نشر باران

راهی برای آمیزش «اثر» با «متن»

Thu, 16 Aug 2012 09:16:11 +0000

گفت گو با بهروز شیدا، پژوهشگر و منتقد ادبی به مناسبت انتشار اثر پژوهشی «زنبور مست آنجا است»

گروه فرهنگ، رادیو زمانه

گروه فرهنگ -به‌تازگی تازه‌ترین کتاب بهروز شیدا با عنوان «زنبور مست آن‌جا است»، مجموعه‌ ۱۰ جستار و ترجمه‌ ۱۰ شعر از شاعر لهستانی، آدام زاگایوسکی، توسط نشر باران در سوئد منتشر شده است. برای نخستین بار است که ترجمه ۱۰ شعر از آدام زاگایوسکی به زبان فارسی یک‌جا در کتابی منتشر می‌شود.

بهروز شیدا این اشعار را از منتخب اشعار این شاعر لهستانی که با نام «آنتن‌ها در باران» منتشر شده، برگزیده و هر شعر را مانند پیش‌گفتاری بر جستارهای این کتاب آورده است. از مهم‌ترین ویژگی‌های آثار بهروز شیدا این است که با زبانی شاعرانه اما علمی و دقیق و با اتکاء به نظریه‌های ادبی به بررسی ادبیات معاصر ایران از انقلاب مشروطه به این‌سو می‌پردازد.

بهروز شیدا، پژوهشگر و منتقد ادبی، ساکن سوئد است. «زنبور مست آن‌جا است»، شانزدهمین کتاب اوست. به مناسبت انتشار این کتاب با آقای شیدا گفت‌و‌گو کرده‌ایم. این گفت‌وگو را می‌خوانید:

● آغاز گفت‌و گو

اثر پژوهشی شما «زنبور مست آنجا است»، مانند کتاب پیشین‌تان «هفت دات کام» ماحصل همنشینی تصویر و شعر و مقاله است. آیا به‌راستی یک کتاب می‌تواند «چندرسانه‌ای» باشد؟

پیش از هر چیز به من اجازه دهید، به بهانه‌ پرسش چند وجهی‌ شما تعریف‌هایی کوتاه به دست دهم از سه مفهوم رسانه، ژانر، ژانر فرعی و رابطه‌ی این سه با یک دیگر. و البته با تأکید بر این نکته‌ بدیهی که این تعریف‌ها تنها یک پیش‌نهاد است و هم‌چون هر پیش‌نهاد دیگری موضوع جدل‌ها.

رسانه ظرفی است که از موادی خاص برای بیان انواع گوناگون سخن ساخته شده است. عکس، سینما، روزنامه، تلویزیون، رسانه هستند؛ ظرف‌هایی که تنها به اعتبار مواد سازنده‌شان، تعریف می‌شوند.

ژانر اما تنها بر مبنای مواد سازنده‌اش تعریف نمی‌شود، که بر مبنای فورم– سخن‌اش ویژه‌گی می‌یابد.
ژانر فرعی نیز بر مبنای فورم– سخن خاصی تعریف می‌شود که در چهارچوب ژانر اصلی جا می‌گیرد.
برمبنای این تعریف‌ها در کتابِ زنبور مست آن‌جا است ما ژانرهایی از سه رسانه‌ عکس، شعر، نقد ادبی را به دو قصد کنار هم چیده‌ایم: نخست به این قصد که بر مبنای تداخل ژانر‌ها، فورم دیگری به نمایش بگذاریم. دوم به این قصد که بر مبنای نوعی رابطه‌ بینامتنی پاسخ‌های یک‌سان ژانرهای گوناگون به پرسش‌های یک‌سان را به نمایش بگذاریم. «مزیتی» اگر در این کتاب هست شاید در همین دو نمایش است؛ نمایش هم‌صدایی‌ ژانر‌ها در فورمی که از گفت‌وگوی آن‌ ژانر‌ها فراز آمده است.

