خانه | فرهنگ،‌ هنر و ادبيات | پرده نقره‌ای

لو ‌آور: پناهگاه آرامش

پنجشنبه, 1391-01-24 10:59
نسخه قابل چاپنسخه قابل چاپ
برنامه رادیویی «اکران»
مجتبا یوسفی‌پور

مجتبا یوسفی‌پور - از روز جمعه ۶ آوریل ۲۰۱۲ نمایش عمومی فیلم «لیو آور» آخرین ساخته آکی کاریسماکی، فیلمساز فنلاندی در سینماهای انگلستان و ایرلند آغاز شده است. در اکران این هفته می‌پردازیم به معرفی این فیلم.

«لو آور» نخستین‌بار در بخش مسابقه جشنواره فیلم کن سال گذشته به نمایش درآمد و نامزد دریافت جایزه نخل طلا بود و در ‌‌نهایت توانست جایزه «فی‌پرشی» را از آن خود کند. بعد از آن فیلم در جشنواره‌های بسیار دیگری چون جشنواره فیلم مونیخ، جشنواره فیلم تورنتو و جشنواره فیلم نیویورک نیز به روی پرده رفت. این فیلم همچنین امسال از کشور فنلاند برای بخش بهترین فیلم غیر انگلیسی‌زبان به آکادمی علوم و هنرهای سینمایی آمریکا معرفی شد که در ‌‌نهایت نتوانست در فهرست نامزدهای نهایی جایزه اسکار وارد شود.

 

 

داستان فیلم در بندر «لو ‌آور» فرانسه روی می‌دهد. مارسل مارکس، نویسنده‌ای است که ادبیات را کنار گذاشته و به همراه همسرش به این شهر کوچک بندری آمده و با واکس زدن کفش‌ زندگی ساده‌ای را می‌گذراند. ناگهان همسر مارسل بیمار می‌شود و در همین زمان او با یک پسربچه پناهجوی آفریقایی که به طور غیر قانونی به فرانسه آمده است آشنا می‌گردد. مارسل به همراه همسایه‌هایش سعی می‌کند پسربچه را از مأموران پلیس مخفی کرده و به او کمک کند تا به‌وسیله قایق و به شکل غیر قانونی به انگلستان برود.
 

فیلم توسط آکی کاریسماکی، فیلمساز شناخته‌شده فنلاندی نوشته، کارگردانی و تهیه شده است. کاریسماکی اگرچه نخستین‌بار با نامزدی در جوایز سالیانه فیلم اروپا در اوایل دهه ۹۰ میلادی مطرح شد، اما حضور موفق او با فیلم «ابرهای شناور» در جشنواره فیلم کن سال ۱۹۹۶ بود که او را به عنوان فیلمسازی صاحب‌سبک به سینمادوستان معرفی کرد.
 

او تاکنون چهار بار با فیلم‌هایش در این جشنواره حضور پیدا کرده و با آنکه هیچوقت نخل طلا را به دست نیاورده، اما هر بار جوایزی از این جشنواره دریافت کرده است. موفق‌ترین ساخته او یعنی فیلم «مردی بدون گذشته» در سال ۲۰۰۳ نامزد دریافت جایزه اسکار بهترین فیلم غیر انگلیسی زبان بود که کوریسماکی در اعتراض به جنگ عراق، از حضور در این مراسم امتناع کرد. او همچنین در سال ۲۰۰۳ در حمایت از عباس کیارستمی، فیلمساز ایرانی که موفق به دریافت ویزای آمریکا برای شرکت در جشنواره فیلم نیویورک نشده بود، این جشنواره را تحریم کرد. او برای فیلم «مردی بدون گذشته» موفق شد سیمرغ بلورین بهترین فیلمنامه بخش بین‌الملل جشنواره فیلم فجر ایران را نیز به‌دست آورد.
 

کاریسماکی برای چندین سال ایده ساختن فیلمی درباره آمدن یک پسربچه آفریقایی به شکل غیر قانونی به یکی از سواحل اروپایی را در ذهن داشت. سرانجام در سال ۲۰۰۹ میلادی نوشتن فیلمنامه فیلم به پایان رسید و مقدمات پیش‌تولید فیلم آغاز شد. این دومین فیلم کاریسماکی است که به زبان فرانسوی ساخته شده است.
 

