مين‌روبی، کشتی‌ها و مقاماتی از ۳۰ کشور شش قاره جهان حضور دارند. اين ستاد از کشورهايی که در اين رزمايش مشارکت دارند نام نبرد.

جان دبليو. ميلر، دريادار و فرمانده ستاد فرماندهی فوق در بيانيه‌ای که روی وب‌سايت اين ستاد قرار گرفت، اعلام کرد: "اين رزمايش در رابطه با مين‌ها و تلاش‌های بين‌المللی برای پاک‌سازی آنهاست."

بر اساس گزارش‌ها، مرکز فرماندهی اين رزمايش دريايی در بحرين مستقر است. همچنين اين رزمايش در محدوده‌ای به وسعت ۲.۵ ميليون مايل مربع برگزار می‌شود که خليج فارس و بخشی از اقيانوس هند را دربرمی‌گيرد.

کشورهای غربی و اسرائيل معتقدند ايران در پی ساخت يک سلاح اتمی است و اين در حالی است که تهران تأکيد دارد برنامه هسته‌ای‌اش را تنها برای اهدافی صلح‌آميز پيش می‌برد.

اسرائيل با ابراز نگرانی از اين‌که تحريم‌های بين‌المللی نتوانسته است ايران را از ادامه برنامه هسته‌ای‌اش بازدارد، دولت آمريکا را تحت فشار گذاشته محدوديت‌هايی را برای تهران تعيين کند تا برای پرهيز از مورد حمله قرار گرفتن، آنها را رعايت کند. اما باراک اوباما، رئيس جمهوری آمريکا از تعيين چنين شرايطی سر باز زده است.

بنيامين نتانياهو، نخست وزير اسرائيل نيز روز يکشنبه هشدار داد که ايران تنها شش الی هفت ماه از زمانی که قادر به ساختن يک بمب هسته‌ای خواهد بود فاصله دارد. او افزود از اين منظر است که تقاضايش از اوباما برای تعيين "خط قرمزی" برای تهران فوريت دارد.

صالحی: ايران نمی‌خواهد تنگه هرمز را ببندد

Tue, 31 Jul 2012 05:12:03 +0000

علی‌اکبر صالحی، وزير امور خارجه ايران گفت کشورش قصد ندارد تنگه هرمز را مسدود کند.

به گزارش رويترز، صالحی در گفت‌وگو با يک روزنامه اتريشی گفت: "خليج فارس شاه‌راهی برای ايران و منطقه و جامعه بين‌المللی است. ما منطقی هستيم. ما نمی‌خواهيم اين شاه‌راه را ببنديم و باعث ناراحتی شويم."

با اين حال وی هشدار داده است: "اما اگر مجبور شويم، ايران بايد برای دفاع از حق حاکميت و منافع ملی‌اش هر اقدامی را انجام دهد."

تا چند ماه پيش مقام‌های ارشد نظامی ايران تهديد می‌کردند اين کشور در واکنش به تحريم صادرات نفتش به اروپا، تنگه هرمز را که محل عبور نفتکش‌هاست، می‌بندد اما اين تهديدات در چند هفته اخير فروکش کرده و اکنون سخن از بسته نشدن اين تنگه به ميان آمده است.

يک هفته پيش نيز سرلشگر حسن فيروزآبادی، رئيس کل ستاد نيروهای مسلح ايران گفت تصميم "اجرای بستن تنگه هرمز" به عهده آيت‌الله خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ايران است

يک هفته پيش نيز سرلشگر حسن فيروزآبادی، رئيس کل ستاد نيروهای مسلح ايران گفت اين کشور "بنا ندارد تنگه هرمز را ببندد" و تصميم "اجرای بستن تنگه هرمز" به عهده آيت‌الله خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ايران است.

در همين حال ۱۰۰ نماينده مجلس ايران روز دوشنبه ۱۲ تير سال جاری خورشيدی، هم‌زمان با آغاز تحريم‌های اتحاديه اروپا عليه ايران، طرح دو فوريتی بستن تنگه هرمز را با هدف "مقابله با تحريم‌کنندگان" امضا کرده بودند.

اما ظاهراً اين طرح نمايندگان مجلس مسکوت گذاشته شده است، اگرچه در ۳۰ تيرماه جواد کريمی قدوسی، طراح طرح بستن تنگه هرمز در مجلس ايران گفت تعداد امضاهای اين طرح به ۱۵۰ امضاء رسيده است.

اتحاديه اروپا از ۱۱ تير واردات نفت ايران به کشورهای اروپايی را ممنوع اعلام کرد.

سخنگوی وزارت خارجه آمريکا ۱۳ تير در واکنش به اين طرح نمايندگان مجلس گفت: "هر گونه تلاش ايران برای بستن اين تنگه يا وادار کردن کشتی‌ها به دريافت اجازه عبور از مقامات ايران مغاير حقوق بين‌المللی بوده و مورد پذيرش مقامات آمريکا قرار نخواهد گرفت."