و بعد گمان می‌کنم که یک کتاب البته می‌تواند چندرسانه‌ای باشد؛ و میزان «مزیت» یا نقص هر کتاب چندرسانه‌ای را نیز تنها با نگاه به خود آن کتاب می‌توان سنجید؛ چه هیچ فورمی آخرِ ماجرا نیست.

اشعار آدام زاگایوسکی با این قصد که هر شعر با جستاری که پس از آن می‌آید در گفت‌و گو باشد ترجمه و منتشر شده. چرا آدام زاگایوسکی و نه شاعر دیگری؟

گمان می‌کنم که شعر آدام زاگایوسکی از جمله شعرهایی است که با متن‌های گوناگون سخن‌ها می‌گوید. در شعر آدام زاگایوسکی عناصر «متناقض» بسیاری در هم آمیخته‌اند؛ اسطوره و تاریخ؛ گذشته و اکنون؛ فرد و جمع؛ شهر و جهان؛ فلسفه و روزمره‌گی؛ جنگ و صلح. گمان می‌کنم شعر او برای بسیاری از متن‌های ما آینه‌ای «نیک‌پرداخته» است.

در «زنبور مست آنجا است» هم آثاری را پیرامون یک اندیشه محوری مانند «تصویر روشنفکران در دوازده رمان» در کنار یکدیگر می‌نهید و به بررسی آن‌ها در سایه آن گفتمان محوری می‌پردازید. ممکن است این آثار از نظر ادبی در یک سطح قرار نداشته باشند. معیار گزینش شما چیست؟

"زنبور مست آنجا است"، ۱۰ جستار، ۱۰ شعر از بهروز شیدا

در حوزه‌ نقد یا پژوهش ادبی هنگامی که یک اثر را گرد یک موضوع مشخص سازمان می‌دهیم، تنها به جست‌وجوی یک چیز می‌رویم؛ به جست‌وجوی پاسخ‌های مشابه، متفاوت یا متناقضی که به موضوع مورد بحث در یک دوران تاریخی یا دوران‌های گوناگون تاریخی و دریک سرزمین یا سرزمین‌های گوناگون داده شده است. در اینجا کیفیت آثار معیار نیست؛ سخن آثار معیار است. متن معیار نیست؛ جهان خارج از متن معیار است؛ هُنریت معیار نیست؛ گفتمان معیار است. به عنوان نمونه در همین جستار پرسش‌ها باقی است: پاسخ به هفت پرسش: تصویر «روشن‌فکران» در دوازده رمان، در رمان‌های سیاحت‌نامه‌ ابراهیم بیک، حاجی‌آقا، ملکوت، همسایه‌ها، مفهوم «روشن‌فکر» در چهار دوران تاریخی در ایران، از مشروطیت تا سقوط رژیم پهلوی جست‌وجو می‌شود؛ در رمان‌های آینه‌های دردار، کوچه‌ اشباح، شاه کلید، مفهوم «روشن‌فکر» در سه رمان بعد از انقلاب در داخل کشور؛ در رمان‌های در آنکارا باران می‌بارد، فریدون سه پسر داشت، چاه بابل، مفهوم «روشن‌فکر» در سه رمان بعد از انقلاب در خارج از کشور؛ در رمان بوزینه و ذات مفهوم «روشن‌فکر» در جهان غرب در سال‌های پس از جنگ جهانی‌ دوم؛ در رمان شهر شیشه‌ای مفهوم «روشن‌فکر» در ایالات متحده‌ی آمریکا در سال‌های ۱۹۸۰ میلادی.
معیار گزینش همه‌ این رمان‌ها تنها حضور یا غیاب مفهوم «روشن‌فکر» در زمان‌ها و مکان‌های متفاوت است.