کاریسماکی در ارتباط با چگونگی فیلمنامه ‌نوشتن خود می‌گوید: «وقتی می‌نویسم، تقریباً از ضمیر ناخودآگاهم استفاده می‌کنم. تم اصلی فیلم و آنچه را درباره داستان اولیه می‌دانم هضم می‌کنم و سه ماه صبر می‌کنم تا ضمیر ناخودآگاهم کار خودش را بکند. من خیلی تحلیلی نمی‌نویسم اما حاصل کار در ‌‌نهایت خیلی دقیق است، جدا از اینکه خوب و یا بد شده باشد. ماتی پلونپا فقید هم به عنوان یک بازیگر دقیقاً روش مشابه‌ای را به کار می‌برد. فیلمنامه را به او دادم و یک‌بار خواندش. بعد برای سه ماه دست به فیلمنامه نزد و تنها قبل از فیلمبرداری برای حفظ کردن دیالوگ‌ها به سراغش رفت. او هم از ضمیر ناخودآگاهش برای پرورش شخصیت و انجام همه کار‌ها استفاده می‌کرد، همان‌طوری که یک آدم تنبل این‌کار را می‌کند. من ضمیر ناخودآگاه را ماهر‌ترین و ارزان‌ترین وسیله‌ای می‌دانم که در این نوع کار می‌شود استفاده کرد.»

 

کاریسماکی در مصاحبه‌هایش گفته است که «لو ‌آور» نخستین فیلم از یک سه‌گانه درباره شهرهای بندری است که دومی در اسپانیا و سومی در آلمان و در طی ده سال آینده ساخته خواهند شد. او نخست قصد داشت تا این فیلم را در یکی از کشورهای حاشیه دریای مدیترانه چون ایتالیا و یا اسپانیا فیلمبرداری کند، اما در ‌‌نهایت جست‌وجو‌هایش برای یافتن مکان مناسب او را به بندر «لو آور» در شمال غرب فرانسه کشاند. او که به فضا و موسیقی این شهر کوچک بندری علاقمند شده بود، تصمیم گرفت داستان را به آنجا انتقال دهد. این علاقه به حدی بود که نام این بندر کوچک را به عنوان نام فیلمش نیز برگزید.
 

کاریسماکی این ماجرا را به این شکل توضیح می‌دهد: «از‌‌ همان آغاز ایده این بود که شخصیت اصلی یک پناهنده آفریقایی باشد که با کشتی آمده است. پناهنده‌ها معمولاً به فنلاند نمی‌آیند. اول قصد داشتم یک شهر بندری مناسب در کنار دریای مدیترانه پیدا کنم. در سواحل اسپانیا، پرتغال، فرانسه و خلیج بیسکی جست‌وجو کردم و داشتم ناامید می‌شدم. لو آور آخرین گزینه بود که در ‌‌نهایت از همه هم بهتر شد. یک مقدار مثل یک شهر فراموش شده است که حتی خود فرانسوی‌ها هم به سختی می‌شناسندش (...) لو آور یک شهر منحصربه‌فرد است، هرگز جایی مانند آن ندیده‌ام. نامش از کلمه‌ای انگلیسی [ Haven: بندرگاه، پناهگاه، جای امن] به معنای بندرگاه، پناهگاه و یا جای امن گرفته شده است و ریشه‌شناسی‌اش به نوعی «پناهگاه آرامش» می‌شود. این شهر از نوری جادویی و یک سفیدی مه‌آلود برخوردار است و به علت داشتن کانال آب، هوایی معتدل دارد. همین باعث شده تا نقاشان از سراسر جهان برای ثبت آن نور عجیب به آنجا بروند.»
 

