خانه | جامعه | ايرانيان هلند

ایرانیان هلند: از هزار و یکشب تا انقلاب و جنگ

پنجشنبه, 1390-03-05 22:43
نسخه قابل چاپنسخه قابل چاپ
گفتگو با داریوش مجلسی، پژوهشگر مهاجرت و مترجم
پژمان اکبرزاده

در ادامه «مجله ایرانیان هلند» که پخش آن از چند هفته پیش از رادیو زمانه آغاز شده، اینبار به سراغ یکی از نخستین ایرانیانی می‌رویم که بیش از پنجاه سال پیش ساکن هلند شد: داریوش مجلسی.

او در  دوران اقامت در این کشور، به عنوان پژوهشگر و مشاور امور مهاجرت فعالیت داشته و از سالها پیش تا کنون نیز مترجم عالیرتبه اداره دادگستری در هلند و بلژیک است. 

(تصویر: پادشاه و ملکه ایران در کنار پادشاه و ملکه هلند -
نشست سران کشورها در آمستردام، ۱۹۶۲ - عکس: ANP)


داریوش مجلسی از نخستین روزهای ورود خود به هلند در سال ۱۹۵۹ می‌گوید: «تعداد ایرانیان در آن زمان بسیار کم بود؛ حدود ۵-۶ نفر بودند که از طرف شرکت کشتی‏رانی که تازه در جنوب ایران تأسیس شده بود، به هلند فرستاده شده بودند. این چند نفر آمده بودند که دریانوردی و افسری دریایی را بیاموزند.»

 

 

در برخورد با هلندی‏ها، وقتی متوجه می‏شدند که شما از ایران آمده‏اید، چه تصویری از ایران در ذهن‏ داشتند؟

تصویری کاملاً متفاوت با الان! تصویری که داشتند کمی با واقعیت همخوانی نداشت و تا حدی «هزار و یک‏شبی» بود. به‌ویژه که آن زمان، شاه سابق ایران از ثریا اسفندیاری طلاق گرفته و با فرح دیبا ازدواج کرده بود و هلندی‌ها هم از ایران، تصویر رؤیایی حرم‏سرا و این‏گونه مسائل داشتند.

 

حتا به‌یاد دارم که مدل موی ملکه‏ی پیشین ایران خیلی در هلند مُد شده بود که به آن «مُدِ فرح دیبا» می‏گفتند. تنها چیزهایی هم که از ایران می‏شناختند، نفت، فرش و خاویار بود.
اطلاعات زیادی از ایران نداشتند.

تا اینکه به انقلاب می‌رسیم...

 

تا پیش از انقلاب، ما اصلاً پناهنده در هلند نداشتیم. البته تعدادی از فعالان سیاسی بودند که در چارچوب کنفدراسیون دانشجویان فعالیت می‏کردند و تعداد آن‏ها هم زیاد نبود.

 

پس از انقلاب می‌توان گفت که سیل پناهنده به سوی هلند سرازیر شد. چون هلند درب را بر روی پناهندگان باز گذاشته بود.

 

کمپ‏هایی که الان می‏بینید و مصاحبه‏هایی که امروز انجام می‏گیرد، آن زمان وجود نداشت.پناهنده را مستقیم از فرودگاه می‏بردند به منزل.

 


                                               (تصویر: حسین تاج‌گردون، سفیر جمهوری اسلامی در لاهه، ۱۹۸۴)

 

این موج روز به‏روز شدت گرفت. در حالی‏که همه فکر می‏کردند که تا یک یا دو سال پس از انقلاب، تعداد پناهندگان فروکش می‏کند. ولی تعداد، بسیار زیادتر شد و ما با پدیده‏ای به نام «پناهنده اجتماعی» هم برخورد کردیم که در آن سال‏های نخست وجود نداشت. دولت ایران تا حدود ۷-۸ سال پیش، بزرگ‏ترین صادرکننده پناهنده به هلند بود، در کنار سومالی و یوگسلاوی.

