محمد مراح

اروپای بنیادگرا؛ گفت‌وگو با رامین جهانبگلو

Thu, 03 May 2012 07:18:51 +0000

احسان عابدی

احسان عابدی - این روزها خبرهای دادگاه آندرس برینگ برویک تیتر اغلب رسانه‌هاست. عکس‌ها آندرس جوان را نشان می‌دهند که مشت گره کرده خود را به نشانه درود بالا گرفته‌است، ژستی که هیتلر و مومنان به راه او را به یاد می‌آورد و نفرتی که دامنه‌اش از مرزهای آلمان نازی فراتر رفت تا تمام اروپا و بلکه جهان را در بربگیرد.

حال ده‌ها سال پس از آن دوران، برینگ برویک نروژی دوباره به یادمان می‌آورد که این جهان چقدر ناامن است؛ حتی در امن‌ترین نقاط جهان هم باز بهانه‌ای برای کشتار پیدا می‌شود، بهانه‌ای مثل نژاد یا دین.

در حقیقت، آندرس برینگ برویک اولین بار جولای گذشته خبرساز شد، وقتی که در واکنش به حضور مهاجران و مسلمانان در کشور خود ده‌ها تن را در یک روز و به فاصله چند ساعت به قتل رساند. گفته شده‌است، او در مانیفستی که پیش از این رخ‌داد منتشر کرده، خود را سردمدار جنگ صلیبی با مسلمانان نامیده‌ بود. اما کدام جنگ صلیبی؟ آیا نبردی تازه میان بنیادگرایان رخ داده‌است؟ و آیا صحنه نبرد این‌بار در اروپاست؟

به یاد بیاوریم همین ماه گذشته (مارچ) بود که محمد مراح، مسلمان جوان الجزایری تبار با انگیزه‌های بنیادگرایانه چندین تن را در شهر تولوز فرانسه کشت که از جمله کشته‌شدگان، سه کودک یهودی بودند.

گفت‌وگوی ما با دکتر رامین جهانبگلو، فیلسوف و پژوهش‌گر فرهنگی درباره بنیادگرایی در اروپا را می‌خوانید.

***

رویدادهای اخیر در نروژ و تولوز فرانسه را چگونه می‌توان تفسیر کرد؟ آیا می‌توان گفت که بنیادگرایی دینی در اروپا اوج گرفته‌است؟

وقتی از اعتلای بنیادگرایی دینی در اروپا صحبت می‌کنیم، خواه بنیادگرایی مسیحی باشد، خواه بنیادگرایی اسلامی و خواه بنیادگرایی یهودی، به بحران‌هایی رهنمون می‌شویم که به ساحت اندیشه، فلسفه و ارزش‌های جامعه اروپایی می‌رسد. بنیادگرایی دینی در اروپا پاسخی‌ست به این بحران‌ها و بحران وجدان اروپایی. به باور من اروپای قرن بیست و یکم از کمبود نوعی غایت‌گرایی سیاسی رنج می‌برد که این امر همراه شده‌است با رواج بی‌معنایی در این جامعه. در توضیح این سخن می‌توان گفت که سیاست در اروپای امروز بیش از هر زمان دیگری تقلیل یافته‌است به مسئله رسیدن به قدرت که احزاب سیاسی و سیاست‌مداران در طلب آن با هم رقابت می‌کنند. از سوی دیگر غالب شهروندان نیز در پی هدف‌ها و امیال شخصی خود هستند و کمتر از همیشه به مسئولیت‌های شهروندی توجه می‌کنند. این‌ مسائل باعث شده‌است که مفاهیم سیاست و شهروندی دچار بحران شوند و نوعی بی‌معنایی در این جامعه رواج یابد. در کنار این بی‌معنایی، خطر بزرگ دیگری که جامعه اروپایی را تهدید می‌کند، نسبی‌گرایی مطلق است که بر اساس آن تمام ارزش‌ها یکسان جلوه می‌کند. این نسبی‌گرایی خود باعث می‌شود که نهاد دین قدرت بیشتری بیابد. به یک اعتبار، مردمی که در جست‌وجوی بنیان‌های فکری قدرتمندتری برای خود هستند در این شرایط به سمت ارزش‌های دینی و به‌ویژه ارزش‌های سخت دینی سوق پیدا می‌کنند که همان بنیادگرایی است. آنها گمان می‌کنند که این بنیادگرایی می‌تواند راه‌حلی باشد برای بحران‌هایی که در زندگی با آن سروکار دارند.

چرا باید جامعه‌ای که در آن فکر مدرن پدید آمده‌است به مرحله‌ای برسد که بنیادگرایی را تقویت کند؟

بنیادگرایی اتفاقا نتیجه عقلانیت مدرن است چرا که این عقلانیت مدرن از همه چیز تقدس‌زدایی می‌کند. (این امر را البته ماکس وبر "افسون‌زدایی جهان" می‌نامد.) در چنین شرایطی انسان که احساس تنهایی می‌کند‌ در جست‌وجوی راه‌حلی برای بحران‌های خویش است و از آنجا که عقل مدرن نمی‌تواند به بسیاری از پرسش‌ها پاسخ دهد، دستاویزهای دیگری پیدا می‌کند. مثال آن که مردم اروپا به ‌رغم عقلانی شدن دین، نسبت به قبل خرافاتی‌تر شده‌اند و بیشتر از همیشه به کف‌بینی و طالع‌بینی روی آورده‌اند.