"ايران قابليت نظامی خود را در خليج فارس تقويت می‌کند"

Fri, 27 Jul 2012 13:48:25 +0000

نشريه واشنگتن پست در گزارشی ادعا کرد که ايران به سرعت در حال کسب قابليت‌های جديدی برای حمله به ناوهای جنگی آمريکا در خليج فارس است.

بنا به اين گزارش، تحليلگران آمريکايی و خاورميانه می‌گويند که ايران زرادخانه‌ای از موشک‌های پيشرفته ضد ناو را تدارک ديده و در حال افزودن بر تعداد ناوچه‌های جنگنده سريع و زيردريايی‌هايش است.

به گفته مقامات آمريکايی، اين تجهيزات جديد که اغلب به‌واسطه کمک کشورهای ديگر توسعه يافته است، باعث شده که فرماندهان نيروی دريايی ايران اطمينان حاصل کنند که در صورت برافروخته شدن آتش خصومت، به سرعت می‌توانند به کشتی‌های آمريکايی خسارت‌هايی وارد کرده يا آن‌ها را نابود کنند.

هر چند که مقامات نيروی دريايی آمريکا متقاعد شده‌اند که در صورت درگرفتن جنگ، قدرت‌شان بر طرف مقابل می‌چربد، تجهيزات پيشرفته ايران بر نگرانی‌ها درباره تلفات احتمالی آمريکا در ساعات اوليه جنگ در خليج فارس دامن زده است.

"تجهيزات پيشرفته ايران بر نگرانی‌ها درباره تلفات احتمالی آمريکا در ساعات اوليه جنگ در خليج فارس دامن زده است"

به گفته برخی تحليلگران نظامی سابق و امروزی، افزايش دقت موشک‌های برد کوتاه ايران در کنار تاکتيک‌های ايران در به کارگيری هم‌زمان صدها ناوچه کاملأ مسلح می‌تواند قابليت‌هايی پدافندی اين کشور را حتی با مدرن‌ترين کشتی‌های آمريکايی برابری دهد.

در هفته‌های اخير که در مذاکرات هسته‌ای ايران با قدرت‌های جهان هيچ گونه پيشرفتی حاصل نشده و تنش‌ها افزايش يافته است، ايران دوباره تهديدهايش را درباره مسدود کردن تنگه هرمز و مسير کشتيرانی در منطقه خليج فارس تکرار کرده است.

مقامات ايران در عين حال هشدار داده‌اند که هر گونه‌ حمله‌ای به تجهيزات هسته‌ای اين کشور، با مقابله‌به‌مثل سنگينی مواجه خواهد شد.

آمريکا معتقد است ايران برنامه هسته‌ای‌اش را با هدف دستيابی به قابليت توليد سلاح‌های هسته‌ای دنبال می‌کند و اين کار را تحت پوشش اهداف غير نظامی‌ای که برای آن برمی‌شمارد انجام می‌دهد.

وزارت امور خارجه ايران در هفته گذشته اعلام کرد که حضور ناوهای جنگی آمريکا در خليج فارس به‌منزله "تهديدی واقعی" برای امنيت منطقه است.

مقامات پنتاگون نيز به اين اظهارات ايران با اعزام ناوهای بيشتری به خليج فارس پاسخ دادند. افزايش تعداد ناوهای آمريکايی در خليج فارس بنا به درخواست کنگره آمريکا و متحدان اين کشور در منطقه صورت گرفته است.

"از ساحل ايران هم امکان بستن تنگه هرمز وجود دارد"

Fri, 27 Jul 2012 09:08:42 +0000

حسين علايی، نخستين فرمانده نيروی دريايی سپاه پاسداران گفت با تحريم نفتی ايران، جمهوری اسلامی انگيزه‌ای برای باز نگاه داشتن تنگه هرمز نخواهد داشت.

به گزارش خبرگزاری دانشجويان ايران (ايسنا)، سردار حسين علايی از مسئولان سپاه پاسداران، امروز، جمعه ششم مردادماه درباره موقعيت حساس تنگه هرمز و تنش‌های ميان ايران و آمريکا در اين زمينه سخن گفت.

علايی ضمن تأکيد بر اين‌که "هيچ‌ يک از کشورهای دنيا با بسته شدن تنگه هرمز موافق نيستند"، طرح موضوع بستن تنگه هرمز را از زمان تحريم نفتی ايران عنوان کرد و گفت: " تحريم نفتی ايران عملأ به مفهوم بسته شدن تنگه هرمز برای ايران خواهد بود؛ بنابراين در چنين وضعيتی جمهوری اسلامی ايران انگيزه‌ای جهت هزينه کردن برای باز نگاه داشتن تنگه هرمز نخواهد داشت."

وی هرگونه رويدادی در تنگه هرمز را تنها به کشورهای درگير و يا کشورهای حاشيه خليج فارس محدود ندانست و گفت ايران و آمريکا به همين خاطر از هرگونه "اقدام عجولانه و چالش‌برانگيز" در اين‌باره خودداری کرده‌اند.

نخستين فرمانده نيروی دريايی سپاه پاسداران در همين حال گفت: "برای بستن تنگه هرمز نيازی به استفاده از آب‌های جنوبی اين تنگه نيست و حتی از ساحل ايران هم امکان مسدود نمودن آن وجود دارد."