 

 

ولی به آمار که نگاه می‏کنیم، مهاجرت گسترده‏ی ایرانیان به هلند، به زمانی بازمی‏گردد که جنگ تمام شده بود اما به لحاظ اجتماعی و اقتصادی، ایران در شرایط نابسامانی به‏سر می‏برد. از آن زمان، یعنی اواخر دهه‏ی ۱۹۸۰ و اوایل دهه ۱۹۹۰، بیشترین تعداد ایرانی به هلند وارد شده‏اند...

 

 

واقعیتی وجود دارد که شاید گفتن‏اش خوش‏آیند نباشد. اما من این اجازه را به خودم می‏دهم که آن را بیان کنم و امیدوارم دوستانی که می‏شنوند و به آن‏ها برمی‏خورد، مرا ببخشند. تا سه چهار سال اول انقلاب، پناهندگانی که از ایران به هلند می‏آمدند، به‏غیر از یک استثنای ۷-۸ درصدی، جزو پناهندگان واقعی سیاسی به‏‌شمار می‏رفتند.

 

پناهندگان بیشتر از فعالان احزاب سیاسی در آن زمان بودند، به‌ویژه فعالان چپ، مجاهدین، هم‏چنین تعداد زیادی از هواداران پادشاهی که واقعاً فعالیت می‏کردند از جمله افسران ارتشی و از نیروی هوایی و دریایی. پس از جنگ، کشتاری که در تابستان ۱۳۶۷ شروع شد، باز باعث فرار عده‏ی زیادی از فعالان چپ شد.

 

اما پس از آن، باید با کمال تأسف بگویم که کیفیت سیاسی پناهندگان اُفت پیدا کرد. یعنی خیلی‏ها ادعای پناهندگی سیاسی داشتند، ولی پناهنده‏ی سیاسی نبودند. نمی‏شد هم به آن‏ها ایراد گرفت چون کسی که در آن جو زندگی می‏کند، دل‏اش می‏خواهد به هرصورتی شده بیاید بیرون. سخت‏گیری‏هایی هم که دولت هلند نسبت به پناهندگان ایرانی می‏کرد، تقریباً پس از همان تاریخ شروع شد.

 

همان‏طور که گفتم، ابتدا پناهندگان را یک‏‌راست از فرودگاه به خانه می‏بردند، هرچه می‏خواستند در اختیارشان می‏گذاشتند. می‏گفتند چون این‏ها صدای‏شان را در برابر یک رژیم ‏ظالم بلند کرده‏اند، باید از آن‏ها پشتیبانی کرد ولی وقتی دیدند که پناهندگان پاسخ مثبت گرفته و هنوز مرکب آن خشک نشده، سر از ایران درآورده و رفت و آمد می‏کند، برخوردشان عوض شد. سفارت ایران هم متأسفانه در این مورد نقشی بازی کرد. به این ترتیب که لیستی برای وزارت خارجه هلند ‏فرستاد این‏که شما می‏گویید ما به این افراد ظلم می‏کنیم، آنها که «جان‏شان در خطر بوده» و به این‏جا آمده‏اند، از ما گذرنامه گرفته‏اند و به ایران رفته‏اند... از همان زمان، به‏تدریج روش دولت هلند در رابطه با پناهندگان تغییر پیدا کرد و به جریانی رسید که امروز شاهد آن هستیم.

 

 

با توجه به این‏که شما به لحاظ کاری تماس دائم با این مسئله دارید، چه تصویری می‏توانید از شرایط کنونی پناهندگان ایرانی در هلند بدهید؟

 

 

در دولت قبلی، خانم ریتا فردونک، وزیر مهاجرت بود. او در مورد پناهندگان سخت‏گیری زیادی می‏کرد. تعداد پناهندگان رسیده بود به حدود دوهزار نفر در ماه که از بابت تعداد، تقریباً بی‏سابقه بود. با رفتن او و آمدن دولت جدید، الان تعداد پناهندگان دارد به حدود ۴۰ هزار نفر در سال می‏‌رسد و بسیار زیاد شده است. علت‏ این است که دولت هلند، مدتی مانند دولت قبلی سخت‏گیری نمی‏کرد.

