خانه | گوی‌سياست

سرمقاله‌ها از نفت و تحریم می‌گویند

یکشنبه, 1390-11-09 07:47
نسخه قابل چاپنسخه قابل چاپ
پیشخوان؛
بهروز صمدبیگی
پس از چند هفته داغ تحت تاثیر نوسانات ارز و طلا، یک هفته نیمه تعطیل کمی آرامش‌بخش بود و بعضی روزنامه‌ها هم ترجیح دادند در رزوهای بین تعطیل منتشر نشوند. برای مرور روزنامه‎های تهران در هفته‌ای که گذشت، به سراغ سرمقاله‌ها رفته‌ایم. ستونی که قرار است اصلی‌ترین نگاه و پیام هر روزنامه را به خواننده منتقل کند.
 
 
هاشمی در نقش الکس فرگوسن
 
"هاشمی رفسنجانی و سرالکس فرگوسن" عنوان سرمقاله روز شنبه روزنامه روزگار است. صادق زیباکلام در این مقاله با اشاره به این که به طور اتفاقی بارها درباره سرمربی مشهور منچستر یونایتد شنیده و این که هنر بزرگ او "جمع کردن بازی" است، به دنبال پیدا کردن معنای سیاسی این اصطلاح و نمونه مشابهی در سیاست ایران می‌گردد.
 
او که در روزهای گذشته و در پی بحث تغییر ریاست دانشگاه آزاد، مقالات متعددی را در دافاع از هاشمی رفسنجانی نوشته بود، این بار نیز رفسنجانی را در توانایی انسجام بخشی و قوت دادن به نیروها با الکس فرگوسن مشابه‌سازی می‌کند:
 
" شاید برخی معتقد باشند اگر هم بالفرض آقای هاشمی رفسنجانی از چنین توانمندی برخوردار باشد، این امر مربوط به گذشته می‌بوده. او در گذشته می‌توانسته الكس فرگوسن سیاست ایران باشد اما مدت‌هاست كه ما از آن مقطع عبور كرده‌ایم. مدت‌هاست كه دیگر عصر و زمانه هاشمی‌رفسنجانی سپری شده است. قطار سیاسی جامعه ایران مدت‌هاست كه مسافری به نام هاشمی‌رفسنجانی را پیاده كرده است.
 
صادق زیبا کلام که دو سر مقاله روزگار و شرق را نوشته، در روزگار با تشبیه کردن هاشمی رفسنجانی به الکس فرگوسن، هنر او را جمع‌کردن بازی توصیف کرده است
 
{...} به علاوه ممكن است عده‌ای معتقد باشند اساساً ما مشكلی نداریم. مگر چه شده كه به هاشمی‌رفسنجانی نیاز پیدا كرده باشیم؟ قطاری كه هاشمی‌رفسنجانی را مدت‌ها قبل پیاده كرد محكم، قاطع، استوار و با سرعت دارد به پیش می‌رود و اساساً نیازی به هاشمی‌رفسنجانی ندارد.
 
ای بسا آنان استدلال كنند كه گرفتن دانشگاه آزاد از هاشمی‌رفسنجانی به مثابه آن بود كه یكی دو تا از چمدان‌هایش كه در قطار باقی مانده بود هم از قطار بیرون گذاشته شوند. البته برخی از آنان كه سوار بر قطار هستند طبیعی است كه اینگونه بیندیشند.
 
اتفاقاً در فوتبال هم همینطور است. آنان كه خود در میانه میدان هستند معمولا ضعف‌ها را كمتر متوجه می‌شوند چون علی‌الدوام در حركت و تلاش و به دنبال توپ (بخوانید قدرت) هستند.
 
اما آنان كه روی نیمكت ذخیره و تماشاچی هستند ضعف‌ها را بیشتر می‌بینند."زیباکلام به دنبال یادآوری این نکته است که انسجام مدیرتی در کشور وجود ندارد و تازه اگر مشکل به همین منحصر می‌شد باز کنار ماندن هاشمی قابل پذیرش بود، اما این بار "بازیكنان تیم مقابل در حال گرم كردن خود هستند و "الكس فرگوسن"دارد شاگردانش را به تدریج در برابر تیم ما وارد زمین می‌كند."
 