حسين علايی: ايران همواره طرح تأمين امنيت منطقه‌ای را به کشورهای حاشيه خليج فارس پيشنهاد کرده است که به دليل اشغال نظامی خليج فارس از سوی آمريکا و داشتن روابط گرم اين کشورها با ايالات متحده، از اين طرح استقبال نشده است

حسين علايی که در دی‌ماه سال گذشته مقاله‌ای از او در روزنامه اطلاعات به دليل مقايسه رفتار آيت‌الله علی خامنه‌ای و محمدرضا پهلوی جنجال به‌پا کرد، مدعی شد که ايران تاکنون بيش از همه کشورها برای باز نگاه داشتن تنگه هرمز تلاش کرده است و حتا در دوران جنگ با عراق نيز به بستن تنگه هرمز اقدام نکرد.

وی افزود: "ايران همواره طرح تأمين امنيت منطقه‌ای را به کشورهای حاشيه خليج فارس پيشنهاد کرده است که به دليل اشغال نظامی خليج فارس از سوی آمريکا و داشتن روابط گرم اين کشورها با ايالات متحده، از اين طرح استقبال نشده است."

علايی علت ناامنی در خليج فارس را حضور کشتی‌های جنگی آمريکا در اين منطقه دانست ‌و گفت: "خروج کشتی‌های جنگی آمريکا از خليج فارس بر امنيت خطوط کشتيرانی خواهد افزود."

وی همچنين در مورد تلاش برخی کشورها برای احداث خط لوله به منظور دور زدن تنگه هرمز گفت: "اهميت تنگه هرمز تنها به صادرات نفت از مسير آن نبوده، بلکه به صادرات و واردات انواع کالاها نيز هست."

علايی افزود عدم استفاده از خط لوله، هزينه صادرات نفت را کاهش می‌دهد و ميزان کمی از نفت امارات از طريق خط لوله احداثی صادر می‌شود."

روز يکشنبه ۱۵ ژوئيه (۲۵ تيرماه) امارات متحده عربی خط لوله جديد نفتی ۳۶۰ کيلومتری خود را برای انتقال نفت خام به پاکستان و از آن‌جا به بندر فجيره در ساحل دريای عمان افتتاح کرد.

در ماه‌های اخير، با تشديد تحريم‌های بين‌المللی عليه ايران که به منظور کنترل برنامه‌های هسته‌ای ايران صورت می‌گيرد، بارها بحث بستن تنگه هرمز از سوی مقامات ايرانی طرح شده است.

يک‌صد نماينده مجلس ايران روز دوشنبه ۱۲ تير، هم‌زمان با آغاز تحريم‌های اتحاديه اروپا عليه ايران طرح دو فوريتی بستن تنگه هرمز را با هدف "مقابله با تحريم‌کنندگان" امضا کرده بودند.

روز، جمعه ۳۰ تيرماه اعلام شد تعداد نمايندگان امضاکننده اين طرح به ۱۵۰ نفر رسيده است.

سخنگوی وزارت خارجه آمريکا ۱۳ تيرماه در واکنش به اين اقدام، گفته بود: "هر گونه تلاش ايران برای بستن اين تنگه يا وادار کردن کشتی‌ها به دريافت اجازه عبور از مقامات ايران مغاير حقوق بين‌المللی بوده و مورد پذيرش مقامات آمريکا قرار نخواهد گرفت."

با اين حال سرلشکر حسن فيروزآبادی، رئيس کل ستاد نيروهای مسلح ايران چندی پيش گفت اين کشور "بنا ندارد تنگه هرمز را ببندد" و تصميم "اجرای بستن تنگه هرمز" به عهده آيت‌الله خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ايران است.

با تهديد به بستن تنگه هرمز از سوی ايران آمريکا به تقويت نظامی خود دست زده و چند کشتی و ناو جنگی را به اين منطقه ارسال کرده است.

بستن تنگه هرمز، از ادعا تا واقعیت

Sun, 22 Jul 2012 17:29:49 +0000

گفت‌وگوی سراج‌الدین میردامادی با سعید محمودی، استاد حقوق بین‌الملل

سراج‌الدین میردامادی – مقامات ایرانی مدام از "تنگه هرمز" حرف می‌زنند. یکی می‌گوید طرحی دارند برای بستن آن، یکی دیگر می‌گوید که قرار نیست تنگه هرمز را ببندند.

جواد کریمی قدوسی نماینده مشهد در مجلس ایران اعلام کرده است: طرح انسداد تنگه هرمز تاکنون به امضای ۱۵۰ نفر از نمایندگان رسیده و قرار است این طرح پس از امضای ۲۵۰ نماینده به هیئت رئیس تقدیم شود.

براساس طرح انسداد تنگه هرمز این تنگه تا زمان لغو تمامی تحریم‌ها علیه جمهوری اسلامی ایران بسته خواهد ماند و پس از آن تنگه با رعایت شرایطی که تهران آنها را مقرر می‌کند، بازخواهد شد.