نقش اصلی فیلم یعنی شخصیت مارسل مارکس را آندره ویلمز بازی کرده است. این شخصیت پیش‌تر نیز در دیگر ساخته کاریسماکی یعنی فیلم «زندگی غیرمتعارف» محصول سال ۱۹۹۲ میلادی با بازی همین بازیگر ظاهر شده بود. در مقابل او کاتی اوتینن نقش همسر مارسل را بازی کرده است. او که پیش‌تر در فیلم «مردی بدون گذشته» نیز با کاریسماکی همکاری کرده است در ارتباط با شیوه کار او می‌گوید: «او سر صحنه وقت می‌گذارد. فضایی بوجود می‌آورد تا شما بتوانید راحت باشید و برای بازی کردن آماده شوید. این برخلاف رسم رایج امروز است که همه بیشتر به سرعت انجام کار فکر می‌کنند تا کیفیت آن. از این جهت کاریسماکی به شیوه قدیم کار می‌کند. او برای خلاقیت زمان می‌گذارد، چرا که شما نمی‌توانید به زور خلاق باشید. خلاقیت قابل کنترل نیست. آکی هیچوقت کنترل نمی‌کند. او همیشه می‌داند چه می‌خواهد اما شما را مجبور نمی‌کند تا آن کار را انجام دهید. ما همه صحنه‌ها را تمرین کردیم، اما تنها به شکل تکنیکی و بدون نشان دادن احساسات. آکی از ما می‌خواست که وقتی دوربین آغاز به فیلمبرداری می‌کند احساسات شخصیت را نشان داده و تمام بازیمان را انجام دهیم. بنابراین به نوعی ما هم تمرین می‌کردیم و هم نمی‌کردیم.»
 

جدا از موفقیت در جشنواره‌ها، «لو آور» در برخورد با منتقدان نیز موفق ظاهر شده و توانسته است در بیشتر موارد نقدهای مثبتی دریافت کند. پیتر برادشاو، منتقد «گاردین» با دادن چهار ستاره به فیلم آن را چون دیگر ساخته‌های کاریسماکی فیلمی گرم و مفرح با بازی‌هایی خوب معرفی کرده است. دیو کالهون، منتقد «تایم‌اوت لندن» نیز در نظری مشابه با دادن چهار ستاره به فیلم، حاصل همکاری مجدد کاریسماکی با فیلمبردار ثابتش تیمو سالمینن را ستوده است و به گفته او هر نمای فیلم به روشنی مشخصه‌های کارهای کاریسماکی را در خود دارد. رابی کالینز، منتقد «تلگراف» نیز با دادن سه ستاره به فیلم، آن را اثری لذت‌بخش می‌داند که در آن کاریسماکی با ارجاع‌هایش به سینمای فرانسه ادای دین کرده است.
 

«لو آور» با زمان ۹۳ دقیقه محصول سال ۲۰۱۱ کشورهای فرانسه، فنلاند و آلمان است.

مشخصات فیلم
لو آور
Le Havre
نویسنده، تهیه‌کننده و کارگردان: آکی کاریسماکی
Aki Kaurismaki
بازیگران: آندره ویلمز، کاتی اوتینن، ژان پیر داروسن، بلوندین میگوئل
Andre Wilms, Kati Outinen, Jean-Pierre Darroussin, Blondin Miguel
 

در همین زمینه:
::برنامه "اکران" در رادیو زمانه::

ویدیو: پیش‌پرده فیلم «لو آور»
 

Share this
Share/Save/Bookmark

ارسال کردن دیدگاه جدید

محتویات این فیلد به صورت شخصی نگهداری می شود و در محلی از سایت نمایش داده نمی شود.

نظر شما پس از تایید دبیر وب‌سایت منتشر می‌شود.

لطفا به زبان فارسی کامنت بگذارید.
برای نوشتن به زبان فارسی می توانید از ادیتور زمانه استفاده کنید.

کامنتهایی که حاوی اتهام، توهین و یا حمله شخصی باشد هرز محسوب می شود و
منتشر نخواهد شد.

 

لینک به ادیتور زمانه:         

برای عبور از سد فیلترینگ

پرونده ۱۳۹۱ / چشم‌انداز ۱۳۹۲

مشخصات تازه دریافت برنامه های رادیو زمانه  از ماهواره:

ماهواره  :Eutelsat

هفت درجه شرقی

پولاریزاسیون افقی 

سیمبول ریت ۲۲

فرکانس ۱۰۷۲۱مگاهرتز

همیاران ما