 

در حال حاضر، هجوم بسیار زیاد شده؛ آن هم در شرایطی که مسئله امکانات مالی برای دولت هلند مشکل‏‌ساز شده است. در حال حاضر هلندی‏ها حتا در مورد مریض‏ها و بازنشستگان خودشان هم بسیار صرفه‏جویی می‏کنند.

 

تجربه‏ی من این است که به خاطر فشاری که از لحاظ اجتماعی و اقتصادی روی دوش هلندی‏ها به‌وجود آمده، دوباره دارند سخت می‏گیرند. البته مسایلی که در ایران اتفاق افتاد، باعث شد که مقداری کم‏تر سخت بگیرند، به‏‌ویژه برای کسانی که ادعا دارند گرایش‌های هم‏جنس‏ دوستی دارند یا تغییر مذهب داده‏اند و یا کسانی که به‏خاطر فعالیت‏ سیاسی‏شان مشکل پیدا کرده‏اند. بهرحال اینگونه نیست که به همهء این‏ها پاسخ بدهند. به‏خاطر تعداد زیاد و فشار سنگین، دوباره دارند یواش یواش سخت‏گیری می‏کنند.

 

 

حضور سی‏ و دو هزار نفرهء‏ ایرانیان در هلند و تأثیر آن را در شناخت مردم این کشور از ایران چگونه می‏بینید؟

 

 

تجربه‏ی من این است که برداشت هلندی‏ها از ایرانیان مثبت است. چون چند سال پیش که یک آمارگیری‏ در میان پناهندگان صورت گرفت، نشان داد که ایرانی‏ها خودشان را با شرایط و وضع موجود هلند وفق می‏دهند.

مثلاَ در یک سال، ۸۰ درصد دانشجویانی که از بورس سازمان UAF استفاده کرده بودند، پناهندگان ایرانی بودند، یا مثلاً در دانشکده‏ی دندان‏پزشکی آمستردام، دختران ایرانی یکی از بیشترین تعداد دانشجویان خارجی را تشکیل می‏دهند. این است که توان گفت روی‏هم‏رفته، دیدگاه هلندی‏ها نسبت به پناهندگان ایرانی تقریباً مثبت است.

 

 

ایمیل گزارشگر: pejman@radiozamaneh.com

 

 

- پیوندهای مرتبط:

 

- تعداد ایرانیان هلند از سی هزار گذشت...

 

- جزییات تازه درباره خودسوزی پناهجوی ایرانی در هلند

 

- گرویدن به آیین زرتشت در هلند

 

- هلند در جایگاه دوم پذیرش پناهجویان ایرانی

 

- یو.آ.اف و پشتیبانی از هزاران پناهندهء دانشجو در هلند

 

 

 

Share this
Share/Save/Bookmark

اقای مجلسی باسلام واحترام.باور بفرمائید بهیچ وجه نمیخواهم اسباب رنجش خاطر شما باشم. شما که نیم قرن ساکن هلند بوده اید مشکل میشود که شما را مورد مشورت مشکلات ایرانیان پناهجو قرار داد ! ما به شما با صمیم قلب احترام میگذاریم (...) ! صحبت من با مصاحبه گر شماست ! که با سوالهای خود، شما را ناخواسته به جهتی میکشاند تا بفرمائید: امکانات مالی برای دولت هلند مشکل ساز شده و...... به نان شب محتاج است !

پدر من ! ایا میدانی هزینه یک روز پسر هلندی من در عراق و افغانستان چقدر است؟! که نمیداند چرا باید بکشد و چرا باید کشته شود؟! میدانی که هزینه یک روز نگهداری اصطبل ملکه هلند چقدر است ؟! عزیز گرامی، تن به مصاحبه جهت دار این بی مرامها نده که ما دل سوخته تن شعله افروز کامبیز در میدان دام هستیم ! چقدر ساده بگوئیم ! در کمپ های پناهجویان هلند چه میگذرد ؟! پدر جان خودت را الت دست این نامردمان قرار نده !...