گفت‌وگو با سعید محمودی

در مورد تنگه هرمز و رژیم حقوقی آن با دکتر سعید محمودی استاد حقوق بین‌الملل در استکهلم گفت‌وگو کرده‌ام:

رژیم حقوقی تنگه هرمز چیست و حقوق ایران و عمان در این تنگه مهم بین‌المللی چگونه تقسیم شده است؟

سعید محمودی: عمان و ایران دو کشوری هستند که در خلیج فارس و دریای عمان دسترسی به آب‌های بین‌المللی دارند و مثل همه کشورهای دیگری که در این شرایط هستند، یعنی دسترسی به آب‌های بین‌المللی دارند، حقوق مشخصی در مناطق مختلف دریایی دارند که بلافاصله بعد از ساحل شروع می‌شود و این مهم است که به این مسئله اشاره کنیم که مناطق دریایی مربوط به عمان و ایران از طریق خطی که با عنوان خط الرأس محسوب می‌شود تعیین می‌شود. این خط ‌الرأس یعنی خطی که مطابق حقوق بین‌الملل هر کشوری مجاز است خودش تعیین کند. ایران این خط را تعیین کرده، عمان هم تعیین کرده و معمولاً همان خطی‌ست که می‌شود گفت مربوط می‌ شود به خط ساحل. یعنی همان جایی‌ست که آب شروع می‌شود و یک کیلومتر بعد از آن تحت شرایطی.

مناطقی که الان مربوط می‌شود به تنگه هرمز − و بنابراین مهم است برای این مسئله‌ای که مطرح شده − دو منطقه هستند: منطقه‌‌ی آب‌های داخلی‌ و منطقه‌ی آب‌های سرزمینی.

تنگه هرمز کلاً یا آب‌های داخلی‌ است یا آب‌های سرزمینی. آب‌های داخلی آن قسمتی‌ از آب است که ماقبل از خط الرأس واقع شده. یعنی خطی که ایران کشیده یا خطی که عمان کشیده است. آب‌های داخلی درست مثل آب رودخانه یا آب یک دریاچه در داخل کشور از هر نظر تحت کنترل آن کشور است. آب‌های سرزمینی بلافاصله بعد از خط الرأس شروع می‌شود و حداکثر ۱۲ مایل دریایی هم می‌تواند ادامه داشته باشد.

سعید محمودی:
«در ۱۹۸۲ کشورها توافق کردند که رژیم تنگه‌های بین‌المللی باید به رژیم عبور ترانزیت تبدیل شود. تفاوت عبور ترانزیت با عبور بی‌ضرر این است که عبور کاملاً آزاد باشد، بدون این که کشورهای ساحلی کنترلی داشته باشند. بنابراین از ۱۹۸۲ نظر تمام کشورهای دنیا این است که در تنگه هرمز عبور ترانزیت جاری‌ است. همه کشورها، بدون دخالت عمان و ایران، حق عبور دارند و این کار را هم در هشت سال جنگ ایران و عراق، طی جنگ آمریکا با عراق در مورد کویت کاملاً اجرا کردند. همه ناوهای آمریکایی‌ و انگلیسی در واقع عملکردشان عبور ترانزیت بوده است.»

تمام منطقه‌ی تنگه هرمز آب‌های سرزمینی ایران و عمان است و هیچ منطقه‌ی دریای آزاد آنجا وجود ندارد. بنابراین عمان و ایران یک نوع کنترلی روی این آب‌های سرزمینی‌شان دارند. منتهی مسئله‌ی مهم این است که در آب‌های سرزمینی کنترلی که کشورهای ساحلی دارند، از نظر حقوق بین‌الملل، یک کنترل محدود است.

و حالا در پاسخ سئوال شما که ایران و عمان چه نوع حقوقی اینجا دارند و چه جور می‌توانند کنترل کنند: باید بگویم که تا قبل از ۱۹۸۲ که کنوانسیون حقوق‌ بین‌الملل، حقوق دریاهای سازمان ملل متحد تصویب شد، رژیم تنگه‌های بین‌المللی (تنگه عمان در واقع یک تنگه بین‌المللی‌ است) رژیم عبور بی‌ضرر بود. یعنی همه کشورهای دنیا حق دارند کشتی‌هایشان را از این تنگه‌های بین‌المللی عبور دهند، به شرطی که این عبور ضرری برای کشورهای ساحلی یعنی عمان و ایران نداشته باشد.

در ۱۹۸۲ کشورها توافق کردند که رژیم تنگه‌های بین‌المللی باید به رژیم عبور ترانزیت تبدیل شود. تفاوت عبور ترانزیت با عبور بی‌ضرر این است که عبور کاملاً آزاد باشد، بدون این که کشورهای ساحلی کنترلی داشته باشند. بنابراین از ۱۹۸۲ نظر تمام کشورهای دنیا این است که در تنگه هرمز عبور ترانزیت جاری‌ است. همه کشورها، بدون دخالت عمان و ایران، حق عبور دارند و این کار را هم در هشت سال جنگ ایران و عراق، طی جنگ آمریکا با عراق در مورد کویت کاملاً اجرا کردند. همه ناوهای آمریکایی‌ و انگلیسی در واقع عملکردشان عبور ترانزیت بوده است.