بنیادگرایی پاسخی‌ست به نیست‌انگاری پسامدرنی که بشر امروز دچارش شده‌است. این جریان تلاش می‌کند ارزش‌های متافیزیکی جدیدی برای پیروان خود به وجود بیاورد تا به واسطه آن زندگی خود را توضیح دهند

مثال دیگر در رابطه با علم است که امروز به صورت یک حقیقت مطلق در اروپا مطرح می‌شود. اما علم با وجود چنین سیطره‌ای همچنان نمی‌تواند این سئوال اساسی را به انسان اروپایی پاسخ دهد که چگونه باید زیست و چه باید کرد.

مثال سوم، عقلانی شدن اقتصاد است که با اعتلای سرمایه‌داری همراه بوده. واضح است که اقتصاد و سرمایه‌داری در اروپا بیشتر از همیشه به سبک آمریکایی نزدیک می‌شود و مطابق این الگو به سمت تولید نفع‌گرایانه‌ پیش می‌رود، در حالی که اروپا همیشه به مبارزات سندیکاها و اتحادیه‌های کارگری برای عدالت اجتماعی عادت داشته‌است. در نتیجه این استحاله طبیعی‌ست که دچار یک بحران دیگر شود. در نهایت می‌توان مثال دولت را آورد که به سمت یک بوروکراسی مدرن هدایت شده‌است.

این بنیادگرایان در جست‌وجوی چه چیزی هستند؟ غایتی که در نظر دارند چیست؟

بنیادگرایی – از هر نوع آن – پاسخی‌ست به این نیست‌انگاری پسامدرنی که بشر امروز دچارش شده‌است. این جریان تلاش می‌کند ارزش‌های متافیزیکی جدیدی برای پیروان خود به وجود بیاورد تا به واسطه آن زندگی خود را توضیح دهند. از این رو فقط بحث "رستگاری" در میان نیست، بلکه بنیادگرایی واکنشی به نسبی‌گرایی بی‌حد و مرز نیز تلقی می‌شود. اما چرا بنیادگرایی در اروپا چنین اهمیتی پیدا کرده‌است؟ به این خاطر که نقش هنر و فلسفه در اروپای کنونی – و به طور کلی در غرب – کمتر شده‌است. تا چند دهه قبل، هنرمندان و فیلسوفانی بودند که نه تنها می‌خواستند با آفرینش‌های هنری و فلسفی خود انسان را از جامعه تک ساحتی نجات دهند، بلکه اکثر آنها به دنبال راه‌حل‌های سیاسی هم بودند. اما با بحرانی که اکنون فلسفه و هنر دچار آن شده‌است و با توجه به آن‌که ما روز به روز بیشتر به سمت نوعی هم‌اندیشی تطابقی حرکت می‌کنیم، به طور طبیعی تنها دستاویزی که برای مردم عادی می‌ماند، بنیادگرایی‌ست. این بنیادگرایی نیز نه تنها یک غایت‌گرایی دینی را ترویج می‌کند، بلکه یک فلسفه سیاسی هم در اختیار مردم می‌گذارد و به آنان می‌گوید که جامعه را چگونه باید اداره کرد. متاسفانه روشی هم که در پیش می‌گیرد، خشونت‌آمیز است.

و این بحران فلسفه و هنر ناشی از چیست؟

این بحران نتیجه یک بحران اجتماعی و ارزشی‌ بزرگ‌تر است. در حقیقت جامعه کنونی اروپا دچار بحران آموزش و پرورش شده‌است به این معنا که ارزش‌های تاریخی و فرهنگی جامعه به نسل جوان منتقل نمی‌شود. از این رو گسست‌های بسیار عمیقی در این جامعه وجود دارد که این گسست‌ها باعث می‌شود اروپای کنونی نتواند بر بحران‌های خویش فائق آید و نیز پرسش‌های اساسی انسان اروپایی امروز را پاسخ دهد، پرسش‌هایی نظیر این‌که هدف زندگی ما در اروپا چیست، اروپایی که خود را به عنوان واحدی فراملی در برابر آمریکا و کشورهای آسیایی مطرح کرده‌است چه معنایی دارد، چرا این اروپا باید دچار بحران‌های اقتصادی و بی‌کاری شود به طوری که در یکی از کشورهای آن مانند اسپانیا، نرخ بی‌کاری به 24 درصد برسد.

نژادپرستی امروز در اروپا نتیجه اعتلای بی‌معنایی و نسبی‌گرایی رایج در این جامعه است. اما همه دنبال کسی می‌گردند تا تقصیرها را گردن او بیندازند. نمونه، همین عامل کشتار نروژ است که مسلمانان را به عنوان مسببان بحران در اروپا معرفی می‌کند

اما در غیبت خلاقیت‌های فکری و هنری، مردم جامعه به جای آن‌که در اندیشه مسئولیت‌های خود و یافتن راه‌حلی برای مسائل باشند، تنها در جست‌وجوی لذت و راه‌هایی برای برآوردن امیال خود هستند. سیاست هم در این شرایط، به طور کلی در اختیار کسانی قرار گرفته‌است که پاسخی برای آینده اروپا ندارند. بنابراین، به قول ماکس وبر، اروپایی‌ها در یک "قفس آهنین" زندانی شده‌اند و نمی‌توانند از آن بگریزند.