از این اثر پیداست که شما افزون بر ادبیات داستانی و شعر به سینما و به ورزش نیز بسیار علاقه دارید. این جهان‌های متفاوت و‌ گاه بسیار متناقض و دست‌کم دور از هم را چه خطی به هم پیوند می‌دهد؟

چیزی که بسیاری از رشته‌های ورزشی، از آن میان فوتبال، را به سینما و ادبیات پیوند می‌دهد شاید این است که هر سه هنر‌اند. فوتبال و سینما و ادبیات مانند هر هنر دیگری در حوزه‌ متن ما را به سوی فهم زیبایی‌ها می‌کشند؛ در حوزه‌ خارج از متن به سوی فهم گفتمان‌ها.

این هر سه هم ما را به سوی تعریف‌ها می‌کشند هم تعریف‌شکنی‌ها؛ هم ساختار‌ها هم ساختارشکنی‌ها؛ هم پیش‌بینی‌شده‌ها؛ هم غیرمنتظره‌ها؛ به سوی هنر.

جناب شیدا، عدالت به نظر شما چیست و در متن چگونه معنا پیدا می‌کند؟ و آیا عدالت را می‌توان با آزادی آشتی داد؟

پرسش سختی است؛ بسیار سخت؛ به سختی‌ تاریخ انسان. عدالت ایده‌ای است که انگار در «ظن هر کس» معنایی دارد. به عنوان نمونه: افلاطون تفاوت جایگاه انسان بر‌تر و فرو‌تر را نشان عدالت می‌داند. در مدینه‌ فاضله‌ افلاطون برده‌گان حضور دارند؛ پیشه‌وران نماینده‌ تحتانی‌ترین بخش وجود انسان، یعنی میل، هستند؛ فیلسوفان که نماینده‌ بالا‌ترین بخش وجود انسان، یعنی عقل، هستند به کمک قوای نظامی که نماینده‌ اراده‌ وجود انسان هستند، بر جامعه حکومت می‌کنند.

توماس هابز عدالت را در وجود دولتی مقتدر جست‌وجو می‌کند که طبیعت ویرانگر انسان را کنترل می‌کند؛ جنگ همه علیه همه را کنترل می‌کند؛ یعنی فردیت را پاس می‌دارد؛ مالکیت را پاس می‌دارد.

جان لاک عدالت را به معنای حرمت تمام به حق مالکیت می‌داند. بالا‌ترین وظیفه‌ دولت این است که از این حق طبیعی دفاع کند.

کارل مارکس عدالت را نفی مالکیت بر ابزار تولید، نفی طبقات، حرکت به سوی انحلال دولت می‌داند.
در همه‌ این روایت‌ها اما، فارغ از انگیزه، سمت‌وسو یا اعتبار روایت، عدالت شاید یعنی تعیین جایی «درخور» برای پدیده‌ها؛ یعنی محدودیت «من» به بهای احقاق حقِ «دیگری». آزادی اما حرکتی است در جهت گریزِ «من» از محدودیتی که حضورِ «دیگری» می‌سازد؛ گریز از محدودیتِ جامعه‌، فردِ دیگر، ارزش‌های دیگر.
و عدالت در متن؟ هنر شاید تنها جایی است که در آن آزادی‌ و عدالت به‌تمامی «آشتی» می‌کنند. در این‌جا عدالت امکان حضور همه‌ صداهای انسانی است تا مخاطب آن‌چه را که می‌خواهد بشنود. هنر به ابزارِ خیال تصویر همه‌ «گفت‌وگو» را ممکن می‌کند؛ تصویر ناممکن‌ها را ممکن می‌کند. در این‌جا عدالت شاید‌‌ همان آزادی است.

شما در این کتاب یک کار تازه دیگر هم انجام می‌دهید: بازخوانی نظریه‌ای که سال‌ها پیش آورده بودید با بازنویسی بخش‌هایی از یک گفت‌گو و ده جستار به قلم خودتان که پیش ازین منتشر شده بود. ضرورت بازخوانی و بازنویسی آنچه که گفته آمده بود، چیست؟

بازهم به من اجازه دهید بازهم به بهانه‌ پرسش شما به تفاوتی که به نظر می‌رسد میان بازخوانی وبازنویسی‌ یک متن وجود دارد به کوتاهی اشاره کنم.

