آرش حجازی

قتل ندا آقاسلطان: بازتاب «۴۷ ثانیه» در رسانه‌های سوئد

Wed, 04 Jul 2012 00:22:44 +0000

بازتاب «۴۷ ثانیه» (The Gaze of the Gazelle) نوشته آرش حجازی در رسانه‌های سوئد

فرشید فاریابی

فرشید فاریابی- ترجمه کتاب «۴۷ ثانیه» نوشته آرش حجازی به سوئدی، مورد استقبال گسترده رسانه‌ها و منتقدان کتاب در سوئد قرار گرفت. این کتاب که روایت آرش حجازی، پزشک مترجم، نویسنده و مدیر انتشارات کاروان از هنگام تیر خوردن ندا آقا سلطان در رویدادهای پس از انتخابات ۱۳۸۸در تهران است، پیش از این به زبان‌های انگلیسی، ایتالیایی و آلمانی منتشر شده است و آن‌گونه که خود نویسنده می‌گوید به‌زودی ترجمه آن به زبان هندی هم به بازار خواهد آمد.

آرش حجازی در سایت شخصی‌اش به مناسبت سومین سالگرد جنبش سبز در روایتی کوتاه از حادثه، به نقش تازه‌ای که به او تحمیل شده، اشاره کرده است.

او می‌نویسد:" دیگر نه ناشر بودم، نه نویسنده، و نه پزشک. سرنوشت نقش تازه‌ای برایم رقم زده بود. از آن روز به بعد «شاهد» بودم. تمام آن چیزهایی که تا چند روز قبلش مرا تعریف می‌کرد، در کمتر از چند روز از من گرفته شد. ضربه مهلکی بود، اما سعی کردم سزاوار نقش تازه‌ام باشم. نمی‌دانم این نقش چه تأثیری در تاریخ یا در عدالت داشت، اما باعث شد به ریشه‌های خودم برگردم، از حبابی که در آن حبس شده بودم بیرون بیایم و در اعماق وجودم نقب بزنم تا خود راستینم را پیدا کنم. هنوز هم در سفرم." (ر. ک به سایت آرش حجازی)

آرش حجازی، نویسنده و مترجم

واکنش رسانه‌های سوئد به انتشار این کتاب، طی ماه‌های گذشته چنان گسترده بود که به جرأت می‌توان ادعا کرد تمام رسانه‌های معتبر مطلب و گزارش، دیدگاه و تحلیلی درباره این کتاب و نویسنده آن منتشر کردند.

تازه‌ترین واکنش رسانه‌ای در سوئد که می‌توان آن را مقارن با سومین سالگرد جنبش سبز و روی دادن حادثه اصلی این داستان دانست ،گفت‌وگوی کانال معتبر آموزشی تلویزیون سوئد (UR) با آرش حجازی است که توسط چهره سرشناس سیاسی – اجتماعی سوئدی "بِنگت وِستر بَری" (Bengt Westerberg) انجام شد. شاید بتوان این برنامه را یکی از شاخص‌ترین بازتاب‌های رسانه‌ای درباره این کتاب دانست.

بِنگت وِستر بَری در حال حاضر رییس سازمان صلیب سرخ سوئد و قائم مقام جهانی این سازمان در ژنو است. وی بین سال‌های ۱۹۹۱ تا ۱۹۹۴ قائم مقام نخست‌وزیر سوئد بود.

این گفت‌وگو از مجموعه تلویزیونی " یک کتاب، یک نویسنده"، در چند نوبت طی روزهای ۲۹ و ۳۰ ژوئن از کانال سراسری تلویزیون سوئد پخش شد و تا سوم اکتبر سال جاری در سایت تلوزیون آموزشی سوئد در دسترس خواهد بود. (ر. ک به گفت‌و‌گو با آرش حجازی در برنامه "یک کتاب، یک نویسنده)

در ماه‌های مارس و فوریه ۲۰۱۲ شبکه‌های مختلف رادیو سوئد از جمله بخش اخبار فرهنگی کانال یک (P1 KULTURNYTT ) و برنامه استودیو یک (STUDIO ETT) کتاب «۴۷ ثانیه» را مورد توجه قرار دادند.

