خانه | گوی‌سياست

قطعنامه سازمان ملل و نقض حقوق بشر در ایران

سه شنبه, 1390-08-17 21:17
نسخه قابل چاپنسخه قابل چاپ
سراج‌الدین میردامادی

پیش‏نویس قطعنامه مجمع عمومی سازمان ملل در خصوص وضعیت حقوق بشر در ایران آماده شده است و به‏زودی در کمیته سوم مجمع عمومی سازمان ملل به رأی گذاشته خواهد شد.

 

در گفت‏وگویی با دکتر حسن نایب‏هاشم، فعال حقوق بشر در اتریش، ابتدا از ایشان پرسیده‌ایم اهم مفاد این قطعنامه چیست؟

 

 

 

حسن نایب‏هاشم: این پیش نویس ابتدا در کمیته سوم مجمع عمومی به رأی گذاشته می‏شود و بعد از تصویب در خود مجمع عمومی در ماه دسامبر، مورد بررسی و رأی‏گیری قرار خواهد گرفت. گزارش امسال از گزارش سال گذشته مقداری مبسوط‌‏تر است و به موارد مشخص بیشتری پرداخته است.
 
این قطعنامه از گزارش‏هایی که توسط دبیرکل سازمان ملل و هم‏چنین آقای احمد شهید به کمیته سوم داده شده، استقبال کرده و بر مطالبی که در این گزارش‏ها آمده، تاکید کرده است.
 
همان‏طور که می‏دانید، آقای بان‏ کی‏مون به مسئله اعدام‏های وسیع، از جمله اعدام‏های مخفی اشاره کرده‏اند و از رقم ۳۰۰ اعدام در سال گذشته یاد کرده‏اند. قطعنامه به این مسئله اشاره کرده و مراتب نگرانی خود را از نقض روزافزون و مداوم حقوق بشر در جمهوری اسلامی در موارد عدیده، از جمله شکنجه غیر انسانی، بی‏رحمانه‏ و اهانت‏آمیز و رفتارهایی مانند شلاق زدن و قطع اعضای بدن ابراز داشته است.
 
هم‏چنین به موارد زیاد اجرای حکم اعدام، از جمله اعدام در ملاء عام که قبلاً توسط رئیس سابق قوه قضاییه منع شده بود و همین‏طور اعدام‏های مخفی اشاره کرده و به این‏که پاره‏ای از این اعدام‏ها بدون اطلاع خانواده زندانی‏ها و یا وکلای آنان بوده است. او به اعدام کودکان یا کسانی که زیر ۱۸ سال مرتکب جرمی شده‏اند، اشاره داشته و گفته است که این امر با تعهدات جمهوری اسلامی در تناقض است. به‏خاطر این‏که هم کنوانسیون حقوق کودک را امضا کرده، هم به میثاق بین‏المللی حقوق مدنی- سیاسی وفادار مانده است.
 
به تحمیل مجازات مرگ برای جرایمی که تعریف صریح و دقیقی ندارد، از جمله محاربه، اشاره کرده و گفته است که در تناقض با قوانین بین‏المللی است. به مسئله اعدام از طریق دار زدن، شیوه‏ای که در جمهوری اسلامی رایج است نیز اشاره کرده و گفته است این روش، روشی غیرانسانی و همراه با شکنجه است. در قطعنامه هم‏چنین آمده است که به رغم بخشنامه رئیس سابق قوه قضاییه در مورد منع سنگسار، باز هم این حکم این‏جا و آن‏جا داده می‏شود.
 
در این قطعنامه به نقض سیستماتیک حقوق مدافعان حقوق بشر، از جمله وکلا، روزنامه‏نگاران، نمایندگان رسانه، ارائه دهندگان خدمات اینترنتی و وبلاگ‏نویسان و تهدید، بازجویی و دستگیری افراد در این زمینه اشاره شده است؛ و هم‏چنین ادامه آزار و اذیت مدافعان حقوق بشر، از جمله اعضای کانون مدافعان حقوق بشر در ایران.
 
آیا در این پیش‏نویس اشاره‏‏ای به کشته شدگان حوادث پس از انتخابات هم شده است یا خیر؟
 
بله بخشی از این گزارش اشاره کرده به مسائل بعد از انتخابات و در ادامه آن، به مسائل اقلیت‏های مذهبی، قومی و… پرداخته است. در بخشی که به مسئله انتخابات سال ۱۳۸۸ اختصاص داده شده، ابراز نگرانی خاصی کرده از این‏که  بعد از انتخابات ریاست جمهوری، با توجه به سرکوبی که صورت گرفت، تحقیقات مستقل و بی‏طرفی در مورد نقض حقوق بشر در این زمینه نشده و کسانی که سرکوب کردند، عملاً مصونیت داشتند و توسط دولت حمایت شدند.
 
در این قطعنامه خواسته شده تا تمامی کسانی که بعد از این اتفاقات، خودسرانه زندان شدند، بی‏قید و شرط آزاد بشوند و حق تجمعات مسالمت‏آمیز به رسمیت شناخته شود.
 
چقدراین شانس وجود دارد که پیش‏نویس یادشده در مجمع عمومی به تصویب برسد؟
 
می‏دانید که هفت تا هشت سال است که هم کمیته سوم و هم متعاقب آن، مجمع عمومی، به‏طور مداوم جمهوری اسلامی را محکوم می‏کنند. شانس این‏که در این دور هم جمهوری اسلامی به‏خاطر نقض حقوق بشر محکوم بشود، بسیار بالاست.
 