مسئله‌ دیگر، پیوند میان بنیادگرایی مسیحی با نژادپرستی‌ است. در این‌باره می‌توان مورد آندرس برینگ برویک، عامل کشتار نروژ را مثال آورد. جایی خواندم که او خود را سردمدار جنگ صلیبی با مسلمانان نامیده‌‌است. چه مولفه‌هایی بنیادگرایی مسیحی و نژادپرستی را به هم پیوند می‌زند؟

نژادپرستی همیشه در فرهنگ اروپایی بوده‌ و در دوره‌های مختلف تاریخی تکرار شده‌است، مانند دوران اعتلای صنعتی یا دورانی که سرمایه‌داری شکل استعمار را به خود می‌گیرد. مثال بلژیکی‌ها یا هلندی‌ها را هم می‌توانیم بیاوریم که در دوران استعمار رفتارهای نژادپرستانه‌ای در برابر ملت‌های تحت استعمار خود داشتند. اما به نظرم یک تفاوت اساسی میان آن نژادپرستی با نژادپرستی امروز وجود دارد. برخلاف دوران استعمار، نژادپرستی امروز در اروپا نتیجه یک پروژه سیاسی روشن و عقلانی نیست. به همین خاطر هم این نژادپرستی صورتی فردی دارد و به صورت جسته و گریخته بروز پیدا می‌کند در حالی که پیش از این، نژادپرستی در سطح قوانین عمومی بود.

برخلاف دوران استعمار، نژادپرستی امروز در اروپا نتیجه یک پروژه سیاسی روشن و عقلانی نیست. به همین خاطر هم این نژادپرستی صورتی فردی دارد و به صورت جسته و گریخته بروز پیدا می‌کند

به نظرم نژادپرستی امروز در اروپا نیز نتیجه اعتلای بی‌معنایی و نسبی‌گرایی رایج در این جامعه است. با این حال در این جامعه همه دنبال کسی می‌گردند تا تقصیرها را گردن او بیندازند. نمونه، همین عامل کشتار نروژ است که مسلمانان را به عنوان مسببان این بحران معرفی می‌کند و می‌گوید که اگر بحران اقتصادی در اروپا وجود دارد به خاطر مهاجران مسلمان است و این ترتیب همه مسائل را ساده می‌کند. متاسفانه احزاب محافظه‌کار اروپایی هم به این باورها دامن می‌زنند و برای این‌که بخواهند رای بیاورند اسلام‌ستیزی را ترویج می‌کنند و این‌گونه مسائل را جلوه می‌دهند که مهاجران مسلمان جای اروپاییان را گرفته‌اند و عامل گسترش بی‌کاری‌ها و بحران‌های اقتصادی آنها هستند در حالی که این سخنان واقعیت ندارد. اتفاقا در اروپا همیشه تنوع و چندفرهنگی رواج داشته‌است و اکنون نژادپرستان و بنیادگرایان تلاش می‌کنند این واقعیت تاریخی را مخفی کنند و بر اصل تنوع دینی، تنوع فرهنگی و تنوع نژادی در اروپا سرپوش بگذارند. آنها می‌خواهند چنین القا کنند که اروپا فقط مسیحی‌ و یک‌دست است در صورتی که می‌دانیم اروپا فقط مسیحی نبوده‌است، بلکه مسلمان و یهودی هم بوده‌است. اسلام و یهودیت در اروپا شکل‌های مختلفی پیدا کرده‌اند. برای نمونه، اسلام آندلسی را داریم که نقش بسیار مهمی برای به وجود آمدن فرهنگ رنسانس در اروپا ایفا کرده‌است، اما بنیادگرایان مسیحی و نژادپرستان اروپایی همیشه بر این واقعیت پوشش می‌گذارند.

به احزاب محافظه‌کار اروپایی اشاره کردید. در سال‌های اخیر شاهد بوده‌ایم که این احزاب با اقبال بیشتری در جامعه اروپایی مواجه هستند به طوری که در اکثریت قریب به اتفاق انتخابات‌ها توانسته‌اند رقبای چپ‌گرای خود را شکست دهند. دلیل آن چیست؟

یکی از دلایل آن، کم‌کاری احزاب چپ است که برای دوره‌ای، به‌خصوص دهه 1930 یا دوران بعد از جنگ جهانی دوم، اقبال بیشتری در میان مردم اروپا یافتند چرا که هم از رهبری عقلانی‌تری برخوردار بودند و هم ارزش‌های مشخص‌تری داشتند، اما امروز چیزی به نام حزب چپ‌گرای اروپایی وجود ندارد که تفاوتی با احزاب لیبرال داشته باشد. در حقیقت همان ارزش‌ها را فقط به اسم حزب سوسیالیست فرانسه یا آلمان تبلیغ می‌کنند. بنابراین از نظر رای‌دهندگان اروپایی، این احزاب، همگی شبیه یکدیگر هستند.

روحیه اروپایی به خاطر بحران‌های اقتصادی، محافظه‌کارتر از قبل شده‌است. به یک معنا، ارزش‌های اقتصادی در این جامعه اهمیتی به مراتب بیشتر از ارزش‌های سیاسی و فکری و فلسفی پیدا کرده‌اند همان‌طور که فردگرایی لذت‌جویانه نیز مهم‌تر از فردگرایی دموکراتیک شده‌است

اما دو مسئله دیگر نیز وجود دارد که باعث می‌شود محافظه‌کاری در اروپا رشد کند.