عمان و ایران اصرار داشتند و دارند که تنگه هرمز هنوز همان رژیم عبور بی‌ضرر را دارد که مفهومش این است می‌شود به نحوی این عبور و مرور را کنترل کرد. البته من باید این نکته را هم اضافه کنم که حتی رژیم عبور بی‌ضرر هم معنایش این نیست که می‌شود تنگه را بست. بستن تنگه بین‌المللی از هر جهت خلاف حقوق بین‌الملل است و هیچ وقت امکان نداشته و الان هم امکان ندارد. تنها امکانی که برای عبور بی‌ضرر وجود دارد، این است که کشورهای ساحلی می‌توانند تعداد کشتی‌های جنگی را که رد می‌شوند محدود کنند، می‌توانند برای یک روز به جهات امنیتی عبور و مرور را در تنگه ممنوع کنند. ولی نمی‌توانند تنگه را ببندند.

اگر ایران اقدام به بستن تنگه هرمز کند، چه راهکار حقوقی بین‌المللی در قبال ایران خواهد بود و این تخلف ایران چه مجازاتی در عرصه بین‌المللی خواهد داشت؟

اولین شرط برای این که ایران تنگه هرمز را ببندد، این است که باید در آب‌های عمان عملیات نظامی کند. به خاطر این که تمام کشتی‌های بزرگ، ناوبرها، کشتی‌های نفتی که به بنادر عربی خلیج فارس وارد می‌شوند، از آب‌های سرزمینی عمان عبور می‌کنند و همیشه هم این کار را می‌کرده‌اند. علتش هم این است که در تنگه هرمز عمق آب‌های عمان ۹۰ متر است، در حالی که در آب‌های ایران خیلی کمتر است. بنابراین از طرف سازمان بین‌المللی کشتیرانی که مرکزش در لندن است و هم ایران و هم عمان عضوش هستند، خطوط ترافیک کشتی‌های بزرگ را تعیین کردند و این خطوط تماماً در ‌آب‌های سرزمینی عمان است.

«در تنگه هرمز عمق آب‌های عمان ۹۰ متر است، در حالی که در آب‌های ایران خیلی کمتر است. بنابراین از طرف سازمان بین‌المللی کشتیرانی که مرکزش در لندن است و هم ایران و هم عمان عضوش هستند، خطوط ترافیک کشتی‌های بزرگ را تعیین کردند و این خطوط تماماً در ‌آب‌های سرزمینی عمان است. بنابراین اگر ایران بخواهد آنجا را ببندد، در واقع عبور و مرور را ببندد، کاری که باید بکند این است که باید وارد آب‌های سرزمینی عمان شود و آنجا یک کشتی بزرگ را مثلاً غرق کند. این معنایش این است که در واقع اعلام جنگ به عمان داده است.»

بنابراین اگر ایران بخواهد آنجا را ببندد، در واقع عبور و مرور را ببندد، کاری که باید بکند این است که باید وارد آب‌های سرزمینی عمان شود و آنجا یک کشتی بزرگ را مثلاً غرق کند. این معنایش این است که در واقع اعلام جنگ به عمان داده، معنایش این است که امنیت منطقه را به خطر انداخته، معنایش این است که عمان می‌تواند مسئله را به شورای امنیت محول کند، معنایش این است که نصف کویت که در ۱۹۹۰ مورد حمله‌ی عراق قرار گرفت، ناگهان آمریکا و انگلیس و کشورهای دیگر تحت عنوان دفاع دسته‌جمعی مطابق ماده ۵۱ که منشور سازمان ملل متحد است، می‌توانند به کمک عمان بیآیند و نه تنها تنگه را باز کنند، بلکه این را هم اساسی قرار دهند، برای این که به ایران حمله کنند و این مانع را از بین ببرند. بنابراین گفتن این مسئله خیلی ساده است، ولی عمل کردنش به نظر من... البته عمل کردنش ساده است، منتهی عواقبش هم از نظر حقوقی و هم از نظر سیاسی باید کاملاً مدنظر کسانی باشد که این مسئله را مطرح می‌کنند.

وزارت خزانه‌داری آمریکا با صدور بیانیه‌ای به بنادر هشدار داده است که کشتیرانی جمهوری اسلامی، از کشتی‌هایی که نامی برای آن‌ها به ثبت نرسیده استفاده می‌کنند. سئوال در اینجاست که از منظر حقوق بین الملل آیا ایران تخلف کرده است ؟ آیا این تخلف مستوجب مجازات است؟

نه. به نظر من ایران در این مورد هیچ خلاف حقوق بین‌الملل انجام نداده است. علتش هم این است که تحریم‌هایی که شده، هم تحریم‌های سازمان ملل و هم تحریم‌های اتحادیه اروپا و تحریم‌هایی که پاره‌ای از کشورها مثل آمریکا به طور اختصاصی خودشان اعمال کرده‌اند، متوجه کشتی‌هایی‌ است که در مالکیت ایران است. کاری که ایران کرده این است که تعداد زیادی از کشتی‌ها را مالکیت‌اش را به صورت صوری عوض کرده و به کشورهای دیگر محول کرده است. این خلاف حقوق بین‌الملل نیست و اتفاق می‌افتد، در مواردی هم که حتی تحریم وجود ندارد. یعنی منعی برای خرید و فروش کشتی‌ها نیست. به این دلیل نمی‌شود حمله کرد.