"البته تعدادی از فعالان سیاسی بودند که در چارچوب کنفدراسیون دانشجویان فعالیت میکردند و تعداد آنها هم زیاد نبود!"
بد نبود که ایشان به نحوه فعالیت سیاسی دانشجویان که در چهار چوب کنفدراسیون صورت میگرفت هم اشاره ی میکردند که چطور در اون سالها ( ۱۳۵۳) به سفارت حمله میکردند و سفیر یا کارمندان سفارت ایران را مورد اذیت و آزار قرار میدادند و از این قبیل کارها ...

شما آقا سعید سخنگوی کدام سفارتخانه هستید و اساسا حرف و ادعای شما بر چه پایه استوار است, میشه منظورتونو روشنتر بیان بکنید

جناب اکبرزاده با تشکر از زحمات شما.
تمام گفته های آقای مجلسی واقعیاتی میباشد که بسیار تلخ است. دوستی بنام آقای نادر نظر خودشان را بیان فرمودند، باید در جواب این دوست عزیز بگویم که ایشان معتقد نیستند که تحولات اقتصادی میتواند در تصمیم گیریهای دولت هلند موثر باشد، آیا ایشان بر باور دیگری میباشند که علت پیروزی آقای ویلدرز در انتخابات اخیر مواضع ضد خارجی بود که ایشان اتخاذ نمودند و بسیاری از کسانی که به گروه ایشان پیوستند از طبقه ای بودند که در زیر فشار اقتصادی بودند و وجود افراد غیر خارجی را باعث این مشکلات میدانند.
از طرف دیگر آیا عملکرد خود ایرانیان در هلند بعد از گرفتن جواب مثبت از دولت هلند و رفتن بسوی سفارت جمهوری اسلامی برای گرفتن پاسپورت و سفر یه ایران باعث این دید بی اعتمادی نگردیده است.
امیدوارم که همیشه در قصاوتمان عادل باشیم.
با سپاس

اقای رامین با سلام وتشکر از زحمات متقابل شما با اقای اکبر زاده ! ظاهرا ( گر گوش گوش تو و ناله ناله منست ؟!.. انچه به جائی نرسد فریاد است !!) دوست گرامی من با مردم هلند هیچ مشکلی که ندارم که هیچ !! خیلی هم دوستشان دارم و برحسب فرهنگ ایرانیم چون نان نمک انها را خورده ام مدیون و سپاسگزارم . طرف صحبت من با مقامات دولتی هلند ونوع برخوردشان با مسئله پناهجویان است . اقای رامین هنوز کفن کامبیز شعله ور در میدان دام خشک نشده ! عده ای مشغول (ماستمالیوزن!) کردن ان هستند ! هنوز هم هیچکس که مسئولیت قبول نکرده که هچ ! یک تسلیت نگفته! که هچ! بد بختی انکه سایر ایرانیان را متهم وبدهکار میکنند ! اقا جان ! اینجا هلند است ! دیوان عالی بین المللی لاهه دراینجا قرار است به داد مظلومین جهان رسیدگی کند !! دوست عزیز خدا نکرده ! من یک مجرم مادر زاد هستم ! چرا برادرم را به این جرم نا کرده مجازات میکنید؟! ( چون ایرانیان اله کردند وبله کردندو ... !) چرا کامبیز چوب مرا میخورد ؟! اقا جان به دوستان و یاران و.... از قول بنده بگوئید: در کمپهای هلند اتفاق غیر انسانی در حال اتفاق است ! صد رحمت به بیش از از یک ملیون مهاجر افغانی وعراقی و... که در جمهوری اسلامی ایران مشغول گذران عمر ومعیشت خود هستند و حتی یک موررد خود سوزی در میدان ازادی ندارند ! به دوست عزیزمان که دوران کهنسالی رامیگذرانند ضمن عرض ارادت بفرمائید صندوق صدقاتی فراهم کنند تا ماهم با چند سکه ای خیرات کنیم وملت هلند مشکل معیشتشان حل شود !

man aramesham ro madyone rahnamai aghaye majlesi midonam .ishon be onvane motarjem khadamate besyar be hamvatanan kardeand.