یکی این‌که روحیه اروپایی به خاطر بحران‌های اقتصادی، محافظه‌کارتر از قبل شده‌است. به یک معنا، ارزش‌های اقتصادی در این جامعه اهمیتی به مراتب بیشتر از ارزش‌های سیاسی و فکری و فلسفی پیدا کرده‌اند همان‌طور که فردگرایی لذت‌جویانه نیز مهم‌تر از فردگرایی دموکراتیک شده‌است. در نتیجه اکثریت جامعه‌ای که در پی این ارزش‌هاست به احزاب محافظه‌کار رای می‌دهد.

دلیل دوم اما تقویت روحیه نژادپرستی با دامن زدن به این باور اشتباه است که مهاجران و مسلمانان، عامل همه بحران‌های اقتصادی و اجتماعی در اروپا هستند. در این میان احزاب محافظه‌کار که بیشتر از دیگر احزاب این نوع مباحث را مطرح می‌کنند، رای بیشتری نیز می‌آورند. در حقیقت، مردم عادی تحت تاثیر آنها فکر می‌کنند اگر بی‌کار هستند به این خاطر است که آن مسلمان مهاجر کار او را تصاحب کرده‌است یا این‌که اگر مهاجران و مسلمانان را از اروپا بیرون کنند، اقتصاد اروپا دوباره رونق می‌گیرد. این مباحث دیگر جزو منشور احزاب محافظه‌کار اروپا شده‌است.

پس به عبارتی می‌توان گفت، انتخاب این احزاب به معنای تقویت بنیادگرایی دینی در اروپاست. درست است؟

نه، الزاما چنین نیست چرا که همه این احزاب دنباله‌روی بنیادگرایی مسیحی نیستند. در حقیقت برخی از محافظه‌کاران در مقایسه با اعضای احزاب چپ سنتی مثل حزب کمونیست یا سوسیالیست در اروپا، بیشتر ارزش‌های نژادپرستانه و بنیادگرایانه را تبلیغ می‌کنند. اما به نظرم مسئله اصلی این است که در این احزاب با یک‌سری بوروکرات و یک منطق بوروکراسی روبه‌رو هستیم که مهم‌ترین ارزش برای آنها به قدرت رسیدن است و برای این‌که بتوانند به قدرت برسند، در عمل افکار ساده‌نگرانه را ترویج می‌کنندتا افکار فلسفی‌تر.

بازداشت دوباره اسلام‌گرایان تندرو در فرانسه

Wed, 04 Apr 2012 12:50:13 +0000

پليس فرانسه در دور جديد اقدامات خود عليه مظنونان اسلام‌گرا، صبح امروز ۱۰ تن ديگر از آنان را دستگير کرد.

به گزارش خبرگزاری فرانسه، بازداشت‌های امروز، چهارشنبه ۱۶ فروردين‌ماه (چهارم آوريل) در شهرهای مارسی و روبيکس و مناطقی از جنوب و جنوب غربی اين کشور رخ داده‌است.

اين دومين بار در طول يک هفته اخير است که پليس فرانسه به بازداشت گسترده اسلام‌گرايان افراطی اقدام می‌کند.

پيش از اين، روز جمعه گذشته ۳۰ مارس، ۱۹ نفر از اسلام‌گرايانی که پليس به آن‌ها مظنون بود، طی عمليات‌ جداگانه‌ای دستگير شده بودند که در نهايت، ۱۳ نفر از آنان به اعمال مجرمانه متهم شدند.

اتهام بازداشت‌شدگان هفته گذشته ارتباط و تبانی با سازمان‌های تروريستی و در اختيار داشتن و حمل غير مجاز اسلحه عنوان شده‌است.

۹ نفر از اين تعداد، از جمله محمد أشملان، رهبر گروه فورسان آليزا به‌دستور مقامات در بازداشت نگه داشته شده‌اند

برخی از آن‌ها اعضای گروه افراط‌گرای سلفی "فورسان آليزا" (Forsane Alizza) هستند که فعاليت‌های آن غيرقانونی اعلام شده‌است.

۹ نفر از اين تعداد، از جمله محمد أشملان، رهبر گروه فورسان آليزا به‌دستور مقامات در بازداشت نگه داشته شده‌اند و پليس کماکان اتهامات منتسب به آنان، مانند برنامه‌ريزی برای ربودن يک قاضی را بررسی می‌کند.

پس از رويدادهای ماه گذشته در شهر تولوز، مقامات فرانسه تعهد داده‌اند که از اين پس نظارت و سخت‌گيری بيشتری بر فعاليت‌های اسلام‌گرايان افراطی داشته باشند.

ماه گذشته محمد مراح، اسلام‌گرای تندرو سه دانش آموز و يک خاخام يهودی را در شهر تولوز به قتل رساند.

او پيش از آن نيز سه سرباز ارتش فرانسه را که تباری غيرفرانسوی داشتند، کشته بود.

اين کشتارها به‌منزله شوکی بود به جامعه فرانسوی که در ميان کشورهای اروپايی بيشترين جمعيت مسلمان را دارد.

تحليل‌گران همچنين از تأثير اين رخدادها بر انتخابات رياست جمهوری پيش روی در فرانسه نوشته‌اند.

بر اين اساس،‌ بحث امنيت به يکی از مهم‌‌ترين چالش‌های نيکلای سارکوزی در رقابت با کانديداها تبديل شده‌است و به‌نظر می‌رسد که فاصله سارکوزی با رقيب اصلی خود، فرانسيس هولاند کمتر می‌شود.