«۴۷ ثانیه» نوشته آرش حجازی به سوئدی

"استودیو یک" در یک گزارش رادیویی، روایتی دقیق از حادثه‌ای که به مرگ ندا آقا سلطان انجامید و رویدادهای پس از کودتای انتخاباتی سال ۲۰۰۹ ارائه کرد و بخش‌هایی از گفت‌وگویش با آرش حجازی را به زبان انگلیسی در لابلای گزارش پخش کرد. در بخشی از گزارش رادیو سوئد شرایط کنونی ایران پس از سه سال از جنبش سبز مورد توجه قرار گرفت. در این میان مخالفت آرش حجازی با تحریم‌های گسترده علیه ایران نکته قابل توجه این گزارش است.

شاهد قتل ندا آقا سلطان در پاسخ به گزارشگر رادیو سوئد بر این موضوع تأکید کرد که روش رویارویی جهان و غرب با ایران نتیجه‌بخش نخواهد بود؛ تحریم‌ها مردم را تحت فشار قرار داده و دولتمردان حاکم بر ایران همیشه به منابع مالی دسترسی دارند.

سایت‌های این برنامه‌ها علاوه بر گزارش رادیویی خلاصه‌ای از محتوای گزارش را هم منتشر کرده‌اند.

روزنامه‌های پر تیراز اکسپرسن ( EXPRESSEN)، یوتبوری پستن( Gp.se) ،اس . و . د(SVD) و داگنز نیهتر (DN.se ) و بسیاری از هفته‌نامه‌ها و مجلات و سایت‌های تخصصی ادبیات، فرهنگ و کتاب در سوئد این کتاب و داستان آن را در مقالاتی مورد توجه قرار داد‌ه‌اند. یکی از تازه‌ترین گزارش‌های منتشر شده درباره «۴۷ ثانیه»، گزارش روزنامه یوتبوری پستن است، که هفدهم ژوئن به قلم لیزا آلگویست (Lisa Ahlqvist ) منتشر شد.

فروش اینترنتی «۴۷ ثانیه» به قلم آرش حجازی در سوئد در کنار فروش سنتی در کتاب‌فروشی‌ها، کمک بزرگی به توزیع آن در سراسر سوئد و علاقمندان به تاریخ معاصر ایران کرده است.

در همین زمینه:

::قتل ندا و سرنوشت کیخسرو،دفتر خاک، رادیو زمانه::

پائولو کوئیلو به فساد و راهزنی معنوی متهم شد

Fri, 04 Feb 2011 11:35:51 +0000

رئیس مؤسسه علمی فرهنگی «بهداشت معنوی»، آثار پائولو کوئیلو، را ناسالم و فاسد و بیمار خواند و این نویسنده را به راهزنی معنوی متهم کرد و خواستار ممنوعیت آثار او در ایران شد.

به گزارش بخش فرهنگی رادیو زمانه، پس از آن‌که سیدمحمد حسینی، وزیر ارشاد در سخنانی چندین بار به تأکید اعلام کرد که آثار پائولو کوئیلو، نویسنده نامدار برزیلی در ایران ممنوع‌الانتشار اعلام نشده، اکنون خبرگزاری فارس که به رویکردهای جانبدارانه و امنیتی – اطلاعاتی شهرت دارد، با شخصی به نام حمید رضا مظاهری سیف، که به عنوان حجت‌الاسلام و رئیس مؤسسه «علمی و فرهنگی بهداشت معنوی» معرفی شده، گفت‌وگویی انجام داده است.