با درود به همه دوستان کامنت گذار و تهیه کنند این مقاله،

دول سرمایه داری همیشه در طول تاریخ کنواسیون ژنو از آن در روند سیاست‌های استثماری و استعماری خویش حداکثر بهره کشی‌ را کرده‌اند، روزی که منابع نامشروعشان ایجاب میکرده در‌ها را با میکردند و در ظاهر با آغوش باز پذیرای همه بوده و طبلهای(توخالی) حقوق بشررا بر ضد حریف به صدا در می‌‌آورد‌ند تا به اهداف سیاسی و ایده ئولوژیک خویش مثل دوران جنگ سرد برسند، اما، در این عصر سرمایه جهانی شده که بربریسم سرمایه شمشیر غارتگری، جنگ و خونریزی، اشغال کشور‌ها و تخریب خانه انسانهای دیگر را از رو بر کمر بسته است، دیگر نه تنها کنواسیون ژنو برای آنان کاربردی ندارد بلکه در پروسه جنگ تبلیغاتی در سطح جامعه حتی نام "پناهندگی سیاسی" را حذف کرده و از نام "مهاجر غیر قانونی" استفاده می‌کند، پس توجیه کردن تحمیل اینهمه درد ، شکنجه، بیعدالتی و جنایات بر انسان‌ها در بستر سیاستهای ضد‌پناهندگی و وصل کردن آن به اوضاع بحران اقتصادی یعنی‌ تکرار مغز شوییهای مدیای وابسته بورژوازی و ادعاهای دروغین سیاستمردان و دولتمردان عوام فریب غرب ، به ویژه دست راستیهای واپسگرای حاکم بر هلند، میباشد .

تاریخ سرمایه ده‌‌ها بار(حداقل ۲۳ بار) نشان داده است که هر بار سرمایه با بحران ادواری مواجه میشود. که از ساختار آن سر چشمه می‌گیرد، آن را بر روی طبقه کارگر و سایر اقشار محروم سر شکن می‌کند؛ به آزادیها حمله می‌کند؛ نان را از سفره انسانهای محروم و فقیر می‌‌قاپد؛ به جنگ، نژاد پرستی‌، فاشیسم ایجاد اختلاف و نزاع بین اقشار مختلف جامعه میپردازد و پناهجو، پناهنده و خارجیان صف اول قربانیان این هجوم هستند زیرا واپسگرایان دست راستی‌ حاکم بر هلند باید نارضایتی مردم در نتیجه سیاستهای ریاضتی اقتصادی را به سوی خارجیان.... منحرف کنند تا به خیال خودشان از بحران فرار کنند، سال گذشته دولت هلند ۶۰ بیلیون یورو به بانک‌ها(مسبب اصلی‌ این بحران) تخفیف مالیاتی داد، اما برای یک صرفه جویی ۴ بیلیون یورویی اینچنین به افراد فقیر، بیکار، مریض و بازنشسته فشار آورده و زندگانی‌ زیر خط فقر را بر آنان تحمیل میکنند، صد‌ها آمار دیگر برای اثبات مطالب فوق نیز وجود دارند.

با احترام

شهرام بجفی

با درود و عرض ادب مجدد،

در کامنت قبلی‌ بصورت خیلی‌ فشرده به این واقعیت پرداخته شد که تمام تبلیغات کاذب مدیای الیگارشی غرب و پادوان رنگارنگش، بویژه سرمایه داری هلند، در رابطه با داستان سازی "بحران" و "یورش" پناهندگان به هلند و اینکه پناهندگان موجب مشکلات اقتصادی و اجتماعی میشوند اساساً غیر واقعی و فریبی بیش نیست بلکه از سیاستهای امپریالیستی و -استثماری داخلی‌ آنان سر چشمه می‌گیرد، نگاهی اجمالی‌ به آمار و ارقام عمق واقعیتها را نشان می‌‌دهد.