بازداشت گسترده اسلام‌گرايان در فرانسه

Fri, 30 Mar 2012 09:04:24 +0000

نیکلای سارکوزی، رئیس جمهور فرانسه اعلام کرد که پلیس این کشور ۱۹ اسلام‌گرا مظنون را بامداد امروز در عملیات‌ جداگانه‌ای بازداشت کرد.

به گزارش بی‌بی‌سی جهان، بیشتر این بازداشت‌ها در تولوز، شهر محل سکونت محمد مراح رخ داده و در جریان آن پلیس فرانسه تعدادی سلاح کشف کرده ‌است.

محمد مراح، عامل کشتار هفت شهروند فرانسوی، که خود روز ۲۲ مارس در درگیری با پلیس کشته شد، روز پنج‌شنبه در شهر تولوز به خاک سپرده شد.

پلیس فرانسه در صدد یافتن سرنخی از همدستان احتمالی مراح ‌است، اما منابع آگاه می‌گویند که عملیات‌ امروز صبح ارتباط مستقیمی با ماجرای مراح ندارد.

عبدالقادر مراح، برادر محمد مراح متهم به کمک رساندن به او است و پلیس در جست‌وجوی شخص سومی است که گفته می‌شود در این ماجرا دخیل بوده‌است.

نیکلای سارکوزی گفت بازداشت اسلام‌گرایان تندرویی که به آنان مظنون هستند، ادامه خواهد یافت

عملیات‌ امروز صبح را سازمان اطلاعات داخلی فرانسه (DCRI) به همراه گروهی از کماندوهای پلیس انجام داده‌اند.

بیشتر این عملیات‌ در شهر تولوز و به‌ویژه محله میرالی صورت گرفته‌اند اما برخی دیگر از آن‌ها نیز در شهر نانت بوده‌است، جایی که گمان می‌رود مرکز گروه "فورسان آلیزا" (Forsane Alizza) است.

"فورسان آلیزا" گروهی متشکل از سلفی‌هاست که وزارت امور داخلی فرانسه آن را منحل کرده ‌است با این حال گفته می‌شود که محمد مراح از طریق این گروه‌ها با برخی از رسانه‌های فرانسوی ارتباط برقرار کرده ‌است.

دیگر بازداشت‌ها نیز در شهرهای لیون، پاریس، مارسی و نیس رخ داده‌است.

مقام‌های پلیس به خبرگزاری فرانسه گفته‌اند که در جریان این بازداشت‌ها تعدادی سلاح از جمله کلاشینکف کشف شده ‌است.

نیکلای سارکوزی امروز در این ارتباط به یکی از شبکه‌های رادیویی گفت بازداشت اسلام‌گرایان تندرویی که به آنان مظنون هستند، ادامه خواهد یافت.

او افزود: "باید متوجه باشید که رخدادهای تولوز و مونتابان چه آسیبی به کشور ما وارد آورد. این آسیب روحی و روانی را تا حدودی می‌توان شبیه آسیب‌هایی دانست که حادثه ۱۱ سپتامبر بر جامعه آمریکا وارد کرد."

ويدئوی کشتار تولوز به شبکه الجزيره رسيد

Tue, 27 Mar 2012 09:36:05 +0000

پليس فرانسه می‌گويد، ويدئويی که محمد مراح، عامل کشتار شهر تولوز، از اقدام خونين خود تهيه کرده‌ به شبکه تلويزيونی الجزيره در پاريس ارسال شده‌ است.

به گزارش رويترز، مسئولان اين شبکه بسته‌ای دريافت کرده‌اند که شامل تصاوير ويدئويی اين رخداد است در حالی که اين تصاوير با سرودهای حماسی اسلامی همراه شده‌ است.

اين خبر را يکی از کارکنان الجزيره که با رويترز ارتباط دارد، تأييد می‌کند.

بسته ياد شده، تاريخ چهارشنبه ۲۱ مارس را بر خود دارد، روزی که پليس فرانسه، محمد مراح را در آپارتمان او واقع در شهر جنوبی تولوز به دام انداخت. محاصره پليس چيزی حدود ۳۰ ساعت به طول انجاميد تا در نهايت، اين اسلام‌گرای جوان کشته شد.

مأموران تحقيق درصددند کشف کنند که خود محمد مراح اين بسته ويدئو را پست کرده‌ يا اين که يکی از همدستان او اقدام به اين کار کرده است

اکنون مأموران تحقيق درصددند کشف کنند که خود محمد مراح اين بسته را سه‌شنبه شب پست کرده‌ يا اين که يکی از همدستان او در صبح چهارشنبه اقدام به اين کار کرده است.

عبدالقادر مراح، برادر بزرگ‌تر محمد مراح، يکی از مظنونان در رابطه با اين واقعه است و اکنون به اتهام مشارکت در قتل و تروريسم در بازداشت به‌سر می‌برد. عبدالقادر اين اتهام را رد می‌کند و می‌گويد که از نقشه برادر خود هيچ اطلاعی نداشته‌ است.

محمد مراح ۲۴ ساله، روز دوشنبه ۱۹ مارس با تيراندازی مقابل يک مدرسه يهوديان در شهر تولوز، سه کودک خردسال و يک روحانی يهودی را به قتل رساند.

او همچنين مسئول قتل سه عضو ارتش فرانسه هم است که تبار آن‌ها به کشورهای شمال آفريقا بازمی‌گردد.