بازخوانی‌ یک متن از منظر خواننده‌ آن متن صورت می‌گیرد؛ در بازخوانی‌ یک متن، ‌خواننده متنی را که نویسنده‌ای دیگر نوشته است به متنی دیگر تبدیل می‌کند، بی‌آنکه از موادی که در متن اول وجود دارد استفاده کند؛ در این‌جا سازوکارِ تأویل عمل می‌کند. نویسنده‌ای که متن خود را بازمی‌خواند، در موقعیت خواننده قرار می‌گیرد؛ متن خود را تأویل می‌کند، بازمی‌خواند، متنی دیگر می‌نویسد که به‌تمامی با متن اول‌اش متفاوت است.

در بازنویسی اما اتفاق دیگری رخ می‌دهد. در بازنویسی، مواد متن پیش رو به شکل دیگری استفاده می‌شود؛ به قصد دیگری باز نوشته می‌شود. در این‌جا متنِ جدید به بهانه‌ متن قدیم نوشته نمی‌شود؛ که متن جدید از مواد متن قدیم سود می‌جوید.

در جستار از اضلاع اثر تا قاره‌های وجود: بازنویسی‌ بخش‌هایی از یک گفت‌وگو و ده جستار بهروز شیدا که موضوع پرسش شما است، نویسنده‌ از تکه‌های تئوریک ده متن دیگرِ خود سود می‌جوید تا متن تئوریک دیگری بنویسد؛ نوعی بازنویسی تا هم بگوید بر مبنای مواد تئوریک یک‌سان می‌توان جستار‌ها نوشت هم نظریه‌ای را که در گفت‌وگویی مطرح کرده است مستند کند هم بر مبنای بازنویسی متن‌هایی که خود پیش از این نوشته است، فورمی دیگر پیش‌نهاد کند.

نام‌هایی که برای آثارتان برمی‌گزینید طنینی شاعرانه دارد. موضوعاتی که بدان می‌پردازید به قلمرو نقد و پژوهش ادبی تعلق دارد. آیا به‌راستی می‌توان زبان نقد را که زبان عقل است، با زبان شعر که زبان حس است درآمیخت؟ فایده این آمیزش چیست؟

بله! به گمان من می‌توان «زبان نقد» را با «زبان شعر» درآمیخت؛ یعنی نقدی به زبان شاعرانه نوشت. به گمان من «مسئله‌» نقد ادبی فورم هم هست. تیتر شاعرانه بخشی از فورم است؛ میل به گشایش ایجاد می‌کند؛ اما خود گشوده نیست؛ فهم را به تأخیر می‌اندازد؛ برای تأویل‌ها امکان می‌سازد. آمیختن «زبان عقل» با «زبان حس»، آمیزش زبان ارجاعی با «زبان شعر» شاید راهی است برای آفرینش فورمی دیگر در نقد ادبی؛ راهی برای آمیزش «اثر» با «متن».

۱۰ جستار، ۱۰ شعر

Thu, 03 May 2012 09:37:50 +0000

نشر باران در سوئد اثر تازه‌ای از بهروز شيدا، منتقد و پژوهشگر ادبی منتشر کرد. اين کتاب که مجموعه‌ای است از ۱۰ جستار در نقد ادبی "زنبور مست آن‌جاست" نام دارد.

به گزارش گروه فرهنگ راديو زمانه، تازه‌ترين کتاب بهروز شيدا با عنوان "زنبور مست آن‌جاست"، مجموعه‌ ۱۰ جستار و ترجمه‌ ۱۰ شعر از شاعر لهستانی، آدام زاگايوسکی، توسط نشر باران در سوئد منتشر شد.