آمار ۲۰۱۰ سازمان ملل نشان میدهد که ۴۳.۷ میلیون آواره که مجبور شده‌اند سرزمینشان را ترک کنند، در جهان به سر میبرند که ۸۵% آنان در کشورهای فقیر و یا در حال رشد جنوب حضور دارند، به عنوان فاکت در کشور پاکستان ۱.۹ میلیون، در ایران ۱ میلیون، در سوریه ۱.۱ میلیون ....از این آورگان اسکان یافته‌اند، از این میان میلیون‌ها(حدود ۴ میلیون) فلسطینی که بسیاری از آنان به مدت ۳۰ سال در زیر چادر‌ها گریبانگیر زندگانی‌ اسفناک و جانکاهی هستند...، اما سوال از مرتجعین دست راستی‌ در کشور‌های صنعتی، بویژه در هلند، و حقوق بگیران و مبلغانشان این است که اینهمه قیل و قال از برای چیست؟

باز هم همان آمار سازمان ملل نشان می‌‌دهد که در خواست پناهندگی در کشور‌های صنعتی به دلیل مقررات سخت گیرانه و غیر انسانی‌ کمتر شده است، در سال گذشته حدود ۸۰۰ هزار نفر در کشور‌های صنعتی تقاضای پناهندگی کرده‌اند یعنی‌ ۵%کمتر نسبت به سال ۲۰۰۹ و حدود ۴۲% کمتر نسبت به سال ۲۰۰۱. این در حالی‌ است که تعداد پاسخ‌های مثبت در کشوری مثل هلند کمتر از ۱% است.

اما این آمار که سالیانه ۴۰ هزار نفر متقاضی پناهندگی وارد هلند میشوند از اساس غیر واقعی است، اولا: آمار ۲۰۱۱ هنوز انتشار نیافته است، ثانیا: آمار ۲۰۱۰ خود IND نشان میدهد که تعداد متقاظیان پناهندگی در هلند ۱۲۷۱۰ نفر بوده است که تعداد ایرانیان از آن ۷۹۰ نفر می‌‌بوده است؛ آمار متقاضیان پناهندگی در سال ۲۰۱۰ در مجموع تازه واردین و آنانیکه برای چندمین بار تقاضای پناهندگی کرده و پرونده باز کرده اند به ۱۷۷۲۰ نفر می‌‌رسد، و آمار ۲۰۰۹ رقم ۱۱۵۳۷ را نشان میدهد.

پروسه پناهندگی در هلند مجموعه‌ای از جنگ تبلیغاتی، فریب افکار عمومی و دروغگویی سیستم هلند ، و تحمیل درد، رنج، پایمالی حقوق، زندان، شکنجه و جنایات بر علیه انسان‌های آواره‌ای که خانه و کاشانه‌شان را در نتیجه اجرای سیاست‌های امپریالیستی و یک نظام توتالیتری که سرمایه جهانی‌ شده بر ملل تحت ستم تحمیل کرده و بانی‌ آن خود کشور‌های غربی هستند، از دست داده‌اند، می‌‌باشد، اما، سوال از این مدعیان حقوق بشر و لیبرال دموکراسی و پادوانشان این است که قسم حضرت عباس تان را یا دم خروستان را باید باور کنیم؟

با احترام

شهرام بجفی

دوستان عزیز جهت مطالعه بیشتر در مورد آمار و روند پناهندگی در سراسر جهان ، مخصوصا کشور‌های صنعتی، به لینک زیر مراجعه کنید که این آخرین آمار سازمان ملل است که از همه معتبرتر است.

http://www.unhcr.org/4d8c5b109.html

ارسال کردن دیدگاه جدید

محتویات این فیلد به صورت شخصی نگهداری می شود و در محلی از سایت نمایش داده نمی شود.

نظر شما پس از تایید دبیر وب‌سایت منتشر می‌شود.

لطفا به زبان فارسی کامنت بگذارید.
برای نوشتن به زبان فارسی می توانید از ادیتور زمانه استفاده کنید.

کامنتهایی که حاوی اتهام، توهین و یا حمله شخصی باشد هرز محسوب می شود و
منتشر نخواهد شد.

 

لینک به ادیتور زمانه:         

برای عبور از سد فیلترینگ

پرونده ۱۳۹۱ / چشم‌انداز ۱۳۹۲

مشخصات تازه دریافت برنامه های رادیو زمانه  از ماهواره:

ماهواره  :Eutelsat

هفت درجه شرقی

پولاریزاسیون افقی 

سیمبول ریت ۲۲

فرکانس ۱۰۷۲۱مگاهرتز

همیاران ما