مراح که گفته از القاعده الهام گرفته‌‌است، اتهام قتل اين هفت تن را پذيرفته بود. پيش از اين نيز اعلام شده بود که محمد مراح از اقدامات خود فيلم تهيه‌کرده‌ است.

اسلام هراسی در جامعه فرانسه

Fri, 23 Mar 2012 15:51:00 +0000

گفت‌وگو با دکتر جلال ایجادی استاد دانشگاه

ایرج ادیب زاده

شب بی‌پایان شهر تولوز در جنوب غربی فرانسه سرانجام پس از ۳۵ ساعت درگیری به پایان رسید. محمد مراح ۲۳ ساله مظنون شماره یک تیراندازی به کودکان یک مدرسه‌ یهودی در تولوز و ترور سه سرباز چترباز فرانسوی در مونتوبان نزدیکی تولوز که در خانه‌ خود در محاصره‌ پلیس ضد تروریست فرانسه قرار داشت، پس از ۳۵ ساعت مقاومت و تیراندازی در برابر پلیس، کشته شد.

"محمد مراح"، مظنون به قتل هفت نفر در تولوز و مونتوبان ؛ جهادگر اسلامی، الجزایری‌تبار و فرانسوی، عضو القاعده - به گفته‌ خودش- که با جریان سلفی‌ها در اروپا ارتباط داشت ، صافکار اتومبیل که چند ماه بی‌کار بود، بعد از سفر به پاکستان و افغانستان مدتی در اردوگاه‌های طالبان تعلیمات نظامی دید. یک‌بار در قندهار بازداشت شد، اما همراه گروهی از زندانیان از زندان قندهار گریخت و در بازگشت به فرانسه تحت نظر نیروهای امنیتی بود یک‌بار نیز در سال دوهزار وهفت به جرم دزدی به زندان افتاده بود.

طی ده روز محمد مراح با اسلحه‌ خودکار و موتورسیکلت ترورهای خود را انجام داد – ازبرخی از ترورها و قربانیان هم فیلم گرفت - و یک روز پس از تیراندازی به سوی کودکان مدرسه‌ یهودیان، در تولوز و کنترل بیش از هفت هزار مکالمه تلفنی از سوی پلیس و آی.پی ایترنت‌ها، مورد تعقیب قرار گرفت.

پلیس فرانسه با کنترل آی‌.پی اینترنت برادر مراح متوجه شد که "ایمان ابن زیاتی" سرباز مسلمان فرانسوی که برای فروش موتورسیکلت خود آگهی کرده و نوشته بود که نظامی است، روی اینترنت برادر مراح ردیابی شده، در پانزده مارس کشته شد.

خانه محمد مراح و خانواده اش شناسایی شد . ساعت ۳:۱۰ دقیقه بامداد چهارشنبه پلیس ضد تروریست می‌خواست وارد خانه‌‌اش شود که با تیراندازی او روبه‌رو شد. پلیس اندکی عقب نشست و تمام ساختمان و منطقه را محاصره کرد.

طی ده روز محمد مراح با اسلحه‌ خودکار و موتورسیکلت ترورهای خود را انجام داد. ازبرخی از ترورها و قربانیان هم فیلم گرفت و یکروز پس از تیراندازی به سوی کودکان مدرسه‌ یهودیان از سوی پلیس مورد تعقیب قرار گرفت

بامداد همان روز محمد مراح یک کلت خود را از پنجره به پلیس داد و یک تاکی واکی گرفت برای گفت‌وگو و گفت شام‌گاه همان روز تسلیم می‌شود . با این حال چند بار تغییر عقیده داد و حاضر به تسلیم نشد. در ساعت ۲۲ شب چهارشنبه به کلی گفت‌وگوی پلیس با او قطع شد.

سرانجام پس از ۳۵ ساعت جدال، در حالی که محمد مراح حاضر به تسلیم شدن نبود، در ساعت ۱۱:۳۰ دقیقه بامداد پنج‌شنبه صدای تیراندازی شدیدی شنیده شد. پلیس وارد خانه‌ او شد . او که در حمام خانه‌اش سنگر گرفته بود، با در دست داشتن اسلحه خودکار " یوزی" بیرون آمد و قصد فرار از پنجره را داشت که با شلیک پلیس کشته شد.

سه پلیس نیز در این حادثه زخمی شدند. در حالی که نیروهای ویژه پلیس خانه مراح را در محاصره داشتند، در مونتوبان در نزدیکی تولوز آخرین ادای احترام به اجساد سه سرباز چترباز فرانسوی در حضور رئیس جمهوری فرانسه برگزار شد. اجساد کودکان یهودی و خاخام یهودی نیز در اسراییل به خاک سپرده شد.

این رویدادها نگرانی شدید فرانسویان از اسلامگرایان را افزایش داده ؛ یک دختر جوان به تلویزیون فرانسه می گوید: "دوباره این اسلام است که ضربه می‌زند." اما جامعه مسلمانان تلاش دارند که حساب خود را با مسلمانان افراطی جدا کنند .

محمد مراح که بود؟ چرا به چنین ترورهایی دست زد که سرانجام جان گروهی را گرفت و جان خودش را نیز در این راه از دست داد؟ رویدادی که فرانسویان را شوکه کرد و نیز جامعه‌ مسلمان و یهودیان این کشور را.

از آقای جلال ایجادی استاد دانشگاه در پاریس تحلیل‌شان را درباره‌ این رویداد پرسیدم.