اما نکته جالب اینجاست که سرمقاله همین روز شرق را هم صادق زیباکلام با موضوع نفع تیرگی روابط ایران و غرب برای ترکیه و برخی دیگر از کشورها.
 
او می‌نویسد: "هیچ‌كس نمی‌تواند منكر نقش ایران در جایگاهی كه امروز تركیه در عرصه بین‌المللی و منطقه‌ای پیدا كرده، شود. مشكلات و مسایلی كه غرب در ارتباط با ایران دارد را ترك‌ها به زبان بی‌زبانی می‌گویند كه برایتان حل و فصل می‌كنیم یا دست‌كم آشكارا به غرب‌ها می‌گوید كه بگذارید من با ایران صحبت می‌كنم. بالاخره هرچه باشد ما زبان یكدیگر را بهتر می‌فهمیم.
 
همین باعث شده تا تركیه از یك كشور دست‌چندم به یك بازیگر مهم منطقه‌ای بدل شود. در بسیاری از پروژه‌های سازندگی در افغانستان، ترك‌ها هستند؛ در تاجیكستان، آسیای مركزی، جمهوری آذربایجان، عراق و اخیرا هم در سوریه.
 
ترك‌ها هم همانند روس‌ها هم ما را دارند، هم آمریكا و اروپا را. نه ما را فدای غرب می‌كنند و نه منافع و مصالح گسترده‌ای كه با غرب دارند را فدای ما."
 
دعوت مسوولان به گفت‌وگو با غرب
 
روزگار جز معدود روزنامه‌هایی بود که روز دوشنبه منتشر شد و سرمقاله خود را در اختیار الهه کولایی قرار داده بود تا ضرورت پاسخ مثبت به درخواست کاترین اشتون برای مذاکره جدی ایران و غرب را مورد بررسی قرار دهد. این استاد دانشگاه و نماینده سابق مجلس نوشته بود: "در آغاز ماهی كه سالگرد انقلاب اسلامی ایران در آن قرار دارد، بی‌تردید دفع تهدیدهایی كه جنگ‌سالاران در امریكا و اسرائیل آن را تدارك می‌بینند، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.
 
پیشنهاد كاترین اشتون رئیس كمیسیون سیاست خارجی اروپا در مورد آغاز گفت‌وگوهای هسته‌ای با ایران، فرصتی است برای بازسازی روابط همه‌جانبه با جامعه‌ جهانی و ایجاد شرایط مناسب برای همكاری‌های همه‌جانبه با كشورهای جهان در جهت اعتلای مادی و معنوی زندگی مردمی كه سرمایه‌های اصلی جمهوری اسلامی هستند.
 
الهه کولایی در سرمقاله روزگار: اروپایی‌ها و حتی جریان‌های عقلگرا در امریكا تلاش می‌كنند از ابزارهای دیپلماتیك برای اعتمادسازی متقابل استفاده كنند و زمینه برای جنگ‌سالارانی كه برای تامین منافع نامشروع یا پیشبرد برنامه‌های خسارت‌بار خود می‌كوشند، مهیا نشود
 
 {...} اروپایی‌ها و حتی جریان‌های عقلگرا در امریكا تلاش می‌كنند از ابزارهای دیپلماتیك برای اعتمادسازی متقابل استفاده كنند و زمینه برای جنگ‌سالارانی كه برای تامین منافع نامشروع یا پیشبرد برنامه‌های خسارت‌بار خود می‌كوشند، مهیا نشود. بر مدیران دیپلماسی كشور است كه این مجال را به درستی شناخته، بر اساس منافع ایران و ایرانیان آن را به چنگ آورند."
 