ممکن است ادعا شود که کالای ایرانی که در کشتی‌ها هست، یعنی اقدامی که ظاهراً الان آمریکا دارد می‌کند و می‌خواهد کشورها را وادار کند که حتی اگر کالای ایرانی روی کشتی‌ای که متعلق به ایران نیست و در حال انتقال است، جلو آن‌ها را هم بگیرند.

به نظر من این کار هم غیرقانونی‌ست. یعنی از نظر حقوق بین‌الملل کاری که آمریکا می‌کند یک کار اگر غیرقانونی نباشد، حداقل از نظر حقوق بین‌الملل به آن می‌گویند عملیات غیردوستانه. ولی در هر صورت از دیدگاه من ایران در مورد کشتی‌هایش تا حالا هیچ کار غیرقانونی نکرده است. تمام این تبدیل مالکیت‌ها و تغییر پرچم‌ها کارهایی‌ست که کشورهای دیگر هم در موارد مختلف کرده‌اند و منع قانونی‌ هم اصلاً ندارد.

طرح بستن تنگه هرمز در مجلس ايران به ۱۵۰ امضاء رسيد

Fri, 20 Jul 2012 10:59:33 +0000

جواد کريمی قدوسی، طراح طرح بستن تنگه هرمز در مجلس ايران گفت تعداد امضاهای اين طرح به ۱۵۰ امضاء رسيده است.

کريمی قدوسی، نماينده مشهد در مجلس ايران، امروز، جمعه ۳۰ تيرماه به خبرگزاری دانشجويان ايران(ايسنا) گفت نمايندگان امضاکننده اين طرح بنا دارند در مورد آن توافق همگانی را کسب کنند.

اين طرح روز دوشنبه ۱۲ تير ۱۳۹۱ از سوی ۱۰۰ نماينده مجلس ايران با هدف "مقابله با تحريم‌کنندگان" برای بستن تنگه هرمز امضا شد.

کريمی قدوسی اين طرح را از جمله "طرح‌های انقلابی" ناميد و افزود نمايندگان مجلس "مصلحت‌انديشانه" حرف نمی‌زنند.

وی گفت: "خداوند پنج تنگه را در دنيا خلق کرده است که مهم‌ترين آن تنگه هرمز است و خود غربی‌ها از ۳۰ سال پيش اذعان می‌کنند که تنگه هرمز قفل دنياست و کليد آن در دست ايران است."

جواد کريمی قدوسی: بنا داريم در طرح تنگه هرمز، بر اساس عرف بين‌الملل به ازای هر بشکه نفت سه درصد از بهای نفت خام آن روز عوارض به خزانه جمهوری اسلامی واريز شود

وی افزود: "حال که غرب قبول دارد که کليد تنگه هرمز به دست ايران است و حکومت ايران، اسلامی و دينی و بر پايه صلح‌طلبی و امنيت متقابل است؛ بنابراين تشخيص عبور بی‌ضرر کشتی‌های تجاری از آن، بر عهده ايران است."

وی کشورهای تحريم‌کننده ايران را خطاب قرار داد و گفت اگر جمهوری اسلامی تشخيص دهد اين عبور و مرور در تنگه هرمز به ضرر آن است جلوی آن را می‌گيرد.

کريمی قدوسی تأکيد کرد: "کشورهای تحريم‌کننده حق ندارند در صورت ادامه تحريم‌ها، بی‌ضرر از تنگه هرمز عبور کنند و براساس ضربه متقابل و دفاع، جلوی نفتکش‌هايی که نفت ما را به سمت کشورهای تحريم‌کننده نفتی می‌برند و حقوق مسلم ما را در دنيا نفی می‌کنند خواهيم گرفت."

وی با بيان اين‌که تنگه هرمز "نقطه‌ای است که می‌توانيم تعيين تکليف کنيم"، قدرت بستن آن از سوی ايران را "صددرصد" فراهم دانست و گفت اگر ايران تنگه هرمز را ببندد هيچ کشوری نمی‌تواند آن را باز کند.

اين نماينده مجلس همچنين از گرفتن عوارض در تنگه هرمز خبر داد و گفت: "بنا داريم در طرح تنگه هرمز، بر اساس عرف بين‌الملل به ازای هر بشکه نفت سه درصد از بهای نفت خام آن روز عوارض به خزانه جمهوری اسلامی واريز شود."