برای نخستين بار است که ترجمه ۱۰ شعر از آدام زاگايوسکی به زبان فارسی يک‌جا در کتابی منتشر می‌شود.

بهروز شيدا اين اشعار را از منتخب اشعار اين شاعر لهستانی که با نام "آنتن‌ها در باران" منتشر شده، برگزيده است. نويسنده هر شعر را مانند پيش‌گفتاری بر جستارهای اين کتاب آورده است.

بهروز شيدا می‌گويد هدفش از هم‌نشينی شعرهای زاگايوسکی با جستارهای "زنبور مست آنجاست" اين بوده که آن شعر با آن جستار در گفت‌و‌گو باشد و شايد آن جستار را در ابهام محض منعکس، تکميل، تأييد، مکرر يا پيچيده ‌کند؛ نوعی رابطه‌ بينامتنی.

"زنبور مست آن‌جا است"، ۱۰ جستار، ۱۰ شعر از بهروز شيدا

جستارهای اين کتاب عبارتند از: "پرسش‌ها باقی است": پاسخ به هفت پرسش؛ تصوير روشنفکران در ۱۲ رمان، "سَحر پرستوهای جوان": نگاهی کوتاه به ۱۵ ترانه‌ جنبش اين دوران در آينه‌ دو ترانه‌ دوران مشروطيت و سه ترانه‌ دوران انقلاب اسلامی، "دست‌های خويش را بنگريم": حاشيه‌ای سخت کوتاه بر کتاب از سحرخيزانِ منصور خاکسار، "صدای متن‌ها را دريابيم": نگاهی کوتاه به تناقض صدای نويسنده و صدای متن در مجموعه شعرِ و چند نقطه‌ ديگر، "منظومه‌ از سحرخيزان"، وصيت‌نامه‌ منصور خاکسار، "زنبور مست آن‌جا است": چند پرسش در گذر از رمانِ داستان مادری که دختر پسرش شد، نوشته‌ قلی خياط، "فصل‌ها از فاصله‌ متن‌ها می‌آيند": گفت‌وگوی رمان بهار ۶۳ و رمان زمستان ۶۲ از منظر بينامتنی، "از قاره‌های وجود تا اضلاع اثر": بازنويسی‌ بخش‌هايی از يک گفت‌وگو و ۱۰ جستارِ بهروز شيدا، "در زمين از بهشت گفت‌و‌گو‌ها است": پنج خوانش مينی‌ماليستی و ترجمه‌ی دو شعر کوتاه، "يک بار ديگر می‌پرسد نقال": تابلوهای خشونت جسمانی در ۱۰ رمان و اشاره‌ای به دو رمان ديگر، "ببينيم": گفتاری برای فيلمی خيالی؛ تکه‌هايی به هم پيوسته از متن و حاشيه‌ جام جهانی‌ ۲۰۱۰.

از مهم‌ترين ويژگی‌های آثار شيدا اين است که با زبانی شاعرانه اما علمی و دقيق در قلمرو نقد تطبيقی و با اتکاء به نظريه‌های ادبی به بررسی ادبيات معاصر ايران از انقلاب مشروطه به اين‌سو می‌پردازد.

بهروز شيدا، پژوهشگر و منتقد ادبی، ساکن سوئد است. "زنبور مست آن‌جاست"، شانزدهمين کتاب او است.

نشر باران پيش از اين از بهروز شيدا منتشر کرده است: در سوک آبی‌ آب‌ها (جستارهای ادبی)، از تلخی‌ فراق تا تقدس تکليف (نگاهی به عناصر فرهنگ ايرانی بر ۱۴ رمان پس از انقلاب)، گم‌شده در فاصله‌ دو اندوه (مجموعه جستار‌ها)، کابوس بلند تيز دندان (ويراستاری‌ خاطرات زندان)، تراژدی‌های ناتمام در قاب قدرت (خوانش‌ها و پژوهش‌ها)، پنجره‌ای به بيشه‌ اشاره (يافته‌ها و نگاه‌ها)، مخمل سرخ رؤيا (يک برگ از هزاران)، می‌نويسم توقف به فرمان نشانه‌ها (از هردری سخنی)، هفت دات کام (يک وبلاگِ فرضی).
بهروز شيدا به خاطر مخالفتش با سانسور و مميزی آثار ادبی در ايران تاکنون هيچ‌يک از کتاب‌هايش را در ايران منتشر نکرده است.