بازنده تحریم؛ ایران یا اروپا؟
 
روز چهارشنبه، نویسنده ستون "یادداشت اول" تهران امروز، با مقایسه دوران ملی شدن صنعت نفت و تلاش انگلیس برای تحریم ایران با شرایط حاضر معتقد است: "پس از انقلاب و بعد از پایان جنگ تحمیلی بسیاری از برنامه‌ریزان تلاش كردند اقتصاد و مخصوصا بودجه جاری و عمومی دولت را از وابستگی و اتكای محض به نفت رها كنند چه در دنیایی كه كالاهای استراتژیك مثل نفت هر روز سیاسی‌تر می‌شوند خود آنها تبدیل به اهرم فشار بر ملت‌ها می‌گردند.
 
به همین خاطر در طول سال‌ها و بخصوص در برنامه چهارم توسعه كه دولت نهم می‌بایست آن را اجرا می‌كرد، دولت‌ها مكلف شدند كه سالانه و ابستگی خود را به نفت كاهش دهند. متاسفانه این مقوله مهم و اساسی نه‌تنها مورد توجه دولت‌ها و مخصوصا دولت نهم و دهم قرار نگرفت بلكه برعكس بر حجم واردات به میزان بسیار زیادی افزوده و اتكای بودجه به درآمدهای نفتی بیشتر هم شد.
 
بی‌توجهی به برنامه توسعه و برخورد تزئینی با آن به گسترش بی‌مبالاتی بودجه‌ای انجامید و عملا بسیاری از بایسته‌ها فراموش شد.
 
سیدجواد سیدپور در تهران امروز: ایران با تحمل‌فشارها آبدیده‌تر و استوارتر می‌شود و این لبه تیز و برنده اقتدار ملی ایرانیان خواهد بود چه به فرموده رهبر معظم انقلاب "ما در شرایط بدر و خیبریم" و پیروزی با ماست
 
آنچه آن روز تدبیر شده بود راهگشای امروز اقتصاد ایران بود تا بتواند در برابر فشارهای ناصواب آمریكا و اروپا به درستی بایستد و واهمه‌ای از تحریم‌های جورواجور آنها نداشته باشد." سیدجواد سیدپور در ادامه می‌نویسد:
 
"قطعا ایران پس از تحریم، ایرانی مقتدرتر، توانمندتر و قوی‌تر خواهد بود. آنان باید بدانند كه ایران با تحمل‌فشارها آبدیده‌تر و استوارتر می‌شود و این لبه تیز و برنده اقتدار ملی ایرانیان خواهد بود چه به فرموده رهبر معظم انقلاب "ما در شرایط بدر و خیبریم" و پیروزی با ماست."
 
سرمقاله‌نویس روزنامه جمهوری اسلامی هم همین موضوع را دستمایه قرارداده و نوشته است: "تحریم‌ها در عین حال كه با شكست مواجه خواهند شد، هزینه‌هائی نیز برای اقتصاد كشور خواهند داشت. مردم برای تحمل این هزینه‌ها آمادگی دارند، اما هزینه عدم مدیریت مسئولان را كه به هرج و مرج اقتصادی، گرانی و تورم بی‌مهار و بی‌ثباتی‌های ضربه زننده منجر می‌شود، نمی‌توانند تحمل كنند.
 
در شرایطی كه دشمنان از هر طرف مشغول توطئه علیه ایران هستند، فقط با تكیه بر مدیریت قوی و كارآمد است كه می‌توان با این توطئه‌ها مقابله كرد نه با شعار و وعده‌های فاقد پشتوانه عملی. هرج و مرج بی‌سابقه‌ای كه این روزها در بازار سكه و ارز و عوارض ناشی از آن وجود دارد، بیش از آنكه برای مردم مشكل اقتصادی پدید آورد، آنها را دچار ناامیدی نسبت به مدیریت‌های اجرائی و اقتصادی كشور می‌كند، ضربه‌ای كه بسیار خطرناك است و درست همان چیزی است كه دشمن خواستار آنست. بنابر این، برای ناكام ساختن دشمن، قبل از هر چیز باید مشكل مدیریتی را در داخل برطرف كرد."
 
