خانه | فرهنگ،‌ هنر و ادبيات | پرده نقره‌ای

«در جاده»: انجیل نسل بیت

پنجشنبه, 1391-07-27 14:59
نسخه قابل چاپنسخه قابل چاپ
برنامه رادیویی «اکران»
مجتبا یوسفی‌پور

مجتبا یوسفی‌پور- از روز جمعه ۱۲ اکتبر ۲۰۱۲ نمایش عمومی فیلم «در جاده» تازه‌‌ترین ساخته والتر سالیس، فیلمساز برزیلی در سینماهای انگلستان و ایرلند آغاز شده است. در اکران این هفته می‌پردازیم به معرفی این فیلم.

«در جاده» امسال نخستین‌بار در جشنواره فیلم کن فرانسه به نمایش درآمد و از نامزدهای دریافت جایزه نخل طلای این جشنواره بود. از‌‌ همان زمان فیلم نمایش عمومی‌اش را در سینماهای برخی از کشورهای اروپایی آغاز کرد و از ۴ اکتبر در سینماهای کشورهای آلمان، روسیه و دانمارک به روی پرده رفته است.

 

«در جاده» داستان سفر سال پارادایز به همراه دوستانش در جاده‌های آمریکا در خلال سال‌های ۱۹۴۷ تا ۱۹۵۰ میلادی است. سالواتوره (سال) نویسنده‌ای است که به‌تازگی پدرش را از دست داده و از همسرش جدا شده است. در همین زمان او در سفری به سان‌فرانسیسکو با دین موریارتی آشنا می‌شود و این سرآغاز سفری در آمریکا می‌گردد؛ سفری که در آن آن‌ها با افراد مختلفی روبرو می‌شوند و اتفاقاتی را از سر می‌گذرانند که بر روی زندگی و نگاه‌شان به زندگی تاثیر می‌گذارد.

 

 

«در جاده» بر اساس رمانی به همین نام نوشته جک کرواک ساخته شده است. این دومین رمان کرواک حاصل تجربیات سفرهای او در سال‌های دهه ۴۰ میلادی است. این رمان نخستین‌بار در سال ۱۹۵۷ میلادی منتشر شد و به‌سرعت مورد استقبال قرار گرفت و به یکی از مهم‌ترین آثار ادبی قرن بیستم تبدیل شد. اهمیت این کتاب تنها به خاطر ارزش‌های ادبی‌اش نیست، بلکه محتوای ضد هنجارش و پرداختن به نسلی که به نام «نسل بیت» معروف شدند باعث شد که توجه‌ها بیشتر به این کتاب معطوف شود، چنانکه به قول یکی از منتقدان می‌توان کتاب را «انجیل نسل بیت» نامید. در کتاب، کرواک از شخصیت‌های واقعی با نام‌های ساختگی استفاده کرده است و عمده ماجراهایی که روایت می‌کند، بر اساس تجربیات واقعی خود اوست.

 

از نخستین سال انتشار «در جاده»، فیلمسازان برای تبدیل آن به فیلم اظهار علاقه کردند. نخستین‌بار خود کرواک به مارلون براندو پیشنهاد داد که در این پروژه مشارکت کند و با یکدیگر نقش‌های اصلی آن را بازی کنند. بعد‌تر کمپانی‌های فیلمسازی «برادران وارنر» و «پارامونت» تصمیم به خرید حقوق سینمایی کتاب گرفتند که در ‌‌نهایت نتوانستند با مدیر برنامه‌های کرواک به توافق برسند. سرانجام در سال ۱۹۷۹ فرانسیس فورد کاپولا، فیلمساز آمریکایی که بعد از ساختن فیلم «پدرخوانده» جایگاه ویژه‌ای در هالیوود یافته و کمپانی فیلمسازی‌اش را تأسیس کرده بود حقوق سینمایی کتاب را خریداری کرد. کاپولا به همراه پسرش رومان تلاش کردند که کتاب را به فیلمنامه تبدیل کنند اما از نتیجه کار راضی نبودند. کاپولا در طول سه دهه گذشته چندین فیلمنامه‌نویس مختلف را برای نوشتن فیلمنامه این فیلم استخدام کرد اما در ‌‌نهایت از نتیجه کار هیچکدام راضی نبود. همچنین از فیلمسازانی چون جوئل شوماخر و گاس ونت‌سنت به عنوان گزینه‌های دیگر برای کارگردانی فیلم نام برده می‌شد که هیچکدام از این تلاش‌ها برای تبدیل کتاب به فیلم موفقیت‌آمیز نبود.