شيدا با فصل‌نامه‌ها و نشرياتی که در خارج از ايران منتشر می‌گردند، همکاری گسترده دارد. او به همراه عباس صفاری فصل‌نامه "سنگ" را منتشر می‌کرد، و سردبيری برخی شماره‌های فصل‌نامه "باران" را هم به عهده داشته است.

در همين زمينه:
تازه‌های نشر باران در سوئد

زیستن برای گفتن و بازگفتن

Sat, 24 Mar 2012 07:53:15 +0000

یادداشتی بر زنان در بند ۲۰۹ اوین، نوشته ژیلا بنی‌یعقوب

زهرا باقری‌شاد

زهرا باقری‌شاد- «زنان در بند ۲۰۹ اوین» اوین یک روایت کوتاه و واقعی است به قلم روزنامه‌نگاری که ۳۰ سال از روزنامه‌نگاری محروم شده اما از نوشتن نه. ژیلا بنی‌یعقوب نه یک رمان خلق کرده و نه یک داستان کوتاه.

او دقیقاً به شیوه همیشگی، مثل نوشتن برای روزنامه نوشته است؛ با‌‌ همان زبان ساده ژورنالیستی اما دقیق و پرسشگر. اما این‌بار توانسته سؤال‌های بیشتری بپرسد. شاید برای اینکه دست‌کم به خودش بگوید که از نوشتن محروم نیست حتی اگر نتواند در روزنامه قلم بزند؛ و این‌بار نه مجبور است در برابر سانسور صبوری پیشه کند و نه در چارچوب مرزهایی که برای روزنامه‌نگاران در داخل ایران تعیین شده بنویسد. او «در زنان در بند ۲۰۹ اوین» می‌تواند کامل‌تر از همیشه روایت کند هرچند از یک دوره زمانی بسیار کوتاه.

«زنان در بند ۲۰۹ اوین» در بحبوحه روزهایی نوشته و منتشر شده که هنوز تب جنبش و اعتراض علیه جمهوری اسلامی داغ است. نه سال‌ها از وقوع یک انقلاب گذشته و نه کسی روزهای پرتنش سال‌های اخیر ایران را از یاد برده. از سوی دیگر، صداقت نویسنده این اثر در تک تک جمله‌ها و پاراگراف‌های این کتاب آشکار است.

با زبانی ساده، اما پرسشگر. روایتی از مبارزه زنان ایرانی

نویسنده هنوز در ایران زندگی می‌کند و هنوز از پیامدهای مبارزات آزادی‌خواهانه‌اش در امان نمانده، بلکه مجبور است به مدت ۳۰ سال روزنامه‌نگاری را کنار بگذارد. حالا و در این برهه زمانی او بیش از هر زمان دیگری می‌تواند به روایت شرایطی که در آن قلم زده و به کار خبری مشغول بوده بپردازد و بهتر از ژیلای ۳۰ سال بعد می‌تواند همه چیز را خوب به یاد بیاورد. از رنگ شلوار بازجو‌ها که آن‌ها را از زیر چشم‌بند می‌دیده تا لیوان‌های پلاستیکی یک‌بار مصرف بند ۲۰۹. از درد هولناکی که در روزهای انفرادی به وجودش چنگ می‌زده تا صدای شادی صدر و دیگر هم‌بندی‌هایش. او حالا بهتر از هر زمان دیگری می‌توانسته بنویسد و چه خوب که این کار را کرده، و چه خوب که در لاک سکوت و تسلیم فرو نرفته است.