نکته‌ اول این که جامعه‌ فرانسه یک جامعه‌ حساس است. در جامعه‌ ایران، متأسفانه آن‌چنان تروریسم حاکم است و همیشه تجربه می‌شود که شاید مردم یک‌مقدار پادزهر دیده باشند و حساسیت‌های لازم وجود نداشته باشد. ولی در اینجا تمامی رسانه‌ها و مردم نسبت به این واقعه‌ که یک واقعه تراژیک است، حساسیت داشتند و بناگزیر واکنش نشان می‌دهند و این، کل جامعه را به شکل حادی مشوش می‌کند.

نکته‌ بعدی این که من فکر می‌کنم ما این پدیده را بدون ارتباط با مکانیزم و روندهای تروریستی و ایدئولوژی‌های تروریستی که در جهان وجود دارند، نمی‌توانیم ارزیابی کنیم.

همان‌طور که شاهد بودیم این فرد خود از مسلمانان بسیار فناتیک ، واپس‌گرا، تندرو و همچنین تروریستی بود که چندین سال هم به افغانستان رفته بود. این نکته را باید توضیح داد که طبعاً تمامی مسلمانان این‌گونه نیستند و اکثریت مسلمانان در جهان آدمهای صلح‌طلب و آرامی هستند، اما افرادی که دست به چنین اقداماتی می‌زنند، ایده‌ها و افکارشان الهام گرفته از یک ایدئولوژی و بنیاد گرایی مذهبی است که در واقع این ایدئولوژی در تضاد با دنیای غرب، دموکراسی و در تضاد با هر یک از معیارهای انسانی‌ امروز ما است.

بنابراین این فرد که شکست‌های گوناگونی نیز در زندگی خود داشته، در روند حرکت فکری خودش طمعه‌ این مکانیزم بنیادگرایی شدید شده و دست به چنین اقدامی زده است.

قدرت این شبکه‌های تروریستی بیشتر به‌خاطر عمل کردن در خفاست و چون در خفا عمل می‌کنند، پلیس همیشه نمی‌تواند توانایی مقابله با آنها را داشته باشد

باید در نظر داشت که در جامعه‌ فرانسه، ما با این واقعیت مواجه‌‌ایم که برخی از مغربی‌ها، به دلیل گذشته‌ استعماری که با فرانسه داشته اند و از سوی دیگر محرومیت‌هایی که امروز دارند نیز شبکه‌های رادیکال فناتیکی که وجود دارد، امروز آماده‌اند که وارد عملیاتی چنین، شوند و و بتوانند به این ترتیب کینه و بغض‌شان نسبت به جامعه‌ فرانسه را [تللافی کنند.]

آقای دکتر ایجادی می‌بینیم که محمد مراح تا آخرین لحظه مقاومت می‌کند، تیراندازی می‌کند و حاضر نیست تسلیم شود و زنده دستگیر شود. فکر می‌کنید که اگر او زنده دستگیر می‌شد، می‌توانست اطلاعات زیادی راجع به این هسته‌های القاعده به‌ویژه در اروپا و در فرانسه ارائه دهد؟

البته این احتمالش هست. اما همان‌طور که روحیه این فرد نشان می‌دهد، او خودش را آماده کرده بود تا از طریق اقدامی فدایی‌گونه، خودش را نابود کند و به دست - به اصطلاح خودش دشمن - ندهد.

ولی به‌هرحال احتمال داشت که [ در صورت زنده دستگیر شدن] باز بتواند به اطلاعات بیشتری دهد. من فکر می‌کنم که امروز با اقداماتی که پلیس فرانسه کرده، گرچه اینجاوآنجا نسبت به روند کارش انتقادهایی شنیده می‌شود، ولی با توجه به اطلاعات گوناگونی که پیدا شده و از سوی دیگر از طریق خانواده‌‌ این فرد و برادرش که ظاهراً او هم به‌نوعی نقشی در این زمینه‌ها داشته، امروز این امکان هست که اطلاعات دقیق‌تری نسبت به شبکه‌هایی که دراین رابطه فعال‌اند، کسب کرد.

به‌هرحال همیشه این مسئله وجود دارد که بخشی از حرکت‌ این شبکه‌ها بیرونی‌ و قابل تعقیب کردن است. اگرچه قدرت این شبکه‌های تروریستی بیشتر به‌خاطر عمل کردن در خفاست و چون در خفا عمل می‌کنند، پلیس همیشه نمی‌تواند توانایی مقابله با آنها را داشته باشد و چون پلیس نمی‌تواند با اقدام پیشگیرانه‌ای آنها را از قبل مورد بررسی قرار دهد، بنابراین غافلگیر می‌شود.

این است که باید دید نتایج این عمل در اقدامات بعدی پلیس چه خواهد بود و مثلا در دستگیری افراد دیگر، به چه‌ترتیبی به جلو خواهد رفت.

و پرسش پایانی آقای دکتر ایجادی این است که این رویداد و این مسائلی که طی این ده روز در فرانسه پیش آمده، چه تأثیری در کارزار انتخابات ریاست جمهوری می‌گذارد که نزدیک به یک‌ماه دیگر در فرانسه برگزار می‌شود؟

همان طور که می‌دانیم این واقعه، رویدادی بود که مجموعه بخش‌های جامعه فرانسه را به نگرانی انداخت و از آنجا که چهار نفر یهودی مستقیماً مورد هدف این فرد تروریست بودند، جامعه یهودیان فرانسه بسیار در این زمینه اندوهگین شده‌اند.

