خانه | فرهنگ،‌ هنر و ادبيات | آهنگ زمانه

حسین قوامی و بیان درست و دقیق شعری

پنجشنبه, 1390-11-13 11:15
نسخه قابل چاپنسخه قابل چاپ
برنامه رادیویی "برجستگان سنتی"
محمود خوشنام

محمود خوشنام - پیش از این گفته‏ایم که یک‏صد سال اخیر را شکوفاترین دوره‏ آواز و آوازخوانی در ایران، باید به‏شمار آورد. ظهور هنرمندان برجسته‏ای که گستردگی و زیبایی صدا را توأمان داشته‏اند، برای آوازخوانی اهمیتی ویژه پدید آورده است. برجستگانی که پیش از این، ما به چند تن از آنان پرداخته‏ایم و هم‏چنان در فکر دیدار با شماری دیگر از آنان هستیم.


در برنامه‏ امشب، نوبت را به آوازخوانی می‏دهیم که تاروپود آوازش با ظرافت درآمیخته بود؛ حسین قوامی، با نام هنری "فاخته‏ای".

 

حسین قوامی به سال ۱۲۸۸ در تهران زاده شد. با آنکه خانواده‏اش گرایش ویژه‏ای به موسیقی نداشت، ولی او از همان آغاز، به راه موسیقی رفت. ده، دوازده ساله بود که با رغبت و اشتیاق به صفحات موسیقی گوش می‏کرد و به تقلید آوازخوانان می‏پرداخت. در این میان، آوازهای سیدحسین طاهرزاده و قمرالملوک وزیری، که ما پیش از این از آن دو نیز گفته‏ایم، افسونش می‏ساخت.
آشنایان و نزدیکان که از استعداد و اشتیاق حسین آگاه شدند، به تشویق او پرداختند و از او خواستند که به کار آواز خود ادامه دهد.

 

وجود برادر بزرگ‏تر که او نیز به موسیقی روی آورده بود و تار می‏نواخت، انگیزه‏ای مؤثر برای پی‏گیری‏های هنری حسین شد. با میانجی‏گری برادر، با هنرمندانی چون حسین‏علی نکیسا، عبدالله حجازی، احمد عبادی و حسین یاحقی آشنا شد.

حسین قوامی بیش از ۲۰۰ برنامه‏ آوازی از خود بر جای نهاده که ۲۰ ترانه نیز پیوست به آن‏هاست

 

عبدالله حجازی که خود آواز می‏خواند، آموزش جدی حسین را که در آن سال، هجده سال داشت، بر عهده گرفت. حسین شش سال به شاگردی حجازی نشست و ظرائف آوازخوانی را از او فراگرفت. دیگر راه هموار شده بود و حسین با ره‌توشه‏ کافی می‏رفت که به جوهر موسیقی سنتی دست پیدا کند. اینجا و آنجا از همه‏ دوستان استاد خود توشه‏ای برمی‏گرفت و نکته‏ای می‏آموخت.

حسین بیست ساله بود که به خدمت سربازی رفت و به عللی همان‏جا در ارتش ماندنی شد. ولی خدمت در ارتش، او را از موسیقی جدا نکرد. هفته‏ای یک‏بار، شب‏های جمعه، برنامه‏ رادیویی ارتش آواز او را پخش می‏کرد. از آن گذشته، از سال ۱۳۲۵، همکاری نزدیک‏تر خود را با برنامه‏های موسیقی رادیو آغاز کرد. در آن زمان، حسینقلی مستعان، نویسنده‏ معروف، سرپرستی رادیو را بر عهده داشت و با شنیدن صدای او در یک مهمانی، از او خواست برنامه‏ی منظم هفتگی برای رادیو تدارک ببیند.

حسین قوامی کار رسمی در رادیو را با مجید وفادار آغاز کرد و چند ترانه از ساخته‏های او را خواند. او به دلایلی می‏خواست نام مستعار برای خود برگزیند. روح‏الله خالقی به کمک او آمد و نام "فاخته‏ای" را به او پیشنهاد کرد.
 

حسین قوامی یا فاخته‏ای، از سال ۱۳۳۷، به دعوت داوود پیرنیا، بنیانگذار برنامه‏ی گل‏ها، همکاری خود را با این برنامه نیز آغاز کرد و تا برپایی انقلاب اسلامی ادامه داد.
 

او در چند دوره از جشن‏های هنر شیراز نیز شرکت جسته است. یهودی منهین (Yehudi Menuhin) موسیقی‏دان برجسته‏ انگلیسی، در آن زمان گفته بود: "آواز قوامی کیفیتی ممتاز دارد."
 

حسین قوامی همراه با چند تن دیگر از هنرمندان برجسته، در سال ۱۳۴۷، به دعوت یونسکو، سفری هنری به پاریس و برلین داشت و در آنجا با استقبال منتقدان هنری روبرو شد.
 

قوامی گذشته از مجید وفادار، با مهدی خالدی، حسین یاحقی و همایون خرم همکاری داشته و آفریده‏های آن‏ها را با صدای خود، رنگ و بویی دیگر داده است.
 

"شب جدایی"، "خزان عشق" از مجید وفادار، با متن‏هایی از رهی معیری و "سرگشته" از همایون خرم، با شعری از هوشنگ ابتهاج، در زمره‏ آفریده‏های ماندگار اوست.
 

حسین قوامی بیش از ۲۰۰ برنامه‏ آوازی از خود بر جای نهاده که ۲۰ ترانه نیز پیوست به آن‏هاست.
آواز قوامی با گستردگی و ظرافت توأمان حنجره و غلطت‏های لطیف مخمل‏گونه و بیان درست و دقیق شعری، از آوازهای کمیاب زمان ماست.
 

حسین قوامی، سرانجام در اسفند ماه سال ۱۳۶۸، در تهران درگذشت.

 

در همین زمینه:
::برنامه رادیویی "برجستگان سنتی" از محمود خوشنام در رادیو زمانه::

 

Share this
Share/Save/Bookmark

ارسال کردن دیدگاه جدید

محتویات این فیلد به صورت شخصی نگهداری می شود و در محلی از سایت نمایش داده نمی شود.

نظر شما پس از تایید دبیر وب‌سایت منتشر می‌شود.

لطفا به زبان فارسی کامنت بگذارید.
برای نوشتن به زبان فارسی می توانید از ادیتور زمانه استفاده کنید.

کامنتهایی که حاوی اتهام، توهین و یا حمله شخصی باشد هرز محسوب می شود و
منتشر نخواهد شد.

 

لینک به ادیتور زمانه:         

برای عبور از سد فیلترینگ

پرونده ۱۳۹۱ / چشم‌انداز ۱۳۹۲

مشخصات تازه دریافت برنامه های رادیو زمانه  از ماهواره:

ماهواره  :Eutelsat

هفت درجه شرقی

پولاریزاسیون افقی 

سیمبول ریت ۲۲

فرکانس ۱۰۷۲۱مگاهرتز

همیاران ما