در این گفت‌وگو مظاهری سیف به شدت به پائولو کوئیلو تاخته و او را به «فساد، جنون و راهزنی معنوی» متهم کرده و از مسئولان فرهنگی کشور خواسته که شهامت داشته باشند و انتشار آثار این نویسنده عام‌پسند برزیلی را که در سراسر جهان میلیون‌ها خواننده دارد ممنوع اعلام کنند.

مظاهری سیف در آغاز این گفت‌وگو، آرش حجازی، مدیر سابق انتشارات کاروان و مترجم رسمی آثار کوئیلو را به قتل و جنایت و اقدام علیه امنیت ملی متهم کرد و گفت: «مشكل ما با پائولو كوئیلو این نبود كه خیانت‌كاران به مملكت پای او و آثار او را به كشور ما باز كردند. كسانی در دولت‌های گذشته كه مسئولیتی داشتند ایشان را به كشور آوردند و پس از چندی مشخص شد كه ایادی استكبار در كشور و خدمتگزاران دشمنان این ملت بودند. مشكل ما خود پائولو كوئیلو و آثار پائولو كوئیلو است.»

وی در ادامه گفت‌وگویش با فارس، کوئیلو را یک معتاد به مشروبات الکلی خواند و با توجه به سویه اعترافی آثار کوئیلو گفت زندگی این نویسنده در آثارش جریان دارد.

او گفت: «كوئیلو كسی است كه خودش هم تحمل خودش را ندارد. اگر كسی آثار او را كنار هم قرار دهد و بررسی كند، به‌وضوح می‌فهمد كه برآمده از یك ذهن ناآرام، قلب ناسالم و روح بیمار هستند كه در آثارش جلوه كرده است.»

مظاهری سیف در ادامه به‌طور غیرمستقیم به توانایی پائولو کوئیلو در برقرار کردن ارتباط عاطفی با خوانندگان آثارش اشاره کرد و گفت: «بدون شك اگر كسی با آثار كوئیلو انس بگیرد، به‌تدریج این مشكلات در او هم پدیدار خواهد بود.»

سپس حمیدرضا مظاهری سیف که ظاهراً آثاری هم در تبیین عرفان اسلامی نوشته است، به سویه عرفانی آثار کوئیلو اشاره کرد و گفت: «درباره آثار كوئیلو باید گفت كه مسایل غیراخلاقی در رمان‌ها و داستان‌های منتشر شده از این نویسنده به ظاهر عرفانی موج می‌زند. خشونت زیاد، مباحث غیراخلاقی، مطالب شهوانی و نوشته‌هایی از این دست، در آثار كوئیلو حضوری شاخص دارند. كتابی از آثار پائولو كوئیلو نیست كه در آن نوشیدن مشروب و پای میز بار رفتن وجود نداشته باشد.»

این حجت‌الاسلام موضوعاتی مانند خشونت، مباحث غیراخلاقی و مطالب شهوانی را جذاب خواند و گفت: «خب، این مباحث گاهی هم جذاب‌اند و ممكن است یك جوان كم‌اطلاع و حتی بزرگ‌سالی كه خیلی فرصت خودسازی نداشته و مبانی اعتقادیش محكم نیست، به‌تدریج تحت تأثیر قرار بگیرد.»

مظاهری سیف از مسئولان فرهنگی کشور خواست نسبت به «حریم عفت عمومی و حریم خانواده‌ها» احساس مسئولیت کنند و نسبت به آن‌چه که او «جریان‌های منحرف فرهنگی» نامید بی‌تفاوت نباشند.

مظاهری گفت: «اگر ما به خاطر تبلیغات چند رسانه بیگانه كه به راست و دروغ، دنبال منافع خود هستند و تبلیغات خودشان را انجام می‌دهند، بخواهیم از ارزش‌های خودمان دست بكشیم و حرمت فرهنگ ملی و دینی خود را پاس نداریم، قابل قبول نیست.»