دکتر ایجادی: نامزدهای انتخابات آینده ریاست جمهوری فرانسه دارند از احساسات تراژیکی که به‌وجود آمده سوء استفده می‌کنند و به جای پرداختن به مسسائل اساسی جامعه مثل بی‌کاری و مسکن و مسائل اجتماعی و فرهنگی، با نگاه تبلیغاتی به این ترورها، سعی دارند وزنه سیاسی خود را تقویت کنند

در شرایط انتخابات، اقدام اول این بود که از این واقعه سوءاستفاده نشود و به شکل تبلیغاتی استفاده نشود و حرکت پلیس و حرکت تحقیقاتی، بتواند به شکل آرام صورت گیرد.

ولی برخلاف این تمایل ابتدایی، به‌هرحال به‌ویژه بین کاندیداهای اصلی ازجمله آقای سارکوزی و حتی آقای فرانسواز اولاند سعی شده که به نحوی در این ارتباط تصویری ارائه دهند یا تعهدی دهند که نسبت به این امر حساسیت دارند و نسبت به تروریست نمی‌توانند کوتاهی داشته باشند و نوعی مجادله به ‌وجود آمده است.

مثلا آقای سارکوزی گفته که بخش‌های دیگر جامعه سیاسی فرانسه واکنش مناسبی نداشته است. این جزو مجادله های این مرحله است.

یعنی از احساساتی که امروز به‌وجود آمده، به نحوی دارد استفاده می‌شود و من فکر می‌کنم که منش صحیح و درستی نیست. مهم این است که این مساله به‌عنوان یک مساله‌‌ ملی و حتی به‌عنوان مساله‌ بین‌المللی تلقی شود.

کارزار های انتخابات باید در زمینه‌های اصلی که مربوط به جامعه است، متمرکز شود. مثل مسئله‌ اقتصاد، بی‌کاری، فرهنگ، مسائل مربوط به مسکن و غیره.

ولی جدا از این خواست و تمایل، واقعیت این است که از این واقعه‌ تراژیک و اندوه‌بار با نگاه‌های تبلیغاتی در حوزه‌ انتخابات استفاده می‌شود که نامزدها بتوانند وزنه‌ خودشان را در انتخابات آینده فرانسه تقویت کنند.

متهم به قتل دانش‌آموزان يهودی در تولوز کشته شد

Thu, 22 Mar 2012 13:45:54 +0000

کلود گئان، وزير کشور فرانسه اعلام کرد محمد مراح، عامل کشتار سه دانش‌آموز يهودی که چندين ساعت در محاصره پليس اين کشور قرار داشت، سرانجام کشته شد.

به گزارش آسوشيتدپرس، امروز پنج‌شنبه سوم فروردين‌ماه، محمد مراح فردی که گفته می‌شد در حملات مسلحانه جداگانه در تولوز و مونتوبان (جنوب غرب فرانسه)، سه کودک دانش‌آموز يهودی و يک روحانی يهودی، و همچنين سه نظامی آفريقايی‌تبار ارتش فرانسه را به قتل رسانده، پس از ساعت‌ها مقاومت کشته شد.

محمد مراح از چهارشنبه ساعت سه بامداد در آپارتمان خود پناه گرفته بود و در محاصره پليس فرانسه قرار داشت.

کلود گئان، وزير کشور فرانسه امروز گفت مراح که خود را در حمام آپارتمان پنهان کرده و از آن‌جا به سوی مأموران ويژه تيراندازی می‌کرد پس از ۳۰ ساعت، پيش از ظهر امروز کشته شد.

وزير کشور فرانسه گفت محمد مراح در آخرين تماسی که غروب چهارشنبه گرفت اعلام کرد قصد ندارد تسليم شود

بنا به اين گزارش در ساعت ۱۱ و ۳۰ دقيقه امروز به‌مدت پنج دقيقه صدای شليک و انفجار از اين ساختمان به‌گوش می‌رسيد.

به گفته وزير کشور فرانسه محمد مراح ۲۴ ساله در حالی که در دست خود اسلحه داشت، در حين تيراندازی، از پنجره حمام بيرون پريد و جان سپرد.

کلود گئان با بيان اين‌که در اين عمليات دو تن از نيروهای پليس زخمی شدند، افزود اين مظنون به قتل در آخرين تماسی که غروب چهارشنبه گرفت اعلام کرد قصد ندارد تسليم شود و در صورت حمله به وی به‌سوی مأموران شليک خواهد کرد.

نيروی ويژه پليس فرانسه با تشخيص خطرناک بودن محمد مراح بامداد امروز تصميم گرفت وی را زنده دستگير کند.

به گفته مقام‌های فرانسوی، محمد مراح که فرانسوی الجزايری‌تبار است پيش از اين به آن‌ها گفته بود که با القاعده همکاری داشته است.

بنا به اين گفته‌ها وی چندين بار در اردوگاه‌های آموزش نظامی واقع در مرز افغانستان و پاکستان حضور داشته و تعليم ديده بود.

محمد مراح گفته بود دانش‌آموزان يهودی را به تلافی کشته شدن کودکان فلسطينی به قتل رسانده و قتل ارتشيان فرانسوی نيز انتقام از مداخله نظامی فرانسه در افغانستان دانسته بود.

برپايه اين سخنان وی قصد داشت با شناسايی يک نظامی و دو مأمور پليس، آن‌ها را نيز به‌قتل برساند.