در سال گذشته ما شاهد بودیم که ۷۸ رأی موافق در مقابل ۴۵ رأی مخالف به پیش‏نویسی تقریباً با همین مضمون داده شد. البته آن پیش‌نویس به مبسوطی امسال نبود. بسیاری از کشورهایی که آن موقع رأی مخالف دادند، امسال در موقعیتی هستند که چه بسا رأی ممتنع یا موافق بدهند.
 
دیده می‏شود که در این سال، جمهوری اسلامی از نظر مجامع بین‏المللی بیش از پیش منزوی شده است و من حدس می‏زنم که حداقل در سطح سال گذشته و به احتمال زیاد بیش از سال گذشته، این قطعنامه هم در کمیته سوم و هم در مجمع عمومی رأی بیاورد.
 
تصویب این قطعنامه چه نتیجه عملی‏ای در مبارزه جامعه جهانی با نقض حقوق بشر در ایران خواهد داشت؟
 
در انتهای این قطعنامه باز از آقای بان کی‏مون، دبیرکل سازمان ملل، خواسته شده است که گزارش بعدی خود را به مجمع عمومی سال آینده ارائه بدهد و هم‏چنین اشاره کرده به اجلاس ماه مارس شورای حقوق بشر و از آقای بان‏ کی‏مون خواسته است به این اجلاس هم گزارش بدهد.
 
با این وصف، پس از تصویب این قطعنامه، ما شاهد آن خواهیم بود که ماه مارس هم گزارش آقای احمد شهید و هم گزارش آقای بان‏ کی‏مون به شورای حقوق بشر ارائه و بحث در مورد نقض حقوق بشر در ایران، در شورای حقوق بشر وسیع‏تر و مبسوط‏‌تر انجام شود.
 
باید دید قطعنامه‏ای که امسال شورای حقوق بشر تصویب خواهد کرد چگونه است، اما به‏هرحال، سال به سال، این قطعنامه‏ها هم در مضمون مقداری رادیکال‏تر می‏شوند و هم مبسوط‏تر هستند و خواسته‏های جدیدی را مطرح می‏کنند و اگر این موارد را بشود متقن گفت، جمهوری اسلامی از نظر بسیاری از محافل حقوق بشری متهم به جنایت علیه بشریت است.
 
به‏هرحال می‏شود پرونده‏ی حقوق بشری جمهوری اسلامی را در این ارتباط مطرح کرد و وقتی مسئله جنایت علیه بشریت به‏طور جدی مطرح بشود، شورای امنیت از یک سو و از سوی دیگر، دادگاه بین‏المللی جزایی هم، علاوه بر مجمع عمومی سازمان ملل و شورای حقوق بشر، می‏توانند در ارتباط با پرونده حقوق بشری جمهوری اسلامی حرکت کنند.
 
برنامه‏ی بعدی شورای حقوق بشر برای رسیدگی به پرونده ایران چه زمانی خواهد بود و به چه شکل این بررسی انجام خواهد شد؟
 
شورای حقوق بشر از تاریخ ۲۷ فوریه تا ۲۴ مارس جلسه سالانه‏ی خود را خواهد داشت که برخلاف جلسات دیگر چهارهفته‏ای است. در ابتدا، در روزهای اول، مقامات عالیه کشورها در این اجلاس شرکت دارند و با توجه به‏ این‏که تاکنون عموماً وزیر خارجه ایران در این اجلاس شرکت کرده، احتمالاً این‏ بار آقای صالحی به این اجلاس خواهد آمد. بعد از آن، گزارشگرهای ویژه و این بار بسیاری از گزارشگرهای ویژه، با مضمونی در رابطه با آزادی گزارش‏های خود را ارائه خواهند داد.
 
در هفته سوم است که ایران در دستور کار اجلاس شورا است و همان‏طور که گفتم، آقای احمد شهید و آقای بان‏ کی‏مون گزارش خود را خواهند داد و کشورهای مختلف نسبت به آن برخورد خواهند کرد. هفته آخر اجلاس، زمانی خواهد بود که پیش‏نویس قطعنامه‏ی جدید در مورد ایران ارائه خواهد شد و باید دید، با توجه به مضمون آن، در تصویب آن چه اقداماتی صورت خواهد گرفت.
 
به نظر من، باید از اکنون تا آن زمان، کارزاری وجود داشته باشد برای این‏که نقض حقوق بشر در ایران بیش از پیش جهانی، روشن و افشا شود. تقارن این مسئله با انتخابات مجلس نهم می‏تواند جو خاصی را به‏وجود بیاورد و روحیه‏ی روشن کردن این مسائل در جامعه و در جهان بالاتر باشد. به‌ویژه این‌که همیشه و در هر نظامی، در حوالی انتخابات باید به مردم و حداقل رأی‏شان توجه معینی بشود. 
Share this
Share/Save/Bookmark

ارسال کردن دیدگاه جدید

محتویات این فیلد به صورت شخصی نگهداری می شود و در محلی از سایت نمایش داده نمی شود.

نظر شما پس از تایید دبیر وب‌سایت منتشر می‌شود.

لطفا به زبان فارسی کامنت بگذارید.
برای نوشتن به زبان فارسی می توانید از ادیتور زمانه استفاده کنید.

کامنتهایی که حاوی اتهام، توهین و یا حمله شخصی باشد هرز محسوب می شود و
منتشر نخواهد شد.

 

لینک به ادیتور زمانه:         

برای عبور از سد فیلترینگ

پرونده ۱۳۹۱ / چشم‌انداز ۱۳۹۲

مشخصات تازه دریافت برنامه های رادیو زمانه  از ماهواره:

ماهواره  :Eutelsat

هفت درجه شرقی

پولاریزاسیون افقی 

سیمبول ریت ۲۲

فرکانس ۱۰۷۲۱مگاهرتز

همیاران ما