 

سرانجام در سال ۲۰۰۵ کاپولا که فیلم «روزانه‌های موتورسیکلت» ساخته والتر سالیس را دیده بود تصمیم گرفت کارگردانی فیلم را به او بسپرد. سالیس برای درک بهتر رمان تصمیم به ساخت مستندی با عنوان «در جست‌وجوی در جاده» گرفت. او در این مستند همانند شخصیت اصلی رمان سفری را در آمریکا آغاز و با نویسندگان و شاعرانی که کرواک را می‌شناختند گفت‌وگو کرد. در همین زمان خوزه ریورا، همکار فیلمنامه‌نویس او در فیلم «روزانه‌های موتورسیکلت» به او پیوست این دو شش ماه را به تحقیق درباره کرواک گذراندند. ریورا حدود ۲۰ نسخه متفاوت از فیلمنامه نوشت و سرانجام نسخه نهایی با اتکاء به دست‌نوشته‌های اصلی کرواک نوشته شد. در این نسخه اولیه، کرواک از نام اصلی افراد استفاده کرده بود که بعد‌تر در رمانش این نام‌ها را تغییر داد.

 

والتر سالیس، کارگردان فیلم در ارتباط با علاقه‌اش به این کتاب، دلیل ساخت این فیلم و چگونگی پیوستنش به این پروژه می‌گوید: «من کتاب را خیلی زود، زمانی که فقط هجده سالم بودم خواندم و مثل خیلی‌های دیگر عاشقش شدم. فکر می‌کنم یکی از مهم‌ترین کارهایی‌ست که دوران جوانی را بازتاب می‌دهد؛ دوران منحصر به فرد گذر به بزرگسالی با تمام مشکلات و سختی‌هایش. همچنین ایده داشتن این توانایی برای بازتعریف آینده خود و جست‌وجوی آزادی به شکل‌های مختلف مرا جلب کرد. این چیزی نبود که در برزیل دهه هفتاد بشود در جایی به جز این کتاب پیدایش کرد. در آن زمان خیلی تحت تأثیرش بودم اما هرگز به تبدیل آن به فیلم فکر نکرده بودم. اولین صحبت‌ها برای ساخت این فیلم بعد از نمایش فیلم "روزانه‌های موتورسیکلت" در جشنواره فیلم ساندنس انجام شد که یک نفر از کمپانی "امریکن زئوتروپ" آنجا بود و این‌طور بود که کار شروع شد.»

 

سالیس برای ساخت فیلم خود بار دیگر برخی از عوامل اصلی فیلم «روزانه‌های موتورسیکلت» مانند مدیر فیلمبرداری، آهنگساز، طراح لباس و تهیه‌کننده را به کار دعوت کرد. او نقش‌های اصلی فیلم را به سام ریلی، گارت هدلاند و کریستن استیوارت سپرد و در کنار آن‌ها از بازیگرانی چون ویگو مورتنسن و کریستن دانست بهره برد. فیلمبرداری فیلم در اوت ۲۰۱۰ در مونترال کانادا آغاز شد و به گفته سالیس گروه حدود ۶۰ هزار مایل را در طول فیلمبرداری فیلم طی کردند و فیلم در مکان‌های مختلفی چون کبک، کلورادو، نیو اولئانز، سان‌فرانسیسکو و آریزونا فیلمبرداری شد.

 