تلاش نمايندگان مجلس برای افزايش امضاها در پای اين طرح در حالی صورت می‌گيرد که سرلشگر حسن فيروزآبادی، رئيس ستاد کل نيروهای مسلح ايران، چندی پيش تنگه هرمز را يکی از "مجاری مهم عبور انرژی در دنيا" ناميد و گفت ايران اين "شاهراه مهم" را نمی‌بندد و آن را دچار اختلال نمی‌کند.

همچنين رامين مهمان‌پرست، سخنگوی وزارت امور خارجه ايران نيز روز سه‌شنبه ۱۳ تيرماه در نشست رسانه‌ای خود در مورد اين‌که نمايندگان مجلس گفته‌اند پاسخ مثبت وزارت خارجه را برای بستن تنگه هرمز دريافت کرده‌اند، گفت: "هيچ بحث مستقيمی در اين‌باره ميان مجلس و وزارت خارجه برای اين‌که ما اقدام خاصی را انجام دهيم صورت نگرفته است."

ويکتوريا نولاند، سخنگوی وزارت خارجه آمريکا نيز در واکنش به طرح نمايندگان مجلس ايران در مورد بستن تنگه هرمز گفت مسدودکردن اين تنگه به معنای "نقض قوانين بين‌المللی" است.

ايران ناوهای آمريکا را "آهن‌پاره" ناميد

Wed, 18 Jul 2012 05:48:02 +0000

يک مقام سپاه پاسداران ايران گفت ناوهای هواپيمابر آمريکا، "آهن‌پاره‌ای بيش نيست."

به گزارش خبرگزاری کار ايران (ايلنا)، سرتيپ حسين سلامی، جانشين فرمانده کل سپاه پاسداران ايران روز سه‌شنبه ۲۷ تير ۱۳۹۱ در يک همايش نظامی در مشهد گفت: "پاسداران انقلاب اسلامی از بزرگی ناوهای هواپيمابر و غرش موشک‌های آمريکا و دشمنان فرامنطقه‌ای هرگز ترسی به دل راه نداده و اين تجهيزات در نگاه آنان آهن‌پاره‌ای بيش نيست."

سرتيپ سلامی خطاب به فرماندهای نيروی دريايی سپاه گفت: "شما تنها کسانی هستيد که با نشان دادن قدرت و عزم و اراده راسخ در چند ۱۰ متری ناوهای آمريکايی حرکت کرده، پرچم اسلام را برافراشته و آن‌ها را نهيب می‌زنيد، آن‌ها به اين اقتدار و هيبت احترام می‌گذارند."

آمريکا چندين سال است که حضور نظامی‌اش را در خليج فارس افزايش داده است.

آمريکا گفته است حضور اين کشور در خليج فارس بر پايه قوانين بين‌المللی است و مانند سال‌های گذشته ادامه خواهد داشت

آمريکا هم‌اکنون در خليج فارس دارای چند ناو است. ناو آبراهام لينکلن، ناو هواپيمابر آمريکا در خليج فارس است. ناو کيپ سنت جورج، رزم‌ناو است. ناوهای مومسن و استرات نيز ناوشکن هستند.

بريتانيا نيز دارای چهار ناو (يک ناو محافظ، يک ناو مين‌ياب، يک ناو مخصوص فرود و يک ناو مخصوص نقشه‌برداری) در خليج فارس است.

وزارت دفاع آمريکا (پنتاگون) چند ماه پيش در واکنش به هشدار ايران که گفته بود ناو هواپيمابر آمريکا نبايد به خليج فارس بازگردد، اعلام کرد حضور نظامی آمريکا در خليج فارس مانند گذشته ادامه خواهد داشت.

جورج ليتل، سخنگوی پنتاگون روز ۱۳ دی ۱۳۹۰ در بيانيه‌ای گفت: "استقرار نيروهای نظامی آمريکا در منطقه بر اساس تعهداتی است که آمريکا به ثبات و امنيت منطقه دارد."

به گفته وی اين حضور بر پايه قوانين بين‌المللی است و مانند سال‌های گذشته ادامه خواهد داشت.

اما در مقابل ايران می‌گويد حضور نظامی آمريکا در منطقه باعث "برهم زدن امنيت خاورميانه" شده است.

شليک کشتی آمريکايی در خليج فارس چند کشته و زخمی به جای گذاشت

Mon, 16 Jul 2012 19:27:07 +0000

يک کشتی جنگی آمريکايی در خليج فارس و در نزديکی امارات متحده عربی با شليک به سوی يک کشتی کوچک موتوری، يک کشته و سه زخمی به جای گذاشت.

خبرگزاری فرانسه، عصر امروز دوشنبه ۱۶ ژوئيه (۲۶ تيرماه) با انتشار اين خبر به نقل از مقامات اماراتی گزارش داد قربانيان اين حادثه ماهيگيران هندی بودند.

طارق احمد الهيدان، معاون وزارت امور خارجه امارات متحده عربی در اين‌باره در ابوظبی به "وام"، خبرگزاری رسمی اين کشور گفت: "مسئولان مربوطه در حال بررسی اين رويداد هستند."