«زنان در بند ۲۰۹ اوین» اگرچه روایت مبارزه زنان است اما فقط یک اثر زنانه نیست. نویسنده این کتاب، روزنامه‌نگاری است که به برابری باور دارد و صادقانه به روایت مبارزه زنان و مردان در راه دست‌یابی به حقوق برابر پرداخته. حضور علی اکبر موسوی خوئینی‌ها، نماینده مجلس و بهمن احمدی امویی، روزنامه‌نگار در تجمع روز زن و نیز زندان اوین، گویای نگاه برابرخواهانه ژیلا بنی یعقوب است که در تمام اثر خود را نمایان ساخته.

ژیلا بنی یعقوب، اتفاقاً فقط به روایت زندگی خودش در این برهه کوتاه در زندان نپرداخته و شاید بیشتر از خودش به شرایط خاص و دشوار زندان اشاره کرده است. بازجویی‌ها، وضعیت روانی زنان زندانی و اینکه حتی در پشت میله‌های زندان هم امیدشان را برای دست‌یابی به حقوق برابر و آزادی از دست نمی‌دهند؛ آواز می‌خوانند، می‌خندند و بحث می‌کنند. حتی جایی که محور ماجرا ژیلا می‌شود باز فرد دیگری هست که از او هم بخوانیم و بدانیم. یک بازجو که همیشه هم بی‌ادب و خشن نیست، بلکه گاهی می‌تواند با معلومات و مؤدب باشد، یک زن که ژیلا به شجاعت و استقامت او غبطه می‌خورد، یک زندانبان مهربان و یک پزشک یا یک نماینده مجلس که به خاطر حضور در تظاهرات روز زن دستگیر و روانه اوین شده است.

«زنان در بند ۲۰۹ اوین» یک شاهکار ادبی نیست، اما روایت مستند ارزشمندی است که نمی‌توان آن را فراموش کرد؛ روایتی مستند که صداقت و صحت آن را بسیاری می‌توانند مورد تأیید قرار بدهند چرا که این اثر، تنها داستان ژیلا نیست؛ داستان واقعی زنانی است که به خاطر حمایت از حقوق زنان روانه زندان می‌شوند. زنان فعال حقوق بشر، زنان روزنامه‌نگار، زنان خانه‌دار، زنانی که از همسرانشان می‌ترسند و حتی داستان واقعی زندگی زنان زندانبان که به حقوق خودشان آگاه نیستند و حتی نمی‌دانند نگهبان زندان چه افرادی شده‌اند.

همیشه خسته بودم از روایت‌های شل و وارفته‌ای که به اسم خاطرات زندان و انقلاب در ایران می‌خواندم. واقعی و شفاف نبودن بیشتر آثاری که دراین‌باره خوانده بودم مرا به روایت‌هایی از این دست بدبین کرده بود. نمی‌گویم همه آن‌ها، اما دست کم آثار و خاطراتی که با آن‌ها مواجه شده بودم تنها شمه‌ای از واقعیت را بازگو می‌کردند با رنگ و لعاب تلخی و گزندگی بسیار؛ ‌گاه تا حد شکنجه زجرآور و‌گاه در سطح یک خواب، غیر قابل قبول و باورنکردنی. «زنان در بند ۲۰۹ اوین» نوشته ژیلا بنی یعقوب اما این تصویر را در ذهن من دگرگون کرد. در کافه‌ای نشسته بودم و کتاب را در دست داشتم و تا به خودم آمدم نزدیک به ۴۰ صفحه از آن را یک‌نفس خوانده بودم.

شناسنامه کتاب:
زنان در بند ۲۰۹ اوین، نوشته ژیلا بنی‌یعقوب، نشر باران

در همین زمینه:
:: زنان در بند ۲۰۹ اوین به روایت ژیلا بنی‌یعقوب، بخش خبر، رادیو زمانه::