مظاهری در ادامه سخنان‌اش خواستار برخورد شجاعانه‌تری از مسئولین فرهنگی شد و گفت: «كشور ما دولت شجاعی دارد كه هم شجاعت خود را نشان داده و هم به مسائل اسلامی متعهد است. مسئولین كشور هم معمولاً همین‌ گونه‌اند و البته دستگاه فرهنگی نیز همین‌طور است. گاهی اوقات ممكن است اشتباهاتی رخ دهد كه امیدوارم پیگیری كنند و جلوی انحطاط اخلاقی جامعه گرفته شود.»

مظاهری سیف در ادامه این سخنان، کوئیلو را به تحریف محتوای ادیان و هوس‌رانی متهم کرد و گفت: «نباید تنها به خاطر اين‌که تعدادی از شخصیت‌ها و مراكز صهیونیستی جهانی از كوئیلو تقدیر می‌كنند، فكر كنیم كه همه دنیا شیفته آثار كوئیلو هستند و او را می‌پسندند.»

او گفت: «مثلاً در آثار كوئیلو، واژه‌های معنوی پرمعنایی مانند خدا، عشق، عرفان، تعالی، روح، خودشناسی و عباراتی از این قبیل، در یك دستگاه فاسد و غیراخلاقی استفاده می‌شوند. حتی گاهی اوقات معنای این واژگان برعكس به كار می‌رود كه خوب این اقدام یك راهزنی معنوی و یك آسیب بزرگ است. ما [در آثار کوئیلو] با عرضه مسایل غیراخلاقی در حالی كه راهزن اخلاق و معنویت و عرفان است، مواجه هستیم.»

مظاهری رمان «یازده دقیقه» نوشته پائولو کوئیلو را خطرناك‌ترین اثر این نویسنده خواند و گفت: «بعد از آن رمان «زهیر» و بعد رمان «بریدا» از همه خطرناك‌تر هستند.»

حمیدرضا مظاهری سیف در پایان مصاحبه با فارس گفت: «اين‌که كوئیلو در دنیا مطرح شد و آثارش به زبان‌های مختلف ترجمه شد، فقط جنبه سیاسی دارد. به خاطر این وی را برجسته و مطرح می‌كنند كه در جای مناسب از او بهره ببرند. مثلاً در مسائل اخیر كشور و دخالت‌های خارجی در كشورمان بعد از انتخابات سال گذشته، شاهد بودیم كه پائولو كوئیلو ابزاری برای حمایت از جریان‌های مداخله‌جویانه غربی بود كه در كشور اغتشاش می‌كردند.»

پائولو کوئیلو با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرده بود که به گفته مترجم آثارش، آرش حجازی، وزارت ارشاد آثار او را در ایران ممنوع اعلام کرده است. پس از وساطت دولت برزیل، وزارت ارشاد اعلام کرد که آثار پائولو کوئیلو در ایران ممنوع نیستند، بلکه فقط آرش حجازی، مترجم رسمی آثار او از نظر سیاسی مشکل دارد.

آثار پائولو کوئیلو از سال ۱۹۹۸در ایران به‌تدریج ترجمه و توسط انتشارات کاروان و دیگر ناشران ایرانی منتشر شد. تاکنون بالغ بر شش میلیون نسخه از آثار این نویسنده عام‌پسند و پرطرفدار در ایران به فروش رسیده است.

پائولو کوئیلو در وبلاگ‌اش نوشت: «پس از ۱۲ سال که آثارم در ایران منتشر می‌شوند، ممنوع اعلام کردن آن‌ها تنها می‌تواند برآمده از یک سوءتفاهم باشد.»

«کیمیاگر» به ترجمه آرش حجازی نخستین رمان پائولو کوئیلو بود که در ایران منتشر شد. «پرنده تنهاست» به ترجمه همین مترجم آخرین رمانی است که از کوئیلو به فارسی منتشر شده است.