ناوگان پنجم آمريکا در بيانيه‌ای اعلام کرد کشتی نفتکش "يو.اس.ان.اس راپ‌هانوک" پس از آن‌که کشتی کوچک موتوری به هشدارهای ناو آمريکايی توجهی نکرد و به سرعت نزديک شد، آن را زير آتش مسلسل‌های سنگين قرار داد.

اين رويداد در سواحل بندر جبل‌علی در منطقه آزاد صنعتی دوبی رخ داد و به‌گفته ناوگان پنجم آمريکا پرونده‌ای برای آن گشوده شده است.

ناوگان پنجم آمريکا: پس از آن‌که کشتی کوچک موتوری به هشدارهای ناو آمريکايی توجهی نکرد و به سرعت نزديک شد، کشتی آمريکا آن را زير آتش مسلسل‌های سنگين قرار داد

يکی از مسئولان وزارت دفاع آمريکا گفت: "از سال ۲۰۰۰ ما به‌شدت مواظب قايق‌های کوچک هستيم." وی تأکيد کرد که اين امر با در نظر گرفتن مجموعه‌ای از تدابير از جمله شليک‌های هشداردهنده عليه تهديدات اين‌چنينی صورت می‌گيرد.

به‌گفته ناوگان پنجم آمريکا، نفتکش راپ‌هانوک نيز اين روند را رعايت کرده و "پيش از استفاده از قدرت هشدارهای لازم را به اين قايق موتوری داده است."

در ۱۲ اکتبر ۲۰۰۰ يک قايق کوچک با مواد منفجره به سرعت خود را به ناوشکن يواس‌اس کول آمريکا که در بندر عدن يمن لنگر انداخته بود کوبيد که منجر به مرگ ۱۷ ملوان و ۴۰ نفر ديگر شد.

مسئوليت اين سوء قصد را القاعده بر عهده گرفت و سازمان‌دهنده آن عبدالرحيم نشيری بعدها دستگير و محاکمه شد و به زندان گوانتانامو منتقل گرديد. نشيری در سال ۲۰۰۵ به مجازات مرگ محکوم شد.

با گسترش تحريم‌های جهانی عليه ايران و به‌ويژه تحريم نفت اين کشور و تهديد برخی از مقامات و نمايندگان مجلس اين کشور به بستن تنگه هرمز، ناوگان آمريکا نيز در ماه‌های اخير در خليج فارس تقويت شده است.

تنگه هرمز حدود ۵۰ کيلومتر عرض و ۲۰۰ کيلومتر طول دارد که خليج فارس و دريای عمان را به هم متصل می‌کند. در حال حاضر همه نفت توليدی عراق، کويت و قطر و بخش زيادی از نفت توليدی عربستان و امارات و همچنين بخشی از گاز توليدی قطر برای ورود به بازرهای جهانی از تنگه هرمز عبور می‌کند.

خط لوله نفتی جديد امارات برای دور زدن تنگه هرمز

Mon, 16 Jul 2012 09:04:06 +0000

امارات متحده عربی روز گذشته خط لوله نفتی جديد خود را که تنگه هرمز را دور می‌زند افتتاح کرد.

به گزارش خبرگزاری فرانسه، روز يکشنبه ۱۵ ژوئيه (۲۵ تيرماه) امارات متحده عربی خط لوله جديد نفتی ۳۶۰ کيلومتری خود را برای انتقال نفت خام به پاکستان و از آن‌جا به بندر فجيره در ساحل دريای عمان افتتاح کرد.

اين اقدام امارات متحده عربی در واقع برای دور زدن بستن احتمالی تنگه هرمز توسط جمهوری اسلامی ايران صورت می‌گيرد.

سوم ژوئيه يک مقام نفتی امارات اعلام کرده بود که اين خط لوله نفتی به‌طور منظم از ماه اوت آغاز به‌کار خواهد کرد.

نخستين ظرفيت اين خط لوله نفتی يک ميليون و ۵۰۰ هزار بشکه در روز اعلام شده که قرار است به يک ميليون ۸۰۰ هزار بشکه در روز افزايش يابد.

نخستين ظرفيت اين خط لوله نفتی يک ميليون و ۵۰۰ هزار بشکه در روز اعلام شده که قرار است به يک ميليون ۸۰۰ هزار بشکه در روز افزايش يابد

امارات متحده عربی که عضو اوپک است روزانه دو ميليون و ۵۰۰ هزار بشکه نفت توليد می‌کند.

با اين حال روز گذشته سرلشکر حسن فيروزآبادی، رئيس کل ستاد نيروهای مسلح ايران گفت اين کشور "بنا ندارد تنگه هرمز را ببندد" و تصميم "اجرای بستن تنگه هرمز" به عهده آيت‌الله خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ايران است.

تنگه هرمز حدود ۵۰ کيلومتر عرض و ۲۰۰ کيلومتر طول دارد که خليج فارس و دريای عمان را به هم متصل می‌کند. در حال حاضر همه نفت توليدی عراق، کويت و قطر و بخش زيادی از نفت توليدی عربستان و امارات و همچنين بخشی از گاز توليدی قطر برای ورود به بازرهای جهانی از تنگه هرمز عبور می‌کند.