جمهوری اسلامی : هرج و مرج بی‌سابقه‌ای كه این روزها در بازار سكه و ارز و عوارض ناشی از آن وجود دارد، بیش از آنكه برای مردم مشكل اقتصادی پدید آورد، آنها را دچار ناامیدی نسبت به مدیریت‌های اجرائی و اقتصادی كشور می‌كند
 
مدیرمسوول روزنامه سیاست روز اما بحث تحریم‌ها را از زاویه دیگری مورد بررسی قرار داده و به دنبال این سوال است که "جسارت اتحادیه اروپا از کجاها آب می‌خورد". او ضرورت توجه به ریزش از قطار انقلاب را مورد تاکید قرار می‌دهد و می‌نویسد:
 
"امروزه به نظر می رسد راهبرد کارزار نرم‌افزاری دشمن، متمرکز روی تک‌تک اعضای خانواده انقلاب شده و جداسازی هر یک از نیروهای انقلاب به مفهوم فتح یک خاکریز توسط دشمن و نفوذ آنان در قلب ایران اسلامی است. گواه این ادعا تعداد نفرات جدا شده از دامن انقلاب است که غالب آنها به جهت برخوردهای یکطرفه و نامناسب ما، خود را در مقابل و رویاروی نظام تصور کرده و راه خود را جدا کرده‌اند.
 
برخوردهای اخیر با یادداشت‌ احدی از همین نیروهای انقلاب و یکی از خواص، فارغ از نقد جدی كه به ادبیات نویسنده وارد است، از همین دست است که متاسفانه موجب تهیه خوراک برای رسانه‌های خارجی شد."
 
دولت و بی‌اعتنایی به اقتصاد و اقتصاددانان
 
سرمقاله روز پنج‌شنبه تهران امروز بار دیگر امضای سیدجواد سیدپور دارد و عنوان "تو قهرمان نیستی خواب بودی!". نویسنده به سخنگوی اقتصادی دولت انتقادات شدید دارد که چرا در سخنانش مسوولیت "سونامی ارز و سکه" را به گردن دیگران انداخته و همچون همیشه از زیر بار عذرخواهی کردن شانه خالی می‌کند:
 
"آن‌چه رخ داده است مصداق شعب ابی‌طالب نیست، گویای شعب بی‌كفایتی و بی‌تدبیری برخی ساده‌اندیشان یا فریب‌خوردگانی است كه پیش از هر نبردی دست‌ها را برای تسلیم بالا برده‌اند.
 
ملتی كه هشت سال جنگ تحمیلی را با آن همه فشارها و دشمنی‌ها سربلند بیرون آمده و لحظه‌ای به فكر تسلیم هم نیفتاده غمی از جنگ اقتصادی دشمنان ندارد و می‌تواند بهتر از هر زمان دیگری به پاسداری از حریم زندگی اقتصادی آحاد جامعه بپردازد. مردم می‌دانند و واقفند اگر با این روش مدیریت هشت ماهه سكه و ارز قرار بود هشت سال جنگ را مدیریت كرد، قطعا بسیاری از پیروزی‌ها نصیب ملت ایران نمی‌شد و ای بسا سرنوشت به‌گونه‌ای دیگر نوشته می‌شد.
 
نه اینكه چون خواب‌ماندگان رویازده پس از هشت ماه غفلت و دست روی دست گذاشتن در برابر میكروفن‌ها چهره قهرمانانه گرفته و این و آن دست پنهان را به مقاومت نشانه رفته و یكسره قصورها را گردن دیگران انداخته و آنگاه از تدابیر خویش برای كنترل و سامان‌دهی بازار سخن بگویند."
 
محمد صادق جنان صفت در روزگار: اگر دولت به داوری و دانش اقتصاددانان باور داشت و دیدگاه آنها را اجرا می‌كرد و اجازه می‌داد نرخ سود بانكی در بازار آزاد تعیین شود، شاید این میزان هجوم به بازارهای موازی رخ نمی‌داد
 
"كاش به دانش اقتصاد زودتر احترام می‌گذاشتید" عنوان سرمقاله روز پنج شنبه روزگار است. محمد‌صادق جنان‌صفت نوشته است: "اقتصاد مردمی از جمله وعده‌هایی بوده و هست كه شماری از سیاستمداران به ویژه رئیس دولت نهم و دهم بارها وعده آن را داده‌اند.
 