سالیس پیش از آغاز فیلمبرداری حدود پنج سال را به تحقیق درباره کتاب گذرانده بود. او درباره چگونگی انتقال یافته‌های خود به گروه و نزدیک کردن بازیگرانش به فضای فیلم می‌گوید: «وقتی ما به مونترال رفتیم حاصل این تحقیقات را به بازیگران منتقل کردیم. علاوه بر آن از برخی از اعضای خانواده افرادی که در کتاب از آن‌ها نام برده می‌شود خواستیم که با گروه دیدار داشته باشند. برای مثال جان کسدی فرزند نیل کسدی از کسانی بود که آمد و اختصاصی برای گروه صحبت کرد. این خیلی کمک‌کننده بود نه فقط به خاطر صحبت کردن درباره فضای درونی این آدم‌ها و پدرش، بلکه به ما گفت که این داستان درباره نسل بیت نیست، بلکه درباره چگونگی شکل‌گیری آن است. شنیدن چنین چیزی از کسی که نزدیک به این ماجرا بوده خیلی اهمیت داشت. همچنین برای چهار هفته ما فیلم‌های متعلق به آن دوره را تماشا کردیم. ما خیلی چیز‌ها را تماشا کردیم و بعد تلاش کردیم همه را فراموش کنیم و داستان خودمان را بسازیم. ایده اصلی دست یافتن به شخصیتی چندبُعدی از این آدم‌ها بود. ما تصاویر زیادی از اعضای این گروه در سن سی‌سالگیشان داریم. این تصاویر گمراه‌کننده هستند، چرا که در آن‌ها شما با آدم‌های روشنفکری روبرو هستید که این دوره را طی کرده‌اند و دیگر در جست‌وجو برای یافتن خود نیستند. در حالی که در اینجا ما با تلاش آن‌ها برای خودیابی روبرو هستیم و کشف این نکته که اینجا آخر جاده و پایان رؤیای آمریکایی است. زمان زیادی حدود هشت سال صرف این پروژه شد و در طی این زمان پروژه تبلور پیدا کرد.»

 

«در جاده» تا اینجا نظرات متفاوتی از منتقدان دریافت کرده و در مجموع چندان موفق نبوده است. تیم رابی، منتقد «تلگراف» چهار ستاره به فیلم داده است و ضمن تعریف از بازی بازیگران فیلم و فیلمبرداری آن، نقطه قوت فیلم را تلاش سالیس برای نشان دادن چگونگی نوشته شدن کتاب به جای فیلم کردن آن می‌داند. جیمز موترام، منتقد «توتال فیلم» نیز با دادن سه ستاره به فیلم اگرچه آن را در بعضی لحظات سردرگم می‌داند اما اعتقاد دارد سالیس نسبتاً موفق شده است که روح کتاب را به پرده سینما منتقل کند. در نقطه مقابل منتقدانی چون جاستین چانگ از «ورایتی» و مانولا دارگیس از «نیویورک تایمز» اعتقاد دارند که سالیس در به تصویر کشیدن کتاب و حس درونی آن موفق نبوده است و فیلم را فاقد عمق و روح وحشی کتاب توصیف کرده‌اند.

 

«در جاده» با زمان ۱۲۴ دقیقه محصول سال ۲۰۱۲ کشورهای آمریکا، انگلستان، فرانسه و برزیل است.

 

مشخصات فیلم:

 

در جاده
On the Road
نویسنده:
خوزه ریورا، جک کرواک
Jose Rivera, Jack Kerouac
کارگردان: والتر سالیس
Walter Salles
بازیگران: سام ریلی، گارت هدلاند، کریتن استیوارت، ویگو مورتنسن، کریستن دانست
Sam Riley, Garrett Hedlund, Kristen Stewart, Viggo Mortensen, Kristen Dunst

 

پیش‌پرده «در جاده» ساخته والتر سالیس
 

Share this
Share/Save/Bookmark

ارسال کردن دیدگاه جدید

محتویات این فیلد به صورت شخصی نگهداری می شود و در محلی از سایت نمایش داده نمی شود.

نظر شما پس از تایید دبیر وب‌سایت منتشر می‌شود.

لطفا به زبان فارسی کامنت بگذارید.
برای نوشتن به زبان فارسی می توانید از ادیتور زمانه استفاده کنید.

کامنتهایی که حاوی اتهام، توهین و یا حمله شخصی باشد هرز محسوب می شود و
منتشر نخواهد شد.

 

لینک به ادیتور زمانه:         

برای عبور از سد فیلترینگ

پرونده ۱۳۹۱ / چشم‌انداز ۱۳۹۲

مشخصات تازه دریافت برنامه های رادیو زمانه  از ماهواره:

ماهواره  :Eutelsat

هفت درجه شرقی

پولاریزاسیون افقی 

سیمبول ریت ۲۲

فرکانس ۱۰۷۲۱مگاهرتز

همیاران ما