با توجه به اینكه اقتصاد مردمی هرگز تعریف نشد، اما تحولات چند هفته گذشته در بازار سكه و ارز راه تازهای گشود و مردم اقتصادی شدند. به این معنی كه این روزها اكثریت شهروندان پایتخت نشین و احتمالا مراكز استان‌ها یكسره از نرخ ارز، قیمت سكه و نرخ سود بانكی، آثار تحریم اقتصادی بر كسب و كار ایرانیان و... می‌پرسند."
 
او معتقد است: "اگر دولت به داوری و دانش اقتصاددانان باور داشت و دیدگاه آنها را اجرا می‌كرد و اجازه می‌داد نرخ سود بانكی در بازار آزاد تعیین شود، شاید این میزان هجوم به بازارهای موازی رخ نمی‌داد."
 
 
در همین زمینه شهرام صدوقی در سرمقاله مردمسالاری طرح سوال کرده است که "آیا با واکنش دیر هنگام دولتمردان نسبت به ساماندهی نقدینگی در کشور و اصلا ح یک تصمیم اشتباه در ابتدای سال جاری می توان آثار به جامانده از اتفاقات گذشته را در بخشهای صنعت و تجارت جبران کرد؟
 
آیا واحدهای تولیدی خسارت دیده از وضعیت به وجود آمده در چند ماه اخیر جبران خسارت خواهند شد؟ آیا کالا ها و خدماتی که از شرایط حاکم برنرخ ارز با رشد قیمت تمام شده مواجه شده اند به شرایط سابق بازخواهند گشت؟ این چند سوال و معضلا ت و مشکلا ت مربوط به بیکاری، کاهش قدرت خرید مردم، صدمه  دیدن صنعت توریسم و صنایع وابسته به آن و چندین ابهامات دیگر مواردی هستند که مسوولین اقتصادی کشور در کنار یک تصمیم سازی جدید برای کنترل دیرهنگام نقدینگی کشور مجبور به پاسخگویی در مورد آن هستند."
 

سرمقاله سیاست روز هم به موضوع اقتصاد می‌پردازد و محمد صفری پرسیده است: "آیا یک جنگ اقتصادی میان ایران و غرب آغاز شده است؟ این نبرد اقتصادی به سود کدام یک از طرفین خواهد بود؟ تبعات آن دامن کدام یک از اقتصادها را خواهد گرفت؟

 

آیا اقتصاد سرمایه‌داری یا اقتصاد اسلامی را؟" او پاسخ روشنی به این سوال نمی‌دهد اما مشکلات اقتصادی اروپا و آمریکا را یادآوری می‌کند و می‌نویسد: "اکنون که تحریم‌ها علیه جمهوری اسلامی ایران افزایش یافته است، برگ برنده در دست ایران است. این برگ برنده شامل اهمیت نفت ایران در اقتصاد جهانی از یک سو، قرار گرفتن در منطقه استراتژیک خاورمیانه از سوی دیگر و همچنین سرمایه‌گذاری بر روی کشاورزی کشور از عواملی هستند که می‌تواند اثرات این تحریم‌ها را کمتر کند." 

Share this
Share/Save/Bookmark

ارسال کردن دیدگاه جدید

محتویات این فیلد به صورت شخصی نگهداری می شود و در محلی از سایت نمایش داده نمی شود.

نظر شما پس از تایید دبیر وب‌سایت منتشر می‌شود.

لطفا به زبان فارسی کامنت بگذارید.
برای نوشتن به زبان فارسی می توانید از ادیتور زمانه استفاده کنید.

کامنتهایی که حاوی اتهام، توهین و یا حمله شخصی باشد هرز محسوب می شود و
منتشر نخواهد شد.

 

لینک به ادیتور زمانه:         

برای عبور از سد فیلترینگ

پرونده ۱۳۹۱ / چشم‌انداز ۱۳۹۲

مشخصات تازه دریافت برنامه های رادیو زمانه  از ماهواره:

ماهواره  :Eutelsat

هفت درجه شرقی

پولاریزاسیون افقی 

سیمبول ریت ۲۲

فرکانس ۱۰۷۲۱مگاهرتز

همیاران ما